Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.8.1

सैनापत्यं तु सम्प्राप्य कर्णो वैकर्तनस्तदा ।
तथोक्तश्च स्वयं राज्ञा स्निग्धं भ्रातृसमं वचः ॥ ८.८.१ ॥

ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ ସେତେବେଳେ ସେନାପତିତ୍ୱ ପାଇ, ରାଜା ନିଜେ ଭାଇ ପରି ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟରେ ଏହିପରି କହିବାରୁ...

8.8.2

हितश्च प्रियकामश्च मम पुत्रस्य नित्यशः ।
अकरोत्किं महाप्राज्ञस्तन्ममाचक्ष्व स़ञ्जय ॥ ८.८.२ ॥

ମୋ ପୁତ୍ରର ହିତ ଓ ପ୍ରିୟ ସଦା କାମନା କରୁଥିବା ସେହି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ କ'ଣ କଲେ? ସଞ୍ଜୟ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।

8.8.3

कर्णस्य मतमाज्ञाय पुत्रास्ते भरतर्षभ ।
योगमाज्ञापयामासुर्नन्दितूर्यपुरःसरम् ॥ ८.८.३ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମତ ଜାଣି ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ନଗାଡ଼ା ଓ ବାଦ୍ୟ ସହିତ ସୈନ୍ୟ ଏକତ୍ର କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।

8.8.4

महत्यपररात्रे च तव सैन्यस्य मारिष ।
योगो योग इति ह्याशु प्रादुरासीन्महास्वनः ॥ ८.८.४ ॥

ହେ ମାରିଷ, ରାତିର ଶେଷ ପ୍ରହରରେ ତୁମ ମହାସେନାରେ 'ଯୋଗ, ଯୋଗ' ଏହି ମହାଶବ୍ଦ ଶୀଘ୍ର ଉଠିଲା।

8.8.5

कल्पतां नागमुख्यानां रथानां च वरुथिनाम् ।
सन्नह्यतां नराणां च वाजिनां च विशाम्पते ॥ ८.८.५ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ, କବଚଧାରୀ ରଥ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱ ସଜ୍ଜିତ ହେଉନ୍ତୁ।

8.8.6

क्रोशतां चैव योधानां त्वरितानां परस्परम् ।
बभूव तुमुलः शब्दो दिवस्पृक्सुमहांस्ततः ॥ ८.८.६ ॥

ତା'ପରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ତ୍ୱରା କରି ଚିତ୍କାର କଲାବେଳେ ଆକାଶ ଛୁଉଁଥିବା ମହାକୋଳାହଳ ଉଠିଲା।

8.8.7

ततः श्वेतपताकेन बलाकावर्णवाजिना ।
हेमपृष्ठेन धनुषा नागकक्षेण केतुना ॥ ८.८.७ ॥

ତା'ପରେ ଧଳା ପତାକା, ବଗୁଲା ରଙ୍ଗର ଘୋଡ଼ା, ସୁନା ପିଠିର ଧନୁ ଓ ହାତୀ କଟିବନ୍ଧ ଧ୍ୱଜା ସହିତ।

8.8.8

तूणीरशतपूर्णेन सगदेन वरूथिना ।
शतघ्नीकिङ्किणीशक्तिशूलतोमरधारिणा ॥ ८.८.८ ॥

ଶହ ତୂଣୀରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗଦା ଓ କବଚ ସହିତ, ଶତଘ୍ନୀ, ଘଣ୍ଟି, ଶକ୍ତି, ଶୂଳ, ତୋମର ଧାରଣ କରି।

8.8.9

कार्मुकैरुपपन्नेन विमलादित्यवर्चसा ।
रथेनाभिपताकेन सुतपुत्रो ह्यदृश्यत ॥ ८.८.९ ॥

ଧନୁ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ, ନିର୍ମଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ପତାକା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ସୂତପୁତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।

8.8.10

ध्मापयन्वारिजं राजन्हेमजालविभूषिन्तम् ।
विध्रुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ ८.८.१० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସୁନା ଜାଲରେ ଶୋଭିତ ଶଙ୍ଖ ବଜାଉ ଏବଂ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ମହାନ ଧନୁ ଝୁଲାଉ।

8.8.11

दृष्ट्वा कर्णं महेष्वासं रथस्थं रथिनां वरम् ।
भानुमन्तमिवोद्यन्तं तमो घ्नन्तं दुरासदम् ॥ ८.८.११ ॥

ମହାଧନୁର୍ଧର, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି; ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକାରୀ, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ।

8.8.12

न भीष्मव्यसनं केचिन्नापि द्रोणस्य मारिष ।
नान्येषां पुरुषव्याघ्र मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.८.१२ ॥

ହେ ମାରିଷ, ସେଠାରେ କୌରବମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବିପଦ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବିପଦ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାର ବିପଦ କିଛି ଭାବି ନାହାଁନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର।

8.8.13

ततस्तु त्वरयन्योधाञ्शङ्खशब्देन मारिष ।
कर्णो निष्कर्षयामास कौरवाणां महद्बलम् ॥ ८.८.१३ ॥

ତା'ପରେ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନିରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରି, ହେ ମାରିଷ, କର୍ଣ୍ଣ କୌରବଙ୍କ ମହାସେନାକୁ ବାହାର କଲେ।

8.8.14

व्यूहं व्यूह्य महेष्वासो मकरं शत्रुतापनः ।
प्रत्युद्ययौ तथा कर्णः पाण्डवान्विजिगीषया ॥ ८.८.१४ ॥

ମହାଧନୁର୍ଧର, ଶତ୍ରୁତାପନ କର୍ଣ୍ଣ ମକର ବ୍ୟୂହ ରଚି ଜୟେଚ୍ଛାରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

8.8.15

मकरस्य तु तुण्डे वै कर्णो राजन्व्यवस्थितः ।
नेत्राभ्यां शकुनिः शूर उलूकश्च महारथः ॥ ८.८.१५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମକର ବ୍ୟୂହର ତୁଣ୍ଡରେ କର୍ଣ୍ଣ ଠିଆ ହେଲେ; ଦୁଇ ଆଖିରେ ଶୂର ଶକୁନି ଓ ମହାରଥୀ ଉଲୂକ ଥିଲେ।

8.8.16

द्रोणपुत्रस्तु शिरसि ग्रीवायां सर्वसोदराः ।
मध्येदुर्योधनो राजा बलेन महता वृतः ॥ ८.८.१६ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମସ୍ତକରେ, ସମସ୍ତ ଭାଇ ଗଳାରେ; ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମହାସେନାରେ ଘେରା ଥିଲେ।

8.8.17

वामपादे तु राजेन्द्र कृतवर्मा व्यवस्थितः ।
नारायणबलैर्युक्तो गोपालैर्युद्धदुर्मदैः ॥ ८.८.१७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବାମ ପାଦରେ କୃତବର୍ମା ଠିଆ ହେଲେ, ନାରାୟଣ ସେନା ଓ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ସହିତ।

8.8.18

पादे तु दक्षिणे राजन्गौतमः सत्यविक्रमः ।
त्रिगर्तैः सुमहेष्वासैर्दाक्षिणात्यैश्च संवृतः ॥ ८.८.१८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଦକ୍ଷିଣ ପାଦରେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଗୌତମ (କୃପ) ଠିଆ ହେଲେ; ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ ଓ ମହାଧନୁର୍ଧର ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ।

8.8.19

अनुपादे तु यो वामस्तत्र शल्यो व्यवस्थितः ।
महत्या सेनया सार्धं मद्रदेशसमुत्थया ॥ ८.८.१९ ॥

ପଛ ବାମ ପାଦ ଭାଗରେ ମଦ୍ରଦେଶରୁ ଉଠିଥିବା ମହତୀ ସେନା ସହିତ ଶଲ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

8.8.20

दक्षिणे तु महाराज सुषेणः सत्यसङ्गरः ।
वृतो रथमहस्रेण दन्तिनां च त्रिभिः शतैः ॥ ८.८.२० ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସତ୍ୟସଙ୍ଗର ସୁଷେଣ ଏକ ହଜାର ରଥ ଓ ତିନିଶହ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।

8.8.21

पुच्छे ह्यास्तां महावीर्यौ भ्रातरौ पार्थिवौ तदा ।
चित्रश्च चित्रसेनश्च महत्या सेनया वृतौ ॥ ८.८.२१ ॥

ପଛ ଭାଗରେ ସେତେବେଳେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଦୁଇ ଭାଇ, ରାଜା ଚିତ୍ର ଓ ଚିତ୍ରସେନ, ମହତୀ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।

8.8.22

तथा प्रयाते राजेन्द्र कर्णे नरवरोत्तमे ।
धनञ्जयमभिपेक्ष्य धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ८.८.२२ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏପରି କର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ରସର ହେଲା ବେଳେ ଧର୍ମରାଜ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଏହା କହିଲେ।

8.8.23

पश्य पार्थ यथा सेना धार्तराष्ट्रीह संयुगे ।
कर्णेन विहिता वीर गुप्ता वीरैर्महारथैः ॥ ८.८.२३ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ଦେଖ, ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନା କର୍ଣ୍ଣ କିପରି ସଜାଇଛନ୍ତି, ହେ ବୀର, ମହାରଥୀ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ।

8.8.24

हतवीरतमा ह्येषा धार्तराष्ट्री महाचमूः ।
फल्गुशेषा महाबाहो तृणैस्तुल्या मता मम ॥ ८.८.२४ ॥

ହେ ମହାବାହୋ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଏହି ମହାସେନା ତାହାର ଅତି ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହତ ହୋଇଯିବାରୁ କେବଳ ନାମମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି; ମୋ ମତରେ ଏହା ତୃଣ ସମାନ ହୋଇଛି।

8.8.25

एको ह्यत्र महेष्वासः सूतपुत्रो विराजते ।
सदेवासुरगन्धर्वैः सकिन्नरमहोरगैः।
चराचरैस्त्रिभिर्लोकैरजेयो यो महारथः ॥ ८.८.२५ ॥

ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର ମହାଧନୁର୍ଧର ସୂତପୁତ୍ର ଶୋଭାପାଉଛନ୍ତି; ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ମହାଉରଗ ସହିତ ଚରାଚର ତ୍ରିଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ ମହାରଥୀ ସେ।

8.8.26

तं हत्वाऽद्य महाबाहो विजयस्तव फल्गुन ।
उद्धृतश्च भवेच्छल्यो मम द्वादशवार्षिकः ॥ ८.८.२६ ॥

ଆଜି ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ହେ ମହାବାହୁ ଫଳ୍ଗୁନ, ତୁମର ବିଜୟ ହେବ; ବାର ବର୍ଷ ଧରି ମୋତେ ବିନ୍ଧୁଥିବା କଣ୍ଟାଟି ମଧ୍ୟ ଉପାଡ଼ି ଯିବ।

8.8.27

एवं ज्ञात्वा महाबाहो व्यूहं व्यूह यथेच्छसि ॥ ८.८.२७ ॥

ଏହା ଜାଣି, ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର ସେପରି ବ୍ୟୂହ ରଚ।

8.8.28

भ्रातुरेतद्वचः श्रुत्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः ।
अर्धचन्द्रेण व्यूहेन प्रत्यव्यूहत तां चमूम् ॥ ८.८.२८ ॥

ଭାଇଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶ୍ୱେତବାହନ ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବ୍ୟୂହରେ ସେହି ସେନା ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସେନା ସଜାଇଲେ।

8.8.29

वामपार्श्वे तु तस्याथ भीमसेनो व्यवस्थितः ।
दक्षिणे च महेष्वासो धृष्टद्युम्नो व्यवस्थितः ॥ ८.८.२९ ॥

ତାହାର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଭୀମସେନ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ; ଦକ୍ଷିଣରେ ମହାଧନୁର୍ଧର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ।

8.8.30

मध्ये व्यूहस्य राजा तु पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
नकुलः सहदेवश्च धर्मराजस्य पृष्ठतः ॥ ८.८.३० ॥

ବ୍ୟୂହର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରାଜା ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଥିଲେ; ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପଛରେ ଥିଲେ।

8.8.31

चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
पार्थं न जहतुर्युद्वे पाल्यमानौ किरीटिना ॥ ८.८.३१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଚକ୍ରରକ୍ଷକ ଦୁଇ ପାଞ୍ଚାଳ, ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜା, କିରୀଟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଲାଗି ରହିଲେ।

8.8.32

शेषां नृपतयो वीराः स्थिता व्यूहस्य दंशिताः ।
यथाभागं यथोत्साहं यथायत्नं च भारत ॥ ८.८.३२ ॥

ହେ ଭାରତ, ବ୍ୟୂହର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶରେ କବଚଧାରୀ ବୀର ରାଜାମାନେ ନିଜ ନିଜ ଭାଗ, ଉତ୍ସାହ ଓ ପ୍ରୟାସ ଅନୁସାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।

8.8.33

एवमेतन्महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः ।
तावकाश्च महेष्वासा युद्धायैव मनो दधुः ॥ ८.८.३३ ॥

ହେ ଭାରତ, ଏହିପରି ମହାବ୍ୟୂହ ରଚି ପାଣ୍ଡବ ଓ ତୁମ ପକ୍ଷର ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହିଁ ମନ ଦେଲେ।

8.8.34

दृष्ट्वा व्यूढां तव चमूं सूतपुत्रेण संयुगे ।
निहतान्पाण्डवान्मेने धार्तराष्ट्रः सबान्धवः ॥ ८.८.३४ ॥

ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଯୁଦ୍ଧରେ ରଚିଥିବା ତୁମ ସେନାକୁ ଦେଖି, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ହତ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

8.8.35

तथैव पाण्डवीं सेनां व्यूढां दृष्ट्वा युधिष्ठिरः ।
धार्तराष्ट्रान्हतान्मेने सकर्णान्वै जनाधिपः ॥ ८.८.३५ ॥

ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ଜନାଧିପ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ହତ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

8.8.36

ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
डिण्डिमाश्चाप्यहन्यन्त झर्झराश्च समन्ततः ॥ ८.८.३६ ॥

ତା'ପରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ପଣବ, ଆନକ, ଗୋମୁଖ, ଡିଣ୍ଡିମ ଓ ଝର୍ଝର ବାଜିଲେ।

8.8.37

सेनयोरुभयो राजन्प्रावाद्यन्त महास्वनाः ।
सिंहनादश्च सञ्जज्ञे शूराणां जयगृद्धिनाम् ॥ ८.८.३७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଉଭୟ ସେନାରେ ମହାଧ୍ୱନି ବାଦ୍ୟ ବାଜିଲା। ଜୟର ଲୋଭୀ ଶୂରମାନଙ୍କର ସିଂହନାଦ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲା।

8.8.38

हयहेषितशब्दाश्च वारणानां च बृंहिताः ।
रथनेमिस्वनाश्चोग्राः सम्बभूवुर्जनाधिप ॥ ८.८.३८ ॥

ହେ ଜନାଧିପ, ଅଶ୍ୱର ହ୍ରେଷାଧ୍ୱନି, ହସ୍ତୀର ବୃଂହିତ ଓ ରଥଚକ୍ରର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।

8.8.39

न द्रोणव्यसनं कश्चिज्जानीते तत्र भारत ।
दृष्ट्वा कर्णं महेष्वासं मुखे व्यूहस्य दंशितम् ॥ ८.८.३९ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସଙ୍କଟ କେହି ଜାଣିଲେ ନାହିଁ; ବ୍ୟୁହ ମୁଖରେ କବଚଧାରୀ ମହାଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି।

8.8.40

उभे सैन्ये महाराज प्रहृष्टनरसङ्कुले ।
योद्वुकामे स्थिते राजन्हन्तुमन्योन्यमोजसा ॥ ८.८.४० ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଉଭୟ ସେନା ହର୍ଷିତ ମନୁଷ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧର ଇଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହୋଇ ପରସ୍ପରକୁ ବଳରେ ଆଘାତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା।

8.8.41

विजये जातसंरम्भे दृष्ट्वाऽन्योन्यं व्यवस्थिते ।
अनीकमध्ये राजेन्द्र चेरतुः कर्णपाण्डवौ ॥ ८.८.४१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଜୟର ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି ଠିଆ ହୋଇଥିବା କର୍ଣ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବ ସେନାମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କଲେ।

8.8.42

नृत्यन्त्याविव ते सेने समेयातां परस्परम् ।
तयोः पक्षप्रपक्षेभ्यो निर्ययुर्युद्वलिप्सवः ॥ ८.८.४२ ॥

ଯେପରି ନାଚୁଥିଲେ, ସେହି ଦୁଇ ସେନା ପରସ୍ପରକୁ ସାମ୍ନା କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପକ୍ଷ ଓ ଉପପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁମାନେ ବାହାରିଲେ।

8.8.43

ततः प्रववृते युद्धं नरवारणवाजिनाम् ।
रथानां च महाराज अन्योन्यमभिनिघ्नताम् ॥ ८.८.४३ ॥

ତା'ପରେ ନର, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ହେ ମହାରାଜ; ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।