മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.81.1
श्रुत्वा तु रथनिर्घोषं सिंहनादं च संयुगे ।
अर्जुनः प्राह गोविन्दं शीघ्रं वाहय वाजिनः ॥ ८.८१.१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ രഥഘോഷവും സിംഹനാദവും കേട്ട അർജുനൻ ഗോവിന്ദനോട് പറഞ്ഞു: "വേഗം കുതിരകളെ തെളിക്കൂ."
8.81.2
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा गोविन्दोऽर्जुनमब्रवीत् ।
एष गच्छामि सुक्षिप्रं यत्र भीमो व्यवस्थितः ॥ ८.८१.२ ॥
അർജുനന്റെ വാക്ക് കേട്ട ഗോവിന്ദൻ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: "ഇതാ, ഭീമൻ നിൽക്കുന്നിടത്തേക്ക് ഞാൻ അതിവേഗം പോകുന്നു."
8.81.3
तं यान्तमश्वा हिमशङ्खवर्णाः ।
सुवर्णमुक्तामणिजालनद्धाः।
जम्भं जिघांसुं प्रगृहीतवज्रं ।
हया यथा तत्र यथा वहंस्तदा ॥ ८.८१.३ ॥
മഞ്ഞിന്റെയും ശംഖിന്റെയും നിറമുള്ള കുതിരകൾ, സ്വർണ്ണ-മുത്ത്-മണി വലകളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവ, വജ്രമുയർത്തി ജംഭനെ വധിക്കാനാഗ്രഹിച്ചവനെ വഹിക്കുന്നതുപോലെ അപ്പോൾ അവിടേക്ക് ആ രഥത്തെ വഹിച്ചു.
8.81.4
रथाश्वमातङ्गपदातिसङ्घा ।
बाणस्वनैर्नेमिखुरस्वनैश्च।
सन्नादयन्तो वसुधां दिशश्च ।
क्रुद्धा नृसिंहा जयमभ्युदीयः ॥ ८.८१.४ ॥
രഥ, അശ്വ, ഗജ, കാലാൾ സംഘങ്ങൾ, അമ്പുകളുടെ ശബ്ദത്താലും ചക്രത്തിന്റെയും കുളമ്പിന്റെയും ശബ്ദത്താലും ഭൂമിയെയും ദിക്കുകളെയും മുഴക്കി, കോപിച്ച നരസിംഹന്മാർ വിജയത്തിനായി മുന്നേറി.
8.81.5
तेषां च पार्थस्य च मारिषासी… ।
द्देहासुपापक्षपणं सुयुद्धम्।
त्रैलोक्यहेतोरसुरैर्यथासी… ।
द्देवस्य विष्णोर्जयतां वरस्य ॥ ८.८१.५ ॥
അവർക്കും പാർത്ഥനുമിടയിൽ, ഓ മാരിഷാ, … പാപികളുടെ ദേഹങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഘോരയുദ്ധം നടന്നു; ത്രിലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി അസുരന്മാരോടൊപ്പം നടന്നതുപോലെ, … വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദേവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ (യുദ്ധം പോലെ).
8.81.6
तैरस्तमुच्चावचमायुधं त… ।
देकः प्रचिच्छेद किरीटमाली।
क्षुरार्धचन्द्रैर्निशितैश्च भल्लैः ।
शिरांसि तेषां बहुधा च बाहून् ॥ ८.८१.६ ॥
കിരീടമാലിയായ അർജ്ജുനൻ ഒറ്റയ്ക്ക് അവരുടെ ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ പല ആയുധങ്ങളും മുറിച്ചു; മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷുര, അർധചന്ദ്ര ബാണങ്ങളും ഭല്ലങ്ങളും കൊണ്ട് അവരുടെ തലകളും ബാഹുക്കളും പലവിധത്തിൽ ഛേദിച്ചു.
8.81.7
छत्राणि वालव्यजनानि केतू… ।
नश्वान्रथान्पत्तिगणान्द्विपांश्च।
ते पेतुरुर्व्यां बहुधा विकृत्ता ।
वातप्रणुन्नानि यथा वनानि ॥ ८.८१.७ ॥
കുടകൾ, ചാമരങ്ങൾ, കൊടികൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, കാലാൾപ്പട സംഘങ്ങൾ, ആനകൾ — അവ പലവിധം മുറിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ വീണു, കാറ്റേറ്റ് വീണ കാടുകൾ പോലെ.
8.81.8
सुवर्णजालावनता महागजाः ।
सवैजयन्तीध्वजयोधकल्पिताः।
सुवर्णपुङ्घैरिषुभिः समाचिता… ।
शकाशिरे प्रज्वलिता यथाचलाः ॥ ८.८१.८ ॥
സ്വർണ്ണവലയാൽ വളഞ്ഞ മഹാഗജങ്ങൾ, വിജയക്കൊടികളും യോദ്ധാക്കളും അണിഞ്ഞവ, സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള ബാണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞവ — ജ്വലിക്കുന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ കിടന്നു.
8.81.9
विदार्य नागाश्वरथान्धञ्जयः ।
शरोत्तमैर्वासववज्रसन्निभैः।
द्रुतं ययौ कर्णजिघांसया तथा ।
यथा मरुत्वान्बलभेदने पुरा ॥ ८.८१.९ ॥
ആനകളെയും കുതിരകളെയും രഥങ്ങളെയും പിളർന്ന്, ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം പോലെയുള്ള ഉത്തമ ബാണങ്ങളാൽ കർണ്ണനെ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞു — പണ്ട് ബലാസുരനെ ഭേദിക്കാൻ മരുത്വാൻ (ഇന്ദ്രൻ) പോയതുപോലെ.
8.81.10
ततः स पुरुषव्याघ्रस्तव सैन्यमरिन्दमः ।
प्रविवेश महाबाहुर्मकरः सागरं यथा ॥ ८.८१.१० ॥
അപ്പോൾ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനായ മഹാബാഹു നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു — മകരം സമുദ്രത്തിൽ കടക്കുന്നതുപോലെ.
8.81.11
तं हृष्टास्तावका राजन्रथपत्तिसमन्विताः ।
गजाश्वसादिबहुलाः पाण्डवं समुपाद्रवन् ॥ ८.८१.११ ॥
രാജാവേ, സന്തോഷത്തോടെ നിങ്ങളുടെ സൈനികർ രഥങ്ങളോടും കാലാൾപ്പടയോടും കൂടി, ആനകളും കുതിരകളും കുതിരപ്പടയാളികളും ഏറെയായി പാണ്ഡവന്റെ നേർക്ക് കുതിച്ചു.
8.81.12
तेषामापततां पार्थमारावः सुमहानभूत् ।
सागरस्येव क्षुब्धस्य यथा स्यात्सलिलस्वनः ॥ ८.८१.१२ ॥
പാർത്ഥനു നേരെ പാഞ്ഞടുത്ത അവരുടെ മഹാരവം ഉയർന്നു; ക്ഷോഭിച്ച കടലിലെ ജലധ്വനിപോലെ അത് ആയിരുന്നു.
8.81.13
ते तु तं पुरुषव्याघ्रं व्याघ्रा इव महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्ग्रामे त्यक्त्वा प्राणकृतं भयम् ॥ ८.८१.१३ ॥
ആ മഹാരഥന്മാർ കടുവകളെപ്പോലെ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രന്റെ നേർക്ക് യുദ്ധത്തിൽ പാഞ്ഞു; ജീവഭയം ഉപേക്ഷിച്ച്.
8.81.14
तेषामापततां तत्र शरवर्षाणि मुञ्चताम् ।
अर्जुनो व्यधमत्सैन्यं महावातो घनानिव ॥ ८.८१.१४ ॥
അവിടെ അസ്ത്രവർഷം ചൊരിഞ്ഞ് പാഞ്ഞടുത്ത അവരുടെ സൈന്യത്തെ മഹാവാതം മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ അർജുനൻ ചിതറിച്ചു.
8.81.15
तेऽर्जुनं सहिता भूत्वा रथवंशैः ग्रहारिणः ।
अभियाय महेष्वासा विव्यधुर्निशितैः शरैः ॥ ८.८१.१५ ॥
ആ മഹാധനുർധരന്മാർ രഥനിരകളോടൊപ്പം ചേർന്ന് അർജുനനെ സമീപിച്ച് മൂർച്ചയുള്ള അസ്ത്രങ്ങളാൽ അവനെ തുളച്ചു.
8.81.16
ततोऽर्जुनः सहस्राणि रथवारणवाजिनाम् ।
प्रेषयामास विशिखैर्यमस्य सदनं प्रति ॥ ८.८१.१६ ॥
അപ്പോൾ അർജുനൻ അസ്ത്രങ്ങളാൽ ആയിരക്കണക്കിന് രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
8.81.17
ते वध्यमानाः समरे पार्थचापच्युतैः शरैः ।
तत्रतत्र स्म लीयन्ते भये जाते महारथाः ॥ ८.८१.१७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ട അമ്പുകളാൽ അടിയേറ്റ ആ മഹാരഥന്മാർ ഭയം ഉണ്ടായപ്പോൾ അവിടെയിവിടെ ഒളിച്ചു.
8.81.18
तेषां चतुःशतान्वीरान्यतमानान्महारथान् ।
अर्जुनो निशितैर्बाणैरनयद्यमसादनम् ॥ ८.८१.१८ ॥
അവരിൽ പൊരുതിയ നാനൂറ് വീര മഹാരഥന്മാരെ അർജുനൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
8.81.19
ते वध्यमानाः समरे नानालिङ्गैः शितैः शरैः ।
अर्जुनं समभित्यज्य दुद्रुवुर्वै दिशो दश ॥ ८.८१.१९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പല അടയാളങ്ങളുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അടിയേറ്റ അവർ അർജുനനെ പൂർണ്ണമായി വിട്ട് പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.
8.81.20
तेषां शब्दो महानासीद्द्रवतां वाहिनीमुखे ।
मेघौघस्येव भद्रं ते गिरिमासाद्य दीर्यतः ॥ ८.८१.२० ॥
സേനയുടെ മുൻനിരയിൽ ഓടുന്ന അവരുടെ മഹാശബ്ദമുണ്ടായി, പർവതത്തിലെത്തി പൊട്ടിപ്പിളരുന്ന മേഘപ്രവാഹത്തിന്റെ ശബ്ദം പോലെ. നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം.
8.81.21
तां तु सेनां भृशं विद्ध्वा द्रावयित्वाऽर्जुनः शरैः ।
प्रायादभिमुखः पार्थः सूतानीकं हि मारिष ॥ ८.८१.२१ ॥
ആ സേനയെ അതിശക്തമായി തുളച്ച്, അമ്പുകളാൽ ഓടിച്ച്, അർജുനൻ, ഹേ മാന്യാ, മുന്നോട്ട് നീങ്ങി സാരഥി സേനയ്ക്കുനേരെ പോയി.
8.81.22
तस्य शब्दो महानासीत्परानभिमुखस्य वै ।
गरुडस्येव पततः पन्नगार्थे यथा पुरा ॥ ८.८१.२२ ॥
ശത്രുക്കളുടെ നേരെ മുന്നേറിയ അവന്റെ മഹാശബ്ദമുണ്ടായി, പണ്ട് പാമ്പുകൾക്കായി പറന്നിറങ്ങിയ ഗരുഡന്റെ ശബ്ദം പോലെ.
8.81.23
तं तु शब्दमभिश्रुत्य भीमसेनो महाबलः ।
बभूव परमप्रीतः पार्थदर्शनलालसः ॥ ८.८१.२३ ॥
ആ ശബ്ദം കേട്ട് മഹാബലനായ ഭീമസേനൻ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായി; പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ നിറഞ്ഞു.
8.81.24
श्रुत्वैव पार्थमायान्तं भीमसेनः प्रतापवान् ।
त्यक्त्वा प्राणान्महाराज सेनां तव ममर्द ह ॥ ८.८१.२४ ॥
പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) വരുന്നു എന്ന് കേട്ടയുടനെ പ്രതാപശാലിയായ ഭീമസേനൻ, മഹാരാജാവേ, ജീവനെ പോലും വകവെക്കാതെ അങ്ങയുടെ സേനയെ ചതച്ചരച്ചു.
8.81.25
स वायुवीर्यप्रतिमो वायुवेगसमो जवे ।
वायुवद्व्यचरद्भीमो वायुपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.८१.२५ ॥
വായുവിന്റെ വീര്യത്തിനും വേഗത്തിനും തുല്യനായ വായുപുത്രൻ പ്രതാപശാലി ഭീമൻ കാറ്റുപോലെ പാഞ്ഞുനടന്നു.
8.81.26
तेनाद्यमाना राजेन्द्र सेना तव विशाम्पते ।
व्यभ्रश्यत महाराज भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.८१.२६ ॥
അവനാൽ പ്രഹരമേറ്റ് അങ്ങയുടെ സേന, രാജേന്ദ്രാ, പ്രജാപതേ, മഹാരാജാവേ, കടലിൽ തകർന്ന തോണിപോലെ ചിതറിപ്പോയി.
8.81.27
तां तु सेनां तदा भीमो दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
शरैरवचकर्तोग्रैः प्रेपयिष्यन्यमक्षयम् ॥ ८.८१.२७ ॥
അപ്പോൾ ഭീമൻ കൈവേഗം കാണിച്ചുകൊണ്ട് ഭയങ്കരമായ ശരങ്ങളാൽ ആ സേനയെ മുറിച്ചുമാറ്റി; യമലോകത്തേക്ക് അയക്കാനിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ.
8.81.28
तत्र भारत भीमस्य बलं दृष्ट्वातिमानुषम् ।
व्यत्रस्यन्त रणे योधाः कालस्येव युगक्षये ॥ ८.८१.२८ ॥
ഭാരതാ, അവിടെ ഭീമന്റെ മനുഷ്യാതീതമായ ബലം കണ്ട് യോദ്ധാക്കൾ യുഗാന്തത്തിൽ കാലനെ കണ്ടപോലെ യുദ്ധത്തിൽ വിറച്ചുപോയി.
8.81.29
तथाऽर्दितान्भीमबलान्भीमसेनेन भारत ।
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा इदं वचनमब्रवीत् ॥ ८.८१.२९ ॥
ഭാരതാ, ഭീമസേനനാൽ ഇങ്ങനെ പീഡിതരായ ഭീമന്റെ സൈന്യത്തെ കണ്ട് രാജാവായ ദുര്യോധനൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
8.81.30
सैनिकांश्च महेष्वासान्योधांश्च भरतर्षभ ।
समादिशन्रणे सर्वान्हत भीममिति स्म ह ॥ ८.८१.३० ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ യുദ്ധത്തിൽ സൈനികർക്കും മഹാധനുർധരർക്കും യോദ്ധാക്കൾക്കും എല്ലാവർക്കും "ഭീമനെ വധിക്കുവിൻ" എന്ന് ആജ്ഞ നൽകി.
8.81.31
तस्मिन्हते हतं मन्ये पाण्डुसैन्यमशेषतः ॥ ८.८१.३१ ॥
അവൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ പാണ്ഡവസൈന്യം പൂർണമായി വധിക്കപ്പെട്ടതായി ഞാൻ കരുതുന്നു.
8.81.32
प्रतिगृह्य च तामाज्ञां तव पुत्रस्य पार्थिवाः ।
भीमं प्रच्छादयामासुः शरवर्षैः समन्ततः ॥ ८.८१.३२ ॥
നിന്റെ പുത്രന്റെ ആ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ച് രാജാക്കന്മാർ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും അമ്പുമഴകൊണ്ട് ഭീമനെ മൂടി.
8.81.33
गजाश्च बहुला राजन्नराश्च जयगृद्धिनः ।
रथे स्थिताश्च राजेन्द्र परिवव्रुर्वृकोदरम् ॥ ८.८१.३३ ॥
രാജാവേ, വിജയം ആഗ്രഹിച്ച അനേകം ആനകളും മനുഷ്യരും രഥങ്ങളിൽ നിന്ന യോദ്ധാക്കളും, രാജേന്ദ്രാ, വൃകോദരനെ ചുറ്റിവളഞ്ഞു.
8.81.34
स तैः परिवृतः शूरैः शूरो राजन्समन्ततः ।
शुशुभे भरतश्रेष्ठो नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ॥ ८.८१.३४ ॥
ആ ശൂരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ ശൂരനായ ഭരതശ്രേഷ്ഠൻ, രാജാവേ, നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.
8.81.35
परिवेषी यथा सोमः परिपूर्णो विराजते ।
स रराज तथा सङ्ख्ये दर्शनीयो नरोत्तमः।
निर्विशेषो महाराज विजयेनैव संयुगे ॥ ८.८१.३५ ॥
പരിവേഷം ചുറ്റിയ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ തിളങ്ങുന്നതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ ആ നരോത്തമൻ ദർശനീയനായി പ്രകാശിച്ചു. മഹാരാജാവേ, വിജയത്താൽ മാത്രമാണ് അവൻ അതുല്യനായത്.
8.81.36
तस्य ते पार्थिवाः सर्वे शरवृष्टिं समासृजन् ।
क्रोधरक्तेक्षणाः शूरा हन्तुकामा वृकोदरम् ॥ ८.८१.३६ ॥
അവന്റെ മേൽ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു. കോപംകൊണ്ട് ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, വൃകോദരനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച വീരന്മാർ.
8.81.37
तां विदार्य महासेनां शरैः सन्नतपर्वभिः ।
निश्चक्राम रणाद्भीमो मत्स्यो जालादिवाम्भसि ॥ ८.८१.३७ ॥
വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള ശരങ്ങളാൽ ആ മഹാസേനയെ പിളർന്ന് ഭീമൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു—വെള്ളത്തിൽ മീൻ വലയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ.
8.81.38
हत्वा दशसहस्राणि गजानामनिवर्तिनाम् ।
नृणां शतसहस्रे द्वे द्वे शते चैव भारत ॥ ८.८१.३८ ॥
ഭാരതാ, പിന്തിരിയാത്ത പതിനായിരം ആനകളെയും രണ്ട് ലക്ഷത്തി ഇരുനൂറ് മനുഷ്യരെയും അവൻ വധിച്ചു.
8.81.39
पञ्च चाश्वसहस्राणि रथानां शतमेव च ।
हत्वा प्रास्यन्दयद्भीमो नदीं शोणितवाहिनीम् ॥ ८.८१.३९ ॥
അയ്യായിരം കുതിരകളെയും നൂറ് രഥങ്ങളെയും വധിച്ച്, ഭീമൻ രക്തപ്രവാഹമുള്ള നദിയെ ഒഴുക്കി.
8.81.40
शोणितोदां रथावर्तां हस्तिग्राहसमाकुलाम् ।
नरमीनाश्वनक्रान्तां केशशैवलशाद्वलाम् ॥ ८.८१.४० ॥
രക്തം ജലമായ, രഥങ്ങൾ ചുഴികളായ, ആനമുതലകൾ നിറഞ്ഞ, മനുഷ്യർ മത്സ്യങ്ങളും കുതിരകൾ മുതലകളുമായ, മുടി പായലും പുല്ലുമായ ആ നദി.
8.81.41
सञ्छिन्नभुजनागेन्द्रां बहुरत्नापहारिणीम् ।
ऊरुग्राहां मज्जपङ्कां शीर्षोपलसमावृताम् ॥ ८.८१.४१ ॥
വെട്ടിമുറിച്ച തുമ്പിക്കൈകളും കൈകളുമുള്ള ശ്രേഷ്ഠ ഗജങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, പല രത്നങ്ങളെ കൊണ്ടുപോകുന്നതും, തുടകളാകുന്ന മുതലകളുള്ളതും, മജ്ജയാകുന്ന ചേറുള്ളതും, തലകളാകുന്ന കല്ലുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുമായ (നദി).
8.81.42
धनुःकाशां शरावापां गदापरिघकेतनाम् ।
हंसछत्रध्वजोपेतामुष्णीषवरफेनिलाम् ॥ ८.८१.४२ ॥
വില്ലുകളാകുന്ന ഞാങ്ങണയും, അമ്പുകളാകുന്ന വിതയിടമുള്ളതും, ഗദയും പരിഘവും കൊടികളാക്കിയതും, ഹംസച്ഛത്രവും കൊടികളുമുള്ളതും, ശ്രേഷ്ഠമായ ഉഷ്ണീഷങ്ങളുടെ നുരയുള്ളതുമായ (നദി).
8.81.43
हारपद्माकरां चैव भूमिरेणूर्मिमालिनीम् ।
आर्यवृत्तवतीं सङ्ख्ये सुतरां भीरुदुस्तराम् ॥ ८.८१.४३ ॥
ഹാരങ്ങളാകുന്ന താമരക്കുളമായ, ഭൂമിയിലെ പൊടിയാകുന്ന തിരമാലകളണിഞ്ഞ, യുദ്ധത്തിൽ ആര്യവൃത്തമുള്ള, വീരന്മാർക്ക് അതിസുഗമവും ഭീരുക്കൾക്ക് കടക്കാനാകാത്തതുമായ (നദി).
8.81.44
योधग्राहवतीं सङ्ख्ये वहन्तीं पितृसादनम् ।
क्षणेन पुरुषव्याघ्रः प्रावर्तयत निम्नगाम् ॥ ८.८१.४४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ യോദ്ധാക്കളാകുന്ന മുതലകളുള്ളതും പിതൃലോകത്തേക്ക് വഹിക്കുന്നതുമായ നദിയെ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഒഴുക്കി.
8.81.45
यथा वैतरणीमुग्रां दुस्तरामकृतात्मभिः ।
तथा दुस्तरणीं घोरां भीरूणां भयवर्धनीम् ॥ ८.८१.४५ ॥
അകൃതാത്മാക്കൾക്ക് ഉഗ്രവും കടക്കാനാകാത്തതുമായ വൈതരണി നദി പോലെ, ഇതും ഘോരവും കടക്കാനാവാത്തതും ഭീരുക്കളുടെ ഭയം വർധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
8.81.46
यतोयतः पाण्डवेयः प्रविष्टो रथसत्तमः ।
ततस्ततः प्रापतन्वै योधाः शतसहस्रशः ॥ ८.८१.४६ ॥
പാണ്ഡവപുത്രനായ ശ്രേഷ്ഠ രഥികൻ എവിടെയെല്ലാം കടന്നുവോ, അവിടെയെല്ലാം നൂറായിരം യോദ്ധാക്കൾ വീണു.
8.81.47
एवं दृष्ट्वा कृतं कर्म भीमसेनेन संयुगे ।
दुर्योधनो महाराज शकुनिं वाक्यमब्रवीत् ॥ ८.८१.४७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനൻ ചെയ്ത ആ കർമ്മം കണ്ട്, മഹാരാജാവേ, ദുര്യോധനൻ ശകുനിയോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
8.81.48
जहि मातुल सङ्ग्रामे भीमसेनं महाबलम् ।
अस्मिञ्जिते जितं मन्ये पाण्डवेयं महाबलम् ॥ ८.८१.४८ ॥
മാതുലാ, യുദ്ധത്തിൽ മഹാബലനായ ഭീമസേനനെ വധിക്കുക. അവൻ ജയിക്കപ്പെട്ടാൽ മഹാബലനായ പാണ്ഡവനും ജയിക്കപ്പെട്ടതായി ഞാൻ കരുതുന്നു.
8.81.49
ततः प्रायान्महाराज सौबलेयः प्रतापवान् ।
रणाय महते युक्तो भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ८.८१.४९ ॥
അപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, പ്രതാപശാലിയായ സൗബലേയൻ സഹോദരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, മഹായുദ്ധത്തിന് ഒരുങ്ങി മുന്നോട്ട് പോയി.
8.81.50
स समासाद्य सङ्ग्रामे भीमं भीमपराक्रमम् ।
वारयामास तं वीरो वेलेव मकरालयम् ॥ ८.८१.५० ॥
ആ വീരൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ഭീമനെ സമീപിച്ച്, കടലിനെ തീരം തടയുന്നതുപോലെ അവനെ തടഞ്ഞു.
8.81.51
सन्न्यवर्तत तं भीमो वार्यमाणः शितैः शरैः ।
शकुनिस्तस्य राजेन्द्र वामपार्श्वे स्तनान्तरे।
प्रेषयामास नाराचान्रुक्मपुङ्खाञ्शिलाशितान् ॥ ८.८१.५१ ॥
അവനാൽ തടയപ്പെട്ട ഭീമൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ പിന്തിരിഞ്ഞു. രാജേന്ദ്രാ, ശകുനി അവന്റെ ഇടതുവശത്ത്, മാറിന് നടുവിൽ, കല്ലിൽ മൂർച്ച കൂട്ടിയ സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള ഇരുമ്പമ്പുകൾ അയച്ചു.
8.81.52
वर्म भित्त्वा तु ते घोराः पाण्डवस्य महात्मनः ।
न्यम़ञ्जन्त महाराज कङ्कबर्हिणवाससः ॥ ८.८१.५२ ॥
ആ ഭയങ്കര അമ്പുകൾ മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവന്റെ കവചം തുളച്ച്, മഹാരാജാവേ, കൊക്കിന്റെയും മയിലിന്റെയും തൂവലുകളുള്ള അവ ഉള്ളിലേക്ക് താഴ്ന്നു.
8.81.53
सोऽतिविद्धो रणे भीमः शरं रुक्मविभूषितम् ।
प्रेषयामास स रुषा सौबलं प्रति भारत ॥ ८.८१.५३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കഠിനമായി മുറിവേറ്റ ഭീമൻ കോപത്തോടെ സുബലപുത്രനുനേരെ സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ ഒരു ശരം അയച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.
8.81.54
तमायान्तं शरं घोरं शकुनिः शत्रुतापनः ।
चिच्छेद सप्तधा राजन्कृतहस्तो महाबलः ॥ ८.८१.५४ ॥
ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന, കൈവഴക്കമുള്ള മഹാബലനായ ശകുനി തനിക്കുനേരെ വരുന്ന ആ ഭീകരശരത്തെ ഏഴു കഷണങ്ങളാക്കി മുറിച്ചു, ഹേ രാജാവേ.
8.81.55
तस्मिन्निपतिते भूमौ भीमः क्रुद्धो विशाम्पते ।
धनुश्छिच्छेद भल्लेन सौबलस्य हसन्निव ॥ ८.८१.५५ ॥
ഹേ ജനാധിപതേ, അവൻ നിലത്തു വീണപ്പോൾ കോപിതനായ ഭീമൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ഭല്ലംകൊണ്ട് സുബലപുത്രന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.
8.81.56
तदपास्य धनुश्छिन्नं सौबलेयः प्रतापवान् ।
अन्यदादाय वेगेन धनुर्भल्लांश्च षोडश।
तैस्तस्य तु महाराज भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.८१.५६ ॥
അപ്പോൾ പ്രതാപവാനായ സൗബലേയൻ ഒടിഞ്ഞ വില്ല് എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞ് വേഗത്തിൽ മറ്റൊരു വില്ലും പതിനാറ് ഭല്ലങ്ങളും എടുത്തു; മഹാരാജാവേ, വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള ആ ഭല്ലങ്ങളാൽ അവൻ...
8.81.57
द्वाभ्यां स सारथिं ह्यार्च्छद्भीमं सप्तभिरेव च ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद द्वाभ्यां छत्रं विशाम्पते।
चतुर्भिश्चतुरो वाहान्विव्याध सुबलात्मजः ॥ ८.८१.५७ ॥
അവൻ രണ്ടു ശരങ്ങളാൽ ഭീമന്റെ സാരഥിയെ അടിച്ചു, ഏഴെണ്ണംകൊണ്ടും; ഒന്നുകൊണ്ട് കൊടി മുറിച്ചു, ഹേ ജനാധിപതേ, രണ്ടുകൊണ്ട് കുട; നാലുകൊണ്ട് സുബലപുത്രൻ നാലു കുതിരകളെയും തുളച്ചു.
8.81.58
ततः क्रुद्धो महाराज भीमसेनः प्रतापवान् ।
शक्तिं चिक्षेप समरे रुक्मदण्डामयस्मयीम् ॥ ८.८१.५८ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ മഹാരാജാവേ, കോപിതനായ പ്രതാപവാനായ ഭീമസേനൻ യുദ്ധത്തിൽ സ്വർണ്ണദണ്ഡമുള്ള ഇരുമ്പുശക്തി എറിഞ്ഞു.
8.81.59
सा भीमभुजनिर्मुक्ता नागजिह्वेन चञ्चला ।
निपपात रणे तूर्णं सौबलस्य महात्मनः ॥ ८.८१.५९ ॥
ഭീമന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയ ആ ചഞ്ചലശക്തി, നാഗജിഹ്വപോലെ ചലിച്ചുകൊണ്ട്, യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ മഹാത്മാവായ സൗബലന്റെ മേൽ വീണു.
8.81.60
ततस्तामेव संगृह्य शक्तिं कनकभूषणाम् ।
भीमसेनाय चिक्षेप क्रुद्धरूपो विशाम्पते ॥ ८.८१.६० ॥
പിന്നെ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളുള്ള ആ ശക്തിയെ പിടിച്ചെടുത്ത്, കോപിച്ച രൂപത്തോടെ, ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, ഭീമസേനന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു.
8.81.61
सा निर्भिद्य भुजं सव्यं पाण्डवस्य महात्मनः ।
निपपात तदा भूमौ यथा विद्युन्नभश्च्युता ॥ ८.८१.६१ ॥
അത് പാണ്ഡവനായ മഹാത്മാവിന്റെ ഇടതുഭുജം തുളച്ച്, ആകാശത്തുനിന്ന് വീണ മിന്നൽപോലെ അപ്പോൾ നിലത്ത് വീണു.
8.81.62
अथोत्क्रुष्टं महाराज धार्तराष्ट्रैः समन्ततः ।
न तु तं ममृषे भीमः सिंहनादं तरस्विनाम् ॥ ८.८१.६२ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ എല്ലായിടത്തുനിന്നും ആർത്തുവിളിച്ചു; എന്നാൽ ഭീമൻ ആ വീരന്മാരുടെ സിംഹനാദം സഹിച്ചില്ല.
8.81.63
अन्यद्गृह्य धनुः सज्यं त्वरमाणो महाबलः ।
मुहूर्तादिव राजेन्द्र च्छादयामास सायकैः।
सौबलस्य बलं सङ्ख्ये त्यक्त्वा नादं महाबलः ॥ ८.८१.६३ ॥
മറ്റൊരു ഞാണിട്ട വില്ലെടുത്ത്, ധൃതിപ്പെട്ട മഹാബലൻ, ഓ രാജേന്ദ്രാ, ഒരു നിമിഷത്തിൽ അമ്പുകളാൽ സൗബലന്റെ സൈന്യത്തെ മൂടി; യുദ്ധത്തിൽ സിംഹനാദം മുഴക്കി.
8.81.64
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सूतं चैव विशाम्पते ।
ध्वजं चिच्छेद भल्लेन त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ८.८१.६४ ॥
അവന്റെ നാല് കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും കൊന്ന്, ഓ ജനനാഥാ, ധൃതിപ്പെട്ട പരാക്രമി ഭല്ലംകൊണ്ട് അവന്റെ കൊടി വെട്ടിവീഴ്ത്തി.
8.81.65
हताश्वं रथमुत्सृज्य त्वरमाणो नरोत्तमः ।
तस्थौ विस्फारयंश्चापं क्रोधरक्तेक्षणः श्वसन् ॥ ८.८१.६५ ॥
കുതിരകൾ ചത്ത രഥം ഉപേക്ഷിച്ച് വേഗത്തിൽ നരോത്തമൻ വില്ല് നന്നായി വലിച്ചുകൊണ്ട് നിന്നു; കോപം കൊണ്ട് ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, ദീർഘശ്വാസം വിട്ടുകൊണ്ട്.
8.81.66
शरैश्च बहुधा राजन्भीममार्च्छत्समन्ततः ॥ ८.८१.६६ ॥
രാജാവേ, പല വിധത്തിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഭീമനെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ആക്രമിച്ചു.
8.81.67
प्रतिहत्य तु वेगेन भीमसेनः प्रतापवान् ।
धनुश्चिच्छेद सङ्क्रुद्धो विव्याध च शितैः शरैः ॥ ८.८१.६७ ॥
എന്നാൽ പ്രതാപശാലിയായ ഭീമസേനൻ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചടിച്ച്, കോപത്തോടെ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച്, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ തുളച്ചു.
8.81.68
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शनः ।
निपपात तदा भूमौ किञ्चित्प्राणो नराधिपः ॥ ८.८१.६८ ॥
ബലവാനായ ശത്രുവിനാൽ അതിശയം മുറിവേറ്റ, ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന ആ നരാധിപൻ അപ്പോൾ പ്രാണൻ അല്പം മാത്രം ശേഷിച്ചുകൊണ്ട് നിലത്തു വീണു.
8.81.69
ततस्तं विह्वलं ज्ञात्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
अपोवाह रथेनाजौ भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ८.८१.६९ ॥
അപ്പോൾ അവനെ അസ്വസ്ഥനായി മനസ്സിലാക്കി, പ്രജാപതേ, നിന്റെ പുത്രൻ ഭീമസേനൻ കാണ്കെ രഥത്തിൽ അവനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുപോയി.
8.81.70
शकुनिं विह्वलं दृष्ट्वा धार्तराष्ट्राः पराङ्मुखाः ।
प्रदुद्रुवुर्दिशो भीता भीमसेनभयात्प्रभो ॥ ८.८१.७० ॥
ശകുനി അസ്വസ്ഥനായതു കണ്ട്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ മുഖം തിരിച്ച്, ഭയന്ന്, ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ, പ്രഭോ, ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടി.
8.81.71
सौबले निर्जिते राजन्भीमसेनेन धन्विना ।
भयेन महताऽऽविष्टः पुत्रो दुर्योधनस्तव।
अपायाज्जवनैरश्वैः सापेक्षो मातुलं प्रति ॥ ८.८१.७१ ॥
ഓ രാജാവേ, വില്ലാളിയായ ഭീമസേനനാൽ സൗബലൻ (ശകുനി) പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ, നിന്റെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ മഹാഭയത്താൽ ആവേശിതനായി, അമ്മാവനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ആകുലതയോടെ വേഗമേറിയ കുതിരകളിൽ ഓടിപ്പോയി.
8.81.72
पराङ्मुखं तु राजानं दृष्ट्वा सैन्यानि भारत ।
विप्रजग्मुः समुत्सृज्य द्वैरथानि समन्ततः ॥ ८.८१.७२ ॥
ഓ ഭാരതാ, രാജാവ് പുറംതിരിഞ്ഞ് ഓടുന്നത് കണ്ട്, സൈന്യങ്ങൾ ദ്വൈരഥയുദ്ധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് എല്ലായിടത്തും ചിതറിപ്പോയി.
8.81.73
तान्दृष्ट्वा विद्रुतान्सर्वान्धार्तराष्ट्रान्पराङ्मुखान् ।
जवेनाभ्यापतद्भीमः किरञ्शरशतान्बहून् ॥ ८.८१.७३ ॥
അവരെല്ലാം ഓടി പുറംതിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് കണ്ട ഭീമൻ വേഗത്തിൽ അവരുടെ മേൽ പാഞ്ഞുചെന്ന്, നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ ചൊരിഞ്ഞു.
8.81.74
ते वध्यमाना भीमेन धार्तराष्ट्राः पराङ्मुखाः ।
कर्णमासाद्य समरे स्थिता राजन्समन्ततः ॥ ८.८१.७४ ॥
ഭീമനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന, പുറംതിരിഞ്ഞ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ കർണനെ സമീപിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും നിന്നു.
8.81.75
स हि तेषां महावीर्यो द्वीपोऽभूत्सुमहाबलः ।
भिन्ननौका यथा राजन्द्वीपमासाद्य निर्वृताः ॥ ८.८१.७५ ॥
രാജാവേ, അവൻ മഹാവീര്യവാനും അതിബലവാനുമായിരുന്നു; തകർന്ന തോണികളുമായി ദ്വീപിലെത്തി ആശ്വസിക്കുന്നവരെപ്പോലെ അവർക്ക് അവൻ ഒരു ദ്വീപായിരുന്നു.
8.81.76
भवन्ति पुरुषव्याघ्र नाविकाः कालपर्यये ।
तथा कर्णं समासाद्य तावकाः पुरुषर्षभ ॥ ८.८१.७६ ॥
ഓ പുരുഷവ്യാഘ്ര, കാലമാറ്റത്തിൽ നാവികർ ആകുന്നു; അതുപോലെ ഓ പുരുഷർഷഭ, കർണനെ സമീപിച്ച് നിന്റെ ആളുകൾ (അഭയം കണ്ടെത്തി).
8.81.77
समाश्वस्ताः स्थिता राजन्सम्प्रहृष्टाः परस्परम् ।
समाजग्मुश्च युद्धाय मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.८१.७७ ॥
രാജാവേ, അവർ ആശ്വസിച്ചു നിന്നു; പരസ്പരം ഏറെ സന്തോഷിച്ചു. മരണത്തെ തിരിച്ചുവിടുമെന്ന് തീരുമാനിച്ച് അവർ യുദ്ധത്തിനായി ഒരുമിച്ചുകൂടി.