మహాభారతం · అధ్యాయం 8.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.8.1
सैनापत्यं तु सम्प्राप्य कर्णो वैकर्तनस्तदा ।
तथोक्तश्च स्वयं राज्ञा स्निग्धं भ्रातृसमं वचः ॥ ८.८.१ ॥
వైకర్తనుడైన కర్ణుడు అప్పుడు సేనాపతి పదవిని పొంది, రాజు స్వయంగా సోదరునితో సమానమైన స్నేహపూర్వక మాటలతో అలా చెప్పగా...
8.8.2
हितश्च प्रियकामश्च मम पुत्रस्य नित्यशः ।
अकरोत्किं महाप्राज्ञस्तन्ममाचक्ष्व स़ञ्जय ॥ ८.८.२ ॥
నా కొడుకు హితాన్ని, ప్రియాన్ని ఎల్లప్పుడూ కోరిన ఆ మహాప్రాజ్ఞుడు ఏమి చేశాడు? సంజయా, అది నాకు చెప్పు.
8.8.3
कर्णस्य मतमाज्ञाय पुत्रास्ते भरतर्षभ ।
योगमाज्ञापयामासुर्नन्दितूर्यपुरःसरम् ॥ ८.८.३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, కర్ణుని అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకొని నీ కుమారులు భేరీ వాద్యాలతో సేనను సమావేశపరచమని ఆజ్ఞాపించారు.
8.8.4
महत्यपररात्रे च तव सैन्यस्य मारिष ।
योगो योग इति ह्याशु प्रादुरासीन्महास्वनः ॥ ८.८.४ ॥
మారిషా, రాత్రి చివరి భాగంలో నీ మహాసైన్యంలో 'యోగం, యోగం' అనే మహాధ్వని వెంటనే లేచింది.
8.8.5
कल्पतां नागमुख्यानां रथानां च वरुथिनाम् ।
सन्नह्यतां नराणां च वाजिनां च विशाम्पते ॥ ८.८.५ ॥
ప్రజాపతీ, ఉత్తమ గజములు, కవచయుత రథములు, మనుషులు, గుఱ్ఱములు సిద్ధమగుగాక.
8.8.6
क्रोशतां चैव योधानां त्वरितानां परस्परम् ।
बभूव तुमुलः शब्दो दिवस्पृक्सुमहांस्ततः ॥ ८.८.६ ॥
అప్పుడు యోధులు ఒకరినొకరు త్వరపెడుతూ అరుస్తుండగా, ఆకాశాన్ని తాకే మహాకోలాహలం పుట్టింది.
8.8.7
ततः श्वेतपताकेन बलाकावर्णवाजिना ।
हेमपृष्ठेन धनुषा नागकक्षेण केतुना ॥ ८.८.७ ॥
అప్పుడు తెల్లని పతాకం, కొంగ రంగు గుర్రాలు, బంగారు వెన్ను ధనుస్సు, ఏనుగు కట్టు గల ధ్వజంతో.
8.8.8
तूणीरशतपूर्णेन सगदेन वरूथिना ।
शतघ्नीकिङ्किणीशक्तिशूलतोमरधारिणा ॥ ८.८.८ ॥
వందల అంబుల పొదులు నిండి, గద, కవచం ధరించి, శతఘ్ని, గంటలు, శక్తి, శూలం, తోమరం పట్టి.
8.8.9
कार्मुकैरुपपन्नेन विमलादित्यवर्चसा ।
रथेनाभिपताकेन सुतपुत्रो ह्यदृश्यत ॥ ८.८.९ ॥
విల్లులతో సమకూడి, నిర్మల సూర్యునిలా ప్రకాశించే, పతాకాలతో కూడిన రథంపై సూతపుత్రుడు కనిపించాడు.
8.8.10
ध्मापयन्वारिजं राजन्हेमजालविभूषिन्तम् ।
विध्रुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ ८.८.१० ॥
రాజా, బంగారు జాలంతో అలంకరించిన శంఖాన్ని ఊదుతూ, బంగారంతో అలంకరించిన గొప్ప ధనుస్సును ఊపుతూ.
8.8.11
दृष्ट्वा कर्णं महेष्वासं रथस्थं रथिनां वरम् ।
भानुमन्तमिवोद्यन्तं तमो घ्नन्तं दुरासदम् ॥ ८.८.११ ॥
మహాధనుర్ధరుడు, రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన కర్ణుడు రథంపై నిలిచి ఉండటం చూసి, ఉదయిస్తున్న సూర్యునిలా, చీకటిని తరిమే, ఎదిరించరాని అతడిని.
8.8.12
न भीष्मव्यसनं केचिन्नापि द्रोणस्य मारिष ।
नान्येषां पुरुषव्याघ्र मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.८.१२ ॥
పూజ్యుడా, అక్కడ కౌరవులు భీష్ముని నష్టాన్ని గాని, ద్రోణుని నష్టాన్ని గాని, ఇతరుల నష్టాన్ని గాని పరిగణించలేదు, పురుషవ్యాఘ్రా.
8.8.13
ततस्तु त्वरयन्योधाञ्शङ्खशब्देन मारिष ।
कर्णो निष्कर्षयामास कौरवाणां महद्बलम् ॥ ८.८.१३ ॥
అప్పుడు శంఖధ్వనితో యోధులను త్వరపెడుతూ, ఓ మారిష, కర్ణుడు కౌరవుల మహాసైన్యాన్ని బయటకు నడిపించాడు.
8.8.14
व्यूहं व्यूह्य महेष्वासो मकरं शत्रुतापनः ।
प्रत्युद्ययौ तथा कर्णः पाण्डवान्विजिगीषया ॥ ८.८.१४ ॥
మహా ధనుర్ధరుడు, శత్రువులను దహించేవాడు అయిన కర్ణుడు మకర వ్యూహాన్ని రచించి, విజయకాంక్షతో పాండవులను ఎదుర్కొన్నాడు.
8.8.15
मकरस्य तु तुण्डे वै कर्णो राजन्व्यवस्थितः ।
नेत्राभ्यां शकुनिः शूर उलूकश्च महारथः ॥ ८.८.१५ ॥
ఓ రాజా, మకర వ్యూహపు ముక్కు వద్ద కర్ణుడు నిలిచాడు; రెండు కళ్ళ వద్ద శూరుడైన శకుని, మహారథుడైన ఉలూకుడు నిలిచారు.
8.8.16
द्रोणपुत्रस्तु शिरसि ग्रीवायां सर्वसोदराः ।
मध्येदुर्योधनो राजा बलेन महता वृतः ॥ ८.८.१६ ॥
ద్రోణుని కుమారుడు తలపై నిలిచాడు; సోదరులందరూ మెడపై; మధ్యలో రాజు దుర్యోధనుడు మహాసైన్యంచే చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు.
8.8.17
वामपादे तु राजेन्द्र कृतवर्मा व्यवस्थितः ।
नारायणबलैर्युक्तो गोपालैर्युद्धदुर्मदैः ॥ ८.८.१७ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఎడమ పాదం వద్ద కృతవర్మ నిలిచాడు; నారాయణ సేనతో, యుద్ధంలో గర్వించిన గోపాలురతో కలిసి.
8.8.18
पादे तु दक्षिणे राजन्गौतमः सत्यविक्रमः ।
त्रिगर्तैः सुमहेष्वासैर्दाक्षिणात्यैश्च संवृतः ॥ ८.८.१८ ॥
ఓ రాజా, కుడి పాదం వద్ద సత్యపరాక్రముడైన గౌతముడు (కృపుడు) నిలిచాడు; త్రిగర్తులు, మహా ధనుర్ధరులైన దక్షిణ దేశీయులతో చుట్టబడి.
8.8.19
अनुपादे तु यो वामस्तत्र शल्यो व्यवस्थितः ।
महत्या सेनया सार्धं मद्रदेशसमुत्थया ॥ ८.८.१९ ॥
వెనుక ఎడమ పాదభాగంలో మద్రదేశం నుండి వచ్చిన గొప్ప సేనతో శల్యుడు నిలిచి ఉన్నాడు.
8.8.20
दक्षिणे तु महाराज सुषेणः सत्यसङ्गरः ।
वृतो रथमहस्रेण दन्तिनां च त्रिभिः शतैः ॥ ८.८.२० ॥
ఓ మహారాజా, కుడివైపున సత్యప్రతిజ్ఞుడైన సుషేణుడు వెయ్యి రథాలు, మూడు వందల ఏనుగులతో చుట్టబడి ఉన్నాడు.
8.8.21
पुच्छे ह्यास्तां महावीर्यौ भ्रातरौ पार्थिवौ तदा ।
चित्रश्च चित्रसेनश्च महत्या सेनया वृतौ ॥ ८.८.२१ ॥
వెనుక భాగంలో అప్పుడు మహా పరాక్రమవంతులైన ఇద్దరు సోదరులు, రాజులు చిత్రుడు మరియు చిత్రసేనుడు, గొప్ప సేనతో చుట్టబడి ఉన్నారు.
8.8.22
तथा प्रयाते राजेन्द्र कर्णे नरवरोत्तमे ।
धनञ्जयमभिपेक्ष्य धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ८.८.२२ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఈ విధంగా కర్ణుడు ముందుకు సాగినప్పుడు, ధర్మరాజు ధనంజయుణ్ణి చూసి ఇలా అన్నాడు.
8.8.23
पश्य पार्थ यथा सेना धार्तराष्ट्रीह संयुगे ।
कर्णेन विहिता वीर गुप्ता वीरैर्महारथैः ॥ ८.८.२३ ॥
పార్థా, చూడు, ఇక్కడ యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్ర పుత్రుల సేనను కర్ణుడు ఎలా అమర్చాడో, ఓ వీరా, మహారథుల రక్షణలో ఉన్నదో.
8.8.24
हतवीरतमा ह्येषा धार्तराष्ट्री महाचमूः ।
फल्गुशेषा महाबाहो तृणैस्तुल्या मता मम ॥ ८.८.२४ ॥
ఓ మహాబాహూ, ధృతరాష్ట్ర పుత్రుల ఈ మహాసేన అత్యంత వీరులైన యోధులు హతమై కేవలం నామమాత్రంగా మిగిలింది; నా దృష్టిలో ఇది గడ్డితో సమానంగా ఉంది.
8.8.25
एको ह्यत्र महेष्वासः सूतपुत्रो विराजते ।
सदेवासुरगन्धर्वैः सकिन्नरमहोरगैः।
चराचरैस्त्रिभिर्लोकैरजेयो यो महारथः ॥ ८.८.२५ ॥
ఇక్కడ ఒక్కడే మహాధనుర్ధారి సూతపుత్రుడు ప్రకాశిస్తున్నాడు; దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మహోరగులతో సహా చరాచర త్రిలోకాలకూ జయింపరాని మహారథుడు అతడు.
8.8.26
तं हत्वाऽद्य महाबाहो विजयस्तव फल्गुन ।
उद्धृतश्च भवेच्छल्यो मम द्वादशवार्षिकः ॥ ८.८.२६ ॥
ఈ రోజు అతన్ని చంపితే, మహాబాహూ ఫల్గునా, నీకు విజయం కలుగుతుంది; పన్నెండేళ్లుగా నన్ను గుచ్చుతున్న ముల్లు కూడా తొలగిపోతుంది.
8.8.27
एवं ज्ञात्वा महाबाहो व्यूहं व्यूह यथेच्छसि ॥ ८.८.२७ ॥
ఇది తెలుసుకుని, మహాబాహూ, నీకు కావలసినట్లు వ్యూహాన్ని రచించు.
8.8.28
भ्रातुरेतद्वचः श्रुत्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः ।
अर्धचन्द्रेण व्यूहेन प्रत्यव्यूहत तां चमूम् ॥ ८.८.२८ ॥
సోదరుని ఈ మాటను విని, శ్వేతవాహనుడైన పాండవుడు అర్ధచంద్ర వ్యూహంతో ఆ సైన్యానికి ఎదురుగా తన సైన్యాన్ని నిలిపాడు.
8.8.29
वामपार्श्वे तु तस्याथ भीमसेनो व्यवस्थितः ।
दक्षिणे च महेष्वासो धृष्टद्युम्नो व्यवस्थितः ॥ ८.८.२९ ॥
దాని ఎడమ పార్శ్వంలో భీమసేనుడు నిలిచాడు; కుడి వైపున మహాధనుర్ధారి ధృష్టద్యుమ్నుడు నిలిచాడు.
8.8.30
मध्ये व्यूहस्य राजा तु पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
नकुलः सहदेवश्च धर्मराजस्य पृष्ठतः ॥ ८.८.३० ॥
వ్యూహం మధ్యలో రాజైన పాండవుడూ, ధనంజయుడూ ఉన్నారు; నకులుడూ సహదేవుడూ ధర్మరాజు వెనుక ఉన్నారు.
8.8.31
चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
पार्थं न जहतुर्युद्वे पाल्यमानौ किरीटिना ॥ ८.८.३१ ॥
యుద్ధంలో చక్రరక్షకులైన ఇద్దరు పాంచాల వీరులు, యుధామన్యుడు మరియు ఉత్తమౌజసుడు, కిరీటధారి అర్జునుని విడిచిపెట్టలేదు; ఆయనను రక్షిస్తూనే ఉన్నారు.
8.8.32
शेषां नृपतयो वीराः स्थिता व्यूहस्य दंशिताः ।
यथाभागं यथोत्साहं यथायत्नं च भारत ॥ ८.८.३२ ॥
భరతా, వ్యూహంలోని మిగిలిన భాగాలలో కవచధారులైన వీర రాజులు తమ తమ భాగానికి, ఉత్సాహానికి, ప్రయత్నానికి తగినట్లు నిలిచారు.
8.8.33
एवमेतन्महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः ।
तावकाश्च महेष्वासा युद्धायैव मनो दधुः ॥ ८.८.३३ ॥
భరతా, ఈ విధంగా మహావ్యూహాన్ని పన్ని పాండవులు, నీ మహా ధనుర్ధరులు యుద్ధానికే మనస్సును నిలిపారు.
8.8.34
दृष्ट्वा व्यूढां तव चमूं सूतपुत्रेण संयुगे ।
निहतान्पाण्डवान्मेने धार्तराष्ट्रः सबान्धवः ॥ ८.८.३४ ॥
సూతపుత్రుడు (కర్ణుడు) యుద్ధంలో వ్యూహంగా నిలిపిన నీ సేనను చూసి, బంధువులతో కూడిన ధార్తరాష్ట్రుడు పాండవులు హతులయ్యారని భావించాడు.
8.8.35
तथैव पाण्डवीं सेनां व्यूढां दृष्ट्वा युधिष्ठिरः ।
धार्तराष्ट्रान्हतान्मेने सकर्णान्वै जनाधिपः ॥ ८.८.३५ ॥
అలాగే పాండవ సేన వ్యూహంగా నిలిచుండటం చూసి, జనాధిపతి యుధిష్ఠిరుడు కర్ణునితో సహా ధార్తరాష్ట్రులు హతులయ్యారని భావించాడు.
8.8.36
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
डिण्डिमाश्चाप्यहन्यन्त झर्झराश्च समन्ततः ॥ ८.८.३६ ॥
అప్పుడు అన్ని వైపులా శంఖాలు, భేరులు, పణవాలు, ఆనకాలు, గోముఖాలు, డిండిమాలు, ఝర్ఝరాలు మోగించబడ్డాయి.
8.8.37
सेनयोरुभयो राजन्प्रावाद्यन्त महास्वनाः ।
सिंहनादश्च सञ्जज्ञे शूराणां जयगृद्धिनाम् ॥ ८.८.३७ ॥
రాజా, రెండు సేనల్లోనూ గొప్ప ధ్వనులు గల వాద్యాలు మ్రోగాయి. విజయాన్ని కోరే శూరుల సింహనాదం కూడా పుట్టింది.
8.8.38
हयहेषितशब्दाश्च वारणानां च बृंहिताः ।
रथनेमिस्वनाश्चोग्राः सम्बभूवुर्जनाधिप ॥ ८.८.३८ ॥
జనాధిపా, గుర్రాల సకిలింపు శబ్దాలు, ఏనుగుల ఘీంకారాలు, రథచక్రాల భయంకర ధ్వనులు చెలరేగాయి.
8.8.39
न द्रोणव्यसनं कश्चिज्जानीते तत्र भारत ।
दृष्ट्वा कर्णं महेष्वासं मुखे व्यूहस्य दंशितम् ॥ ८.८.३९ ॥
భరతవంశీయుడా, అక్కడ ద్రోణుని ఆపదను ఎవరూ తెలుసుకోలేదు; వ్యూహ ముఖంలో కవచం ధరించిన మహాధనుర్ధారి కర్ణుని చూసినందున.
8.8.40
उभे सैन्ये महाराज प्रहृष्टनरसङ्कुले ।
योद्वुकामे स्थिते राजन्हन्तुमन्योन्यमोजसा ॥ ८.८.४० ॥
మహారాజా, రెండు సేనలూ సంతోషంతో నిండిన మనుషులతో కిక్కిరిసి ఉన్నాయి; రాజా, యుద్ధకాంక్షతో ఒకరినొకరు బలంతో కొట్టడానికి నిలిచాయి.
8.8.41
विजये जातसंरम्भे दृष्ट्वाऽन्योन्यं व्यवस्थिते ।
अनीकमध्ये राजेन्द्र चेरतुः कर्णपाण्डवौ ॥ ८.८.४१ ॥
రాజేంద్రా, విజయం కోసం ఉత్సాహంతో ఒకరినొకరు చూస్తూ నిలిచిన వారై, సైన్యమధ్యంలో కర్ణుడు, పాండవుడు సంచరించారు.
8.8.42
नृत्यन्त्याविव ते सेने समेयातां परस्परम् ।
तयोः पक्षप्रपक्षेभ्यो निर्ययुर्युद्वलिप्सवः ॥ ८.८.४२ ॥
నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా ఆ రెండు సేనలు ఒకదానికొకటి ఎదురయ్యాయి; వారి పక్షాల నుండి, ఉపపక్షాల నుండి యుద్ధకాంక్షులు బయలుదేరారు.
8.8.43
ततः प्रववृते युद्धं नरवारणवाजिनाम् ।
रथानां च महाराज अन्योन्यमभिनिघ्नताम् ॥ ८.८.४३ ॥
అప్పుడు నరులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాల మధ్య యుద్ధం మొదలైంది, మహారాజా; వారు ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు.