మహాభారతం · అధ్యాయం 8.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.83.1
हत्वा तु फल्गुनः सेनां कौरवाणां पृथक्पृथक् ।
सूतपुत्रस्य संरम्भं दृष्ट्वा चैव महारणे ॥ ८.८३.१ ॥
అర్జునుడు కౌరవుల సేనను ఒక్కొక్కటిగా సంహరించి, మహాయుద్ధంలో సూతపుత్రుని ఆగ్రహాన్ని చూసి—
8.83.2
शोणितोदां नदीं कृत्वा मांसमज्जास्थिपङ्किलाम् ।
मनुष्यशीर्षपाषाणां हस्त्यश्वकृतरोधसम् ॥ ८.८३.२ ॥
రక్తజలాలతో ప్రవహించే నదిని సృష్టించి, మాంసం, మజ్జ, ఎముకల బురదతో నిండి, మనుషుల తలలే రాళ్లుగా, ఏనుగులు గుర్రాలే గట్లుగా ఉన్న నదిని—
8.83.3
शूरास्थित्तयसङ्कीर्णां काकगृध्रानुनादिताम् ।
छत्रहंसप्लुवोपेतां वीरवृक्षापहारिणीम् ॥ ८.८३.३ ॥
వీరుల ఎముకలు, గడ్డితో నిండి, కాకులు గద్దల ధ్వనితో మార్మోగి, గొడుగులు హంసలుగా తేలుతూ, వీరులనే వృక్షాలను కొట్టుకుపోయేలా చేసే—
8.83.4
हारपद्माकरवतीमुष्णीषवरफेनिलाम् ।
धनुःशरध्वजोपेतां नरक्षुद्रकपालिनीम् ॥ ८.८३.४ ॥
హారాలు, పద్మ సరస్సులతో నిండి, శ్రేష్ఠమైన తలపాగాల నురుగుతో, ధనుస్సు, బాణాలు, ధ్వజాలతో కూడి, మనుషుల చిన్న కపాలాలచే రక్షించబడిన—
8.83.5
चर्मवर्मभ्रमोपेतां रथोडुपसमाकुलाम् ।
जयैषिणां च सुतरां भीरूणां च सुदुस्तराम् ॥ ८.८३.५ ॥
డాళ్లు, కవచాల సుడులతో, రథాలనే పడవలతో నిండిన—విజయాన్ని కోరేవారికి అత్యంత సులభం, భీరువులకు అత్యంత దుస్తరం—
8.83.6
नदीं प्रावर्तयित्वा च बीभत्सुः परवीरहा ।
वासुदेवमिदं वाक्यमब्रवीत्पुरुषर्षभः ॥ ८.८३.६ ॥
నదిని ప్రవహింపజేసిన శత్రువీరులను సంహరించే బీభత్సుడు (అర్జునుడు), నరశ్రేష్ఠుడు, వాసుదేవునితో ఈ మాటను పలికాడు.
8.83.7
एष केतू रणे कृष्ण सूतपुत्रस्य दृश्यते ।
भीमसेनादयश्चैते योधयन्ति महारथम् ॥ ८.८३.७ ॥
కృష్ణా, యుద్ధంలో సూతపుత్రుని ఈ ధ్వజం కనిపిస్తోంది. భీమసేనుడు మొదలైనవారు ఆ మహారథునితో పోరాడుతున్నారు.
8.83.8
एते द्रवन्ति पाञ्चालाः कर्मत्रस्ता जनार्दन ।
एष दुर्योधनो राजा श्वेतच्छत्रेण धार्यते ॥ ८.८३.८ ॥
జనార్దనా, కర్మభయంతో ఈ పాంచాలులు పారిపోతున్నారు. ఇదిగో రాజు దుర్యోధనుడు తెల్లని గొడుగు కింద ఉన్నాడు.
8.83.9
कर्णेन भग्नान्पाञ्चालान्द्रावयन्बहु शोभते ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिश्चैव महारथः ॥ ८.८३.९ ॥
కర్ణునిచే చెదరగొట్టబడిన పాంచాలులను తరిమికొడుతూ అతడు ఎంతో ప్రకాశిస్తున్నాడు. కృపుడు, కృతవర్ముడు, మహారథుడైన ద్రోణపుత్రుడు కూడా.
8.83.10
एते रक्षन्ति राजानं सूतपुत्रेण रक्षिताः ।
अवध्यमानास्तेऽस्माभिर्योधयिष्यन्ति सोमकान् ॥ ८.८३.१० ॥
సూతపుత్రునిచే రక్షింపబడినవారై వీరు రాజును రక్షిస్తున్నారు. మనం వారిని చంపకుండా ఉంటే వారు సోమకులతో పోరాడతారు.
8.83.11
एष शल्यो रथोपस्थे रश्मिसङ्ग्राहकोविदः ।
सूतपुत्ररथं कृष्ण वाहयन्बहु शोभते ॥ ८.८३.११ ॥
కృష్ణా, రథపీఠంపై కళ్లెం పట్టడంలో నేర్పరి అయిన ఈ శల్యుడు సూతపుత్రుని రథాన్ని నడుపుతూ ఎంతో ప్రకాశిస్తున్నాడు.
8.83.12
तत्र मे बुद्धिरुत्पन्ना वाहयात्र रथं मम ।
नाहत्वा समरे कर्णं निवर्तिष्ये कथञ्चन ॥ ८.८३.१२ ॥
అప్పుడు నా మనసులో ఒక నిశ్చయం కలిగింది: ఇక్కడ నా రథాన్ని నడుపు. యుద్ధంలో కర్ణుని చంపకుండా నేను ఏ విధంగానూ వెనక్కి తిరగను.
8.83.13
मा स्म कर्णो रणे पार्थान्सृञ्जयांश्च महारथान् ।
निःशेषान्समरे कुर्यात्पश्यतां नो जनार्दन ॥ ८.८३.१३ ॥
ఓ జనార్దనా, యుద్ధంలో కర్ణుడు పార్థులను, సృంజయ మహారథులను, మన కళ్ళ ఎదుటే పూర్తిగా నశింపజేయకూడదు.
8.83.14
ततः प्रायाज्जवेनाशु केशवस्तव वाहिनीम् ।
कर्णं प्रति महेष्वासं द्वैरथे सव्यसाचिनः ॥ ८.८३.१४ ॥
అప్పుడు కేశవుడు వేగంగా మీ సేనవైపు సాగిపోయాడు; మహాధనుర్ధరుడైన కర్ణుని వైపు, సవ్యసాచి అర్జునుని ద్వంద్వ యుద్ధం కోసం.
8.83.15
स प्रयातो रथेनाशु कृष्णो राजन्महाहवे ।
आश्वासयन्रणे चाशु पाण्डुसैन्यानि सर्वशः ॥ ८.८३.१५ ॥
రాజా, ఆ కృష్ణుడు రథంపై వేగంగా సాగిపోయాడు; మహాయుద్ధంలో పాండవ సేనలను అన్ని వైపులా త్వరగా ఓదార్చుతూ.
8.83.16
रथघोषस्ततस्तस्य पाण्डवस्य बभूव ह ।
वासवास्त्रनिपातेन पर्वतेष्विव मारिष ॥ ८.८३.१६ ॥
పూజ్యుడా, అప్పుడు పాండవుని రథం ఘోష వినిపించింది; ఇంద్రాస్త్రం పర్వతాలపై పడినట్లు.
8.83.17
महता रथघोषेण पाण्डवः सत्यविक्रमः ।
अभ्ययादप्रमेयात्मा निर्जयंस्तव वाहिनीम् ॥ ८.८३.१७ ॥
మహాన రథఘోషంతో, సత్యపరాక్రముడైన పాండవుడు, అప్రమేయాత్ముడు, మీ సేనను జయించడానికి దాని వైపు ముందుకు సాగాడు.
8.83.18
तमायान्तं समीक्ष्यैव श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
मद्रराजोऽब्रवीत्कर्णं केतुं दृष्ट्वा महात्मनः ॥ ८.८३.१८ ॥
అతడు వస్తుండటం చూసి, తెల్ల గుర్రాలు గలవాడు, కృష్ణుడు సారథిగా గలవాడు, మహాత్ముని ధ్వజాన్ని చూసి, మద్రరాజు కర్ణునితో అన్నాడు.
8.83.19
अयं स रथ आयाति श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
निघ्नन्नमित्रान्समरे यं कर्ण परिपृच्छसि ॥ ८.८३.१९ ॥
తెల్లని గుర్రాలు, కృష్ణుడు సారథిగా ఉన్న ఆ రథం వస్తోంది. కర్ణా, యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరిస్తూ వస్తున్న దాని గురించే నువ్వు అడుగుతున్నావు.
8.83.20
एष तिष्ठति कौन्तेयः संस्पृशन्गाण्डिवं धनुः ।
तं हनिष्यसि चेदद्य तन्नः श्रेयो भविष्यति ॥ ८.८३.२० ॥
కుంతీ కుమారుడు గాండీవ ధనుస్సును తాకుతూ నిలబడి ఉన్నాడు. ఈ రోజు నువ్వు అతన్ని సంహరిస్తే అది మనకు శ్రేయస్కరమవుతుంది.
8.83.21
धनुर्ज्या चन्द्रताराङ्का पताकाकिङ्किणीयुता ।
पश्य कर्णार्जुनस्यैषा सौदामन्यम्बरे यथा ॥ ८.८३.२१ ॥
కర్ణా, చూడు! అర్జునుడి ఈ విల్లు తాడు, చంద్ర-తారల గుర్తులతో, పతాకలు మరియు గంటలతో కూడి, ఆకాశంలో మెరుపులా ప్రకాశిస్తోంది.
8.83.22
एष ध्वजाग्रे पार्थस्य प्रेक्षमाणः समन्ततः ।
दृश्यते वानरो भीमो वीक्षतां भयवर्धनः ॥ ८.८३.२२ ॥
పార్థుడి ధ్వజాగ్రాన చుట్టూ చూస్తూ ఒక వానరం కనిపిస్తోంది. ఆ భయంకరమైన వానరం చూసేవారికి భయాన్ని పెంచుతోంది.
8.83.23
एतच्चक्रं गदा शङ्खः शार्ङ्गं कृष्णस्य च प्रभो ।
दृश्यते पाण्डवरथे वाहयानस्य वाजिनः ॥ ८.८३.२३ ॥
ప్రభూ, పాండవుడి రథంలో చక్రం, గద, శంఖం, కృష్ణుడి శార్ఙ్గ ధనుస్సు కనిపిస్తున్నాయి; గుర్రాలను నడిపే కృష్ణుని వద్ద.
8.83.24
एतत्कूजति गाण्डीवं विसृष्टं सव्यसाचिना ।
एते हस्तवता मुक्ता घ्नन्त्यमित्राञ्शिताः शराः ॥ ८.८३.२४ ॥
సవ్యసాచి విడిచిన గాండీవం మోగుతోంది. నైపుణ్యం గల చేతితో ప్రయోగించిన ఈ వాడి బాణాలు శత్రువులను సంహరిస్తున్నాయి.
8.83.25
विशालायतताम्राक्षैः पूर्णचन्द्रनिभाननैः ।
एषा भूः कीर्यते राज्ञां शिरोभिरपलायिनाम् ॥ ८.८३.२५ ॥
విశాల, పొడవైన ఎర్రని కన్నులు, పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖాలు గల, వెనుదిరగని రాజుల శిరస్సులతో ఈ భూమి నిండిపోతోంది.
8.83.26
एते परिघसङ्काशाः पुण्यगन्धानुलेपनाः ।
उद्धता रणशूराणां पात्यन्ते सायुधा भुजाः ॥ ८.८३.२६ ॥
పరిఘల వంటివి, పవిత్ర సుగంధ లేపనం పూసినవి అయిన, రణశూరుల పైకెత్తిన ఈ బాహువులు ఆయుధాలతో సహా నరకబడుతున్నాయి.
8.83.27
निरस्तजिह्वा नेत्रान्ता वाजिनः सह सादिभिः ।
पतिताः पात्यमानाश्च क्षितौ क्षीणा विशेरते ॥ ८.८३.२७ ॥
నాలుకలు బయటకు పడి, కన్నుల అంచులు చీలిన గుర్రాలు తమ సారథులతో సహా పడిపోయి ఉన్నాయి; కూలదోయబడినవి, అలసినవి అవి నేలపై పడి ఉన్నాయి.
8.83.28
एते पर्वतशृङ्गाणां तुल्या हैमवता गजाः ।
सञ्छिन्नकुम्भाः पार्थेन प्रपतन्त्यद्रयो यथा ॥ ८.८३.२८ ॥
హిమాలయ ఏనుగులు పర్వత శిఖరాలతో సమానమైనవి; పార్థుని చేత కుంభస్థలాలు చీల్చబడి, పర్వతాలు కూలినట్లు ఇవి పడిపోతున్నాయి.
8.83.29
गन्धर्वनगराकारा रथा हतनरेश्वराः ।
विमानादिव पुण्यान्ते स्वर्गिणो निपतन्त्यमी ॥ ८.८३.२९ ॥
గంధర్వ నగరాల వంటి, రాజులు హతులైన ఈ రథాలు, పుణ్యం తీరినప్పుడు విమానాల నుండి పడే స్వర్గవాసుల వలె పడిపోతున్నాయి.
8.83.30
व्याकुलीकृतमत्यर्थं पश्य सैन्यं किरीटिना ।
नानामृगसहस्राणां यूथं केसरिणा यथा ॥ ८.८३.३० ॥
కిరీటి చేత అత్యంత కలవరపడ్డ సైన్యాన్ని చూడు; సింహం చేత వేలకొద్ది వివిధ జింకల గుంపు కలతపడినట్లు.
8.83.31
त्वामभिप्रेप्सुरायाति कर्ण निघ्नन्वरान्रथान् ।
असज्जमानो राधेय तं याहि प्रति भारत ॥ ८.८३.३१ ॥
అతడు నిన్నే లక్ష్యంగా చేసుకుని వస్తున్నాడు, కర్ణా, శ్రేష్ఠ రథికులను సంహరిస్తూ. రాధేయా, ఆగకుండా అతని వైపు వెళ్ళు, భారతా.
8.83.32
एषा विदीर्यते सेना धार्तराष्ट्री समन्ततः ।
अर्जुनस्य भयात्तूर्णं निघ्नतः शात्रवान्बहून् ॥ ८.८३.३२ ॥
అర్జునుని భయంతో, అనేక శత్రువులను త్వరగా సంహరిస్తున్న అతని వల్ల, ధృతరాష్ట్ర పుత్రుల ఈ సేన అన్ని వైపులా చీలిపోతోంది.
8.83.33
वर्जयन्सर्वसैन्यानि त्वरते हि धनञ्जयः ।
त्वदर्थमिति मन्येऽहं यथास्योदीर्यते वपुः ॥ ८.८३.३३ ॥
అన్ని సేనలను తప్పించుకుంటూ ధనంజయుడు త్వరపడుతున్నాడు. అతని శరీరం ముందుకు నడిపించబడుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది; అది నీ కోసమే అని నేను భావిస్తున్నాను.
8.83.34
न ह्यवस्थास्यते पार्थो युयुत्सुः केनचित्सह ।
त्वामृते क्रोधदीप्तो हि पीड्यमाने वृकोदरे ॥ ८.८३.३४ ॥
యుద్ధాభిలాషితో ఉన్న పార్థుడు నీ తప్ప మరెవరితోనూ నిలబడడు. కోపంతో మండుతున్న అతడు, వృకోదరుడు (భీముడు) బాధించబడుతున్నప్పుడు, నీతోనే నిలుస్తాడు.
8.83.35
विरथं धर्मराजं तु दृष्ट्वा सुदृढविक्षतम् ।
शिखण्डिनं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥ ८.८३.३५ ॥
రథం లేకుండా తీవ్రంగా గాయపడిన ధర్మరాజు (యుధిష్ఠిరుడు)ను, శిఖండి, సాత్యకి, పృషతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడిని చూసి.
8.83.36
द्रौपदेयान्युधामन्युमुत्तमौजसमेव च ।
नकुलं सहदेवं च वशगांस्ते समीक्ष्य तु ॥ ८.८३.३६ ॥
ద్రౌపది కుమారులను, యుధామన్యుడు, ఉత్తమౌజసుడు, నకులుడు, సహదేవుడు కూడా నీ వశంలో ఉన్నట్లు చూసి.
8.83.37
सहसैकरथः पार्थस्त्वामभ्येति परन्तपः ।
क्रोधरक्तेक्षणः क्रुद्धो जिघांसुः सर्वपार्थिवान् ॥ ८.८३.३७ ॥
శత్రువులను దహించే పార్థుడు ఒంటరిగా ఒకే రథంపై నీ వైపు వస్తున్నాడు; కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో, కుపితుడై, రాజులందరినీ చంపాలని కోరుతూ.
8.83.38
त्वरितोऽभिपतत्यस्मांस्त्यक्त्वा सैन्यान्यसंशयम् ।
त्वं कर्ण प्रतियाह्येनं नास्त्यन्यो हि धनुर्धरः ॥ ८.८३.३८ ॥
అతడు త్వరగా సేనలను వదిలి, సందేహం లేకుండా మామీద పడుతున్నాడు. కర్ణా, నువ్వే అతడిని ఎదుర్కో; అతనికి సమానమైన మరో విలుకాడు లేడు.
8.83.39
न तं पश्यामि लोकेऽस्मिंस्त्वत्तो ह्यन्यं धनुर्धरम् ।
अर्जुनं समरे क्रुद्धं यो वेलामिव वारयेत् ॥ ८.८३.३९ ॥
ఈ లోకంలో నీ కంటే మించిన మరో విలుకాడిని నేను చూడటం లేదు; యుద్ధంలో కోపించిన అర్జునుడిని, తీరం సముద్రాన్ని ఆపినట్లు ఆపగలవాడిని.
8.83.40
न चास्य रक्षां पश्यामि पार्श्वतो न च पृष्ठतः ।
एक एवाभियाति त्वां पश्य साफल्यमात्मनः ॥ ८.८३.४० ॥
అతనికి ప్రక్కలలోగానీ వెనుకవైపుగానీ రక్షణ నేను చూడటం లేదు. ఒంటరిగానే అతడు నీ వైపు వస్తున్నాడు. నీ స్వంత విజయ ఫలాన్ని చూడు.
8.83.41
त्वं हि कृष्णौ रणे शक्तो योद्धुमेतौ परन्तपौ ।
तवैव भारो राधेय प्रत्युद्याहि धनञ्जयम् ॥ ८.८३.४१ ॥
రణంలో ఈ ఇద్దరు శత్రువులు, కృష్ణుడు మరియు అర్జునుడు, వారితో పోరాడగల సమర్థుడివి నువ్వే. రాధేయా, ఈ భారం నీదే; ధనంజయుడిని ఎదుర్కో.
8.83.42
समानो ह्यसि भीष्मेण द्रोमद्रौणिकृपेण च ।
सव्यसाचिनमायान्तं निवारय महारणे ॥ ८.८३.४२ ॥
నీవు భీష్ముడు, ద్రోణుడు, ద్రౌణి, కృపుడు వంటి సమానుడివే. మహా రణంలో వస్తున్న సవ్యసాచిని అడ్డుకో.
8.83.43
लेलिहानं यथा सर्पं गर्जन्तमृषभं यथा ।
वनस्थितं यथा व्याघ्रं जहि कर्ण धनञ्जयम् ॥ ८.८३.४३ ॥
నాలుకను చీకుతున్న పామువలె, గర్జించే ఎద్దువలె, అడవిలో నిలిచిన పులివలె ఉన్న ధనంజయుని, ఓ కర్ణా, సంహరించు.
8.83.44
एते द्रवन्ति समरान्निरपेक्षा नराधिपाः ।
अर्जुनस्य भयत्रस्ता धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥ ८.८३.४४ ॥
అర్జునుని భయంతో వణికిన ఈ మహాబలులైన ధార్తరాష్ట్రులు, రాజులు యుద్ధాన్ని విడిచి పారిపోతున్నారు.
8.83.45
द्रवतामथ तेषां तु नान्योऽस्ति युधि मानवः ।
भयहा यो भवेद्वीरस्त्वामृते सूतनन्दन ॥ ८.८३.४५ ॥
పారిపోతున్న వారికి యుద్ధంలో భయాన్ని పోగొట్టే వీరుడు నువ్వు తప్ప మరొకడు లేడు, ఓ సూతపుత్రా.
8.83.46
एते त्वां कुरवः सर्वे द्वीपमासाद्य संयुगे ।
धिष्ठिताः पुरुषव्याघ्र त्वत्तः शरणकाङ्क्षिणः ॥ ८.८३.४६ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, ఈ కురువులందరూ యుద్ధంలో నిన్ను ద్వీపంలా చేరి, నీ శరణు కోరుతూ నిలబడ్డారు.
8.83.47
वैदेहाम्बष्ठकाम्भोजास्तथा नग्नजितस्त्वया ।
गान्धाराश्च यया धृत्या जिताः सङ्ख्ये सुदुर्जयाः।
तां धृतिं कुरुराधेय ततः प्रत्येहि पाण्डवम् ॥ ८.८३.४७ ॥
వైదేహులు, అంబష్ఠులు, కాంబోజులు, నగ్నజిత్తులు, గాంధారులు అనే జయించరాని వారిని నువ్వు ఏ ధైర్యంతో జయించావో, ఆ ధైర్యంతోనే, ఓ కురురాధేయా, పాండవుని ఎదుర్కో.
8.83.48
वासुदेवं च वार्ष्णेयं प्रीयमाणं किरीटिना ।
प्रत्युद्याहि महाबाहो पौरुषे महति स्थितः ॥ ८.८३.४८ ॥
ఓ మహాబాహూ, కిరీటితో సంతోషించే వార్ష్ణేయుడైన వాసుదేవుని, గొప్ప పౌరుషంతో నిలిచి ఎదుర్కో.
8.83.49
प्रकृतिस्थोऽसि मे शल्य इदानीं सम्मतस्तथा ।
प्रतिभासि महाबाहो अभीतश्च धनञ्जयात् ॥ ८.८३.४९ ॥
శల్యా, ఇప్పుడు నీవు నీ సహజ స్థితిలో ఉన్నావు, అలాగే నాకు గౌరవనీయుడవుగా ఉన్నావు. మహాబాహూ, ధనంజయుని ఎదుట కూడా నీవు నిర్భయుడిగా కనిపిస్తున్నావు.
8.83.50
पश्य बाह्वोर्बलं मेऽद्य शिक्षितस्य च पश्य मे ।
एकोऽद्य निहनिष्यामि पाण्डवानां महाचमूम् ॥ ८.८३.५० ॥
ఈరోజు నా బాహువుల బలాన్ని చూడు, శిక్షణ పొందిన నా నైపుణ్యాన్ని కూడా చూడు. ఈరోజు నేను ఒంటరిగా పాండవుల మహా సేనను సంహరిస్తాను.
8.83.51
कृष्णौ च पुरुषव्याघ्र ततः सत्यं ब्रवीमि ते ।
नाहत्वा युधि तौ वीरौ व्यपयास्ये कथञ्चन ॥ ८.८३.५१ ॥
పురుషవ్యాఘ్రా, అప్పుడు నీకు సత్యం చెబుతున్నాను: యుద్ధంలో ఆ ఇద్దరు వీరులైన కృష్ణులను చంపకుండా నేను ఏ విధంగానూ వెనక్కి తగ్గను.
8.83.52
शिश्ये वा निहतस्ताभ्यामनित्यो हि रणे जयः ।
कृतार्थोऽद्य भविष्यामि हत्वा वाप्यथ वा हतः ॥ ८.८३.५२ ॥
వారిచేత చంపబడి నేను పడి ఉంటాను; యుద్ధంలో విజయం శాశ్వతం కాదు. లేదా ఈరోజు వారిని చంపి నేను కృతార్థుడనవుతాను, లేదా చంపబడి అలాగే అవుతాను.
8.83.53
अजय्यमेनं प्रवदन्ति युद्धे ।
महारथाः कर्ण रथप्रवीरम्।
एकाकिन किमु कृष्णाभिगुप्तं ।
विजेतुमेनं क इहोत्सहेत ॥ ८.८३.५३ ॥
మహారథులు యుద్ధంలో ఇతడిని జయించలేనివాడని అంటారు, కర్ణా, ఇతడు రథవీరులలో శ్రేష్ఠుడు. కృష్ణుని రక్షణలో ఉన్న ఇతడిని ఒంటరిగా ఇక్కడ జయించడానికి ఎవరు సాహసిస్తారు?
8.83.54
नैतादृशो जातु बभूव लोके ।
रथोत्तमो यावदुपश्रुतं नः।
तमीदृशं प्रतियोत्स्यामि पार्थं ।
महाहवे पश्य च पौरुषं मे ॥ ८.८३.५४ ॥
మనం విన్నంతవరకు, లోకంలో ఇలాంటి రథశ్రేష్ఠుడు ఎప్పుడూ లేడు. ఇలాంటి పార్థునితో మహా యుద్ధంలో నేను పోరాడతాను; నా పౌరుషాన్ని చూడు.
8.83.55
रणे चरत्येष रथप्रवीरः ।
सितैर्हयैः कौरवराजपुत्रः।
स वाऽद्य मां नेष्यति कृच्छ्रमेत… ।
त्कर्णोऽस्यान्तेऽप्यत्र भवेत्समर्थः ॥ ८.८३.५५ ॥
యుద్ధంలో ఈ రథవీరుడు సంచరిస్తున్నాడు; తెల్ల గుర్రాలతో కూడిన కౌరవ రాజపుత్రుడు. నేడు అతడు నన్ను కష్టంలోకి నడిపిస్తాడు; దాని ముగింపులో ఇక్కడ కర్ణుడు కూడా సమర్థుడు కావచ్చు.
8.83.56
अस्वेदिनौ राजपुत्रस्य हस्ता… ।
ववेपमानौ जातकिणौ बृहन्तौ।
दृढायुधः कृतिमान्क्षिप्रहस्तो ।
न पाण्डवेयेन समोऽस्ति योधः ॥ ८.८३.५६ ॥
రాజపుత్రుని చేతులు చెమటపట్టనివి, వణుకుతున్నవి, గట్టిపడినవి, పెద్దవి. దృఢ ఆయుధం కలవాడు, నైపుణ్యవంతుడు, వేగహస్తుడైన యోధుడు పాండవునికి సమానుడు కాడు.
8.83.57
गृह्णात्यनेकानपि कङ्कपत्रा… ।
नेकं यथा तान्प्रतियोज्य चाशु।
ते क्रोशमात्रे निपतन्त्यमोधाः ।
कस्तेन योधोऽस्ति समः पृथिव्याम् ॥ ८.८३.५७ ॥
అతడు అనేక కంకపత్ర బాణాలను కూడా పట్టుకుంటాడు; వాటిని వెంటనే ధనువుకు ఎక్కించి వదులుతాడు. అవి అమోఘ బాణాలై ఒక క్రోశ దూరంలో పడతాయి. భూమిపై అతనికి సమానుడైన యోధుడు ఎవరు?
8.83.58
अतोषयत्स्वाण्डवे यो हुताशं ।
कृष्णद्वितीयोऽतिरथस्तरस्वी।
लेभे चक्रं यत्र कृष्णो महात्मा ।
धनुर्गाण्डीवं पाण्डवः सव्यसाची ॥ ८.८३.५८ ॥
ఖాండవ వనంలో అగ్నిని సంతృప్తిపరచినవాడు; కృష్ణుడు రెండవవాడుగా కలవాడు, అతిరథుడు, వేగవంతుడు. అక్కడ మహాత్ముడైన కృష్ణుడు చక్రాన్ని పొందాడు; పాండవుడు సవ్యసాచి గాండీవ ధనువును పొందాడు.
8.83.59
श्वेताश्वयुक्तं च सुघोषमुग्रं ।
रथं महाबाहुरदीनसत्वः।
महेषुधी चाक्षये दिव्यरूपे ।
शस्त्राणि दिव्यानि च हव्यवाहात् ॥ ८.८३.५९ ॥
తెల్ల గుర్రాలు పూన్చిన, మంచి ధ్వని చేసే, భయంకరమైన రథం; మహాబాహువు, ధైర్యం తగ్గనివాడు, అగ్ని నుండి అక్షయమైన దివ్య రూపాల రెండు గొప్ప అమ్ములపొదులను, దివ్య శస్త్రాలను పొందాడు.
8.83.60
यस्त्विन्द्रलोके निजघान दैत्या… ।
नसङ्ख्येयान्कालकेयांश्च सर्वान्।
लेभे शङ्खं देवदत्तं स्म तत्र ।
को नाम तेनाभ्यधिकः पृथिव्याम् ॥ ८.८३.६० ॥
ఇంద్రలోకంలో దైత్యులను… సంహరించి, లెక్కలేని కాలకేయులందరినీ చంపి, అక్కడ దేవదత్త శంఖాన్ని పొందినవాడిని మించినవాడు భూమిపై ఎవరు?
8.83.61
महादेवं तोषयामास योऽस्त्रैः ।
साक्षात्सुयुद्धेन महानुभावः।
लेभे ततः पाशुपतं सुघोरं ।
त्रैलोक्यसंहारकरं महास्त्रम् ॥ ८.८३.६१ ॥
యుద్ధంలో అస్త్రాలతో ప్రత్యక్షంగా మహాదేవుడిని సంతోషపెట్టిన ఆ మహానుభావుడు, అనంతరం మూడు లోకాలను నాశనం చేసే అత్యంత భయంకర పాశుపత మహాస్త్రాన్ని పొందాడు.
8.83.62
पृथक्पृथग्लोकपालाः समेता ।
ददुर्महास्त्राण्यप्रमेयाणि सङ्ख्ये।
यैस्ताञ्जघानाशु रणे नृसिंहः ।
सकालकेयानसुरान्समेतान् ॥ ८.८३.६२ ॥
వేర్వేరుగా లోకపాలకులు కలిసి వచ్చి యుద్ధంలో అపరిమితమైన మహాస్త్రాలను ఇచ్చారు; వాటితో ఆ నృసింహుడు రణంలో వెంటనే కాలకేయులతో కలిసి సమకూడిన అసురులను సంహరించాడు.
8.83.63
तथा विराटस्य पुरे समेता… ।
न्सर्वानस्मानेकरथेन जित्वा।
जहार तद्रोधनमाजिमध्ये ।
वस्त्राणि चादत्त महारथेभ्यः ॥ ८.८३.६३ ॥
అలాగే విరాటుని పురంలో సమకూడిన… మనందరినీ ఒకే రథంతో జయించి, యుద్ధమధ్యంలో ఆ గోసంపదను అపహరించి, మహారథుల నుండి వస్త్రాలను కూడా తీసుకున్నాడు.
8.83.64
तमीदृशं वीर्यगुणोपपन्नं ।
कृष्णद्वितीयं परमं नृपाणाम्।
तमाह्वयन्साहसमुत्तमं वै ।
जाने स्वयं सर्वलोकस्य शल्य ॥ ८.८३.६४ ॥
ఇటువంటి వీర్యగుణాలతో కూడిన, కృష్ణుడు ద్వితీయుడుగా ఉన్న, రాజులలో పరముడైన అతనిని, ఆ పరమ సాహసికుడిని సవాలు చేస్తూ, ఓ శల్యా, నేను స్వయంగా సర్వలోకాన్ని తెలుసుకున్నాను.
8.83.65
अनन्तवीर्येण च केशवेन ।
नारायणेनाप्रतिमेन गुप्तः।
वर्षायुतैर्यस्य गुणा न शक्या ।
वक्तुं समेतैरपि सर्वलोकैः ॥ ८.८३.६५ ॥
అనంత పరాక్రమం గల కేశవునిచే, అప్రతిమ నారాయణునిచే రక్షితుడు. అతని గుణాలను వేల సంవత్సరాలలోనైనా, సమస్త లోకాలు కలిసినా చెప్పలేము.
8.83.66
महात्मनः शङ्खचक्रासिपाणे… ।
र्विष्णोर्जिष्णोर्वसुदेवात्मजस्य।
भयं न मे जायते साध्वसं च ।
दृष्ट्वा कृष्णावेकरथे समेतौ ॥ ८.८३.६६ ॥
మహాత్ముడైన, శంఖ-చక్ర-ఖడ్గ ధారి విష్ణువు, విజేత అర్జునుడు, వసుదేవ పుత్రుడు — ఈ ఇద్దరు కృష్ణులు ఒకే రథంలో కలిసి ఉండడం చూసినా నాకు భయం కలగదు, కలవరమూ కలగదు.
8.83.67
अतीवायं धनुषि राजपुत्रे… ।
ष्वतीवान्यान्केशवश्चक्रयुद्धे।
एवंविधौ पाण्डववासुदेवौ ।
चलेत्स्वदेशाद्विमवान्न कृष्णौ ॥ ८.८३.६७ ॥
ఈ రాకుమారుడు (అర్జునుడు) విలువిద్యలో అత్యంత శ్రేష్ఠుడు; కేశవుడు చక్రయుద్ధంలో ఇతరులను మించినవాడు. ఇలాంటి పాండవుడు, వాసుదేవుడు అనే ఈ ఇద్దరు కృష్ణులను హిమాలయమైనా తన స్థానం నుండి కదపలేదు.
8.83.68
उभौ हि शूरौ बलिनौ दृढायुधौ ।
महारथौ संहननोपपन्नौ।
एतौ वीरौ नरवीरौ समेतौ ।
स्थानाच्च्युतौ देवकुमाररूपौ ॥ ८.८३.६८ ॥
ఇద్దరూ శూరులు, బలవంతులు, దృఢ ఆయుధాలు కలవారు, మహారథులు, దృఢ శరీరం కలవారు. మనుషులలో వీరులైన ఈ ఇద్దరూ కలిసి ఉన్నారు; దేవకుమారుల రూపం కలవారు, తమ స్థానం నుండి చలించనివారు.
8.83.69
जेतुं प्रसह्यार्जुनं चाच्युतं च ॥ ८.८३.६९ ॥
అర్జునుని, అచ్యుతుని బలవంతంగా జయించడానికి.
8.83.70
एतौ हि तावर्जुनवासुदेवौ ।
कोऽन्यः प्रतीयान्मदृते तु शल्य ॥ ८.८३.७० ॥
ఈ ఇద్దరు — అర్జునుడు, వాసుదేవుడు. ఓ శల్యా, నాకు తప్ప ఇంకెవరు వీరిని ఎదిరించగలరు?
8.83.71
सर्वेषां वृष्णिवीराणां कृष्णे लक्ष्मीः प्रतिष्ठिता ।
सर्वेषां पाण्डुपुत्राणां जयः पार्थे प्रतिष्ठितः ॥ ८.८३.७१ ॥
వృష్ణి వీరులందరి సంపద కృష్ణునిలో స్థిరపడి ఉంది; పాండు పుత్రులందరి విజయం పార్థునిలో స్థిరపడి ఉంది.
8.83.72
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ समाने स्यन्दने स्थितौ ।
मामेकमभियोद्धारौ सुजातं बत शल्य मे ॥ ८.८३.७२ ॥
ఆ ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులు ఒకే రథంపై నిలిచి ఉన్నారు, నా ఒక్కడితో పోరాడటానికి. అయ్యో శల్యా, నా భాగ్యం ఎంత మంచిది!
8.83.73
नैतच्चिरं क्षिप्रमिमं रथं मे ।
प्रवर्तयैतावभियामि चैवम्।
अस्मिन्मुहूर्ते निहतौ पश्य कृष्णौ ।
ताभ्यां हतं वा युधि मां रिपुभ्याम् ॥ ८.८३.७३ ॥
ఇది ఎక్కువసేపు సాగదు; నా రథాన్ని వేగంగా నడుపు. ఈ విధంగా వారి వైపు వెళ్తున్నాను. ఈ క్షణంలోనే ఆ ఇద్దరు కృష్ణులు హతమవడం చూడు, లేదా యుద్ధంలో ఆ ఇద్దరు శత్రువుల చేత నేను చంపబడడం చూడు.
8.83.74
एवं ब्रुवाणः सहसा महारथ… ।
स्त्वभ्यद्रवत्पाण्डवं सूतपुत्रः ॥ ८.८३.७४ ॥
ఇలా పలుకుతూ మహారథుడు... సూతపుత్రుడు (కర్ణుడు) అకస్మాత్తుగా పాండవుని వైపు పరుగెత్తాడు.
8.83.75
पदातिसङ्घा द्विरदास्तथा तदा ॥ ८.८३.७५ ॥
అప్పుడు పదాతి సైన్యాలు మరియు ఏనుగులు కూడా అలాగే (పరుగెత్తాయి).
8.83.76
निरुध्यताभिद्रवताच्युतार्जुनौ ।
श्रमेण संयोजयताशु सर्वशः।
यथा भवद्भिर्भृशविक्षतावुभौ ।
सुखेन हन्यान्मम वाहिनीपतिः ॥ ८.८३.७६ ॥
అచ్యుతుని, అర్జునుని చుట్టుముట్టి దాడి చేయండి. త్వరగా పూర్తి ప్రయత్నంతో వారిని కలిపి, మీ చేత ఇద్దరూ తీవ్రంగా గాయపడేలా చేయండి, సేనాపతిని నేను సులభంగా చంపగలిగేలా.
8.83.77
यथा तथा तान्समरेऽर्जुनोऽग्रसत् ॥ ८.८३.७७ ॥
అర్జునుడు యుద్ధంలో వారిని అలాగే మింగివేశాడు.
8.83.78
न सन्दधानो न तथा शरोत्तमान् ।
प्रमुञ्चमानो रिपुभिः प्रदृश्यते।
धनञ्जयास्तैः स्म शरैर्विदारिता ।
हता निपेतुर्नरवाजिकुञ्जराः ॥ ८.८३.७८ ॥
అతడు బాణాలు సంధించడం గాని, ఉత్తమ బాణాలను ప్రయోగించడం గాని శత్రువులకు కనిపించడం లేదు; ధనంజయుని ఆ బాణాలచే చీల్చబడిన నరులు, గుర్రాలు, ఏనుగులు చంపబడి పడిపోయాయి.
8.83.79
शरार्चिषं गाण्डिवचारुमण्डलं ।
युगान्तसूर्यप्रतिमानतेजसम्।
न कौरवाः शेकुरुदीक्षितुं जयं ।
यथा रविं व्याधितचक्षुषो जनाः ॥ ८.८३.७९ ॥
బాణజ్వాలలతో, గాండీవ ధనుస్సు యొక్క సుందర వలయముతో, యుగాంత సూర్యుని తేజస్సుతో ఉన్న అతనిని కౌరవులు విజయాన్ని కోరి చూడలేకపోయారు; రోగదృష్టి కల్గినవారు సూర్యుని చూడలేనట్లు.
8.83.80
शरोत्तमान्सम्प्रहितान्महारथै ।
श्चिच्छेद पार्थः प्रहसञ्छरौधैः।
भूयश्च तानहनद्बाणसङ्घान् ।
गाण्डीवधन्वायतपूर्णमण्डलम् ॥ ८.८३.८० ॥
మహారథులు ప్రయోగించిన ఉత్తమ బాణాలను పార్థుడు నవ్వుతూ బాణవర్షంతో ఛేదించాడు; ఇంకా ఆ బాణసమూహాలను కూడా కొట్టాడు, గాండీవ ధనుస్సును పూర్ణవలయంగా లాగుతూ.
8.83.81
यथोग्ररश्मिः शुचिशुक्रमध्यगः ।
सुखं विवस्वान्हरते जलौघान्।
तथार्जुनो बाणगणान्निरस्य ।
ददाह सेनां तव पार्थिवेन्द्र ॥ ८.८३.८१ ॥
తీవ్రకిరణుడైన, శుద్ధ ఆకాశమధ్యంలో సంచరించే సూర్యుడు అలవోకగా జలరాశులను పీల్చినట్లు, అర్జునుడు బాణసమూహాలను ప్రయోగించి, రాజాధిరాజా, నీ సేనను దహించివేశాడు.
8.83.82
तमभ्यधावद्विसृजन्कृपः शरां… ।
स्तथैव भोजस्तव चात्मजः स्वयम्।
महारथो द्रोणसुतश्च सायकै… ।
रवाकिरंस्तोयधरा यथाऽचलम् ॥ ८.८३.८२ ॥
కృపుడు బాణాలు ప్రయోగిస్తూ అతనిపైకి దూకాడు; మీ కుమారుడు భోజుడు (కృతవర్మ) కూడా అలాగే; మహారథుడైన ద్రోణపుత్రుడు కూడా బాణాలతో అతనిని కప్పాడు, మేఘాలు పర్వతంపై వర్షించినట్లు.
8.83.83
जिघांसुभिस्तान्कुशलैः शरोत्तमान् ।
महात्मभिः सम्प्रहितान्प्रयत्नतः।
शरैः प्रतिच्छेद स पाण्डवस्त्वरन् ।
परान्विनिर्भिद्य च तांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ८.८३.८३ ॥
చంపాలనే కోరికతో నైపుణ్యం కలిగిన మహాత్ములు శ్రమతో ప్రయోగించిన ఆ ఉత్తమ బాణాలను, ఆ పాండవుడు త్వరగా తన బాణాలతో ఛేదించాడు; శత్రువులను భేదించి వారిలో ప్రతి ఒక్కరిని మూడేసి బాణాలతో కొట్టాడు.
8.83.84
स गाण्डिवव्यायतपूर्णमण्डल… ।
स्तपन्रिपूनर्जुनभास्करो वभौ।
शरोग्रश्मिः शुचिशुक्रमध्यगो ।
यथैव सूर्यः परिवेयवांस्तथा ॥ ८.८३.८४ ॥
అతడు గాండీవాన్ని పూర్తిగా వృత్తాకారంగా లాగుతూ… శత్రువులను తపింపజేసే అర్జునుడు అనే సూర్యుడిలా ప్రకాశించాడు; బాణాగ్రాలు అతని కిరణాలు; పరిశుద్ధ ఆకాశమధ్యంలో సంచరించే సూర్యునిలా, పరివేషంతో చుట్టబడిన సూర్యునిలా అతడు కనిపించాడు.
8.83.85
अथाग्र्यबाणैर्दशभिर्धनञ्जयं ।
पराभिनद्दोणसुतोऽच्युतं त्रिभिः।
चतुर्भिरश्वांश्चतुरः कपिं ततः ।
शरैश्च नाराचवरैरवाकिरत् ॥ ८.८३.८५ ॥
అప్పుడు ద్రోణపుత్రుడు పది ఉత్తమ బాణాలతో ధనంజయుడిని (అర్జునుడిని) కొట్టాడు, మూడింటితో అచ్యుతుడిని (కృష్ణుడిని), తరువాత నాలుగింటితో అతని నాలుగు గుర్రాలను, ఆపై కపిధ్వజుడిపై ఉత్తమ నారాచ బాణాల వర్షం కురిపించాడు.
8.83.86
तथा ततः प्रस्फुरदस्य कार्मुकं ।
त्रिभिः शरैर्यन्तृशिरश्चकर्त ह।
हयांश्चतुर्भिश्चतुरस्त्रिभिर्ध्वजं ।
धनञ्जयो द्रौणिरथादपातयत् ॥ ८.८३.८६ ॥
అప్పుడు ధనంజయుడు ద్రౌణి రథం నుండి అతని వణికే విల్లును మూడు బాణాలతో, సారథి తలను నరికి, నాలుగు బాణాలతో గుర్రాలను, మూడింటితో ధ్వజాన్ని కూల్చాడు.
8.83.87
स रोषपूर्णो ह्मतिवज्रहाटकै… ।
रलङ्कृतं तक्षकभोगवर्चसम्।
स तद्वधे कार्मुकमन्यदाददे ।
यथा महाहिप्रवरं तथैव च ॥ ८.८३.८७ ॥
కోపంతో నిండిన అతడు, అత్యంత దృఢమైన బంగారపు అలంకారాలతో … అలంకరించబడి, తక్షకుని పడగ కాంతిని పోలిన ఆ విల్లును వధ కోసం మరో విల్లుగా పట్టుకున్నాడు, మహాసర్పం వలె.
8.83.88
स्वमायुधं चापि विकीर्य भूतले ।
धनुश्च कृत्वा सगुणं गुणाधिकः।
समानयंसल्तावजितौ नरोत्तमौ ।
शरोत्तमैर्द्रौणिरविध्यदन्तिकात् ॥ ८.८३.८८ ॥
తన ఆయుధాన్ని నేలపై పారవేసి, నారి ఎక్కించిన విల్లును తీసుకుని, నైపుణ్యంలో మేటి అయిన ద్రౌణి, జయించలేని ఆ ఇద్దరు నరోత్తములను దగ్గర నుండి శ్రేష్ఠ బాణాలతో గుచ్చాడు.
8.83.89
कृपश्च भोजश्च तवात्मजश्च ते ।
शरैरनेकैर्युधि पाण्डवर्षभम्।
महारथाः संयुगमूर्धनि स्थिता… ।
स्तमोनुदं वारिधरा इवापतन् ॥ ८.८३.८९ ॥
కృపుడు, భోజుడు, మీ కుమారుడు యుద్ధ ముందు నిలిచిన మహారథులు యుద్ధంలో అనేక బాణాలతో పాండవశ్రేష్ఠుని … [గుచ్చారు]; చీకటిని తొలగించే సూర్యునిపై మేఘాలవలె బాణాలు కురిశాయి.
8.83.90
कृपस्य पार्थः शरं शरासनं ।
हयान्ध्वजान्सारधिमेव पत्रिभिः।
समार्पयद्वाहुसहस्रविक्रम… ।
स्तथा यथा वज्रधरः पुरा बलेः ॥ ८.८३.९० ॥
పృథ కుమారుడు పార్థుడు కృపుని బాణం, విల్లు, గుర్రాలు, ధ్వజాలు, సారథిని రెక్కల బాణాలతో పూర్తిగా కప్పాడు; పూర్వం వజ్రధరుడు బలిపై చేసినట్లు. … [వెయ్యి బాహువుల పరాక్రమం].
8.83.91
स पार्थबाणैर्विनिपातितायुधो ।
ध्वजावमर्दे च कृते महाहवे।
कृतः कृपो बाणसहस्रयनितो ।
यथापगेयः प्रथमं किरीटिना ॥ ८.८३.९१ ॥
పార్థుని బాణాలచేత ఆయుధాలు కూలగొట్టబడి, ధ్వజం చితికిపోగా, ఆ మహాయుద్ధంలో వేయి బాణాలతో చుట్టుముట్టబడిన కృపుడు మొదట కిరీటి చేత వెనక్కి తరమబడ్డాడు.
8.83.92
शरैः प्रचिच्छेद तवात्मजस्य ।
ध्वजं धनुश्च प्रचकर्त नर्दतः।
जघान चाश्वान्कृतवर्मणः शुभान् ।
ध्वजं च चिच्छेद तवात्मजस्य ह ॥ ८.८३.९२ ॥
బాణాలతో నీ కుమారుని ధ్వజాన్ని, ధనుస్సును ఛేదించాడు; గర్జిస్తూ కృతవర్మ యొక్క అందమైన గుర్రాలను చంపాడు; నీ కుమారుని ధ్వజాన్ని కూడా ఛేదించాడు.
8.83.93
सवाजिसूतेष्वसनान्सकेतना… ।
ञ्जयान नागाश्वरथांश्च स त्वरन्।
ततः प्रकीर्णं सुमहद्वलं तव ।
प्रपीडितं सवितुरिवौजसा भृशम् ॥ ८.८३.९३ ॥
గుర్రాలు, సారథులు, విల్లులు, ధ్వజాలతో సృంజయులను, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలను అతడు త్వరగా చంపాడు; అప్పుడు నీ మహాసేన చెదిరిపోయింది, సూర్యుని తేజస్సుచేత అత్యంత పీడించబడినట్లుగా.
8.83.94
रथैः सुयुक्तैरपरे युयुत्सवः ॥ ८.८३.९४ ॥
బాగా కట్టిన రథాలతో, పోరాడ ఆసక్తిగల ఇతరులు.
8.83.95
अथाभिसृत्य प्रतिवार्य चाहितान् ।
धनञ्जयस्यानुचरान्महारथाः।
शिखण्डिशैनेययमाः शितैः शरै… ।
र्विदारयन्तो व्यनदन्सुभैरवम् ॥ ८.८३.९५ ॥
అప్పుడు ముందుకు దూకి, శత్రువులను అడ్డుకొని, ధనంజయుని అనుచరులను, మహారథులైన శిఖండి, శైనేయుడు, యములు వాడి బాణాలతో చీల్చుతూ అత్యంత భయంకరంగా గర్జించారు.
8.83.96
ततोऽभिजघ्नुः कुपिताः परस्परं ।
शरैस्तदाञ्चोगतिभिः सुतेजनैः।
कुरुप्रवीराः सह पृञ्जयैर्यथा ।
सुरारयो देवपतिं यथा तथा ॥ ८.८३.९६ ॥
అప్పుడు కోపించిన కురువీరులు పృంజయులతో కలిసి, వేగంగా ఎగిరే వాడి బాణాలతో ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు; దేవతల అధిపతి ఇంద్రుని రాక్షసులు కొట్టినట్లు.
8.83.97
जयेप्सवः स्वर्गमनाय चोत्सुकाः ।
पतन्ति नागाश्वरथाः परन्तप।
तथैव सर्वे बहवश्च विव्यधुः ।
शरैः सुमुक्तैरितरेतरं पृथक् ॥ ८.८३.९७ ॥
విజయాన్ని కోరుతూ స్వర్గప్రాప్తికై ఉత్సుకులై, ఓ పరంతప, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు పడిపోతున్నాయి. అలాగే అందరూ, అనేకులు, చక్కగా ప్రయోగించిన బాణాలతో ఒకరినొకరు వేరువేరుగా కొట్టారు.
8.83.98
शरान्धकारे तु महात्मभिः कृते ।
महामृधे योधवरैः परस्परम्।
चतुर्दिशो वै विदिशश्च पार्थिव ।
प्रभा च सूर्यस्य तमोवृताऽभवत् ॥ ८.८३.९८ ॥
ఓ రాజా, ఆ మహాయుద్ధంలో మహాత్ములైన శ్రేష్ఠ యోధులు పరస్పరం బాణాల చీకటిని సృష్టించగా, నాలుగు దిశలు, ఉపదిశలు, సూర్యప్రభ కూడా చీకటితో కప్పబడ్డాయి.