મહાભારત · અધ્યાય 8.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.83.1
हत्वा तु फल्गुनः सेनां कौरवाणां पृथक्पृथक् ।
सूतपुत्रस्य संरम्भं दृष्ट्वा चैव महारणे ॥ ८.८३.१ ॥
અર્જુને કૌરવોની સેનાને એક પછી એક હણીને, અને મહાયુદ્ધમાં સૂતપુત્રનો ક્રોધ જોઈને—
8.83.2
शोणितोदां नदीं कृत्वा मांसमज्जास्थिपङ्किलाम् ।
मनुष्यशीर्षपाषाणां हस्त्यश्वकृतरोधसम् ॥ ८.८३.२ ॥
લોહીના જળવાળી નદી બનાવીને, માંસ, મજ્જા, હાડકાંના કાદવથી ભરેલી, માણસોનાં માથાં પથ્થર, હાથી-ઘોડાથી બનેલા કિનારાવાળી—
8.83.3
शूरास्थित्तयसङ्कीर्णां काकगृध्रानुनादिताम् ।
छत्रहंसप्लुवोपेतां वीरवृक्षापहारिणीम् ॥ ८.८३.३ ॥
વીરોનાં હાડકાં અને ઘાસથી ભરેલી, કાગડા-ગીધના અવાજથી ગુંજતી, છત્રો હંસ બનીને તરતી, વીરવૃક્ષોને તાણી જતી—
8.83.4
हारपद्माकरवतीमुष्णीषवरफेनिलाम् ।
धनुःशरध्वजोपेतां नरक्षुद्रकपालिनीम् ॥ ८.८३.४ ॥
હાર અને કમળ-સરોવરોથી ભરેલી, શ્રેષ્ઠ પાઘડીઓના ફીણવાળી, ધનુષ, બાણ, ધ્વજથી યુક્ત, માણસોની નાની ખોપરીઓથી રક્ષિત—
8.83.5
चर्मवर्मभ्रमोपेतां रथोडुपसमाकुलाम् ।
जयैषिणां च सुतरां भीरूणां च सुदुस्तराम् ॥ ८.८३.५ ॥
ઢાલ-કવચના ભમરાવાળી, રથરૂપી નૌકાઓથી ભરેલી—વિજય ચાહનારાને અતિ સહેલી અને ડરપોકને અતિ દુસ્તર—
8.83.6
नदीं प्रावर्तयित्वा च बीभत्सुः परवीरहा ।
वासुदेवमिदं वाक्यमब्रवीत्पुरुषर्षभः ॥ ८.८३.६ ॥
નદી વહેવડાવીને શત્રુવીરોનો સંહારક બીભત્સુ (અર્જુન), નરશ્રેષ્ઠ, વાસુદેવને આ વચન બોલ્યો.
8.83.7
एष केतू रणे कृष्ण सूतपुत्रस्य दृश्यते ।
भीमसेनादयश्चैते योधयन्ति महारथम् ॥ ८.८३.७ ॥
હે કૃષ્ણ, યુદ્ધમાં સૂતપુત્રનો આ ધ્વજ દેખાય છે. ભીમસેન વગેરે એ મહારથી સામે લડી રહ્યા છે.
8.83.8
एते द्रवन्ति पाञ्चालाः कर्मत्रस्ता जनार्दन ।
एष दुर्योधनो राजा श्वेतच्छत्रेण धार्यते ॥ ८.८३.८ ॥
હે જનાર્દન, કર્મથી ત્રસ્ત થયેલા આ પાંચાલો ભાગી રહ્યા છે. આ રાજા દુર્યોધન શ્વેત છત્ર હેઠળ ધારણ થાય છે.
8.83.9
कर्णेन भग्नान्पाञ्चालान्द्रावयन्बहु शोभते ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिश्चैव महारथः ॥ ८.८३.९ ॥
કર્ણ વડે ભાંગેલા પાંચાલોને ભગાડતો તે અતિ શોભે છે. કૃપ, કૃતવર્મા અને મહારથી દ્રૌણિ પણ.
8.83.10
एते रक्षन्ति राजानं सूतपुत्रेण रक्षिताः ।
अवध्यमानास्तेऽस्माभिर्योधयिष्यन्ति सोमकान् ॥ ८.८३.१० ॥
સૂતપુત્ર વડે રક્ષિત આ લોકો રાજાની રક્ષા કરે છે. આપણા દ્વારા ન મરાયેલા તેઓ સોમકો સામે લડશે.
8.83.11
एष शल्यो रथोपस्थे रश्मिसङ्ग्राहकोविदः ।
सूतपुत्ररथं कृष्ण वाहयन्बहु शोभते ॥ ८.८३.११ ॥
હે કૃષ્ણ, રથની બેઠક પર લગામ પકડવામાં નિપુણ આ શલ્ય સૂતપુત્રનો રથ હાંકતો અતિ શોભે છે.
8.83.12
तत्र मे बुद्धिरुत्पन्ना वाहयात्र रथं मम ।
नाहत्वा समरे कर्णं निवर्तिष्ये कथञ्चन ॥ ८.८३.१२ ॥
ત્યારે મારા મનમાં એ નિશ્ચય જાગ્યો: અહીં મારો રથ હાંકો. યુદ્ધમાં કર્ણને માર્યા વિના હું કોઈ પણ રીતે પાછો નહીં ફરું.
8.83.13
मा स्म कर्णो रणे पार्थान्सृञ्जयांश्च महारथान् ।
निःशेषान्समरे कुर्यात्पश्यतां नो जनार्दन ॥ ८.८३.१३ ॥
હે જનાર્દન, યુદ્ધમાં કર્ણ પાર્થો અને સૃંજય મહારથીઓને અમારી નજર સામે સંપૂર્ણપણે નષ્ટ ન કરે.
8.83.14
ततः प्रायाज्जवेनाशु केशवस्तव वाहिनीम् ।
कर्णं प्रति महेष्वासं द्वैरथे सव्यसाचिनः ॥ ८.८३.१४ ॥
ત્યારે કેશવ ઝડપથી તમારી સેના તરફ ધસ્યા; મહાધનુર્ધર કર્ણ તરફ, સવ્યસાચી અર્જુનના દ્વૈરથ માટે.
8.83.15
स प्रयातो रथेनाशु कृष्णो राजन्महाहवे ।
आश्वासयन्रणे चाशु पाण्डुसैन्यानि सर्वशः ॥ ८.८३.१५ ॥
હે રાજન્, તે કૃષ્ણ રથમાં ઝડપથી આગળ વધ્યા, મહાયુદ્ધમાં પાંડવ સેનાઓને ચારેય બાજુ તરત આશ્વાસન આપતા.
8.83.16
रथघोषस्ततस्तस्य पाण्डवस्य बभूव ह ।
वासवास्त्रनिपातेन पर्वतेष्विव मारिष ॥ ८.८३.१६ ॥
હે માનનીય, ત્યારે પાંડવના રથનો ઘોષ ઊઠ્યો; વાસવના અસ્ત્રના પતનથી પર્વતો પર જેમ.
8.83.17
महता रथघोषेण पाण्डवः सत्यविक्रमः ।
अभ्ययादप्रमेयात्मा निर्जयंस्तव वाहिनीम् ॥ ८.८३.१७ ॥
મહાન રથઘોષ સાથે સત્યપરાક્રમી પાંડવ, અપ્રમેયાત્મા, તમારી સેનાને જીતવા તેની તરફ આગળ વધ્યા.
8.83.18
तमायान्तं समीक्ष्यैव श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
मद्रराजोऽब्रवीत्कर्णं केतुं दृष्ट्वा महात्मनः ॥ ८.८३.१८ ॥
તેને આવતો જોઈને, શ્વેત અશ્વો ધરાવનાર અને કૃષ્ણને સારથી રાખનાર, મહાત્માનો ધ્વજ જોઈને, મદ્રરાજે કર્ણને કહ્યું.
8.83.19
अयं स रथ आयाति श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
निघ्नन्नमित्रान्समरे यं कर्ण परिपृच्छसि ॥ ८.८३.१९ ॥
સફેદ ઘોડાવાળો અને કૃષ્ણ સારથિ હોય તેવો આ રથ આવી રહ્યો છે. હે કર્ણ, યુદ્ધમાં શત્રુઓને સંહારતો જે આવે છે, તેના વિશે જ તું પૂછે છે.
8.83.20
एष तिष्ठति कौन्तेयः संस्पृशन्गाण्डिवं धनुः ।
तं हनिष्यसि चेदद्य तन्नः श्रेयो भविष्यति ॥ ८.८३.२० ॥
કુંતીપુત્ર ગાંડીવ ધનુષ્યને સ્પર્શીને ઊભો છે. આજે જો તું તેને મારી નાખશે, તો તે આપણા માટે કલ્યાણકારી થશે.
8.83.21
धनुर्ज्या चन्द्रताराङ्का पताकाकिङ्किणीयुता ।
पश्य कर्णार्जुनस्यैषा सौदामन्यम्बरे यथा ॥ ८.८३.२१ ॥
કર્ણ, જો! અર્જુનની આ ધનુષ્યની દોરી, ચંદ્ર-તારાના ચિહ્નોવાળી અને પતાકા તથા ઘૂઘરીઓથી યુક્ત, આકાશમાં વીજળીની જેમ ચમકે છે.
8.83.22
एष ध्वजाग्रे पार्थस्य प्रेक्षमाणः समन्ततः ।
दृश्यते वानरो भीमो वीक्षतां भयवर्धनः ॥ ८.८३.२२ ॥
પાર્થની ધ્વજાના અગ્રભાગ પર ચોતરફ જોતો એક વાનર દેખાય છે. એ ભયંકર વાનર જોનારાઓનો ભય વધારે છે.
8.83.23
एतच्चक्रं गदा शङ्खः शार्ङ्गं कृष्णस्य च प्रभो ।
दृश्यते पाण्डवरथे वाहयानस्य वाजिनः ॥ ८.८३.२३ ॥
હે પ્રભુ, પાંડવના રથમાં ચક્ર, ગદા, શંખ અને કૃષ્ણનું શાર્ઙ્ગ ધનુષ્ય દેખાય છે; ઘોડા હાંકતા કૃષ્ણનું.
8.83.24
एतत्कूजति गाण्डीवं विसृष्टं सव्यसाचिना ।
एते हस्तवता मुक्ता घ्नन्त्यमित्राञ्शिताः शराः ॥ ८.८३.२४ ॥
સવ્યસાચીએ છોડેલું ગાંડીવ ટંકાર કરે છે. કુશળ હાથે છોડેલા આ તીક્ષ્ણ બાણો શત્રુઓને સંહારે છે.
8.83.25
विशालायतताम्राक्षैः पूर्णचन्द्रनिभाननैः ।
एषा भूः कीर्यते राज्ञां शिरोभिरपलायिनाम् ॥ ८.८३.२५ ॥
વિશાળ, લાંબા અને રક્તવર્ણ નેત્રો તથા પૂર્ણચંદ્ર સમાન મુખવાળા, પીઠ ન ફેરવનારા રાજાઓનાં મસ્તકોથી આ ભૂમિ પથરાઈ રહી છે.
8.83.26
एते परिघसङ्काशाः पुण्यगन्धानुलेपनाः ।
उद्धता रणशूराणां पात्यन्ते सायुधा भुजाः ॥ ८.८३.२६ ॥
પરિઘ જેવા, પવિત્ર સુગંધી લેપથી લિપ્ત, રણશૂરોના ઉઠાવેલા આ બાહુઓ શસ્ત્રો સહિત કપાઈ રહ્યા છે.
8.83.27
निरस्तजिह्वा नेत्रान्ता वाजिनः सह सादिभिः ।
पतिताः पात्यमानाश्च क्षितौ क्षीणा विशेरते ॥ ८.८३.२७ ॥
જીભ બહાર કાઢેલા, આંખના ખૂણા ફાટેલા ઘોડાઓ સવારો સહિત પડ્યા છે; પાડાતા અને થાકેલા તેઓ ભૂમિ પર પડ્યા છે.
8.83.28
एते पर्वतशृङ्गाणां तुल्या हैमवता गजाः ।
सञ्छिन्नकुम्भाः पार्थेन प्रपतन्त्यद्रयो यथा ॥ ८.८३.२८ ॥
હિમાલયના આ હાથીઓ પર્વતશિખરો સમાન છે; પાર્થ દ્વારા કુંભસ્થળ ભેદાયેલા તેઓ પર્વતો પડે તેમ પડી રહ્યા છે.
8.83.29
गन्धर्वनगराकारा रथा हतनरेश्वराः ।
विमानादिव पुण्यान्ते स्वर्गिणो निपतन्त्यमी ॥ ८.८३.२९ ॥
ગંધર્વનગર સમાન, રાજાઓ હણાયેલા આ રથો પુણ્ય ખૂટ્યે વિમાનોથી પડતા સ્વર્ગવાસીઓ જેવા પડી રહ્યા છે.
8.83.30
व्याकुलीकृतमत्यर्थं पश्य सैन्यं किरीटिना ।
नानामृगसहस्राणां यूथं केसरिणा यथा ॥ ८.८३.३० ॥
કિરીટીએ અત્યંત વ્યાકુળ કરેલી સેના જુઓ; સિંહ વડે હજારો વિવિધ મૃગોનું ટોળું વિખેરાય તેમ.
8.83.31
त्वामभिप्रेप्सुरायाति कर्ण निघ्नन्वरान्रथान् ।
असज्जमानो राधेय तं याहि प्रति भारत ॥ ८.८३.३१ ॥
તે તને જ લક્ષ્ય બનાવીને આવી રહ્યો છે, કર્ણ, શ્રેષ્ઠ રથીઓનો સંહાર કરતો. રાધેય, અટક્યા વિના તેની સામે જા, ભારત.
8.83.32
एषा विदीर्यते सेना धार्तराष्ट्री समन्ततः ।
अर्जुनस्य भयात्तूर्णं निघ्नतः शात्रवान्बहून् ॥ ८.८३.३२ ॥
અર્જુનના ભયથી, જે ઝડપથી ઘણા શત્રુઓનો સંહાર કરી રહ્યો છે, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોની આ સેના ચારે તરફથી વિખેરાઈ રહી છે.
8.83.33
वर्जयन्सर्वसैन्यानि त्वरते हि धनञ्जयः ।
त्वदर्थमिति मन्येऽहं यथास्योदीर्यते वपुः ॥ ८.८३.३३ ॥
બધી સેનાઓને છોડીને ધનંજય ઝડપથી આવી રહ્યો છે. તેનું શરીર આગળ ધકેલાતું હોય તેમ લાગે છે; હું માનું છું કે તે તારા માટે જ છે.
8.83.34
न ह्यवस्थास्यते पार्थो युयुत्सुः केनचित्सह ।
त्वामृते क्रोधदीप्तो हि पीड्यमाने वृकोदरे ॥ ८.८३.३४ ॥
યુદ્ધની ઇચ્છાવાળો પાર્થ તારા સિવાય બીજા કોઈની સામે ટકશે નહીં. ક્રોધથી સળગતો તે, ખાસ કરીને જ્યારે વૃકોદર (ભીમ) પીડાય ત્યારે, તારી સામે જ ઊભો રહેશે.
8.83.35
विरथं धर्मराजं तु दृष्ट्वा सुदृढविक्षतम् ।
शिखण्डिनं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥ ८.८३.३५ ॥
રથ વિનાના અને અત્યંત ઘાયલ ધર્મરાજ (યુધિષ્ઠિર)ને જોઈને, અને શિખંડી, સાત્યકિ તથા પૃષતના પુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્નને પણ જોઈને.
8.83.36
द्रौपदेयान्युधामन्युमुत्तमौजसमेव च ।
नकुलं सहदेवं च वशगांस्ते समीक्ष्य तु ॥ ८.८३.३६ ॥
દ્રૌપદીના પુત્રોને, યુધામન્યુ અને ઉત્તમૌજસને, તેમજ નકુલ અને સહદેવને તારા વશમાં જોઈને.
8.83.37
सहसैकरथः पार्थस्त्वामभ्येति परन्तपः ।
क्रोधरक्तेक्षणः क्रुद्धो जिघांसुः सर्वपार्थिवान् ॥ ८.८३.३७ ॥
શત્રુઓને બાળનાર પાર્થ એકલો એક રથમાં તારી તરફ આવી રહ્યો છે; ક્રોધથી લાલ નેત્રો સાથે, કુપિત થઈને, સર્વ રાજાઓને મારવાની ઇચ્છાથી.
8.83.38
त्वरितोऽभिपतत्यस्मांस्त्यक्त्वा सैन्यान्यसंशयम् ।
त्वं कर्ण प्रतियाह्येनं नास्त्यन्यो हि धनुर्धरः ॥ ८.८३.३८ ॥
તે ઝડપથી સેનાઓને છોડીને નિઃશંક આપણા પર ધસી રહ્યો છે. કર્ણ, તું જ તેનો સામનો કર; તેના જેવો બીજો ધનુર્ધર નથી.
8.83.39
न तं पश्यामि लोकेऽस्मिंस्त्वत्तो ह्यन्यं धनुर्धरम् ।
अर्जुनं समरे क्रुद्धं यो वेलामिव वारयेत् ॥ ८.८३.३९ ॥
આ લોકમાં તારા સિવાય બીજો કોઈ ધનુર્ધર હું જોતો નથી, જે યુદ્ધમાં ક્રોધે ભરાયેલા અર્જુનને કિનારો સમુદ્રને રોકે તેમ રોકી શકે.
8.83.40
न चास्य रक्षां पश्यामि पार्श्वतो न च पृष्ठतः ।
एक एवाभियाति त्वां पश्य साफल्यमात्मनः ॥ ८.८३.४० ॥
તેની બાજુએ કે પાછળ મને કોઈ રક્ષણ દેખાતું નથી. એકલો જ તે તારી તરફ આવી રહ્યો છે. તારી પોતાની સફળતાનું ફળ જો.
8.83.41
त्वं हि कृष्णौ रणे शक्तो योद्धुमेतौ परन्तपौ ।
तवैव भारो राधेय प्रत्युद्याहि धनञ्जयम् ॥ ८.८३.४१ ॥
યુદ્ધમાં આ બે શત્રુઓ, કૃષ્ણ અને અર્જુન સાથે લડવા તું જ સમર્થ છે. રાધેય, આ ભાર તારો જ છે; ધનંજયનો સામનો કર.
8.83.42
समानो ह्यसि भीष्मेण द्रोमद्रौणिकृपेण च ।
सव्यसाचिनमायान्तं निवारय महारणे ॥ ८.८३.४२ ॥
તું ભીષ્મ, દ્રોણ, દ્રૌણિ અને કૃપ સમાન છે. મહાયુદ્ધમાં આવી રહેલા સવ્યસાચીને રોક.
8.83.43
लेलिहानं यथा सर्पं गर्जन्तमृषभं यथा ।
वनस्थितं यथा व्याघ्रं जहि कर्ण धनञ्जयम् ॥ ८.८३.४३ ॥
જીભ ચાટતા સર્પ જેવા, ગર્જતા વૃષભ જેવા, વનમાં ઊભેલા વાઘ જેવા ધનંજયને, હે કર્ણ, હણી નાખ.
8.83.44
एते द्रवन्ति समरान्निरपेक्षा नराधिपाः ।
अर्जुनस्य भयत्रस्ता धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥ ८.८३.४४ ॥
અર્જુનના ભયથી ત્રસ્ત થયેલા આ મહાબલી ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો અને રાજાઓ યુદ્ધમાંથી બેપરવા થઈને ભાગી રહ્યા છે.
8.83.45
द्रवतामथ तेषां तु नान्योऽस्ति युधि मानवः ।
भयहा यो भवेद्वीरस्त्वामृते सूतनन्दन ॥ ८.८३.४५ ॥
ભાગી રહેલા લોકો માટે યુદ્ધમાં ભય હરનાર વીર તારા સિવાય બીજો કોઈ માનવ નથી, હે સૂતપુત્ર.
8.83.46
एते त्वां कुरवः सर्वे द्वीपमासाद्य संयुगे ।
धिष्ठिताः पुरुषव्याघ्र त्वत्तः शरणकाङ्क्षिणः ॥ ८.८३.४६ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, આ બધા કૌરવો યુદ્ધમાં તને દ્વીપ સમાન માનીને તારી શરણ ઇચ્છતા ઊભા છે.
8.83.47
वैदेहाम्बष्ठकाम्भोजास्तथा नग्नजितस्त्वया ।
गान्धाराश्च यया धृत्या जिताः सङ्ख्ये सुदुर्जयाः।
तां धृतिं कुरुराधेय ततः प्रत्येहि पाण्डवम् ॥ ८.८३.४७ ॥
વૈદેહો, અંબષ્ઠો, કાંબોજો, નગ્નજિતો અને ગાંધારોને યુદ્ધમાં જીતવા અતિ દુષ્કર હતા, છતાં તેં જે ધૈર્યથી તેમને જીત્યા, તે જ ધૈર્યથી હે કુરુરાધેય, હવે પાંડવનો સામનો કર.
8.83.48
वासुदेवं च वार्ष्णेयं प्रीयमाणं किरीटिना ।
प्रत्युद्याहि महाबाहो पौरुषे महति स्थितः ॥ ८.८३.४८ ॥
હે મહાબાહુ, કિરીટી સાથે પ્રસન્ન થયેલા વાર્ષ્ણેય વાસુદેવનો, મહાન પૌરુષમાં સ્થિર રહીને સામનો કર.
8.83.49
प्रकृतिस्थोऽसि मे शल्य इदानीं सम्मतस्तथा ।
प्रतिभासि महाबाहो अभीतश्च धनञ्जयात् ॥ ८.८३.४९ ॥
શલ્ય, હવે તું તારી સ્વાભાવિક સ્થિતિમાં છે અને એ જ રીતે મારા માટે સન્માનીય છે. હે મહાબાહુ, ધનંજય સામે પણ તું નિર્ભય જણાય છે.
8.83.50
पश्य बाह्वोर्बलं मेऽद्य शिक्षितस्य च पश्य मे ।
एकोऽद्य निहनिष्यामि पाण्डवानां महाचमूम् ॥ ८.८३.५० ॥
આજે મારા બાહુઓનું બળ જુઓ, અને શિક્ષિત એવી મારી કુશળતા પણ જુઓ. આજે હું એકલો પાંડવોની મહાસેનાનો સંહાર કરીશ.
8.83.51
कृष्णौ च पुरुषव्याघ्र ततः सत्यं ब्रवीमि ते ।
नाहत्वा युधि तौ वीरौ व्यपयास्ये कथञ्चन ॥ ८.८३.५१ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, તો પછી તને સત્ય કહું છું: યુદ્ધમાં એ બે વીર કૃષ્ણોને માર્યા વિના હું કોઈ પણ રીતે પાછો નહીં ફરું.
8.83.52
शिश्ये वा निहतस्ताभ्यामनित्यो हि रणे जयः ।
कृतार्थोऽद्य भविष्यामि हत्वा वाप्यथ वा हतः ॥ ८.८३.५२ ॥
તેમના દ્વારા મરાઈને હું પડી રહીશ, કારણ કે યુદ્ધમાં વિજય અનિત્ય છે. અથવા આજે તેમને મારીને હું કૃતાર્થ થઈશ, અથવા મરાઈને પણ થઈશ.
8.83.53
अजय्यमेनं प्रवदन्ति युद्धे ।
महारथाः कर्ण रथप्रवीरम्।
एकाकिन किमु कृष्णाभिगुप्तं ।
विजेतुमेनं क इहोत्सहेत ॥ ८.८३.५३ ॥
મહારથીઓ યુદ્ધમાં એને અજેય કહે છે, હે કર્ણ, આ રથવીરોમાં શ્રેષ્ઠ છે. કૃષ્ણથી સુરક્ષિત એવા એને એકલા અહીં જીતવાનું સાહસ કોણ કરે?
8.83.54
नैतादृशो जातु बभूव लोके ।
रथोत्तमो यावदुपश्रुतं नः।
तमीदृशं प्रतियोत्स्यामि पार्थं ।
महाहवे पश्य च पौरुषं मे ॥ ८.८३.५४ ॥
અમે સાંભળ્યું છે ત્યાં સુધી, જગતમાં આવો રથશ્રેષ્ઠ ક્યારેય થયો નથી. આવા પાર્થ સામે હું મહાયુદ્ધમાં લડીશ; મારું પૌરુષ જુઓ.
8.83.55
रणे चरत्येष रथप्रवीरः ।
सितैर्हयैः कौरवराजपुत्रः।
स वाऽद्य मां नेष्यति कृच्छ्रमेत… ।
त्कर्णोऽस्यान्तेऽप्यत्र भवेत्समर्थः ॥ ८.८३.५५ ॥
યુદ્ધમાં આ રથવીર વિચરે છે; શ્વેત અશ્વોવાળો કૌરવરાજપુત્ર. આજે તે મને સંકટમાં લઈ જશે; તેના અંતે અહીં કર્ણ પણ સમર્થ હોઈ શકે.
8.83.56
अस्वेदिनौ राजपुत्रस्य हस्ता… ।
ववेपमानौ जातकिणौ बृहन्तौ।
दृढायुधः कृतिमान्क्षिप्रहस्तो ।
न पाण्डवेयेन समोऽस्ति योधः ॥ ८.८३.५६ ॥
રાજપુત્રના હાથ પરસેવો ન આવતા, ધ્રૂજતા, ઘટ્ટ પડેલા અને વિશાળ છે. દૃઢ આયુધવાળો, કુશળ, ઝડપી હાથવાળો યોદ્ધો પાંડવ સમાન નથી.
8.83.57
गृह्णात्यनेकानपि कङ्कपत्रा… ।
नेकं यथा तान्प्रतियोज्य चाशु।
ते क्रोशमात्रे निपतन्त्यमोधाः ।
कस्तेन योधोऽस्ति समः पृथिव्याम् ॥ ८.८३.५७ ॥
તે અનેક કંકપત્ર બાણ પણ પકડે છે; તેમને ઝડપથી ધનુષ પર ચડાવી છોડે છે. એ અમોઘ બાણો એક ક્રોશ દૂર પડે છે. પૃથ્વી પર તેના સમાન યોદ્ધો કોણ છે?
8.83.58
अतोषयत्स्वाण्डवे यो हुताशं ।
कृष्णद्वितीयोऽतिरथस्तरस्वी।
लेभे चक्रं यत्र कृष्णो महात्मा ।
धनुर्गाण्डीवं पाण्डवः सव्यसाची ॥ ८.८३.५८ ॥
ખાંડવ વનમાં અગ્નિને સંતુષ્ટ કરનાર; કૃષ્ણ જેનો બીજો, અતિરથી અને વેગવાન. જ્યાં મહાત્મા કૃષ્ણે ચક્ર મેળવ્યું, અને પાંડુપુત્ર સવ્યસાચીએ ગાંડીવ ધનુષ્ય મેળવ્યું.
8.83.59
श्वेताश्वयुक्तं च सुघोषमुग्रं ।
रथं महाबाहुरदीनसत्वः।
महेषुधी चाक्षये दिव्यरूपे ।
शस्त्राणि दिव्यानि च हव्यवाहात् ॥ ८.८३.५९ ॥
શ્વેત અશ્વો જોડેલો, સુંદર ધ્વનિ કરતો, ઉગ્ર રથ; મહાબાહુ, અદીનસત્ત્વ એવા તેણે અગ્નિ પાસેથી બે મહાન તરકશ, અક્ષય દિવ્યરૂપ, અને દિવ્ય શસ્ત્રો મેળવ્યાં.
8.83.60
यस्त्विन्द्रलोके निजघान दैत्या… ।
नसङ्ख्येयान्कालकेयांश्च सर्वान्।
लेभे शङ्खं देवदत्तं स्म तत्र ।
को नाम तेनाभ्यधिकः पृथिव्याम् ॥ ८.८३.६० ॥
જેણે ઇન્દ્રલોકમાં દૈત્યોને… માર્યા, અસંખ્ય કાલકેયોને અને સર્વને માર્યા, અને ત્યાં દેવદત્ત શંખ મેળવ્યો, તેના કરતાં પૃથ્વી પર વધુ કોણ છે?
8.83.61
महादेवं तोषयामास योऽस्त्रैः ।
साक्षात्सुयुद्धेन महानुभावः।
लेभे ततः पाशुपतं सुघोरं ।
त्रैलोक्यसंहारकरं महास्त्रम् ॥ ८.८३.६१ ॥
યુદ્ધમાં અસ્ત્રો વડે સાક્ષાત મહાદેવને પ્રસન્ન કરનાર તે મહાનુભાવે પછી ત્રણે લોકનો સંહાર કરનાર અતિ ભયંકર પાશુપત મહાસ્ત્ર મેળવ્યું.
8.83.62
पृथक्पृथग्लोकपालाः समेता ।
ददुर्महास्त्राण्यप्रमेयाणि सङ्ख्ये।
यैस्ताञ्जघानाशु रणे नृसिंहः ।
सकालकेयानसुरान्समेतान् ॥ ८.८३.६२ ॥
જુદા જુદા લોકપાલોએ એકઠા થઈને અપ્રમેય મહાસ્ત્રો આપ્યાં; તેના વડે તે નૃસિંહે રણમાં તરત જ કાલકેયો સહિત એકત્ર થયેલા અસુરોને માર્યા.
8.83.63
तथा विराटस्य पुरे समेता… ।
न्सर्वानस्मानेकरथेन जित्वा।
जहार तद्रोधनमाजिमध्ये ।
वस्त्राणि चादत्त महारथेभ्यः ॥ ८.८३.६३ ॥
તેમ વિરાટના નગરમાં એકઠા થયેલા… અમને સૌને એક જ રથ વડે જીતીને, યુદ્ધની વચ્ચે તે ગોધન હરી લીધું અને મહારથીઓ પાસેથી વસ્ત્રો પણ લીધાં.
8.83.64
तमीदृशं वीर्यगुणोपपन्नं ।
कृष्णद्वितीयं परमं नृपाणाम्।
तमाह्वयन्साहसमुत्तमं वै ।
जाने स्वयं सर्वलोकस्य शल्य ॥ ८.८३.६४ ॥
આવા વીર્ય અને ગુણોથી યુક્ત, કૃષ્ણ જેનો બીજો છે તેવા, રાજાઓમાં પરમ, તે પરમ સાહસિકને પડકારતા, હે શલ્ય, હું પોતે સર્વ લોકને જાણું છું.
8.83.65
अनन्तवीर्येण च केशवेन ।
नारायणेनाप्रतिमेन गुप्तः।
वर्षायुतैर्यस्य गुणा न शक्या ।
वक्तुं समेतैरपि सर्वलोकैः ॥ ८.८३.६५ ॥
અનંત પરાક્રમી કેશવ અને અપ્રતિમ નારાયણ દ્વારા રક્ષિત તે. તેના ગુણો હજારો વર્ષોમાં પણ, બધા લોક ભેગા થઈને પણ કહી શકાય નહિ.
8.83.66
महात्मनः शङ्खचक्रासिपाणे… ।
र्विष्णोर्जिष्णोर्वसुदेवात्मजस्य।
भयं न मे जायते साध्वसं च ।
दृष्ट्वा कृष्णावेकरथे समेतौ ॥ ८.८३.६६ ॥
મહાત્મા, શંખ-ચક્ર-ખડ્ગધારી વિષ્ણુ, વિજયી અર્જુન અને વસુદેવના પુત્ર — આ બે કૃષ્ણોને એક રથમાં સાથે જોઈને પણ મને ભય કે ગભરાટ થતો નથી.
8.83.67
अतीवायं धनुषि राजपुत्रे… ।
ष्वतीवान्यान्केशवश्चक्रयुद्धे।
एवंविधौ पाण्डववासुदेवौ ।
चलेत्स्वदेशाद्विमवान्न कृष्णौ ॥ ८.८३.६७ ॥
આ રાજપુત્ર (અર્જુન) ધનુર્વિદ્યામાં અત્યંત શ્રેષ્ઠ છે, અને કેશવ ચક્રયુદ્ધમાં બીજાઓથી ચડિયાતો છે. આવા પાંડવ અને વાસુદેવ એ બે કૃષ્ણોને હિમાલય પણ પોતાના સ્થાનેથી હલાવી શકે નહિ.
8.83.68
उभौ हि शूरौ बलिनौ दृढायुधौ ।
महारथौ संहननोपपन्नौ।
एतौ वीरौ नरवीरौ समेतौ ।
स्थानाच्च्युतौ देवकुमाररूपौ ॥ ८.८३.६८ ॥
બંને શૂરવીર, બળવાન, દૃઢ શસ્ત્રધારી, મહારથી, મજબૂત શરીરવાળા છે. માણસોમાં વીર એવા આ બંને એકઠા છે; દેવકુમારોનું રૂપ ધરાવતા, પોતાના સ્થાનેથી ચલિત થતા નથી.
8.83.69
जेतुं प्रसह्यार्जुनं चाच्युतं च ॥ ८.८३.६९ ॥
અર્જુન અને અચ્યુત (કૃષ્ણ)ને બળપૂર્વક જીતવા માટે.
8.83.70
एतौ हि तावर्जुनवासुदेवौ ।
कोऽन्यः प्रतीयान्मदृते तु शल्य ॥ ८.८३.७० ॥
આ બે — અર્જુન અને વાસુદેવ — હે શલ્ય, મારા સિવાય બીજો કોણ તેમનો સામનો કરી શકે?
8.83.71
सर्वेषां वृष्णिवीराणां कृष्णे लक्ष्मीः प्रतिष्ठिता ।
सर्वेषां पाण्डुपुत्राणां जयः पार्थे प्रतिष्ठितः ॥ ८.८३.७१ ॥
વૃષ્ણિ વીરોની સર્વ લક્ષ્મી કૃષ્ણમાં પ્રતિષ્ઠિત છે; પાંડુપુત્રોનો સર્વ જય પાર્થમાં પ્રતિષ્ઠિત છે.
8.83.72
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ समाने स्यन्दने स्थितौ ।
मामेकमभियोद्धारौ सुजातं बत शल्य मे ॥ ८.८३.७२ ॥
તે બંને પુરુષવ્યાઘ્રો એક જ રથમાં ઊભા છે, માત્ર મારી સાથે લડવા. અરે શલ્ય, મારું ભાગ્ય કેટલું સારું છે!
8.83.73
नैतच्चिरं क्षिप्रमिमं रथं मे ।
प्रवर्तयैतावभियामि चैवम्।
अस्मिन्मुहूर्ते निहतौ पश्य कृष्णौ ।
ताभ्यां हतं वा युधि मां रिपुभ्याम् ॥ ८.८३.७३ ॥
આ લાંબો સમય નહીં ચાલે; મારો રથ ઝડપથી ચલાવ. આ રીતે હું તેમની તરફ આગળ વધું છું. આ જ ક્ષણે તે બે કૃષ્ણોને હણાયેલા જો, અથવા યુદ્ધમાં તે બે શત્રુઓથી મને હણાયેલો જો.
8.83.74
एवं ब्रुवाणः सहसा महारथ… ।
स्त्वभ्यद्रवत्पाण्डवं सूतपुत्रः ॥ ८.८३.७४ ॥
આમ બોલતો મહારથી... સૂતપુત્ર (કર્ણ) અચાનક પાંડવ તરફ દોડ્યો.
8.83.75
पदातिसङ्घा द्विरदास्तथा तदा ॥ ८.८३.७५ ॥
ત્યારે પાયદળની ટુકડીઓ અને હાથીઓ પણ તેમજ (દોડ્યા).
8.83.76
निरुध्यताभिद्रवताच्युतार्जुनौ ।
श्रमेण संयोजयताशु सर्वशः।
यथा भवद्भिर्भृशविक्षतावुभौ ।
सुखेन हन्यान्मम वाहिनीपतिः ॥ ८.८३.७६ ॥
અચ્યુત અને અર્જુનને ઘેરીને હુમલો કરો. જલદી પૂરા પ્રયત્નથી તેમને એકઠા કરો, જેથી તમારા દ્વારા બંને ભારે ઘાયલ થાય, અને સેનાપતિ મારા હાથે સહેલાઈથી હણાય.
8.83.77
यथा तथा तान्समरेऽर्जुनोऽग्रसत् ॥ ८.८३.७७ ॥
જેમ અર્જુને યુદ્ધમાં તેમને ગ્રસી લીધા.
8.83.78
न सन्दधानो न तथा शरोत्तमान् ।
प्रमुञ्चमानो रिपुभिः प्रदृश्यते।
धनञ्जयास्तैः स्म शरैर्विदारिता ।
हता निपेतुर्नरवाजिकुञ्जराः ॥ ८.८३.७८ ॥
તે બાણ સાંધતો કે ઉત્તમ બાણ છોડતો શત્રુઓને દેખાતો નથી; ધનંજયના તે બાણોથી વીંધાયેલા માણસો, ઘોડા અને હાથીઓ મરીને પડ્યા.
8.83.79
शरार्चिषं गाण्डिवचारुमण्डलं ।
युगान्तसूर्यप्रतिमानतेजसम्।
न कौरवाः शेकुरुदीक्षितुं जयं ।
यथा रविं व्याधितचक्षुषो जनाः ॥ ८.८३.७९ ॥
બાણોની જ્વાલા, ગાંડીવનું સુંદર મંડળ, યુગાંતના સૂર્ય જેવા તેજવાળા તેને કૌરવો જયની આશાએ જોઈ શક્યા નહીં; રોગગ્રસ્ત આંખવાળા લોકો સૂર્યને જોઈ ન શકે તેમ.
8.83.80
शरोत्तमान्सम्प्रहितान्महारथै ।
श्चिच्छेद पार्थः प्रहसञ्छरौधैः।
भूयश्च तानहनद्बाणसङ्घान् ।
गाण्डीवधन्वायतपूर्णमण्डलम् ॥ ८.८३.८० ॥
મહારથીઓએ છોડેલા ઉત્તમ બાણોને પાર્થે હસતાં હસતાં બાણવર્ષાથી કાપી નાખ્યા; ફરી તે બાણસમૂહોને પણ પ્રહાર કર્યો, ગાંડીવને પૂર્ણ વર્તુળ રૂપે ખેંચતાં.
8.83.81
यथोग्ररश्मिः शुचिशुक्रमध्यगः ।
सुखं विवस्वान्हरते जलौघान्।
तथार्जुनो बाणगणान्निरस्य ।
ददाह सेनां तव पार्थिवेन्द्र ॥ ८.८३.८१ ॥
તીવ્ર કિરણોવાળો સૂર્ય શુદ્ધ આકાશના મધ્યમાં જતાં સહેજે જળરાશિઓ શોષી લે છે, તેમ અર્જુને બાણસમૂહો છોડીને, હે રાજાધિરાજ, તમારી સેનાને બાળી નાખી.
8.83.82
तमभ्यधावद्विसृजन्कृपः शरां… ।
स्तथैव भोजस्तव चात्मजः स्वयम्।
महारथो द्रोणसुतश्च सायकै… ।
रवाकिरंस्तोयधरा यथाऽचलम् ॥ ८.८३.८२ ॥
કૃપે બાણો છોડતાં તેના પર ધસી ગયા; તમારો પુત્ર ભોજ (કૃતવર્મા) પણ એવી જ રીતે; મહારથી દ્રોણપુત્રે પણ બાણોથી તેને ઢાંકી દીધો, જેમ મેઘ પર્વત પર વરસે.
8.83.83
जिघांसुभिस्तान्कुशलैः शरोत्तमान् ।
महात्मभिः सम्प्रहितान्प्रयत्नतः।
शरैः प्रतिच्छेद स पाण्डवस्त्वरन् ।
परान्विनिर्भिद्य च तांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ८.८३.८३ ॥
મારવાની ઇચ્છાથી કુશળ મહાત્માઓએ પ્રયત્નપૂર્વક છોડેલા એ ઉત્તમ બાણોને પાંડવે ઝડપથી પોતાના બાણોથી કાપી નાખ્યા; શત્રુઓને વીંધી તેમાંના દરેકને ત્રણ-ત્રણ બાણોથી ઘાયલ કર્યા.
8.83.84
स गाण्डिवव्यायतपूर्णमण्डल… ।
स्तपन्रिपूनर्जुनभास्करो वभौ।
शरोग्रश्मिः शुचिशुक्रमध्यगो ।
यथैव सूर्यः परिवेयवांस्तथा ॥ ८.८३.८४ ॥
તેણે ગાંડીવને સંપૂર્ણ વર્તુળાકાર ખેંચીને… શત્રુઓને તપાવતો અર્જુન નામનો સૂર્ય ઝળહળ્યો; બાણોના અગ્રભાગ તેના કિરણો હતા; શુદ્ધ આકાશના મધ્યમાં વિચરતા સૂર્યની જેમ, પરિવેષથી ઘેરાયેલા સૂર્યની જેમ તે દેખાયો.
8.83.85
अथाग्र्यबाणैर्दशभिर्धनञ्जयं ।
पराभिनद्दोणसुतोऽच्युतं त्रिभिः।
चतुर्भिरश्वांश्चतुरः कपिं ततः ।
शरैश्च नाराचवरैरवाकिरत् ॥ ८.८३.८५ ॥
પછી દ્રોણપુત્રે દસ ઉત્તમ બાણોથી ધનંજય (અર્જુન)ને વીંધ્યો, ત્રણથી અચ્યુત (કૃષ્ણ)ને, પછી ચારથી તેના ચાર ઘોડાઓને, અને કપિધ્વજ પર ઉત્તમ નારાચ બાણોની વૃષ્ટિ કરી.
8.83.86
तथा ततः प्रस्फुरदस्य कार्मुकं ।
त्रिभिः शरैर्यन्तृशिरश्चकर्त ह।
हयांश्चतुर्भिश्चतुरस्त्रिभिर्ध्वजं ।
धनञ्जयो द्रौणिरथादपातयत् ॥ ८.८३.८६ ॥
પછી ધનંજયે દ્રૌણિના રથમાંથી તેનું ધ્રૂજતું ધનુષ્ય ત્રણ બાણોથી કાપ્યું, સારથિનું માથું પણ કાપ્યું; ચાર બાણોથી ઘોડા અને ત્રણથી ધ્વજ પાડ્યો.
8.83.87
स रोषपूर्णो ह्मतिवज्रहाटकै… ।
रलङ्कृतं तक्षकभोगवर्चसम्।
स तद्वधे कार्मुकमन्यदाददे ।
यथा महाहिप्रवरं तथैव च ॥ ८.८३.८७ ॥
ક્રોધથી ભરેલા તેણે, અતિ કઠોર સુવર્ણ અલંકારોથી … અલંકૃત, તક્ષકના વીંટાની કાંતિવાળા તે ધનુષ્યના વધ માટે બીજું ધનુષ્ય ઉપાડ્યું; મહાસર્પની જેમ.
8.83.88
स्वमायुधं चापि विकीर्य भूतले ।
धनुश्च कृत्वा सगुणं गुणाधिकः।
समानयंसल्तावजितौ नरोत्तमौ ।
शरोत्तमैर्द्रौणिरविध्यदन्तिकात् ॥ ८.८३.८८ ॥
પોતાનું આયુધ ભૂમિ પર ફેંકીને, પણછ ચડાવેલું ધનુષ્ય લઈને, કૌશલમાં શ્રેષ્ઠ દ્રૌણિએ એ અજેય બે નરોત્તમોને નજીકથી ઉત્તમ બાણોથી વીંધ્યા.
8.83.89
कृपश्च भोजश्च तवात्मजश्च ते ।
शरैरनेकैर्युधि पाण्डवर्षभम्।
महारथाः संयुगमूर्धनि स्थिता… ।
स्तमोनुदं वारिधरा इवापतन् ॥ ८.८३.८९ ॥
કૃપ, ભોજ અને તારો પુત્ર, યુદ્ધના મોખરે ઊભેલા મહારથીઓએ યુદ્ધમાં અનેક બાણોથી પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠને … [વીંધ્યો]; અંધકાર હટાવનાર સૂર્ય પર મેઘ જેમ બાણો વરસ્યા.
8.83.90
कृपस्य पार्थः शरं शरासनं ।
हयान्ध्वजान्सारधिमेव पत्रिभिः।
समार्पयद्वाहुसहस्रविक्रम… ।
स्तथा यथा वज्रधरः पुरा बलेः ॥ ८.८३.९० ॥
પૃથાનો પુત્ર પાર્થ કૃપના બાણ, ધનુષ્ય, ઘોડા, ધ્વજ અને સારથિને પાંખવાળા બાણોથી સંપૂર્ણ ઢાંકી દીધા; પૂર્વે વજ્રધરે બલિ પર જેમ કર્યું હતું તેમ. … [હજાર બાહુઓનો પરાક્રમ].
8.83.91
स पार्थबाणैर्विनिपातितायुधो ।
ध्वजावमर्दे च कृते महाहवे।
कृतः कृपो बाणसहस्रयनितो ।
यथापगेयः प्रथमं किरीटिना ॥ ८.८३.९१ ॥
પાર્થના બાણોથી શસ્ત્રો પડી ગયાં, ધ્વજ ભાંગી ગયો, તે મહાયુદ્ધમાં હજારો બાણોથી ઘેરાયેલો કૃપ પ્રથમ કિરીટી દ્વારા પાછો હટવા મજબૂર થયો.
8.83.92
शरैः प्रचिच्छेद तवात्मजस्य ।
ध्वजं धनुश्च प्रचकर्त नर्दतः।
जघान चाश्वान्कृतवर्मणः शुभान् ।
ध्वजं च चिच्छेद तवात्मजस्य ह ॥ ८.८३.९२ ॥
બાણોથી તારા પુત્રનો ધ્વજ અને ધનુષ કાપ્યાં; ગર્જતાં કૃતવર્માના સુંદર અશ્વો મારી નાખ્યા; તારા પુત્રનો ધ્વજ પણ કાપ્યો.
8.83.93
सवाजिसूतेष्वसनान्सकेतना… ।
ञ्जयान नागाश्वरथांश्च स त्वरन्।
ततः प्रकीर्णं सुमहद्वलं तव ।
प्रपीडितं सवितुरिवौजसा भृशम् ॥ ८.८३.९३ ॥
ઘોડા, સારથિ, ધનુષ, ધ્વજ સહિત સૃંજયોને, અને હાથી, ઘોડા, રથોને તે ઝડપથી મારતો રહ્યો; ત્યારે તારી મહાસેના વિખરાઈ ગઈ, સૂર્યના તેજથી અત્યંત પીડાયેલી હોય તેમ.
8.83.94
रथैः सुयुक्तैरपरे युयुत्सवः ॥ ८.८३.९४ ॥
સારી રીતે જોડાયેલા રથો સાથે, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક અન્ય.
8.83.95
अथाभिसृत्य प्रतिवार्य चाहितान् ।
धनञ्जयस्यानुचरान्महारथाः।
शिखण्डिशैनेययमाः शितैः शरै… ।
र्विदारयन्तो व्यनदन्सुभैरवम् ॥ ८.८३.९५ ॥
પછી આગળ વધી, શત્રુઓને અટકાવીને, ધનંજયના અનુચરોને મહારથી શિખંડી, શૈનેય અને યમો તીક્ષ્ણ બાણોથી ચીરતા અત્યંત ભયાનક ગર્જના કરી.
8.83.96
ततोऽभिजघ्नुः कुपिताः परस्परं ।
शरैस्तदाञ्चोगतिभिः सुतेजनैः।
कुरुप्रवीराः सह पृञ्जयैर्यथा ।
सुरारयो देवपतिं यथा तथा ॥ ८.८३.९६ ॥
પછી ક્રોધે ભરાયેલા કુરુવીરોએ પૃંજયો સાથે મળીને ઝડપથી ઊડતા તીક્ષ્ણ બાણોથી પરસ્પર પ્રહાર કર્યા; જેમ અસુરો દેવપતિ ઇન્દ્ર પર પ્રહાર કરે.
8.83.97
जयेप्सवः स्वर्गमनाय चोत्सुकाः ।
पतन्ति नागाश्वरथाः परन्तप।
तथैव सर्वे बहवश्च विव्यधुः ।
शरैः सुमुक्तैरितरेतरं पृथक् ॥ ८.८३.९७ ॥
વિજયની ઇચ્છા રાખનારા અને સ્વર્ગપ્રાપ્તિ માટે ઉત્સુક, હે પરંતપ, હાથી, ઘોડા અને રથ પડે છે. તેવી જ રીતે સર્વ, ઘણા, સારી રીતે છોડેલા બાણોથી એકબીજાને જુદા જુદા ઘાયલ કરે છે.
8.83.98
शरान्धकारे तु महात्मभिः कृते ।
महामृधे योधवरैः परस्परम्।
चतुर्दिशो वै विदिशश्च पार्थिव ।
प्रभा च सूर्यस्य तमोवृताऽभवत् ॥ ८.८३.९८ ॥
હે રાજન્, તે મહાયુદ્ધમાં મહાત્મા શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓએ પરસ્પર બાણોનો અંધકાર રચ્યો ત્યારે ચાર દિશાઓ, વિદિશાઓ અને સૂર્યનો પ્રકાશ પણ અંધકારથી ઢંકાઈ ગયો.