మహాభారతం · అధ్యాయం 8.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.77.1
ततः पुनरमेयात्मा केशवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
कृतसङ्कल्पमायान्तं वधे कर्णस्य भारत ॥ ८.७७.१ ॥
అప్పుడు అపరిమితాత్ముడైన కేశవుడు అర్జునునితో ఇలా అన్నాడు — కర్ణుని వధకు సంకల్పించి వస్తున్న అతనితో, భారతా.
8.77.2
अद्य सप्तदशाहानि वर्तमानस्य नित्यशः ।
विनाशस्यातिघोरस्य नरवारणवाजिनाम् ॥ ८.७७.२ ॥
ఈ రోజు పదిహేడు రోజులు అయ్యాయి — మనుషులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు అనే అతి భయంకర వినాశనం నిరంతరం జరుగుతూ.
8.77.3
भूत्वा हि विपुला सेना तावकानां परैः सह ।
अन्योन्यं समरं प्राप्य किञ्चिच्छेषा विशाम्पते ॥ ८.७७.३ ॥
మీ పక్షపు విశాల సేన శత్రువులతో ఒకరినొకరు యుద్ధంలో ఎదుర్కొని, ఓ ప్రజాపాలకా, ఇప్పుడు కొంచెమే మిగిలింది.
8.77.4
भूत्वा वै कौरवाः पार्थ प्रभूतगजवाजिनः ।
त्वां वै शत्रुं समासाद्य विनष्टा रणमूर्धनि ॥ ८.७७.४ ॥
పార్థా, ఏనుగులు, గుర్రాలు విస్తారంగా ఉన్న కౌరవులు నీ వంటి శత్రువును ఎదుర్కొని యుద్ధ ముఖంలో నశించారు.
8.77.5
एते ते पृथिवीपालाः सृञ्जयाश्च समागताः ।
त्वां समासाद्य दुर्धर्षं पाण्डवाश्च व्यवस्थिताः ॥ ८.७७.५ ॥
ఇదిగో మీ రాజులు, సృంజయులు కూడా చేరారు; అజేయుడవైన నిన్ను ఎదుర్కొని పాండవులు కూడా స్థిరంగా నిలిచారు.
8.77.6
पाञ्चालैः पाण्डवैर्मात्स्यैः कारूशैश्चेदिभिः सह ।
मगधैः पारिजातैश्च दाक्षिणात्यैः सकेरलैः।
त्वया गुप्तैरमित्रघ्नैः कृतः शत्रुगणक्षयः ॥ ८.७७.६ ॥
పాంచాలులు, పాండవులు, మత్స్యులు, కారూషులు, చేదులు, మగధులు, పారిజాతులు, దక్షిణాదివారు, కేరళులతో కలిసి — నీచే రక్షింపబడిన శత్రుసంహారకులు — శత్రుగణ వినాశనం చేయబడింది.
8.77.7
को हि शक्तो रणे जेतुं कौरवांस्तात संयुगे ।
अन्यत्र पाण्डवाद्युद्धे श्वेताश्वाद्वानरध्वजात् ॥ ८.७७.७ ॥
ప్రియమైనవాడా, యుద్ధంలో కౌరవులను ఎవరు జయించగలరు? తెల్లని గుర్రాలు, వానర ధ్వజం కలిగిన పాండవుడు తప్ప.
8.77.8
शक्तस्त्वं हि रणे जेतुं ससुरासुरमानुषान् ।
त्रींल्लोकान्समरे युक्तान्किं पुनः कौरवं बलम् ॥ ८.७७.८ ॥
యుద్ధంలో దేవతలు, రాక్షసులు, మానవులతో కూడి సన్నద్ధమైన మూడు లోకాలనూ జయించగల శక్తి నీకుంది; కౌరవ సేన ఎంత?
8.77.9
भगदत्तं च राजानं कोऽन्यः शक्तस्त्वया विना ।
जेतुं पुरुषशार्दूल योऽपि स्याद्वासवोपमः ॥ ८.७७.९ ॥
పురుషవ్యాఘ్రమా, నీవు తప్ప మరెవరు రాజు భగదత్తుని జయించగలరు? ఇంద్రునితో సమానుడైనవాడైనా.
8.77.10
तथेमां विपुलां सेनां गुप्तां पार्थ त्वयाऽनघ ।
न शेकुः पार्थिवाः सर्वे चक्षुर्भिरपि वीक्षितुम् ॥ ८.७७.१० ॥
నిర్మలుడవైన పార్థా, నీచే రక్షించబడిన ఈ విశాలమైన సేనను రాజులందరూ కళ్లతో చూడలేకపోయారు.
8.77.11
तथैव सततं पार्थ रक्षिताभ्यां त्वया रणे ।
धृष्टद्युम्नशिखण्डिभ्यां द्रोणभीष्मौ निपातितौ ॥ ८.७७.११ ॥
అలాగే, పార్థా, నీచే నిరంతరం రక్షించబడిన ధృష్టద్యుమ్నుడు మరియు శిఖండి యుద్ధంలో ద్రోణుని, భీష్ముని పడగొట్టారు.
8.77.12
को हि शक्तो रणे पार्थ भारतानां महारथौ ।
भीष्मद्रोणौ युधा जेतुं शक्रतुल्यपराक्रमौ ॥ ८.७७.१२ ॥
పార్థా, యుద్ధంలో భారతుల ఇద్దరు మహారథులు, ఇంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమం గల భీష్ముడు, ద్రోణుడు, వారిని ఎవరు జయించగలరు?
8.77.13
को हि शान्तनवं भीष्मं द्रोणं वैकर्तनं कृपम् ।
द्रौणिं च सौमदत्तिं च कृतवर्माणमेव च ॥ ८.७७.१३ ॥
యుద్ధంలో శంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు, ద్రోణుడు, వికర్తనుని కుమారుడు కర్ణుడు, కృపుడు, ద్రోణుని కుమారుడు అశ్వత్థామ, సోమదత్తుని కుమారుడు, కృతవర్మ వీరిని జయించగలవాడు ఎవరు?
8.77.14
सैन्धवं मद्रराजं च राजानं च सुयोधनम् ।
वीरान्कृतास्त्रान्समरे सर्वानेवानिवर्तिनः ॥ ८.७७.१४ ॥
సింధు రాజు, మద్ర రాజు, రాజు సుయోధనుడు, యుద్ధంలో అస్త్రవిద్యా నిపుణులైన, వెనుదిరగని సమస్త వీరులను (ఎవరు జయించగలరు)?
8.77.15
अक्षौहिणीपतीनुग्रान्संहतान्युद्धदुर्मदान् ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र जेतुं शक्तः पुमानिह ॥ ८.७७.१५ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా! అక్షౌహిణి సేనాధిపతులు, భయంకరులు, ఐక్యంగా ఉన్నవారు, యుద్ధంలో గర్వించినవారిని నీవు తప్ప ఈ లోకంలో ఏ పురుషుడు జయించగలడు?
8.77.16
श्रेण्यश्च बहुलाः क्षीणाः प्रदीर्णाश्वरथद्विपाः ।
नानाजनपदाश्चोग्राः क्षत्रियाणाममर्षिणाम् ॥ ८.७७.१६ ॥
అనేక శ్రేణులు నశించాయి; గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు చెల్లాచెదురయ్యాయి; అనేక దేశాల ఉగ్రులైన, అవమానాన్ని సహించని క్షత్రియులు (కూడా నశించారు).
8.77.17
गणाश्च दासमीयानां वसातीनां च भारत ।
प्राच्यानां वाटधानानां भोजानां चाभिमानिनाम्। ॥ ८.७७.१७ ॥
ఓ భారతా! దాసమేయులు, వసాతులు, తూర్పువారు, వాటధానులు, అభిమానులైన భోజుల గణాలు (కూడా నశించాయి).
8.77.18
उदीर्णाश्वगजा सेना सर्वक्षत्रस्य भारत ।
त्वां समासाद्य निधनं गता भीमं च भारत ॥ ८.७७.१८ ॥
ఓ భారతా! గుర్రాలు, ఏనుగులు ఉద్ధృతంగా ఉన్న సమస్త క్షత్రియుల సేన నిన్ను, భీముని ఎదుర్కొని నాశనమైంది.
8.77.19
उग्राश्च भीमकर्माणस्तुषारा यवनाः खशाः ।
दार्वाभिसारा दरदाः शका माठरतङ्कणाः ॥ ८.७७.१९ ॥
భయంకర కర్మలు చేసే ఉగ్రులు, తుషారులు, యవనులు, ఖశులు, దార్వాభిసారులు, దరదులు, శకులు, మాఠరులు, తంకణులు.
8.77.20
आन्ध्रकाश्च पुलिन्दाश्च किराताश्चोग्रविक्रमाः ।
म्लेच्छाश्च पर्वतीयाश्च सागरानूपवासिनः ॥ ८.७७.२० ॥
ఆంధ్రులు, పులిందులు, ఉగ్ర పరాక్రమ కిరాతులు, మ్లేచ్ఛులు, పర్వతవాసులు, సముద్ర తీర చిత్తడి ప్రాంత నివాసులు.
8.77.21
संरम्भिणो युद्धशौण्डा बलिनो दण्डपाणयः ।
एते सुयोधनस्यार्थे संरब्धाः कुरुभिः सह।
न शक्या युधि निर्जेतुं त्वदन्येन परन्तप ॥ ८.७७.२१ ॥
కోపోద్రిక్తులు, యుద్ధ నిపుణులు, బలవంతులు, దండాయుధం చేతబట్టినవారు; వీరు సుయోధనుని కోసం కౌరవులతో కలిసి కోపించారు. శత్రుతాపకా, నీవు తప్ప మరెవ్వరూ వీరిని యుద్ధంలో జయించలేరు.
8.77.22
एते सुयोधनस्यार्थे संरब्धाः कुरुभिः सह ।
न शक्या युधि निर्जेतुं त्वदन्येन परन्तप ॥ ८.७७.२२ ॥
సుయోధనుని కోసం కౌరవులతో కలిసి వీరు కోపించారు; శత్రుతాపకా, నీవు తప్ప మరెవ్వరూ వీరిని యుద్ధంలో జయించలేరు.
8.77.23
धार्तराष्ट्रमुदग्रं हि व्यूढं दृष्ट्वा महद्बलम् ।
यदि त्वं न भवेस्त्राता प्रतीयात्को नु मानवः ॥ ८.७७.२३ ॥
ధృతరాష్ట్రుని పుత్రుల ఉగ్రమైన, వ్యూహబద్ధమైన మహా సేనను చూసి, నీవు రక్షకుడవు కాకపోతే ఏ మానవుడు విశ్వసిస్తాడు?
8.77.24
तत्सागरमिवोद्वूतं रजसा संवृतं बलम् ।
विदार्य पाण्डवैः क्रुद्धैस्त्वया गुप्तैर्हतं विभो ॥ ८.७७.२४ ॥
సముద్రంలా ఉప్పొంగి ధూళితో కప్పబడిన ఆ సేనను కోపించిన పాండవులు చీల్చివేశారు; ప్రభూ, నీచే రక్షించబడినవారు ఆ సేనను సంహరించారు.
8.77.25
मागधानामधिपतिर्जयत्सेनो महाबलः ।
अद्य सप्तैव चाहानि हतः सङ्ख्येऽभिमन्युना ॥ ८.७७.२५ ॥
మాగధుల అధిపతి మహాబలుడు జయత్సేనుడు ఈరోజు, కేవలం ఏడు రోజుల్లోనే యుద్ధంలో అభిమన్యుని చేతిలో హతుడయ్యాడు.
8.77.26
ततो दशसहस्राणि गजानां भीमकर्मणाम् ।
जघान गदया भीमस्तस्य राज्ञः परिच्छदम् ॥ ८.७७.२६ ॥
అప్పుడు భీముడు తన గదతో ఆ రాజు పరివారమైన భయంకర కార్యాలు చేసే పదివేల ఏనుగులను సంహరించాడు.
8.77.27
तथान्येऽभिहता नागा रथाश्च शतशो बलात् ।
तदेवं समरे पार्थ वर्तमाने महाभये ॥ ८.७७.२७ ॥
అలాగే ఇతర ఏనుగులు, వందల కొద్దీ రథాలు బలంగా హతమయ్యాయి. పార్థా, ఈ విధంగా యుద్ధంలో మహాభయం కొనసాగింది.
8.77.28
भीमसेनं समासाद्य त्वां च पाण्डव कौरवाः ।
सवाजिरथमातङ्गा मृत्युलोकमितो गताः ॥ ८.७७.२८ ॥
భీమసేనుని, పాండవా, నిన్ను ఎదుర్కొని కౌరవులు గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో సహా ఇక్కడినుండి మృత్యులోకానికి వెళ్ళారు.
8.77.29
तथा सेनामुखे तत्र निहते पार्थ पाण्डवैः ।
भीष्मः प्रासृजदुग्राणि शरतालानि मारिष ॥ ८.७७.२९ ॥
అక్కడ సేనాముఖంలో పాండవులచే నిహతులు కాగా, పార్థా, భీష్ముడు భయంకరమైన తాళవృక్ష పరిమాణ బాణాలను ప్రయోగించాడు, మారిషా.
8.77.30
सचेदिकाशिपाञ्चालान्करूशान्मात्स्यकेकयान् ।
शरैः प्रच्छाद्य निधनमनयत्परमास्त्रवित् ॥ ८.७७.३० ॥
చేది, కాశి, పాంచాల, కరూశ, మత్స్య, కేకయులను బాణాలతో కప్పి, పరమాస్త్రజ్ఞుడు వారికి మరణాన్ని కలిగించాడు.
8.77.31
तस्य चापच्युतैर्बाणैः परदेहविदारणैः ।
पूर्णमाकाशमभवद्रुक्मपुह्खैरजिह्मगैः ॥ ८.७७.३१ ॥
అతని విల్లు నుండి వెలువడిన, శత్రుదేహాలను చీల్చే, బంగారు రెక్కల నేరుగా ఎగిరే బాణాలతో ఆకాశం నిండిపోయింది.
8.77.32
हन्याद्रथसहस्राणि एकैकेनैव मुष्टिना ।
लक्षं नरद्विपान्हत्वा समेतान्समहाबलान् ॥ ८.७७.३२ ॥
ఒక్కో పిడికిలితోనే వేల రథాలను అతడు నాశనం చేయగలడు; గుమిగూడిన మహాబలవంతులైన నరులు, ఏనుగులు లక్షలను చంపి.
8.77.33
गत्या दशम्या ते गत्वा जघ्नुर्वाजिरथद्विपान् ।
हित्वा नवगतीर्दुष्टाः स बाणानाहवेऽत्यजत् ॥ ८.७७.३३ ॥
పదవ గతిలో వెళ్లి వారు గుర్రాలను, రథాలను, ఏనుగులను కొట్టారు; తొమ్మిది గతులను వదిలి, దుష్టుడైన అతడు యుద్ధంలో బాణాలు వదిలాడు.
8.77.34
दिनानि दश भीष्मेण निघ्नता तावकं बलम् ।
शून्याः कृता रथोपस्था हताश्च गजवाजिनः ॥ ८.७७.३४ ॥
పది రోజుల పాటు భీష్ముడు మీ సేనను నాశనం చేసి, రథాసనాలను ఖాళీ చేశాడు; ఏనుగులు, గుర్రాలు చంపబడ్డాయి.
8.77.35
दशमेऽहनि सम्प्राप्ते कृत्वा घोरं पराक्रमम् ।
दर्शयित्वाऽऽत्मनो रूपं रुद्रोपेन्द्रसमं युधि ॥ ८.७७.३५ ॥
పదవ రోజు రాగా, భయంకరమైన పరాక్రమం చూపి, యుద్ధంలో రుద్రుడు, ఉపేంద్రుడితో సమానమైన తన రూపాన్ని చూపి.
8.77.36
पाण्डवानामनीकानि प्रविगाह्य विशाम्पते ।
विनिघ्नन्पृथिवीपालांश्चेदिपाञ्चालकेकयान् ॥ ८.७७.३६ ॥
పాండవుల సేనల్లోకి చొచ్చుకుపోయి, ఓ ప్రజాపతీ, చేది, పాంచాల, కేకయ రాజులను సంహరిస్తూ.
8.77.37
अहनत्पाण्डवीं सेनां रथाश्वगजसङ्कुलाम् ।
मज्जन्तमप्लुवे मन्दमुज्जिहीर्षुः सुयोधनम् ॥ ८.७७.३७ ॥
రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో నిండిన పాండవ సేనను అతడు హతమార్చాడు; తెప్ప లేకుండా మునిగిపోతున్న సుయోధనుణ్ణి నెమ్మదిగా పైకి లేపాలనుకున్నవాడిలా.
8.77.38
तथा चरन्तं समरे तपन्तमिव भास्करम् ।
पदातिकोटिसाहस्राः प्रवरायुधपाणयः ॥ ८.७७.३८ ॥
యుద్ధంలో సూర్యునిలా తపిస్తూ అలా సంచరిస్తున్న అతన్ని, ఉత్తమ ఆయుధాలు చేతబట్టిన కోట్ల వేల కాలాళ్ళ సైనికులు (చుట్టుముట్టారు).
8.77.39
न शेकुः सृञ्जया द्रष्टुं तथैवान्ये महीक्षितः ।
विचरन्तं तथा तं तु सङ्ग्रमे जितकाशिनम् ॥ ८.७७.३९ ॥
సృంజయులు, ఇతర రాజులు యుద్ధంలో విజయం తనదేనని భావించి అలా సంచరిస్తున్న అతన్ని చూడలేకపోయారు.
8.77.40
सर्वोद्यमेन महता पाण्डवान्समभिद्रवत् ।
स तु विद्राव्य समरे पाण्डवान्सृञ्जयानपि।
एक एव रणे भीष्म एकवीरत्वमागतः ॥ ८.७७.४० ॥
అన్ని శక్తులతో అతడు పాండవులపై మహా వేగంతో దాడి చేశాడు. యుద్ధంలో పాండవులను, సృంజయులను తరిమికొట్టి, భీష్ముడు ఒంటరిగానే ఏకవీరత్వాన్ని పొందాడు.
8.77.41
तं शिखण्डी समासाद्य त्वया गुप्तो महाव्रतम् ।
जघान पुरुषव्याघ्रं शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.७७.४१ ॥
నీచే రక్షించబడిన, మహావ్రతుడైన ఆ పురుషవ్యాఘ్రుణ్ణి (భీష్ముణ్ణి) సమీపించి, శిఖండి వంగిన కణుపుల బాణాలతో అతన్ని కొట్టాడు.
8.77.42
स एष पतितः शेते शरतल्पे पितामहः ।
त्वां प्राप्य पुरुषव्याघ्रं वृत्रः प्राप्येव वासवम् ॥ ८.७७.४२ ॥
ఆ పితామహుడు పడి బాణాల శయ్యపై పడి ఉన్నాడు; పురుషవ్యాఘ్రా, నిన్ను ఎదుర్కొని, ఇంద్రుణ్ణి ఎదుర్కొన్న వృత్రునిలా అతడు అయ్యాడు.
8.77.43
द्रोणः पञ्चदिनान्युग्रो विधम्य रिपुवाहिनीम् ।
कृत्वा व्यूहमभेद्यं च पातयित्वा महारथान् ॥ ८.७७.४३ ॥
ద్రోణుడు ఐదు రోజులు ఉగ్రంగా శత్రు సైన్యాన్ని ఓడించి, అభేద్యమైన వ్యూహాన్ని రచించి మహారథులను పడగొట్టాడు.
8.77.44
जयद्रथस्य समरे कृत्वा रक्षां महारथः ।
अन्तकप्रतिमश्चोग्रो रात्रियुद्धेऽदहत्प्रजाः ॥ ८.७७.४४ ॥
మహారథుడైన ద్రోణుడు యుద్ధంలో జయద్రథుని రక్షించాడు; మృత్యువులా ఉగ్రుడై రాత్రి యుద్ధంలో ప్రజలను దహించాడు.
8.77.45
दग्ध्वा योधाञ्छरैर्वीरो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
धृष्टद्युम्नं समासाद्य स गतः परमां गतिम् ॥ ८.७७.४५ ॥
వీరుడు భారద్వాజ ద్రోణుడు బాణాలతో యోధులను దహించి, ధృష్టద్యుమ్నుని చేరి పరమగతిని పొందాడు.
8.77.46
यदि वाऽद्य भवान्युद्धे सूतपुत्रमुखान्रथान् ।
नावारयिष्यः सङ्ग्रामे न स्म द्रोणो व्यनङ्क्ष्यत ॥ ८.७७.४६ ॥
ఈరోజు నీవు యుద్ధంలో సూతపుత్రుడు నడిపే రథాలను అడ్డుకుని ఉంటే, ద్రోణుడు నశించి ఉండేవాడు కాదు.
8.77.47
भवता तु बलं सर्वं धार्तराष्ट्रस्य वारितम् ।
ततो द्रोणो हतो युद्धे पार्षतेन धनञ्जय ॥ ८.७७.४७ ॥
నీవు ధార్తరాష్ట్రుల సమస్త సైన్యాన్ని అడ్డుకున్నావు; అనంతరం ఓ ధనంజయా, యుద్ధంలో పార్షతుని చేత ద్రోణుడు హతుడయ్యాడు.
8.77.48
कश्च शक्तो रणे कर्तुं त्वदन्यः पुरुषब्रुवः ।
यादृशं ते कृतं पार्थ जयद्रथवधं प्रति ॥ ८.७७.४८ ॥
ఓ పురుషోత్తమా, యుద్ధంలో నీ తప్ప మరెవరు అలా చేయగలరు? పార్థా, జయద్రథ వధ కోసం నీవు చేసినట్లు?
8.77.49
निवार्य सेनां महतीं हत्वा शूरांश्च पार्थिवान् ।
निहतः सैन्धवो राजा त्वयाऽस्त्रबलतेजसा ॥ ८.७७.४९ ॥
మహా సేనను అడ్డుకుని, శూరులైన రాజులను చంపి, నీ అస్త్రబలతేజస్సుతో సైంధవ రాజు హతుడయ్యాడు.
8.77.50
आश्चर्यं सिन्धुराजस्य वधं जानन्ति पार्थिवाः ।
अनाश्चार्यं हि तत्त्वत्तस्त्वं हि पार्थ महारथः ॥ ८.७७.५० ॥
సింధురాజు వధను రాజులు ఆశ్చర్యంగా భావిస్తారు; కానీ పార్థా, నీకు అది ఆశ్చర్యం కాదు, నీవు మహారథుడవు.
8.77.51
त्वां हि प्राप्य रणे क्षत्रमेकाहादिति भारत ।
नश्यमानमहं युक्तं मन्येयमिति मे मतिः ॥ ८.७७.५१ ॥
భారతా, నీతో పోరులో క్షత్రియ వర్గం ఒకే రోజులో నశించడం తగినదని నా అభిప్రాయం.
8.77.52
सेयं पार्थ चमूर्घोरा धार्तराष्ट्रस्य संयुगे ।
हतसर्वस्वभूयिष्ठा भीष्मद्रोणौ हतौ यथा ॥ ८.७७.५२ ॥
పార్థా, ధృతరాష్ట్ర పుత్రుని ఈ భయంకర సేన యుద్ధంలో తన సర్వస్వాన్ని కోల్పోయి, భీష్ముడు, ద్రోణుడు హతులైనప్పటిలాగే ఉంది.
8.77.53
शीर्णप्रवरयोधाढ्या हतवाजिरथद्विपा ।
हीना सूर्येन्दुनक्षत्रैर्द्यौरिवाभाति भारती ॥ ८.७७.५३ ॥
శ్రేష్ఠ యోధులతో నిండినదే అయినా ఛిన్నమైన, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు హతమైన భారతీ సేన, సూర్యచంద్ర నక్షత్రాలు లేని ఆకాశంలా కనిపిస్తోంది.
8.77.54
विध्वस्ता हि रणे पार्थ सेनेयं भीमविक्रम ।
आसुरीव महासेना देवराजपराक्रमैः ॥ ८.७७.५४ ॥
భీమవిక్రమా పార్థా, ఈ సేన యుద్ధంలో దేవరాజు పరాక్రమంతో ధ్వంసమైన అసుర మహాసేనలా చెల్లాచెదురైంది.
8.77.55
तेषां हतावशिष्टास्तु सन्ति पञ्च महारथाः ।
द्रौणिश्च कृतवर्मा च कर्णो मद्राधिपः कृपः ॥ ८.७७.५५ ॥
వారిలో చంపబడకుండా మిగిలినవారు ఐదుగురు మహారథులు: ద్రోణుని కుమారుడు, కృతవర్మ, కర్ణుడు, మద్ర రాజు, కృపుడు.
8.77.56
तांस्त्वमद्य नरव्याघ्र हत्वा पञ्च महारथान् ।
हतामित्रः प्रयच्छोर्वी राज्ञे सद्वीपपत्तनाम् ॥ ८.७७.५६ ॥
పురుష వ్యాఘ్రుడా, నేడు నీవు ఆ ఐదుగురు మహారథులను చంపి, శత్రువులను నాశనం చేసి, ద్వీపాలు నగరాలతో కూడిన ఈ భూమిని రాజుకు ఇవ్వు.
8.77.57
साकाशजलपातालां सपर्वतमहावनाम् ।
प्रयच्छामितवीर्याय पार्थायाद्य वसुन्धराम् ॥ ८.७७.५७ ॥
ఆకాశం, జలం, పాతాళంతో, పర్వతాలు మహావనాలతో కూడిన ఈ వసుంధరను అపార పరాక్రమశాలి పార్థునికి నేడు ఇవ్వు.
8.77.58
एतां पुरा विष्णुरिव हत्वा दैतेयदानवान् ।
प्रयच्छ मेदिनीं राज्ञे शक्रायैव हरिर्यथा ॥ ८.७७.५८ ॥
పూర్వం విష్ణువు దైత్య దానవులను చంపి ఈ భూమిని ఇంద్రునికి ఇచ్చినట్లుగా, నీవు ఈ భూమిని రాజుకు ఇవ్వు.
8.77.59
अद्य मोदन्तु पाञ्चाला निहतेष्वरिषु त्वया ।
विष्णुना निहतेष्वेव दानवेयेषु देवताः ॥ ८.७७.५९ ॥
నేడు నీ చేత శత్రువులు చంపబడగా పాంచాలురు సంతోషించుగాక; విష్ణువు చేత దానవ పుత్రులు చంపబడగా దేవతలు సంతోషించినట్లు.
8.77.60
यदि वा द्विपदां श्रेष्ठं द्रोणं मानयतो गुरुम् ।
अश्वत्थाम्नि कृपा तेऽस्ति कृपे वाचार्यगौरवात् ॥ ८.७७.६० ॥
ద్విపదులలో శ్రేష్ఠుడైన, గౌరవనీయ గురువు ద్రోణుని గౌరవించి అశ్వత్థామపై నీకు దయ ఉంటే, లేదా ఓ కృపా, ఆచార్య గౌరవం వల్ల నీకు దయ ఉంటే.
8.77.61
अत्यन्तापचितान्बन्धून्मानयन्मातृबान्धवान् ।
कृतवर्माणमासाद्य न नेष्यासि यमक्षयम् ॥ ८.७७.६१ ॥
అత్యంత గౌరవనీయులైన బంధువులను, మాతృవర్గ బంధువులను గౌరవించే నీవు, కృతవర్మను చేరి అతన్ని యమలోకానికి పంపవా?
8.77.62
भ्रातरं मातुरासाद्य शल्यं मद्रजनाधिपम् ।
यदि त्वमरविन्दाक्ष दयावान्न जिघाससि ॥ ८.७७.६२ ॥
కమలనయనా, నీవు దయగలవాడవైతే, మేనమామ సోదరుడు మద్ర దేశాధిపతి శల్యుని చేరి అతన్ని చంపాలని కోరవా?
8.77.63
एतत्ते सुकृतं कर्म नात्र किञ्चन विद्यते ।
वयमप्यनुजानीमो नात्र दोषोऽस्ति कश्चन ॥ ८.७७.६३ ॥
నీ ఈ కర్మ మంచిది; ఇందులో ఏ దోషమూ లేదు. మేమూ దీన్ని అంగీకరిస్తున్నాము; ఇందులో ఎలాంటి దోషమూ లేదు.
8.77.64
इमं पापमतिं क्षुद्रमत्यन्तं पाण्डवान्प्रति ।
कर्णमद्य नरश्रेष्ठ जहि पार्थ शितैः शरैः ॥ ८.७७.६४ ॥
నరశ్రేష్ఠా, పార్థా, పాండవుల పట్ల అత్యంత పాపబుద్ధి కలిగిన ఈ నీచుడు కర్ణుని నేడు వాడి బాణాలతో చంపు.
8.77.65
दहने यत्सपुत्राया निशि मातुस्तवानघ ।
द्यूतार्थे यच्च युष्मासु प्रावर्तत सुयोधनः।
तस्य सर्वस्य दुष्टात्मा कर्णो वै मूलमित्युत ॥ ८.७७.६५ ॥
నిర్దోషుడా, రాత్రి నీ తల్లి కుమారులతో సహా దహనంలో పడిన సంఘటనకు, మరియు జూదం కోసం మీ పట్ల సుయోధనుడు ప్రారంభించిన దానికి మూలం దుష్టాత్ముడైన కర్ణుడేనని చెప్పబడుతోంది.
8.77.66
प्रोत्साहयति दुष्टात्मा धार्तराष्ट्रं सुदुर्मतिम् ।
समितौ गदते कर्णस्तमद्य जहि भारत ॥ ८.७७.६६ ॥
దుష్టాత్ముడైన కర్ణుడు ఆ అత్యంత దుర్బుద్ధి గల ధృతరాష్ట్రపుత్రుని ప్రోత్సహిస్తాడు; సభలో మాట్లాడుతాడు. ఓ భారతా, నేడు అతన్ని చంపు.
8.77.67
यश्च युष्मासु पापं वै धार्तराष्ट्रः प्रयुक्तवान् ।
तस्य सर्वस्य दुर्बुद्धिः कर्णो मूलमिहार्जुन ॥ ८.७७.६७ ॥
ధార్తరాష్ట్రుడు మీ పట్ల చేసిన పాపమంతటికీ ఇక్కడ మూలం దుర్బుద్ధి గల కర్ణుడే, అర్జునా.
8.77.68
कर्णं हि मन्यते त्राणं नित्यमेव सुयोधनः ।
ततो मामपि संरब्धो निग्रहीतुं पराक्रमात् ॥ ८.७७.६८ ॥
సుయోధనుడు ఎల్లప్పుడూ కర్ణుడినే తన రక్షకునిగా భావిస్తాడు. కాబట్టి కోపించి, తన పరాక్రమంతో నన్నూ అడ్డగించాలని చూస్తున్నాడు.
8.77.69
स्थिता बुद्धिर्नरेन्द्राणां धार्तराष्ट्रस्य चोभयोः ।
कर्णः पार्थान्रणे सर्वान्नाशयिष्यति सायकैः ॥ ८.७७.६९ ॥
రాజులందరి, ధార్తరాష్ట్రుని రెండింటి నిశ్చయబుద్ధి ఇదే: కర్ణుడు యుద్ధంలో బాణాలతో పాండవులందరినీ నాశనం చేస్తాడు.
8.77.70
कर्णमाश्रित्य कौन्तेय धार्तराष्ट्रस्य विग्रहः ।
रुचितो भवता सार्धं जानतोऽपि बलं तव ॥ ८.७७.७० ॥
కౌంతేయా, కర్ణుడిని ఆధారంగా చేసుకుని ధార్తరాష్ట్రుని ఈ కలహం మీతో ఏర్పడింది; మీ బలాన్ని మీరు తెలిసినప్పటికీ.
8.77.71
कर्णो जल्पति वै नित्यमहं पार्थान्समागतान् ।
वासुदेवं च दाशार्हं विजेष्यामि महारणे।
समितौ वल्गते कर्णस्तमद्य जहि फल्गुन ॥ ८.७७.७१ ॥
కర్ణుడు ఎల్లప్పుడూ గొప్పలు చెబుతాడు: "సమావేశమైన పార్థులను, వాసుదేవుని, దాశార్హుని మహాయుద్ధంలో జయిస్తాను." సభలో కర్ణుడు ఇలా గొప్పలు పలుకుతాడు; ఫల్గునా, ఈరోజు అతన్ని వధించు.
8.77.72
यच्च युष्मासु पापं वै धार्तराष्ट्रः प्रतापवान् ।
सभायां कृतवान्नित्यं कर्णमाश्रित्य वै पुरा ॥ ८.७७.७२ ॥
పరాక్రమశాలి ధార్తరాష్ట్రుడు పూర్వం సభలో కర్ణుడిని ఆధారంగా చేసుకుని మీ పట్ల నిత్యం చేసిన పాపమూ ఉంది.
8.77.73
यच्च तं धार्तराष्ट्राणां षड्भिः शूरैर्महारथैः ।
पश्यतां संवृतं शूरं सौभद्रमपराजितम् ॥ ८.७७.७३ ॥
ధృతరాష్ట్రుని పుత్రుల ఆ ఆరుగురు శూర మహారథులు, చూస్తుండగా, జయింపరాని ఆ శూరుడు సౌభద్రుని చుట్టుముట్టారు.
8.77.74
द्रोणद्रौणिकृपान्वीरान्कम्पयानं महेषुभिः ।
विधमन्तमनीकानि प्रमथन्तं महारथान् ॥ ८.७७.७४ ॥
గొప్ప బాణాలతో ద్రోణ, ద్రౌణి, కృపుల వంటి వీరులను కంపింపజేస్తూ, సేనలను చెదరగొడుతూ, మహారథులను అణచివేస్తూ.
8.77.75
मनुष्यवाजिमातङ्गान्प्रेषयन्तं यमक्षयम् ।
शरैः सौभद्रमायान्तं दहन्तमरिवाहिनीम् ॥ ८.७७.७५ ॥
మనుషులను, గుర్రాలను, ఏనుగులను యమలోకానికి పంపుతూ, బాణాలతో ముందుకు వస్తూ, శత్రుసేనను దహిస్తూ సౌభద్రుడు.
8.77.76
निर्मनुष्याश्च मातङ्गा विरथाश्च महारथाः ।
प्रद्रवन्ति स्म समरे दिशो भीताऽभिमन्यवे ॥ ८.७७.७६ ॥
యుద్ధంలో మనుషులు లేని ఏనుగులు, రథాలు లేని మహారథులు అభిమన్యుని భయంతో దిక్కులకు పారిపోయారు.
8.77.77
विगतासूंश्च तुरगान्पत्तीन्व्यायुधजीवितान् ।
कुर्वन्तमृषभस्कन्धं कुरुवृष्णियशस्करम्।
तन्मे दहति गात्राणि सखे सत्येन ते शपे ॥ ८.७७.७७ ॥
ప్రాణాలు పోయిన గుర్రాలను, ఆయుధాలు విడిచిన కాలాళ్లను ఇలా చేస్తున్న, ఎద్దు భుజాల ఆ వీరుడు, కురు-వృష్ణి వంశాలకు కీర్తి తెచ్చేవాడు—అతని స్మృతి నా అవయవాలను కాల్చుతోంది. మిత్రమా, సత్యంతో ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
8.77.78
यत्तदासीत्सुदुष्टात्मा कर्णो विनिहतः प्रभुः ।
न शक्तो ह्यभिमन्योस्तु कर्णः स्थातुं रणाग्रतः ॥ ८.७७.७८ ॥
అది జరిగింది—ఆ అతి దుష్టచిత్తుడు, ప్రభువు కర్ణుడు హతమైన తర్వాత, యుద్ధాగ్రంలో అభిమన్యుని ఎదుట నిలబడ లేకపోయాడు.
8.77.79
सौभद्रशरनिर्भिन्नो विसंज्ञः शोणितोक्षितः ।
निश्वसन्क्रोधसन्दीप्तो विमुखः सायकार्दितः ॥ ८.७७.७९ ॥
సౌభద్రుని బాణాలతో గుచ్చబడి, స్పృహ తప్పి, రక్తంతో తడిసి, నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, కోపంతో మండిపడుతూ, ముఖం తిప్పుకుని, బాణాలతో పీడితుడై ఉన్నాడు.
8.77.80
तस्थौ स विह्वलः सङ्ख्ये प्रहारजनितच्छविः ।
अपयानकृतोत्साहो निरुत्साहश्च भारत ॥ ८.७७.८० ॥
భరతా, యుద్ధంలో కలవరపడి అతడు నిలబడ్డాడు; దెబ్బలతో అతని ఛాయ మారిపోయింది; వెనుదిరగడానికే ఉత్సాహపడ్డాడు, ఉత్సాహం లేనివాడయ్యాడు.
8.77.81
दुर्योधनं रणे दृष्ट्वा लज्जमानो मुहुर्मुहुः ।
नापयासीत्तततः पार्थ सोऽभिमन्योर्महारणे ॥ ८.७७.८१ ॥
పార్థా, యుద్ధంలో దుర్యోధనుని చూసి మళ్ళీ మళ్ళీ సిగ్గుపడుతూ కూడా, ఆ మహాయుద్ధంలో అభిమన్యుని ముందునుంచి అతడు వెనక్కి తగ్గలేదు.
8.77.82
दृष्ट्वा द्रोणं वधोपायमभिमन्योश्च पृष्टवान् ।
श्रुत्वा द्रोणवचः क्रूरं ततश्चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.७७.८२ ॥
ద్రోణుని చూసి, అభిమన్యుని వధించే ఉపాయం అడిగి, ద్రోణుని క్రూరమైన మాటలు విని, అప్పుడు అతడు విల్లును తెంచాడు.
8.77.83
ततश्छिन्नायुधं तेन दृष्ट्वा पञ्च महारथाः ।
स चैव निकृतिप्राज्ञः प्राहिणोच्छरवृष्टिभिः ॥ ८.७७.८३ ॥
అప్పుడు అతని ఆయుధం తెగిపోవడం చూసి ఐదుగురు మహారథులు, మోసంలో నేర్పరియైన అతడూ, బాణవర్షాలతో ప్రహరించారు.
8.77.84
प्रहसन्स तु दुष्टात्मा कर्णो राजा च कौरवः ।
यच्च कर्णोऽब्रवीत्कृष्णां सभायां परुषं वचः।
प्रमुखे पाण्डवेयानां कुरूणां चैव पश्यताम् ॥ ८.७७.८४ ॥
ఆ దుష్టాత్ముడైన కర్ణుడు, కౌరవ రాజు నవ్వారు; సభలో కర్ణుడు కృష్ణతో పలికిన కఠిన వాక్యాలను, పాండవుల ముందే, కౌరవులు చూస్తుండగా, గుర్తుచేసుకుంటూ.
8.77.85
विनष्टाः पाण्डवाः कृष्णे शाश्वतं नरकं गताः ।
पतिमन्यं पृथुश्रोणि वृणीष्व मृदुभाषिणि ॥ ८.७७.८५ ॥
కృష్ణా, పాండవులు నశించారు; శాశ్వత నరకాన్ని పొందారు. విశాల నితంబినీ, మృదుభాషిణీ, మరొక పతిని వరించు.
8.77.86
एषा त्वं धृतराष्ट्रस्य दासीभूता निवेशनम् ।
प्रविशारालपक्ष्माक्षि न सन्ति पतयस्तव ॥ ८.७७.८६ ॥
నీవు ధృతరాష్ట్రుని నివాసంలో దాసిగా ప్రవేశించు. వంకర రెప్పలున్న దానా, నీకు ఇక పతులు లేరు.
8.77.87
न पाण्डवाः प्रभवन्ति तव कृष्णे कथञ्चन ।
दासभार्या च पाञ्चालि स्वयं दासी च शोभने ॥ ८.७७.८७ ॥
కృష్ణా, పాండవులు ఏ విధంగానూ నిన్ను కాపాడలేరు. పాంచాలీ, శోభనా, నీవు దాసుని భార్యవు, నీవే దాసివి కూడా.
8.77.88
अद्य दुर्योधनो राजा पृथिव्यां नृपतिः स्मृतः ।
सर्वे चास्य महिपाला योगक्षेममुपासते ॥ ८.७७.८८ ॥
నేడు రాజు దుర్యోధనుడు భూమికి ప్రభువుగా తలంచబడుతున్నాడు; అతని రాజులందరూ అతని యోగక్షేమాలను సేవిస్తున్నారు.
8.77.89
पश्येदानीं यदा भद्रे निविष्टाः पाण्डवाः समम् ।
अन्योन्यं समुदीक्षन्ते धार्तराष्ट्रस्य तेजसा ॥ ८.७७.८९ ॥
శుభురాలా, ఇప్పుడు చూడు, పాండవులు కలిసి కూర్చున్నప్పుడు ధృతరాష్ట్ర పుత్రుని తేజస్సుకు భయపడి ఒకరినొకరు చూసుకుంటున్నారు.
8.77.90
व्यक्तं षण्डतिला ह्येते नरके च निमज्जिताः ।
प्रेष्यवच्चापि राजानमुपस्थास्यन्ति कौरवम् ॥ ८.७७.९० ॥
స్పష్టంగా ఈ షండతిలులు నరకంలో మునిగారు; కౌరవ రాజుకు సేవకుల వలె సేవ చేస్తారు.
8.77.91
उक्तवान्स च पातात्मा तथा परमदुर्मतिः ।
पापः पापवचः कर्णः पश्यतस्ते धनञ्जय ॥ ८.७७.९१ ॥
పాపాత్ముడు, మిక్కిలి దుర్బుద్ధి గలవాడు ఆ కర్ణుడు, ధనంజయా, నీ చూపుముందే ఇలా పాపపు మాటలు పలికాడు.
8.77.92
अस्य पापस्य तद्वाक्यं सुवर्णविकृताः शराः ।
शमयन्ति शिलाधौता नाशयन्तोऽस्य जीवितम् ॥ ८.७७.९२ ॥
ఆ పాపి మాటలను అణచడానికి, రాతిపై సానపెట్టిన బంగారు అలంకారపు బాణాలు అతని ప్రాణాలను నాశనం చేస్తాయి.
8.77.93
अद्य कर्णं रणे ग्रस्तं पश्यन्तु कुरवस्त्वया ।
स्वर्गावतरणे यत्नं स्वर्गद्वारगतं यथा ॥ ८.७७.९३ ॥
ఈ రోజు యుద్ధంలో కర్ణుడు నీచేత పట్టుబడటాన్ని కౌరవులు చూడనీ; స్వర్గం నుంచి దిగడానికి ప్రయత్నించి స్వర్గద్వారం చేరినవాడిలా.
8.77.94
अद्य ते समरे वीर्यं पश्यन्तु कुरुयोधिनः ।
सूतपुत्रे हते पार्थ जानन्तु त्वां महारथम् ॥ ८.७७.९४ ॥
ఈ రోజు యుద్ధంలో నీ పరాక్రమాన్ని కౌరవ యోధులు చూడనీ; పార్థా, సూతపుత్రుడు హతమైనప్పుడు నిన్ను మహారథుడిగా వారు తెలుసుకోనీ.
8.77.95
अद्य काकवला गृध्रा वायसा जम्बुकास्तथा ।
विप्रकर्षन्तु गात्राणि सूतपुत्रस्य मारिष ॥ ८.७७.९५ ॥
ఈ రోజు కాకులవంటి బలంగల రాబందులు, కాకులు, నక్కలు కూడా, మారిష, సూతపుత్రుని శరీరాలను ఈడ్చుకుపోనీ.
8.77.96
अद्याधिरथिराक्षिप्तो निहतश्च त्वया रणे ।
कुरूणां शोकमाधत्तां पाण्वानां मुदं तदा ॥ ८.७७.९६ ॥
ఈ రోజు యుద్ధంలో అధిరథుని కొడుకు నీచేత అవమానించబడి హతమవనీ; అప్పుడు కౌరవులు శోకాన్ని, పాండవులు ఆనందాన్ని పొందనీ.
8.77.97
अद्य त्वां प्रतिमर्दन्तु पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
यथा वृत्रवधे वृत्ते देवाः सर्वे शतक्रतुम् ॥ ८.७७.९७ ॥
ఈ రోజు పాంచాలురు పాండవులతో కలిసి నిన్ను అణచివేయుదురుగాక; వృత్రవధ జరిగినప్పుడు దేవతలంతా శతక్రతువు (ఇంద్రుడు) చుట్టూ నిలిచినట్లు.
8.77.98
अद्य कर्णं रणे हत्वा प्राप्य चैवोत्तमं यशः ।
विशोको विज्वरः पार्थ भव बन्धुपुरस्कृतः ॥ ८.७७.९८ ॥
ఈ రోజు యుద్ధంలో కర్ణుని చంపి, ఉత్తమమైన కీర్తిని పొంది, ఓ పార్థా, శోకరహితుడవై, చింతలేనివాడవై, బంధువులచే గౌరవింపబడినవాడవు కమ్ము.
8.77.99
नरसिंहवपुः कृत्वा यथा शस्तो महासुरः ।
हिरण्यकशिपुर्दैत्यो विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ ८.७७.९९ ॥
నరసింహ రూపం ధరించి, మహాసురుడైన హిరణ్యకశిపుడు అనే దైత్యుని ప్రభవిష్ణువైన విష్ణువు సంహరించినట్లు.
8.77.101
तथा त्वमपि राधेयं घोरां कृत्वा महातनुम् ।
जहि युद्धे महाबाहो त्रायस्व च भयात्स्वकान् ॥ ८.७७.१०१ ॥
అలాగే నువ్వు కూడా భయంకరమైన మహాకాయ రూపం ధరించి, ఓ మహాబాహూ, యుద్ధంలో రాధేయుడైన కర్ణుని సంహరించి, నీ వారిని భయం నుండి రక్షించు.
8.77.102
कर्णं हाहाकृतं दीनं विषण्णं त्वच्छरार्दितम् ।
प्रपतन्तं महीं कर्णं पश्यन्तु वसुधाधिपाः ॥ ८.७७.१०२ ॥
హాహాకారాలు చేస్తూ, దీనుడై, విషాదంతో, నీ బాణాలచే పీడింపబడిన కర్ణుడు భూమిపై పడిపోవడాన్ని రాజులు చూడనీ.
8.77.103
तं च स्वशोणिते मग्नं शयानं पतितं भुवि ।
अपविद्धायुकधं कर्णमद्य पश्यन्तु बान्धवाः ॥ ८.७७.१०३ ॥
తన స్వంత రక్తంలో మునిగి, భూమిపై పడి పడి ఉన్న, ఆయుధాలు విసిరివేయబడిన ఆ కర్ణుని ఈ రోజు అతని బంధువులు చూడనీ.
8.77.104
तच्चैवाद्य महत्कर्म गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
रथोपस्थे विशीर्येत ताराराज इवाम्बरात् ॥ ८.७७.१०४ ॥
ఈ రోజు ఆ మహత్కార్యం గాండీవం నుండి ప్రయోగించిన బాణాలచే, ఆకాశం నుండి తారారాజు (చంద్రుడు) రాలిపడినట్లు, రథోపస్థంపై చిందరవందరగా విరిగిపోతుంది.
8.77.105
आशु चाद्य शरास्तस्य सम्पतन्तो महाजवैः ।
त्वच्छरैः सन्निकृत्ताग्रा विशीर्यन्ते महीतले ॥ ८.७७.१०५ ॥
ఈ రోజు అతని బాణాలు మహావేగంగా దూసుకువస్తూ, నీ బాణాలచే కొనలు తెగి భూతలంపై చిందరవందరగా పడిపోతాయి.
8.77.106
त्वया चाद्य हते तस्य विक्रमे भरतर्षभ ।
विमुखाः सर्वराजानो भवन्तु गतजीविताः ॥ ८.७७.१०६ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఈ రోజు నీచే అతని పరాక్రమం హతమైనప్పుడు, రాజులందరూ విముఖులై ప్రాణాలు కోల్పోవుదురు గాక.
8.77.107
तथा चाधिरथौ याते प्रयान्तु कुरवो दिशः ।
मन्वानास्तं रथश्रेष्ठं सर्वलोकेषु धन्विनाम् ॥ ८.७७.१०७ ॥
అలాగే అధిరథుని కుమారుడు (కర్ణుడు) పడిపోగా, కురువీరులు 'అతడు సర్వలోకాలలో ధనుర్ధరులలో రథశ్రేష్ఠుడు' అని తలచి దిక్కులకు పారిపోవుదురు గాక.
8.77.108
स वै चाद्य भयात्त्यक्त्वा धार्तराष्ट्रो महाचमूम् ।
दुर्योधनो भयोद्विग्नो द्रवतु स्वं निवेशनम् ॥ ८.७७.१०८ ॥
ఆ ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు దుర్యోధనుడు ఈ రోజు భయంతో మహాసేనను విడిచి, భయోద్విగ్నుడై తన నివాసానికి పారిపోవుగాక.
8.77.109
तथा चाद्य हतं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
क्षणेन निपतेद्भूमौ विसंज्ञो वै महीपतिः ॥ ८.७७.१०९ ॥
ఈ రోజు అతడు (కర్ణుడు) హతుడయ్యాడని విని, జనేశ్వరుడైన ధృతరాష్ట్రుడు క్షణంలో స్పృహతప్పి భూమిపై పడిపోవును.
8.77.110
अद्य जानन्तु ते पार्थ विक्रमं सर्वयोधिनः ।
यदुवाच सभामध्ये परुषं भारत त्वयि ॥ ८.७७.११० ॥
ఈనాడు సర్వ యోధులు తెలుసుకోవాలి, పార్థా, నీ పరాక్రమాన్ని; సభ మధ్యలో భారతా, నీపై అతడు కఠిన వాక్యాలు పలికిన దానికి (ఇది ప్రతిఫలం).
8.77.111
यानि चान्यानि दुष्टात्मा पापानि कृतवांस्त्वयि ।
तान्यद्य भरतश्रेष्ठ नाशयन्तु शरास्तव ॥ ८.७७.१११ ॥
ఆ దుష్టాత్ముడు నీపట్ల చేసిన ఇతర పాపకార్యాలనూ, భరతశ్రేష్ఠా, నేడు నీ బాణాలు నాశనం చేయుగాక.
8.77.112
शान्तिं कुरु परिक्लेशा कृष्णायाः शत्रुपातन ।
हत्वा शत्रुं रणे श्लाघ्यं गर्जन्तमतिपौरुषम् ॥ ८.७७.११२ ॥
శత్రునాశకా, కృష్ణ (ద్రౌపది) కష్టాలకు శాంతిని కలిగించు; యుద్ధంలో ప్రశంసార్హుడూ, గర్జించేవాడూ, అతిపౌరుషవంతుడూ అయిన శత్రువును చంపి.
8.77.113
अद्य चाधिरथिर्वेद्धस्तव बाणैः समन्ततः ।
मन्यतां त्वां नरव्याघ्र प्रवरं सर्वधन्विनाम् ॥ ८.७७.११३ ॥
నేడు అధిరథ కుమారుడు (కర్ణుడు) నీ బాణాలచే అన్నివైపులా గుచ్చబడుగాక; నరవ్యాఘ్రా, అతడు నిన్నే అన్ని విలుకాండ్రలో శ్రేష్ఠుడిగా భావించుగాక.
8.77.114
गाण्डीवप्रसृतान्वाणानद्य गात्रस्पृशः शरान् ।
यातु कर्णो रणे पार्थ श्वाविच्छललतो यथा ॥ ८.७७.११४ ॥
పార్థా, నేడు గాండీవం నుండి ప్రయోగింపబడిన, శరీరాన్ని తాకే బాణాలతో కర్ణుడు యుద్ధంలో ముళ్ళపందిని (శ్వావిత్) దాని ముళ్ళనుండి తప్పించుకున్నట్లు పారిపోవు గాక.
8.77.115
तं कथं कर्णमासाद्य विद्रवेयुर्महारथाः ।
यस्त्वेकः सर्वपाञ्चालानहन्यहनि नाशयन्।
कालवच्चरते वीर पाञ्चालानां रथव्रजे ॥ ८.७७.११५ ॥
కర్ణుని ఎదుర్కొని మహారథులు ఎలా పారిపోగలరు? అతడు ఒక్కడే ప్రతిరోజూ పాంచాలులందరినీ నాశనం చేస్తూ, వీరా, పాంచాలుల రథసేనలో యమునిలా సంచరిస్తున్నాడు.
8.77.116
तमप्यासाद्य समरे मित्रार्थे मित्रवत्सल ।
तथा ज्वलन्तमस्त्रैश्च शूरं सर्वधनुष्मताम्।
निर्दहन्तं समारूढं दुर्धर्षं द्रोणमञ्जसा ॥ ८.७७.११६ ॥
మిత్రవత్సలా, మిత్రుని కోసం యుద్ధంలో అతన్ని చేరి, అస్త్రాలతో ప్రకాశిస్తూ, ధనుర్ధారులందరిలో శూరుడై, దహిస్తూ, రథారూఢుడైన దుర్ధర్షుడైన ద్రోణుణ్ణి కూడా అనాయాసంగా (చేరుతారు).
8.77.117
ते नित्यमुदिता जेतुं युधि शत्रुमरिन्दमाः ।
न चेदाधिरथेर्भीताः पाञ्चालाः स्युः पराङ्मुखाः ॥ ८.७७.११७ ॥
శత్రువులను అణచువారు వీరు ఎల్లప్పుడూ యుద్ధంలో శత్రువును జయించాలనే ఉత్సాహంతో ఉంటారు; ఆధిరథి (కర్ణుని) భయంతో పాంచాలులు వెనుదిరగకపోతే.
8.77.118
तेषामापततां शूरः पाञ्चालानां तरस्विनाम् ।
आदत्तासूञ्शरैः कर्णः पतङ्गानामिवानलः ॥ ८.७७.११८ ॥
వారు వేగంగా దూసుకొచ్చిన పాంచాలుల ప్రాణాలను శూరుడైన కర్ణుడు బాణాలతో హరించాడు; మిడతలను అగ్ని దహించినట్లు.
8.77.119
एते द्रवन्ति पाञ्चाला द्राव्यन्ते योधिभिर्ध्रुवम् ।
कर्णेन भरतश्रेष्ठ पश्यपश्य तथाकृतान् ॥ ८.७७.११९ ॥
ఇదిగో పాంచాలులు పారిపోతున్నారు; యోధులచే, కర్ణునిచే నిశ్చయంగా తరమబడుతున్నారు. భరతశ్రేష్ఠా, చూడు, చూడు, వారిని ఇలా చేసినదాన్ని.
8.77.120
तान्समारोहतः शूरान्मित्रार्थे त्यक्तजीवितान् ।
निस्तारय महाबाहो कर्णास्त्रात्पावकोपमात् ॥ ८.७७.१२० ॥
మిత్రునికోసం ప్రాణాలు విడిచి ముందుకు వస్తున్న ఆ శూరులను, మహాబాహూ, అగ్నితో సమానమైన కర్ణాస్త్రం నుండి రక్షించు.
8.77.121
अस्त्रं हिरामात्कर्णेन भार्गवादृषिसत्तमात् ।
यदवाप्तं तदा घोरं तस्य रूपमुदीर्यते ॥ ८.७७.१२१ ॥
కర్ణుడు భార్గవుని నుండి, ఋషిశ్రేష్ఠుని నుండి సిగ్గుతో పొందిన అస్త్రం — ఆ భయంకర అస్త్రం యొక్క రూపం ఇప్పుడు చెప్పబడుతోంది.
8.77.122
तापनं सर्वसैन्यस्य घोररूपं भयानकम् ।
यमाश्रित्य महासेना ज्वलते स्वेन तेजसा ॥ ८.७७.१२२ ॥
ఇది సమస్త సైన్యాన్ని తపింపజేసేది, ఘోరమైన రూపం కలది, భయంకరమైనది; దీనిని ఆశ్రయించిన మహాసేన తన స్వంత తేజస్సుతో మండిపోతోంది.
8.77.123
एते चरन्ति सङ्ग्रामे कर्णचापच्युताः शराः ।
प्रभया इह शत्रूणां घातयन्तो जनान्प्रभो ॥ ८.७७.१२३ ॥
కర్ణుని ధనుస్సు నుండి విడువబడిన ఈ బాణాలు యుద్ధంలో సంచరిస్తున్నాయి; ఓ ప్రభూ, తమ కాంతితో ఇక్కడ శత్రువుల జనులను సంహరిస్తున్నాయి.
8.77.124
एते भ्रमन्ति पाञ्चाला उत्क्रयन्ति च मारिष ।
कर्णास्त्रं समरे प्राप्य दुर्निवार्यं महात्मभिः ॥ ८.७७.१२४ ॥
ఈ పాంచాలురు తిరుగుతూ అరుస్తున్నారు; ఓ మారిష, యుద్ధంలో కర్ణుని అస్త్రాన్ని ఎదుర్కొని, మహాత్ములచేత కూడా అడ్డుకోలేనిదాన్ని.
8.77.125
एष भीमो दृढक्रोधो वृतः पार्थ समन्ततः ।
सृञ्जयैर्योऽजयत्कर्णं पीड्यते निशितैः शरैः ॥ ८.७७.१२५ ॥
ఈ భయంకరుడు, దృఢమైన క్రోధం కలవాడు పార్థుడు సృంజయులచే అన్ని వైపుల నుండి చుట్టుముట్టబడ్డాడు; కర్ణుని జయించినవాడు, పదునైన బాణాలచే పీడించబడుతున్నాడు.
8.77.126
पाञ्चालान्सृञ्जयांश्चैव पाण्डवांश्चैव भारत ।
उपेक्षितो दहेत्कर्णो रोगो देहमिवान्तकः ॥ ८.७७.१२६ ॥
ఓ భారత, పాంచాలులను, సృంజయులను, పాండవులను కూడా — నిర్లక్ష్యం చేస్తే, కర్ణుడు రోగం దేహాన్ని దహించినట్లు, మృత్యువులా దహిస్తాడు.
8.77.127
नान्यं त्वत्तो हि पश्यामि योधं यौधिष्ठिरे बले ।
यः समासाद्य राधेयं स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहान् ॥ ८.७७.१२७ ॥
యుధిష్ఠిరుని సైన్యంలో నీ తప్ప మరొక యోధుడిని నేను చూడను; రాధేయుని (కర్ణుని) ఎదుర్కొని క్షేమంగా ఇంటికి తిరిగి వెళ్లగలవాడిని.
8.77.128
तमद्य निशितैर्बाणैर्निहत्य भरतर्षभ ।
यथा प्रतिज्ञां त्व पार्थ तीर्त्वा कीर्तिमवाप्स्यसि ॥ ८.७७.१२८ ॥
భరతర్షభా, ఈ రోజు పదునైన బాణాలతో అతడిని చంపి, పార్థా, నీ ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చి కీర్తిని పొందుతావు.
8.77.129
त्वं हि शक्तो रणे कर्णं विजेतुं सह पार्थिवैः ।
नान्यो युधि युधां श्रेष्ठ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ८.७७.१२९ ॥
రణంలో రాజులతో కలిసి కర్ణుడిని జయించగల సమర్థుడివి నువ్వే; యోధులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇది సత్యం, నీకు చెబుతున్నాను, మరొకరు లేరు.
8.77.130
एतत्कृत्वा महत्कार्म हत्वा कर्णं महारथम् ।
कृतार्थः सफलः पार्थ सुखी भव नरोत्तम ॥ ८.७७.१३० ॥
ఈ మహత్కార్యం చేసి, మహారథుడు కర్ణుడిని చంపి, పార్థా, కృతార్థుడవై, సఫలుడవై సుఖంగా ఉండు, నరోత్తమా.