ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.83.1
हत्वा तु फल्गुनः सेनां कौरवाणां पृथक्पृथक् ।
सूतपुत्रस्य संरम्भं दृष्ट्वा चैव महारणे ॥ ८.८३.१ ॥
ଅର୍ଜୁନ କୌରବଙ୍କ ସେନାକୁ ଏକ ଏକ କରି ବଧ କରି, ଏବଂ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦେଖି—
8.83.2
शोणितोदां नदीं कृत्वा मांसमज्जास्थिपङ्किलाम् ।
मनुष्यशीर्षपाषाणां हस्त्यश्वकृतरोधसम् ॥ ८.८३.२ ॥
ରକ୍ତଜଳର ନଦୀ କରି, ମାଂସ, ମଜ୍ଜା, ହାଡ଼ର କାଦୁଅରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନୁଷ୍ୟ ମସ୍ତକ ପଥର, ହାତୀ-ଘୋଡ଼ାର କୂଳ—
8.83.3
शूरास्थित्तयसङ्कीर्णां काकगृध्रानुनादिताम् ।
छत्रहंसप्लुवोपेतां वीरवृक्षापहारिणीम् ॥ ८.८३.३ ॥
ବୀରଙ୍କ ହାଡ଼ ଓ ତୃଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କାଉ-ଶକୁନିର ରବରେ ମୁଖରିତ, ଛତା ହଂସ ପରି ଭାସୁଥିବା, ବୀରବୃକ୍ଷ ଭସାଇ ନେଉଥିବା—
8.83.4
हारपद्माकरवतीमुष्णीषवरफेनिलाम् ।
धनुःशरध्वजोपेतां नरक्षुद्रकपालिनीम् ॥ ८.८३.४ ॥
ହାର ଓ ପଦ୍ମ-ସରୋବରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଗ ଫେଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଧନୁ-ଶର-ଧ୍ୱଜାରେ ଯୁକ୍ତ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଛୋଟ ମୁଣ୍ଡ ଖୋଳରେ ରକ୍ଷିତ—
8.83.5
चर्मवर्मभ्रमोपेतां रथोडुपसमाकुलाम् ।
जयैषिणां च सुतरां भीरूणां च सुदुस्तराम् ॥ ८.८३.५ ॥
ଢାଲ ଓ କବଚର ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରଥରୂପୀ ନୌକାରେ ସଂକୁଳ—ଜୟାକାଂକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ସହଜ, ଭୀରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଦୁସ୍ତର—
8.83.6
नदीं प्रावर्तयित्वा च बीभत्सुः परवीरहा ।
वासुदेवमिदं वाक्यमब्रवीत्पुरुषर्षभः ॥ ८.८३.६ ॥
ନଦୀ ବହାଇ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ), ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
8.83.7
एष केतू रणे कृष्ण सूतपुत्रस्य दृश्यते ।
भीमसेनादयश्चैते योधयन्ति महारथम् ॥ ८.८३.७ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଧ୍ୱଜା ଦେଖାଯାଉଛି। ଭୀମସେନ ପ୍ରମୁଖ ଏମାନେ ସେହି ମହାରଥୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି।
8.83.8
एते द्रवन्ति पाञ्चालाः कर्मत्रस्ता जनार्दन ।
एष दुर्योधनो राजा श्वेतच्छत्रेण धार्यते ॥ ८.८३.८ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, କର୍ମରେ ତ୍ରସ୍ତ ଏହି ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ପଳାଉଛନ୍ତି। ଏହି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶ୍ୱେତଛତ୍ର ତଳେ ଧାରଣ କରାଯାଉଛନ୍ତି।
8.83.9
कर्णेन भग्नान्पाञ्चालान्द्रावयन्बहु शोभते ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिश्चैव महारथः ॥ ८.८३.९ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଗ୍ନ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ତଡ଼ି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି। କୃପ, କୃତବର୍ମା ଓ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ସହିତ।
8.83.10
एते रक्षन्ति राजानं सूतपुत्रेण रक्षिताः ।
अवध्यमानास्तेऽस्माभिर्योधयिष्यन्ति सोमकान् ॥ ८.८३.१० ॥
ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଆମ ଦ୍ୱାରା ନ ମରି ସେମାନେ ସୋମକମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ।
8.83.11
एष शल्यो रथोपस्थे रश्मिसङ्ग्राहकोविदः ।
सूतपुत्ररथं कृष्ण वाहयन्बहु शोभते ॥ ८.८३.११ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ରଥ ଆସନରେ ଲଗାମ ଧରିବାରେ ନିପୁଣ ଏହି ଶଲ୍ୟ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ରଥ ଚଳାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।
8.83.12
तत्र मे बुद्धिरुत्पन्ना वाहयात्र रथं मम ।
नाहत्वा समरे कर्णं निवर्तिष्ये कथञ्चन ॥ ८.८३.१२ ॥
ସେତେବେଳେ ମୋ ମନରେ ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଜାଗିଲା: ଏଠାରେ ମୋ ରଥ ଚଳାଅ। ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ନ ମାରି ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଫେରିବି ନାହିଁ।
8.83.13
मा स्म कर्णो रणे पार्थान्सृञ्जयांश्च महारथान् ।
निःशेषान्समरे कुर्यात्पश्यतां नो जनार्दन ॥ ८.८३.१३ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣ ଆମ ଆଖି ଆଗରେ ପାର୍ଥ ଓ ସୃଞ୍ଜୟ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ନ କରୁ।
8.83.14
ततः प्रायाज्जवेनाशु केशवस्तव वाहिनीम् ।
कर्णं प्रति महेष्वासं द्वैरथे सव्यसाचिनः ॥ ८.८३.१४ ॥
ତା'ପରେ କେଶବ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ; ମହାଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣ ଆଡ଼କୁ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱୈରଥ ପାଇଁ।
8.83.15
स प्रयातो रथेनाशु कृष्णो राजन्महाहवे ।
आश्वासयन्रणे चाशु पाण्डुसैन्यानि सर्वशः ॥ ८.८३.१५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ କୃଷ୍ଣ ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଯାଇ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାମାନଙ୍କୁ ସବୁଦିଗରୁ ଶୀଘ୍ର ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ।
8.83.16
रथघोषस्ततस्तस्य पाण्डवस्य बभूव ह ।
वासवास्त्रनिपातेन पर्वतेष्विव मारिष ॥ ८.८३.१६ ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ରଥର ଘୋଷ ଉଠିଲା; ବାସବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ପର୍ବତ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ପରି।
8.83.17
महता रथघोषेण पाण्डवः सत्यविक्रमः ।
अभ्ययादप्रमेयात्मा निर्जयंस्तव वाहिनीम् ॥ ८.८३.१७ ॥
ମହାନ ରଥଘୋଷ ସହିତ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡବ, ଅପ୍ରମେୟାତ୍ମା, ତୁମ ସେନାକୁ ଜୟ କରିବା ପାଇଁ ତାହା ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।
8.83.18
तमायान्तं समीक्ष्यैव श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
मद्रराजोऽब्रवीत्कर्णं केतुं दृष्ट्वा महात्मनः ॥ ८.८३.१८ ॥
ତାକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସାରଥି କରିଥିବା, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଦେଖି, ମଦ୍ରରାଜ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
8.83.19
अयं स रथ आयाति श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
निघ्नन्नमित्रान्समरे यं कर्ण परिपृच्छसि ॥ ८.८३.१९ ॥
ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଓ କୃଷ୍ଣ ସାରଥି ଥିବା ଏହି ରଥ ଆସୁଛି। ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆସୁଥିବା ଯାହାର ବିଷୟରେ ତୁମେ ପଚାରୁଛ, ତାହା ଏହି।
8.83.20
एष तिष्ठति कौन्तेयः संस्पृशन्गाण्डिवं धनुः ।
तं हनिष्यसि चेदद्य तन्नः श्रेयो भविष्यति ॥ ८.८३.२० ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଠିଆ ହୋଇଛି। ଆଜି ଯଦି ତୁମେ ତାକୁ ବଧ କର, ତେବେ ତାହା ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳଜନକ ହେବ।
8.83.21
धनुर्ज्या चन्द्रताराङ्का पताकाकिङ्किणीयुता ।
पश्य कर्णार्जुनस्यैषा सौदामन्यम्बरे यथा ॥ ८.८३.२१ ॥
କର୍ଣ୍ଣ, ଦେଖ! ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଏହି ଧନୁର୍ଜ୍ୟା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାର ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ, ପତାକା ଓ ଘଣ୍ଟିଯୁକ୍ତ, ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ପରି ଝଲସୁଛି।
8.83.22
एष ध्वजाग्रे पार्थस्य प्रेक्षमाणः समन्ततः ।
दृश्यते वानरो भीमो वीक्षतां भयवर्धनः ॥ ८.८३.२२ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ଧ୍ୱଜାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଏକ ବାନର ଦେଖାଯାଉଛି। ସେହି ଭୟଙ୍କର ବାନର ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ଭୟ ବଢ଼ାଉଛି।
8.83.23
एतच्चक्रं गदा शङ्खः शार्ङ्गं कृष्णस्य च प्रभो ।
दृश्यते पाण्डवरथे वाहयानस्य वाजिनः ॥ ८.८३.२३ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ରଥରେ ଚକ୍ର, ଗଦା, ଶଙ୍ଖ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଦେଖାଯାଉଛି; ଘୋଡ଼ା ଚଳାଉଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ।
8.83.24
एतत्कूजति गाण्डीवं विसृष्टं सव्यसाचिना ।
एते हस्तवता मुक्ता घ्नन्त्यमित्राञ्शिताः शराः ॥ ८.८३.२४ ॥
ସବ୍ୟସାଚୀ ଛାଡ଼ିଥିବା ଗାଣ୍ଡୀବ ଟଙ୍କାର କରୁଛି। ନିପୁଣ ହାତରୁ ଛୁଟିଥିବା ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରୁଛନ୍ତି।
8.83.25
विशालायतताम्राक्षैः पूर्णचन्द्रनिभाननैः ।
एषा भूः कीर्यते राज्ञां शिरोभिरपलायिनाम् ॥ ८.८३.२५ ॥
ବିଶାଳ, ଦୀର୍ଘ ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନେତ୍ର ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ମୁଖ ଥିବା, ପଳାୟନ ନ କରିଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଉଛି।
8.83.26
एते परिघसङ्काशाः पुण्यगन्धानुलेपनाः ।
उद्धता रणशूराणां पात्यन्ते सायुधा भुजाः ॥ ८.८३.२६ ॥
ପରିଘ ପରି, ପବିତ୍ର ସୁଗନ୍ଧ ଲେପିତ, ରଣଶୂରମାନଙ୍କର ଉଠାଯାଇଥିବା ଏହି ବାହୁମାନ ଅସ୍ତ୍ରସହ କଟାଯାଉଛି।
8.83.27
निरस्तजिह्वा नेत्रान्ता वाजिनः सह सादिभिः ।
पतिताः पात्यमानाश्च क्षितौ क्षीणा विशेरते ॥ ८.८३.२७ ॥
ଜିଭ ବାହାର କରିଥିବା, ଆଖିର କୋଣ ଚିରିଯାଇଥିବା ଘୋଡାମାନେ ସବାରମାନଙ୍କ ସହିତ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ପଡ଼ାଯାଉଥିବା ଓ କ୍ଳାନ୍ତ ସେମାନେ ଭୂମିରେ ଶୋଇଛନ୍ତି।
8.83.28
एते पर्वतशृङ्गाणां तुल्या हैमवता गजाः ।
सञ्छिन्नकुम्भाः पार्थेन प्रपतन्त्यद्रयो यथा ॥ ८.८३.२८ ॥
ହିମାଳୟର ଏହି ହାତୀମାନେ ପର୍ବତଶିଖର ସଦୃଶ; ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ଛିନ୍ନ ହୋଇ ପର୍ବତ ପରି ପଡ଼ୁଛନ୍ତି।
8.83.29
गन्धर्वनगराकारा रथा हतनरेश्वराः ।
विमानादिव पुण्यान्ते स्वर्गिणो निपतन्त्यमी ॥ ८.८३.२९ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ସଦୃଶ, ରାଜାମାନେ ହତ ହୋଇଥିବା ଏହି ରଥମାନେ ପୁଣ୍ୟ ସରିଗଲେ ବିମାନରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ପରି ପଡ଼ୁଛନ୍ତି।
8.83.30
व्याकुलीकृतमत्यर्थं पश्य सैन्यं किरीटिना ।
नानामृगसहस्राणां यूथं केसरिणा यथा ॥ ८.८३.३० ॥
କିରୀଟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳୀକୃତ ସୈନ୍ୟକୁ ଦେଖ; ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ସହସ୍ର ବିଭିନ୍ନ ମୃଗର ଯୂଥ ବ୍ୟାକୁଳ ହେବା ପରି।
8.83.31
त्वामभिप्रेप्सुरायाति कर्ण निघ्नन्वरान्रथान् ।
असज्जमानो राधेय तं याहि प्रति भारत ॥ ८.८३.३१ ॥
ସେ ତୁମକୁ ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଆସୁଛି, ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି। ହେ ରାଧେୟ, ଅଟକି ନ ଯାଇ ତା ଆଡ଼କୁ ଯାଅ, ହେ ଭାରତ।
8.83.32
एषा विदीर्यते सेना धार्तराष्ट्री समन्ततः ।
अर्जुनस्य भयात्तूर्णं निघ्नतः शात्रवान्बहून् ॥ ८.८३.३२ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୟରେ, ଯେ ଶୀଘ୍ର ବହୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରୁଛି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଏହି ସେନା ଚାରିପାଖରୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଉଛି।
8.83.33
वर्जयन्सर्वसैन्यानि त्वरते हि धनञ्जयः ।
त्वदर्थमिति मन्येऽहं यथास्योदीर्यते वपुः ॥ ८.८३.३३ ॥
ସମସ୍ତ ସେନାଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇ ଧନଞ୍ଜୟ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଶରୀର ଯେମିତି ଆଗକୁ ଠେଲାଯାଉଛି; ମୁଁ ମନେ କରେ ତାହା ତୁମ ପାଇଁ।
8.83.34
न ह्यवस्थास्यते पार्थो युयुत्सुः केनचित्सह ।
त्वामृते क्रोधदीप्तो हि पीड्यमाने वृकोदरे ॥ ८.८३.३४ ॥
ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ପାର୍ଥ ତୁମ ବିନା ଆଉ କାହା ସହିତ ଛିଡ଼ା ହେବ ନାହିଁ। କ୍ରୋଧରେ ଜଳୁଥିବା ସେ, ବିଶେଷତଃ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ, ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ହିଁ ଛିଡ଼ା ହେବ।
8.83.35
विरथं धर्मराजं तु दृष्ट्वा सुदृढविक्षतम् ।
शिखण्डिनं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥ ८.८३.३५ ॥
ରଥହୀନ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ଧର୍ମରାଜ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ସାତ୍ୟକି ଓ ପୃଷତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି।
8.83.36
द्रौपदेयान्युधामन्युमुत्तमौजसमेव च ।
नकुलं सहदेवं च वशगांस्ते समीक्ष्य तु ॥ ८.८३.३६ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜାଙ୍କୁ, ଏବଂ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ବଶରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି।
8.83.37
सहसैकरथः पार्थस्त्वामभ्येति परन्तपः ।
क्रोधरक्तेक्षणः क्रुद्धो जिघांसुः सर्वपार्थिवान् ॥ ८.८३.३७ ॥
ଶତ୍ରୁଦାହକ ପାର୍ଥ ଏକାକୀ ଏକ ରଥରେ ତୁମ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଛନ୍ତି; କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ, କୁପିତ ହୋଇ, ସବୁ ରାଜାଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।
8.83.38
त्वरितोऽभिपतत्यस्मांस्त्यक्त्वा सैन्यान्यसंशयम् ।
त्वं कर्ण प्रतियाह्येनं नास्त्यन्यो हि धनुर्धरः ॥ ८.८३.३८ ॥
ସେ ଶୀଘ୍ର ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଃସଂଶୟରେ ଆମ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ୁଛନ୍ତି। କର୍ଣ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କର; କାରଣ ତାଙ୍କ ସମାନ ଆଉ କୌଣସି ଧନୁର୍ଧର ନାହାନ୍ତି।
8.83.39
न तं पश्यामि लोकेऽस्मिंस्त्वत्तो ह्यन्यं धनुर्धरम् ।
अर्जुनं समरे क्रुद्धं यो वेलामिव वारयेत् ॥ ८.८३.३९ ॥
ଏହି ଜଗତରେ ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ରକୁ କୂଳ ଅଟକାଇବା ପରି ଅଟକାଇ ପାରିବ।
8.83.40
न चास्य रक्षां पश्यामि पार्श्वतो न च पृष्ठतः ।
एक एवाभियाति त्वां पश्य साफल्यमात्मनः ॥ ८.८३.४० ॥
ତାଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କିମ୍ବା ପଛରେ କୌଣସି ରକ୍ଷା ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ। ଏକାକୀ ସେ ତୁମ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ତୁମର ନିଜ ସଫଳତାର ଫଳ ଦେଖ।
8.83.41
त्वं हि कृष्णौ रणे शक्तो योद्धुमेतौ परन्तपौ ।
तवैव भारो राधेय प्रत्युद्याहि धनञ्जयम् ॥ ८.८३.४१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ିବାକୁ ତୁମେ ହିଁ ସମର୍ଥ। ରାଧେୟ, ଏହି ଭାର ତୁମର; ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କର।
8.83.42
समानो ह्यसि भीष्मेण द्रोमद्रौणिकृपेण च ।
सव्यसाचिनमायान्तं निवारय महारणे ॥ ८.८३.४२ ॥
ତୁମେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୌଣି ଓ କୃପଙ୍କ ସମାନ। ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆସୁଥିବା ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କୁ ଅଟକାଅ।
8.83.43
लेलिहानं यथा सर्पं गर्जन्तमृषभं यथा ।
वनस्थितं यथा व्याघ्रं जहि कर्ण धनञ्जयम् ॥ ८.८३.४३ ॥
ଜିଭ ଚାଟୁଥିବା ସାପ ପରି, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଷାଣ୍ଢ ପରି, ବନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବାଘ ପରି ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ, ହେ କର୍ଣ, ବଧ କର।
8.83.44
एते द्रवन्ति समरान्निरपेक्षा नराधिपाः ।
अर्जुनस्य भयत्रस्ता धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥ ८.८३.४४ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୟରେ ତ୍ରସ୍ତ ଏହି ମହାବଳ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ରାଜାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ପଳାଉଛନ୍ତି।
8.83.45
द्रवतामथ तेषां तु नान्योऽस्ति युधि मानवः ।
भयहा यो भवेद्वीरस्त्वामृते सूतनन्दन ॥ ८.८३.४५ ॥
ପଳାଉଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟ ହରଣକାରୀ ବୀର ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ନାହାଁନ୍ତି, ହେ ସୂତନନ୍ଦନ।
8.83.46
एते त्वां कुरवः सर्वे द्वीपमासाद्य संयुगे ।
धिष्ठिताः पुरुषव्याघ्र त्वत्तः शरणकाङ्क्षिणः ॥ ८.८३.४६ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଏହି କୌରବମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଦ୍ୱୀପ ପରି ପାଇ ତୁମଠାରୁ ଶରଣ ଇଚ୍ଛା କରି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
8.83.47
वैदेहाम्बष्ठकाम्भोजास्तथा नग्नजितस्त्वया ।
गान्धाराश्च यया धृत्या जिताः सङ्ख्ये सुदुर्जयाः।
तां धृतिं कुरुराधेय ततः प्रत्येहि पाण्डवम् ॥ ८.८३.४७ ॥
ବୈଦେହ, ଅମ୍ବଷ୍ଠ, କାମ୍ବୋଜ, ନଗ୍ନଜିତ୍ ଓ ଗାନ୍ଧାରମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା କଷ୍ଟକର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଯେଉଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଜିତିଥିଲ, ସେହି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ନେଇ ହେ କୁରୁରାଧେୟ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କର।
8.83.48
वासुदेवं च वार्ष्णेयं प्रीयमाणं किरीटिना ।
प्रत्युद्याहि महाबाहो पौरुषे महति स्थितः ॥ ८.८३.४८ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, କିରୀଟୀ ସହିତ ପ୍ରସନ୍ନ ଥିବା ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମହା ପୌରୁଷରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ସାମ୍ନା କର।
8.83.49
प्रकृतिस्थोऽसि मे शल्य इदानीं सम्मतस्तथा ।
प्रतिभासि महाबाहो अभीतश्च धनञ्जयात् ॥ ८.८३.४९ ॥
ଶଲ୍ୟ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ତୁମର ସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛ ଏବଂ ସେହିପରି ମୋ ପାଇଁ ସମ୍ମାନିତ। ହେ ମହାବାହୁ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିର୍ଭୟ ଦେଖାଯାଉଛ।
8.83.50
पश्य बाह्वोर्बलं मेऽद्य शिक्षितस्य च पश्य मे ।
एकोऽद्य निहनिष्यामि पाण्डवानां महाचमूम् ॥ ८.८३.५० ॥
ଆଜି ମୋ ବାହୁର ବଳ ଦେଖ, ଏବଂ ଶିକ୍ଷିତ ମୋ କୌଶଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖ। ଆଜି ମୁଁ ଏକାକୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାସେନାକୁ ସଂହାର କରିବି।
8.83.51
कृष्णौ च पुरुषव्याघ्र ततः सत्यं ब्रवीमि ते ।
नाहत्वा युधि तौ वीरौ व्यपयास्ये कथञ्चन ॥ ८.८३.५१ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ତେବେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି: ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇ ବୀର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ ନ କରି ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଫେରିବି ନାହିଁ।
8.83.52
शिश्ये वा निहतस्ताभ्यामनित्यो हि रणे जयः ।
कृतार्थोऽद्य भविष्यामि हत्वा वाप्यथ वा हतः ॥ ८.८३.५२ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇ ମୁଁ ଶୋଇଥିବି, କାରଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଅନିତ୍ୟ। ଅଥବା ଆଜି ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ମୁଁ କୃତାର୍ଥ ହେବି, କିମ୍ବା ନିହତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ହେବି।
8.83.53
अजय्यमेनं प्रवदन्ति युद्धे ।
महारथाः कर्ण रथप्रवीरम्।
एकाकिन किमु कृष्णाभिगुप्तं ।
विजेतुमेनं क इहोत्सहेत ॥ ८.८३.५३ ॥
ମହାରଥମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ ଅଜେୟ କହନ୍ତି, ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ଏ ରଥବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏହାକୁ ଏକାକୀ ଏଠାରେ ଜିଣିବାକୁ କିଏ ସାହସ କରିବ?
8.83.54
नैतादृशो जातु बभूव लोके ।
रथोत्तमो यावदुपश्रुतं नः।
तमीदृशं प्रतियोत्स्यामि पार्थं ।
महाहवे पश्य च पौरुषं मे ॥ ८.८३.५४ ॥
ଆମେ ଯାହା ଶୁଣିଛୁ, ଜଗତରେ ଏପରି ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ କେବେ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି। ଏପରି ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବି; ମୋ ପୌରୁଷ ଦେଖ।
8.83.55
रणे चरत्येष रथप्रवीरः ।
सितैर्हयैः कौरवराजपुत्रः।
स वाऽद्य मां नेष्यति कृच्छ्रमेत… ।
त्कर्णोऽस्यान्तेऽप्यत्र भवेत्समर्थः ॥ ८.८३.५५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ରଥବୀର ବିଚରଣ କରୁଛି; ଧଳା ଘୋଡ଼ା ସହିତ କୌରବ ରାଜପୁତ୍ର। ଆଜି ସେ ମୋତେ ସଙ୍କଟକୁ ନେବ; ତାହାର ଶେଷରେ ଏଠାରେ କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରେ।
8.83.56
अस्वेदिनौ राजपुत्रस्य हस्ता… ।
ववेपमानौ जातकिणौ बृहन्तौ।
दृढायुधः कृतिमान्क्षिप्रहस्तो ।
न पाण्डवेयेन समोऽस्ति योधः ॥ ८.८३.५६ ॥
ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ହାତ ଘାମହୀନ, କମ୍ପମାନ, ଘଟା ପଡ଼ିଥିବା ଓ ବିଶାଳ। ଦୃଢ଼ ଆୟୁଧଧାରୀ, କୁଶଳୀ, କ୍ଷିପ୍ର ହସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ନୁହେଁ।
8.83.57
गृह्णात्यनेकानपि कङ्कपत्रा… ।
नेकं यथा तान्प्रतियोज्य चाशु।
ते क्रोशमात्रे निपतन्त्यमोधाः ।
कस्तेन योधोऽस्ति समः पृथिव्याम् ॥ ८.८३.५७ ॥
ସେ ଅନେକ କଙ୍କପତ୍ର ବାଣ ମଧ୍ୟ ଧରେ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ଧନୁରେ ଯୋଡ଼ି ଛାଡ଼େ। ସେହି ଅମୋଘ ବାଣ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ ପଡ଼େ। ପୃଥିବୀରେ ତାହା ସହ ସମକକ୍ଷ ଯୋଦ୍ଧା କିଏ?
8.83.58
अतोषयत्स्वाण्डवे यो हुताशं ।
कृष्णद्वितीयोऽतिरथस्तरस्वी।
लेभे चक्रं यत्र कृष्णो महात्मा ।
धनुर्गाण्डीवं पाण्डवः सव्यसाची ॥ ८.८३.५८ ॥
ଖାଣ୍ଡବ ବନରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯିଏ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ; କୃଷ୍ଣ ଯାହାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ, ଅତିରଥୀ ଓ ବେଗବାନ। ଯେଉଁଠି ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣ ଚକ୍ର ପାଇଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବ ସବ୍ୟସାଚୀ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ପାଇଲେ।
8.83.59
श्वेताश्वयुक्तं च सुघोषमुग्रं ।
रथं महाबाहुरदीनसत्वः।
महेषुधी चाक्षये दिव्यरूपे ।
शस्त्राणि दिव्यानि च हव्यवाहात् ॥ ८.८३.५९ ॥
ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଘୋଷ କରୁଥିବା, ଉଗ୍ର ରଥ; ମହାବାହୁ, ଅଦୀନସତ୍ତ୍ୱ ସେ ଅଗ୍ନିଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇଟି ମହା ତୂଣୀର, ଅକ୍ଷୟ ଦିବ୍ୟରୂପ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ପାଇଲେ।
8.83.60
यस्त्विन्द्रलोके निजघान दैत्या… ।
नसङ्ख्येयान्कालकेयांश्च सर्वान्।
लेभे शङ्खं देवदत्तं स्म तत्र ।
को नाम तेनाभ्यधिकः पृथिव्याम् ॥ ८.८३.६० ॥
ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ… ବଧ କରିଥିଲା, ଅସଂଖ୍ୟ କାଳକେୟମାନଙ୍କୁ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ଦେବଦତ୍ତ ଶଙ୍ଖ ଲାଭ କରିଥିଲା, ତା'ଠାରୁ ପୃଥିବୀରେ ଅଧିକ କିଏ ଅଛି?
8.83.61
महादेवं तोषयामास योऽस्त्रैः ।
साक्षात्सुयुद्धेन महानुभावः।
लेभे ततः पाशुपतं सुघोरं ।
त्रैलोक्यसंहारकरं महास्त्रम् ॥ ८.८३.६१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସାକ୍ଷାତ୍ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିବା ସେହି ମହାନୁଭାବ ପରେ ତିନି ଲୋକ ସଂହାରକାରୀ ଅତି ଭୟଙ୍କର ପାଶୁପତ ମହାସ୍ତ୍ର ଲାଭ କଲେ।
8.83.62
पृथक्पृथग्लोकपालाः समेता ।
ददुर्महास्त्राण्यप्रमेयाणि सङ्ख्ये।
यैस्ताञ्जघानाशु रणे नृसिंहः ।
सकालकेयानसुरान्समेतान् ॥ ८.८३.६२ ॥
ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଲୋକପାଳମାନେ ମିଳିତ ହୋଇ ଅପ୍ରମେୟ ମହାସ୍ତ୍ର ଦେଲେ; ସେଥିରେ ସେହି ନୃସିଂହ ରଣରେ ଶୀଘ୍ର କାଳକେୟ ସହିତ ସମବେତ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
8.83.63
तथा विराटस्य पुरे समेता… ।
न्सर्वानस्मानेकरथेन जित्वा।
जहार तद्रोधनमाजिमध्ये ।
वस्त्राणि चादत्त महारथेभ्यः ॥ ८.८३.६३ ॥
ସେହିପରି ବିରାଟର ନଗରରେ ସମବେତ… ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ରଥରେ ଜିତି, ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଗୋଧନ ହରଣ କଲେ ଏବଂ ମହାରଥୀମାନଙ୍କଠାରୁ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ନେଲେ।
8.83.64
तमीदृशं वीर्यगुणोपपन्नं ।
कृष्णद्वितीयं परमं नृपाणाम्।
तमाह्वयन्साहसमुत्तमं वै ।
जाने स्वयं सर्वलोकस्य शल्य ॥ ८.८३.६४ ॥
ଏପରି ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁଣଯୁକ୍ତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ କରିଥିବା, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ, ସେହି ପରମ ସାହସୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା ମୁଁ, ହେ ଶଲ୍ୟ, ନିଜେ ସର୍ବଲୋକକୁ ଜାଣେ।
8.83.65
अनन्तवीर्येण च केशवेन ।
नारायणेनाप्रतिमेन गुप्तः।
वर्षायुतैर्यस्य गुणा न शक्या ।
वक्तुं समेतैरपि सर्वलोकैः ॥ ८.८३.६५ ॥
ଅନନ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟ କେଶବ ଓ ଅତୁଳନୀୟ ନାରାୟଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେ। ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଗୁଣ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
8.83.66
महात्मनः शङ्खचक्रासिपाणे… ।
र्विष्णोर्जिष्णोर्वसुदेवात्मजस्य।
भयं न मे जायते साध्वसं च ।
दृष्ट्वा कृष्णावेकरथे समेतौ ॥ ८.८३.६६ ॥
ମହାତ୍ମା, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଖଡ୍ଗଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ, ବିଜୟୀ ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋତେ ଭୟ କିମ୍ବା ବ୍ୟାକୁଳତା ଜନ୍ମେ ନାହିଁ; ଏହି ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକ ରଥରେ ଏକତ୍ର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ।
8.83.67
अतीवायं धनुषि राजपुत्रे… ।
ष्वतीवान्यान्केशवश्चक्रयुद्धे।
एवंविधौ पाण्डववासुदेवौ ।
चलेत्स्वदेशाद्विमवान्न कृष्णौ ॥ ८.८३.६७ ॥
ଏହି ରାଜପୁତ୍ର (ଅର୍ଜୁନ) ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏବଂ କେଶବ ଚକ୍ରଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ। ଏପରି ପାଣ୍ଡବ ଓ ବାସୁଦେବ, ଏହି ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହିମାଳୟ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ହଲାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।
8.83.68
उभौ हि शूरौ बलिनौ दृढायुधौ ।
महारथौ संहननोपपन्नौ।
एतौ वीरौ नरवीरौ समेतौ ।
स्थानाच्च्युतौ देवकुमाररूपौ ॥ ८.८३.६८ ॥
ଉଭୟ ଶୂର, ବଳବାନ, ଦୃଢ଼ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ମହାରଥୀ, ସୁଦୃଢ଼ ଶରୀରଧାରୀ। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀର ଏହି ଦୁଇଜଣ ଏକତ୍ର ଅଛନ୍ତି; ଦେବକୁମାରଙ୍କ ରୂପଧାରୀ, ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
8.83.69
जेतुं प्रसह्यार्जुनं चाच्युतं च ॥ ८.८३.६९ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଜିତିବା ପାଇଁ।
8.83.70
एतौ हि तावर्जुनवासुदेवौ ।
कोऽन्यः प्रतीयान्मदृते तु शल्य ॥ ८.८३.७० ॥
ଏହି ଦୁଇଜଣ — ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବ — ହେ ଶଲ୍ୟ, ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବ?
8.83.71
सर्वेषां वृष्णिवीराणां कृष्णे लक्ष्मीः प्रतिष्ठिता ।
सर्वेषां पाण्डुपुत्राणां जयः पार्थे प्रतिष्ठितः ॥ ८.८३.७१ ॥
ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୟ ପାର୍ଥଙ୍କଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
8.83.72
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ समाने स्यन्दने स्थितौ ।
मामेकमभियोद्धारौ सुजातं बत शल्य मे ॥ ८.८३.७२ ॥
ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଏକା ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ମୋ ଏକା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ। ଅହୋ ଶଲ୍ୟ, ମୋ ଭାଗ୍ୟ କେତେ ଭଲ!
8.83.73
नैतच्चिरं क्षिप्रमिमं रथं मे ।
प्रवर्तयैतावभियामि चैवम्।
अस्मिन्मुहूर्ते निहतौ पश्य कृष्णौ ।
ताभ्यां हतं वा युधि मां रिपुभ्याम् ॥ ८.८३.७३ ॥
ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚାଲିବ ନାହିଁ; ମୋ ରଥକୁ ଶୀଘ୍ର ଚଲାଅ। ଏହିପରି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଛି। ଏହି କ୍ଷଣରେ ସେହି ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିହତ ଦେଖ, ନଚେତ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ନିହତ ହେବାର ଦେଖ।
8.83.74
एवं ब्रुवाणः सहसा महारथ… ।
स्त्वभ्यद्रवत्पाण्डवं सूतपुत्रः ॥ ८.८३.७४ ॥
ଏପରି କହି ମହାରଥୀ... ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ହଠାତ୍ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
8.83.75
पदातिसङ्घा द्विरदास्तथा तदा ॥ ८.८३.७५ ॥
ସେତେବେଳେ ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟଦଳ ଓ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି (ଧାଇଁଲେ)।
8.83.76
निरुध्यताभिद्रवताच्युतार्जुनौ ।
श्रमेण संयोजयताशु सर्वशः।
यथा भवद्भिर्भृशविक्षतावुभौ ।
सुखेन हन्यान्मम वाहिनीपतिः ॥ ८.८३.७६ ॥
ଅଚ୍ୟୁତ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଘେରି ଆକ୍ରମଣ କର। ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କର, ଯେପରି ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦୁହେଁ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ସେନାପତି ମୋ ହାତରେ ସହଜରେ ନିହତ ହୁଅନ୍ତି।
8.83.77
यथा तथा तान्समरेऽर्जुनोऽग्रसत् ॥ ८.८३.७७ ॥
ଯେପରି ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କଲେ।
8.83.78
न सन्दधानो न तथा शरोत्तमान् ।
प्रमुञ्चमानो रिपुभिः प्रदृश्यते।
धनञ्जयास्तैः स्म शरैर्विदारिता ।
हता निपेतुर्नरवाजिकुञ्जराः ॥ ८.८३.७८ ॥
ସେ ବାଣ ଯୋଡ଼ୁଥିବା କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ବାଣ ଛାଡୁଥିବା ଶତ୍ରୁମାନେ ଦେଖୁ ନାହାନ୍ତି; ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସେହି ବାଣରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନର, ଅଶ୍ୱ ଓ ହାତୀ ମରି ପଡ଼ିଲେ।
8.83.79
शरार्चिषं गाण्डिवचारुमण्डलं ।
युगान्तसूर्यप्रतिमानतेजसम्।
न कौरवाः शेकुरुदीक्षितुं जयं ।
यथा रविं व्याधितचक्षुषो जनाः ॥ ८.८३.७९ ॥
ବାଣର ଶିଖା, ଗାଣ୍ଡୀବର ସୁନ୍ଦର ମଣ୍ଡଳ, ଯୁଗାନ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ତେଜ ଥିବା ତାଙ୍କୁ କୌରବମାନେ ଜୟ ଆଶାରେ ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ; ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଚକ୍ଷୁବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ପରି।
8.83.80
शरोत्तमान्सम्प्रहितान्महारथै ।
श्चिच्छेद पार्थः प्रहसञ्छरौधैः।
भूयश्च तानहनद्बाणसङ्घान् ।
गाण्डीवधन्वायतपूर्णमण्डलम् ॥ ८.८३.८० ॥
ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଉତ୍ତମ ବାଣକୁ ପାର୍ଥ ହସି ହସି ବାଣବର୍ଷାରେ କାଟିଦେଲେ; ପୁଣି ସେହି ବାଣସମୂହକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରହାର କଲେ, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଣ୍ଡଳାକାରେ ଟାଣି।
8.83.81
यथोग्ररश्मिः शुचिशुक्रमध्यगः ।
सुखं विवस्वान्हरते जलौघान्।
तथार्जुनो बाणगणान्निरस्य ।
ददाह सेनां तव पार्थिवेन्द्र ॥ ८.८३.८१ ॥
ପ୍ରଖର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଆକାଶର ମଝିରେ ଚଳନ୍ତାବେଳେ ସହଜରେ ଜଳରାଶି ଶୋଷିନିଏ; ସେହିପରି ଅର୍ଜୁନ ବାଣସମୂହ ଛାଡ଼ି, ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।
8.83.82
तमभ्यधावद्विसृजन्कृपः शरां… ।
स्तथैव भोजस्तव चात्मजः स्वयम्।
महारथो द्रोणसुतश्च सायकै… ।
रवाकिरंस्तोयधरा यथाऽचलम् ॥ ८.८३.८२ ॥
କୃପ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି ତା ଉପରେ ଧାଇଁଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୋଜ (କୃତବର୍ମା) ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ବାଣରେ ତାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ, ମେଘ ପର୍ବତ ଉପରେ ବର୍ଷିବା ପରି।
8.83.83
जिघांसुभिस्तान्कुशलैः शरोत्तमान् ।
महात्मभिः सम्प्रहितान्प्रयत्नतः।
शरैः प्रतिच्छेद स पाण्डवस्त्वरन् ।
परान्विनिर्भिद्य च तांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ८.८३.८३ ॥
ହତ୍ୟା ଇଚ୍ଛାରେ କୁଶଳ ମହାତ୍ମାମାନେ ଯତ୍ନରେ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିବା ସେହି ଉତ୍ତମ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
8.83.84
स गाण्डिवव्यायतपूर्णमण्डल… ।
स्तपन्रिपूनर्जुनभास्करो वभौ।
शरोग्रश्मिः शुचिशुक्रमध्यगो ।
यथैव सूर्यः परिवेयवांस्तथा ॥ ८.८३.८४ ॥
ସେ ଗାଣ୍ଡୀବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାକାରରେ ଟାଣି… ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତପାଉଥିବା ଅର୍ଜୁନ-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତ ହେଲେ; ବାଣର ଅଗ୍ରଭାଗ ତାଙ୍କ କିରଣ ଥିଲା; ଶୁଦ୍ଧ ଆକାଶର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ପରିବେଶରେ ଘେରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେ ଦେଖାଗଲେ।
8.83.85
अथाग्र्यबाणैर्दशभिर्धनञ्जयं ।
पराभिनद्दोणसुतोऽच्युतं त्रिभिः।
चतुर्भिरश्वांश्चतुरः कपिं ततः ।
शरैश्च नाराचवरैरवाकिरत् ॥ ८.८३.८५ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଦଶଟି ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ବିଦ୍ଧ କଲେ, ତିନୋଟିରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ (କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ), ପରେ ଚାରିଟିରେ ତାଙ୍କ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ, ଏବଂ କପିଧ୍ୱଜ ଉପରେ ଉତ୍ତମ ନାରାଚ ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ।
8.83.86
तथा ततः प्रस्फुरदस्य कार्मुकं ।
त्रिभिः शरैर्यन्तृशिरश्चकर्त ह।
हयांश्चतुर्भिश्चतुरस्त्रिभिर्ध्वजं ।
धनञ्जयो द्रौणिरथादपातयत् ॥ ८.८३.८६ ॥
ତା'ପରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଦ୍ରୌଣି ରଥରୁ ତାର କମ୍ପମାନ ଧନୁକୁ ତିନି ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ, ସାରଥିର ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ କାଟିଲେ; ଚାରି ବାଣରେ ଘୋଡ଼ା ଓ ତିନି ବାଣରେ ଧ୍ୱଜ ପାଡ଼ିଦେଲେ।
8.83.87
स रोषपूर्णो ह्मतिवज्रहाटकै… ।
रलङ्कृतं तक्षकभोगवर्चसम्।
स तद्वधे कार्मुकमन्यदाददे ।
यथा महाहिप्रवरं तथैव च ॥ ८.८३.८७ ॥
କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ, ଅତି କଠିନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ … ଅଳଙ୍କୃତ, ତକ୍ଷକଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳୀର ଦୀପ୍ତିଥିବା ସେହି ଧନୁକୁ ତାର ବଧ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଭାବେ ଧରିଲା; ମହାସର୍ପ ପରି।
8.83.88
स्वमायुधं चापि विकीर्य भूतले ।
धनुश्च कृत्वा सगुणं गुणाधिकः।
समानयंसल्तावजितौ नरोत्तमौ ।
शरोत्तमैर्द्रौणिरविध्यदन्तिकात् ॥ ८.८३.८८ ॥
ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଭୂମିରେ ପକାଇ, ଗୁଣ ଲାଗିଥିବା ଧନୁ ଧରି, କୌଶଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୌଣି ସେହି ଅଜେୟ ଦୁଇ ନରୋତ୍ତମଙ୍କୁ ନିକଟରୁ ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।
8.83.89
कृपश्च भोजश्च तवात्मजश्च ते ।
शरैरनेकैर्युधि पाण्डवर्षभम्।
महारथाः संयुगमूर्धनि स्थिता… ।
स्तमोनुदं वारिधरा इवापतन् ॥ ८.८३.८९ ॥
କୃପ, ଭୋଜ ଓ ତୁମ ପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧ ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମହାରଥୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ … [ବିନ୍ଧିଲେ]; ଅନ୍ଧକାର ଦୂରକାରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ମେଘ ପରି ବାଣ ବର୍ଷିଲା।
8.83.90
कृपस्य पार्थः शरं शरासनं ।
हयान्ध्वजान्सारधिमेव पत्रिभिः।
समार्पयद्वाहुसहस्रविक्रम… ।
स्तथा यथा वज्रधरः पुरा बलेः ॥ ८.८३.९० ॥
ପୃଥାପୁତ୍ର ପାର୍ଥ କୃପଙ୍କ ବାଣ, ଧନୁ, ଘୋଡ଼ା, ଧ୍ୱଜ ଓ ସାରଥିକୁ ପକ୍ଷବାନ ବାଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ; ପୂର୍ବରେ ବଜ୍ରଧର ବଳି ଉପରେ ଯେମିତି କରିଥିଲେ। … [ସହସ୍ର ବାହୁର ପରାକ୍ରମ]।
8.83.91
स पार्थबाणैर्विनिपातितायुधो ।
ध्वजावमर्दे च कृते महाहवे।
कृतः कृपो बाणसहस्रयनितो ।
यथापगेयः प्रथमं किरीटिना ॥ ८.८३.९१ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ଅସ୍ତ୍ର ପଡ଼ିଗଲେ, ଧ୍ୱଜା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ବାଣରେ ଘେରା କୃପ ପ୍ରଥମେ କିରୀଟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।
8.83.92
शरैः प्रचिच्छेद तवात्मजस्य ।
ध्वजं धनुश्च प्रचकर्त नर्दतः।
जघान चाश्वान्कृतवर्मणः शुभान् ।
ध्वजं च चिच्छेद तवात्मजस्य ह ॥ ८.८३.९२ ॥
ବାଣରେ ତୁମ ପୁତ୍ରର ଧ୍ୱଜା ଓ ଧନୁ କାଟିଲା; ଗର୍ଜନ କରି କୃତବର୍ମାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ମାରିଲା; ତୁମ ପୁତ୍ରର ଧ୍ୱଜା ମଧ୍ୟ କାଟିଲା।
8.83.93
सवाजिसूतेष्वसनान्सकेतना… ।
ञ्जयान नागाश्वरथांश्च स त्वरन्।
ततः प्रकीर्णं सुमहद्वलं तव ।
प्रपीडितं सवितुरिवौजसा भृशम् ॥ ८.८३.९३ ॥
ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି, ଧନୁ, ଧ୍ୱଜା ସହିତ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥମାନଙ୍କୁ ସେ ଶୀଘ୍ର ମାରୁଥିଲା; ତା'ପରେ ତୁମ ମହାସେନା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ପରି।
8.83.94
रथैः सुयुक्तैरपरे युयुत्सवः ॥ ८.८३.९४ ॥
ଭଲ ଭାବେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ରଥ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଅନ୍ୟମାନେ।
8.83.95
अथाभिसृत्य प्रतिवार्य चाहितान् ।
धनञ्जयस्यानुचरान्महारथाः।
शिखण्डिशैनेययमाः शितैः शरै… ।
र्विदारयन्तो व्यनदन्सुभैरवम् ॥ ८.८३.९५ ॥
ତା'ପରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଶୈନେୟ ଓ ଯମଳମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଚିରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ।
8.83.96
ततोऽभिजघ्नुः कुपिताः परस्परं ।
शरैस्तदाञ्चोगतिभिः सुतेजनैः।
कुरुप्रवीराः सह पृञ्जयैर्यथा ।
सुरारयो देवपतिं यथा तथा ॥ ८.८३.९६ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ କୁରୁବୀରମାନେ ପୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳି ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଯେପରି ଅସୁରମାନେ ଦେବପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଘାତ କରନ୍ତି।
8.83.97
जयेप्सवः स्वर्गमनाय चोत्सुकाः ।
पतन्ति नागाश्वरथाः परन्तप।
तथैव सर्वे बहवश्च विव्यधुः ।
शरैः सुमुक्तैरितरेतरं पृथक् ॥ ८.८३.९७ ॥
ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ହେ ପରନ୍ତପ, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥ ପଡ଼ନ୍ତି। ସେହିପରି ସମସ୍ତେ, ବହୁତ ଯୋଦ୍ଧା, ସୁନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ପୃଥକ ଭାବେ ଆଘାତ କଲେ।
8.83.98
शरान्धकारे तु महात्मभिः कृते ।
महामृधे योधवरैः परस्परम्।
चतुर्दिशो वै विदिशश्च पार्थिव ।
प्रभा च सूर्यस्य तमोवृताऽभवत् ॥ ८.८३.९८ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମହାତ୍ମା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ବାଣର ଅନ୍ଧକାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସେତେବେଳେ ଚାରି ଦିଗ, ଉପଦିଗ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହେଲା।