Mahābhārata · Adhyāya 8.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.8.1
सैनापत्यं तु सम्प्राप्य कर्णो वैकर्तनस्तदा ।
तथोक्तश्च स्वयं राज्ञा स्निग्धं भ्रातृसमं वचः ॥ ८.८.१ ॥
Karṇa, hijo de Vikartana, habiendo obtenido entonces el cargo de comandante en jefe, y siendo así dirigido por el propio rey con palabras afectuosas, como a un hermano...
8.8.2
हितश्च प्रियकामश्च मम पुत्रस्य नित्यशः ।
अकरोत्किं महाप्राज्ञस्तन्ममाचक्ष्व स़ञ्जय ॥ ८.८.२ ॥
¿Qué hizo aquel muy sabio, siempre benévolo y deseoso del bien de mi hijo? Dímelo, Sañjaya.
8.8.3
कर्णस्य मतमाज्ञाय पुत्रास्ते भरतर्षभ ।
योगमाज्ञापयामासुर्नन्दितूर्यपुरःसरम् ॥ ८.८.३ ॥
Habiendo conocido la opinión de Karṇa, oh toro de los Bharatas, tus hijos ordenaron la reunión del ejército, precedida por el sonido de los tambores.
8.8.4
महत्यपररात्रे च तव सैन्यस्य मारिष ।
योगो योग इति ह्याशु प्रादुरासीन्महास्वनः ॥ ८.८.४ ॥
En lo profundo de la noche, oh señor, el gran clamor '¡Yoga, yoga!' se alzó de inmediato en tu gran ejército.
8.8.5
कल्पतां नागमुख्यानां रथानां च वरुथिनाम् ।
सन्नह्यतां नराणां च वाजिनां च विशाम्पते ॥ ८.८.५ ॥
Que se preparen los elefantes principales y los carros blindados, y que hombres y caballos se armen, oh señor de los pueblos.
8.8.6
क्रोशतां चैव योधानां त्वरितानां परस्परम् ।
बभूव तुमुलः शब्दो दिवस्पृक्सुमहांस्ततः ॥ ८.८.६ ॥
Entonces, mientras los guerreros gritaban unos a otros apresurándose, surgió un gran tumulto que tocó el cielo.
8.8.7
ततः श्वेतपताकेन बलाकावर्णवाजिना ।
हेमपृष्ठेन धनुषा नागकक्षेण केतुना ॥ ८.८.७ ॥
Entonces, con un estandarte blanco, caballos del color de las grullas, un arco de espalda dorada y un estandarte con cinta de elefante.
8.8.8
तूणीरशतपूर्णेन सगदेन वरूथिना ।
शतघ्नीकिङ्किणीशक्तिशूलतोमरधारिणा ॥ ८.८.८ ॥
Repleto de cientos de aljabas, con maza y armadura, portando la shataghni, campanillas, lanza, tridente y tomara.
8.8.9
कार्मुकैरुपपन्नेन विमलादित्यवर्चसा ।
रथेनाभिपताकेन सुतपुत्रो ह्यदृश्यत ॥ ८.८.९ ॥
Equipado con arcos y radiante como el sol sin mancha, el hijo del auriga fue visto en su carro engalanado con estandartes.
8.8.10
ध्मापयन्वारिजं राजन्हेमजालविभूषिन्तम् ।
विध्रुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ ८.८.१० ॥
Oh rey, haciendo sonar la concha adornada con red de oro y sacudiendo su gran arco adornado de oro.
8.8.11
दृष्ट्वा कर्णं महेष्वासं रथस्थं रथिनां वरम् ।
भानुमन्तमिवोद्यन्तं तमो घ्नन्तं दुरासदम् ॥ ८.८.११ ॥
Al ver a Karṇa, el gran arquero, el mejor de los guerreros de carro, de pie en su carro, como el sol naciente que destruye la oscuridad, inexpugnable.
8.8.12
न भीष्मव्यसनं केचिन्नापि द्रोणस्य मारिष ।
नान्येषां पुरुषव्याघ्र मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.८.१२ ॥
Señor, allí los Kauravas no consideraron la desgracia de Bhīṣma, ni la de Droṇa, ni la de otro alguno, oh tigre entre los hombres.
8.8.13
ततस्तु त्वरयन्योधाञ्शङ्खशब्देन मारिष ।
कर्णो निष्कर्षयामास कौरवाणां महद्बलम् ॥ ८.८.१३ ॥
Entonces, apresurando a los guerreros con el sonido de las caracolas, oh señor, Karṇa sacó al gran ejército de los Kauravas.
8.8.14
व्यूहं व्यूह्य महेष्वासो मकरं शत्रुतापनः ।
प्रत्युद्ययौ तथा कर्णः पाण्डवान्विजिगीषया ॥ ८.८.१४ ॥
Habiendo formado el orden del Makara, el gran arquero Karṇa, azote de sus enemigos, avanzó al encuentro de los Pāṇḍavas, deseoso de victoria.
8.8.15
मकरस्य तु तुण्डे वै कर्णो राजन्व्यवस्थितः ।
नेत्राभ्यां शकुनिः शूर उलूकश्च महारथः ॥ ८.८.१५ ॥
En el hocico del Makara, oh rey, estaba Karṇa; en los dos ojos, el valiente Śakuni y el gran auriga Ulūka.
8.8.16
द्रोणपुत्रस्तु शिरसि ग्रीवायां सर्वसोदराः ।
मध्येदुर्योधनो राजा बलेन महता वृतः ॥ ८.८.१६ ॥
El hijo de Droṇa estaba en la cabeza, y todos los hermanos en el cuello; en el centro, el rey Duryodhana estaba rodeado de un gran ejército.
8.8.17
वामपादे तु राजेन्द्र कृतवर्मा व्यवस्थितः ।
नारायणबलैर्युक्तो गोपालैर्युद्धदुर्मदैः ॥ ८.८.१७ ॥
En el pie izquierdo, oh señor de reyes, estaba Kṛtavarman, provisto de las tropas de Nārāyaṇa y de los pastores, orgullosos en la batalla.
8.8.18
पादे तु दक्षिणे राजन्गौतमः सत्यविक्रमः ।
त्रिगर्तैः सुमहेष्वासैर्दाक्षिणात्यैश्च संवृतः ॥ ८.८.१८ ॥
En el pie derecho, oh rey, estaba Gautama (Kṛpa) de verdadero valor, rodeado por los Trigarta y los grandes arqueros del sur.
8.8.19
अनुपादे तु यो वामस्तत्र शल्यो व्यवस्थितः ।
महत्या सेनया सार्धं मद्रदेशसमुत्थया ॥ ८.८.१९ ॥
Y en el pie izquierdo trasero estaba Śalya, junto a un gran ejército surgido de la tierra de los Madras.
8.8.20
दक्षिणे तु महाराज सुषेणः सत्यसङ्गरः ।
वृतो रथमहस्रेण दन्तिनां च त्रिभिः शतैः ॥ ८.८.२० ॥
Y a la derecha, oh gran rey, estaba Suṣeṇa, fiel a su juramento, rodeado de mil carros y trescientos elefantes.
8.8.21
पुच्छे ह्यास्तां महावीर्यौ भ्रातरौ पार्थिवौ तदा ।
चित्रश्च चित्रसेनश्च महत्या सेनया वृतौ ॥ ८.८.२१ ॥
En la retaguardia estaban entonces los dos hermanos, reyes de gran valor, Citra y Citrasena, rodeados por un gran ejército.
8.8.22
तथा प्रयाते राजेन्द्र कर्णे नरवरोत्तमे ।
धनञ्जयमभिपेक्ष्य धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ८.८.२२ ॥
Así, oh señor de reyes, cuando Karṇa avanzó, el rey del dharma, mirando a Dhanañjaya, dijo estas palabras.
8.8.23
पश्य पार्थ यथा सेना धार्तराष्ट्रीह संयुगे ।
कर्णेन विहिता वीर गुप्ता वीरैर्महारथैः ॥ ८.८.२३ ॥
Mira, hijo de Pṛthā, cómo el ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra ha sido dispuesto aquí en batalla por Karṇa, oh héroe, protegido por grandes guerreros de carro.
8.8.24
हतवीरतमा ह्येषा धार्तराष्ट्री महाचमूः ।
फल्गुशेषा महाबाहो तृणैस्तुल्या मता मम ॥ ८.८.२४ ॥
Este gran ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra, oh de brazos poderosos, ha visto morir a sus guerreros más heroicos y solo queda un resto; a mi juicio se considera igual a la hierba.
8.8.25
एको ह्यत्र महेष्वासः सूतपुत्रो विराजते ।
सदेवासुरगन्धर्वैः सकिन्नरमहोरगैः।
चराचरैस्त्रिभिर्लोकैरजेयो यो महारथः ॥ ८.८.२५ ॥
Aquí brilla solo el gran arquero, el hijo del cochero, gran auriga invencible para los tres mundos de seres móviles e inmóviles, junto con dioses, asuras, gandharvas, kinnaras y grandes serpientes.
8.8.26
तं हत्वाऽद्य महाबाहो विजयस्तव फल्गुन ।
उद्धृतश्च भवेच्छल्यो मम द्वादशवार्षिकः ॥ ८.८.२६ ॥
Habiéndole dado muerte hoy, oh Phalguna de brazos poderosos, la victoria será tuya, y la espina que me ha herido durante doce años será arrancada.
8.8.27
एवं ज्ञात्वा महाबाहो व्यूहं व्यूह यथेच्छसि ॥ ८.८.२७ ॥
Sabiendo esto, oh de brazos poderosos, forma la formación como desees.
8.8.28
भ्रातुरेतद्वचः श्रुत्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः ।
अर्धचन्द्रेण व्यूहेन प्रत्यव्यूहत तां चमूम् ॥ ८.८.२८ ॥
Al escuchar estas palabras de su hermano, el Pāṇḍava de caballos blancos dispuso su ejército contra aquella hueste en la formación de media luna.
8.8.29
वामपार्श्वे तु तस्याथ भीमसेनो व्यवस्थितः ।
दक्षिणे च महेष्वासो धृष्टद्युम्नो व्यवस्थितः ॥ ८.८.२९ ॥
En su flanco izquierdo se situó Bhīmasena, y en el derecho se situó el gran arquero Dhṛṣṭadyumna.
8.8.30
मध्ये व्यूहस्य राजा तु पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
नकुलः सहदेवश्च धर्मराजस्य पृष्ठतः ॥ ८.८.३० ॥
En el centro de la formación estaban el rey Pāṇḍava y Dhanañjaya; Nakula y Sahadeva estaban detrás del rey del dharma.
8.8.31
चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
पार्थं न जहतुर्युद्वे पाल्यमानौ किरीटिना ॥ ८.८.३१ ॥
En la batalla, los dos pāñcālas, Yudhāmanyu y Uttamaujas, guardianes de las ruedas, no abandonaron a Pārtha, sino que siguieron protegiendo al portador de la diadema.
8.8.32
शेषां नृपतयो वीराः स्थिता व्यूहस्य दंशिताः ।
यथाभागं यथोत्साहं यथायत्नं च भारत ॥ ८.८.३२ ॥
En el resto de la formación se alzaban los reyes heroicos, con sus armaduras, cada uno según su puesto, su ardor y su esfuerzo, oh Bhārata.
8.8.33
एवमेतन्महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः ।
तावकाश्च महेष्वासा युद्धायैव मनो दधुः ॥ ८.८.३३ ॥
Así, oh Bhārata, habiendo dispuesto esta gran formación, los Pāṇḍavas y tus grandes arqueros fijaron su mente solo en la batalla.
8.8.34
दृष्ट्वा व्यूढां तव चमूं सूतपुत्रेण संयुगे ।
निहतान्पाण्डवान्मेने धार्तराष्ट्रः सबान्धवः ॥ ८.८.३४ ॥
Al ver tu ejército dispuesto en batalla por el hijo del auriga, el hijo de Dhṛtarāṣṭra, junto con sus parientes, creyó que los Pāṇḍavas habían sido muertos.
8.8.35
तथैव पाण्डवीं सेनां व्यूढां दृष्ट्वा युधिष्ठिरः ।
धार्तराष्ट्रान्हतान्मेने सकर्णान्वै जनाधिपः ॥ ८.८.३५ ॥
Asimismo, al ver el ejército pāṇḍava dispuesto en formación, Yudhiṣṭhira, señor de los hombres, pensó que los hijos de Dhṛtarāṣṭra, junto con Karṇa, habían sido muertos.
8.8.36
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
डिण्डिमाश्चाप्यहन्यन्त झर्झराश्च समन्ततः ॥ ८.८.३६ ॥
Entonces sonaron por todas partes caracolas, timbales, paṇavas y tambores ānaka, cuernos gomukha, tambores ḍiṇḍima y sonajas jharjhara.
8.8.37
सेनयोरुभयो राजन्प्रावाद्यन्त महास्वनाः ।
सिंहनादश्च सञ्जज्ञे शूराणां जयगृद्धिनाम् ॥ ८.८.३७ ॥
¡Oh rey! En ambos ejércitos resonaron instrumentos de gran sonido, y surgió el rugido de león de los héroes ávidos de victoria.
8.8.38
हयहेषितशब्दाश्च वारणानां च बृंहिताः ।
रथनेमिस्वनाश्चोग्राः सम्बभूवुर्जनाधिप ॥ ८.८.३८ ॥
¡Oh señor de los hombres! Surgieron los relinchos de los caballos, los bramidos de los elefantes y el terrible estruendo de las ruedas de los carros.
8.8.39
न द्रोणव्यसनं कश्चिज्जानीते तत्र भारत ।
दृष्ट्वा कर्णं महेष्वासं मुखे व्यूहस्य दंशितम् ॥ ८.८.३९ ॥
Oh Bhārata, nadie allí conocía la desgracia de Droṇa, al ver a Karṇa, el gran arquero, armado en la vanguardia de la formación.
8.8.40
उभे सैन्ये महाराज प्रहृष्टनरसङ्कुले ।
योद्वुकामे स्थिते राजन्हन्तुमन्योन्यमोजसा ॥ ८.८.४० ॥
¡Oh gran rey! Ambos ejércitos, llenos de hombres jubilosos, se mantenían en pie deseosos de combatir, dispuestos a golpearse mutuamente con fuerza.
8.8.41
विजये जातसंरम्भे दृष्ट्वाऽन्योन्यं व्यवस्थिते ।
अनीकमध्ये राजेन्द्र चेरतुः कर्णपाण्डवौ ॥ ८.८.४१ ॥
¡Oh señor de reyes! Llenos de ardor por la victoria y mirándose mutuamente desde sus posiciones, Karṇa y el Pāṇḍava se movían en medio del ejército.
8.8.42
नृत्यन्त्याविव ते सेने समेयातां परस्परम् ।
तयोः पक्षप्रपक्षेभ्यो निर्ययुर्युद्वलिप्सवः ॥ ८.८.४२ ॥
Como si danzaran, aquellos dos ejércitos se encontraron mutuamente; desde sus flancos y subflancos salieron los que deseaban la batalla.
8.8.43
ततः प्रववृते युद्धं नरवारणवाजिनाम् ।
रथानां च महाराज अन्योन्यमभिनिघ्नताम् ॥ ८.८.४३ ॥
Entonces comenzó la batalla entre hombres, elefantes, caballos y carros, oh gran rey, mientras se golpeaban unos a otros.