ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.84.1
…प्रबरैर्वलैर्भीममभिद्रुतम् ।
… कौन्तेयमुस्थिहीर्षुर्धनञ्जयः ॥ ८.८४.१ ॥
…ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନାଦ୍ୱାରା ଭୀମ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। … କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ (ଭୀମଙ୍କୁ) ଉଠାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)।
8.84.2
… सेनां मारत सायकैः ।
… परवीरान्धनञ्जयः ॥ ८.८४.२ ॥
…ସେନାକୁ ବାଣରେ … ଶତ୍ରୁ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)।
8.84.3
… शरजालानि भागशः ।
अदृश्यन्त तथान्ये च निजघ्नुस्तव वाहिनीम् ॥ ८.८४.३ ॥
…ବାଣର ଜାଲ ଭାଗ ଭାଗ ହୋଇ ଦେଖାଗଲା; ସେହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
8.84.4
स पक्षिसङ्घाचरितमाकाशं पूरयञ्शरैः ।
धनञ्जयो महाबाहुः कुरूणामन्तकोऽमयत् ॥ ८.८४.४ ॥
ପକ୍ଷୀ ସମୂହ ଚାଲୁଥିବା ଆକାଶକୁ ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମହାବାହୁ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) କୁରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯମ ହୋଇ ବିଚରଣ କଲେ।
8.84.5
ततो भल्लैः क्षुरप्रैश्च नाराचैर्विमलैरपि ।
गात्राणि प्राच्छिनत्पार्थः शिरांसि च चकर्त ह ॥ ८.८४.५ ॥
ତା'ପରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଭଲ୍ଲ, କ୍ଷୁରପ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ ନାରାଚରେ ଶରୀର ଛିନ୍ନ କଲେ ଏବଂ ମସ୍ତକ ମଧ୍ୟ କାଟିଲେ।
8.84.6
छिन्नगात्रैर्विकवचैर्विशिरस्कैः समन्ततः ।
पातितैश्च पतद्भिश्च योधैरासीत्समावृता ॥ ८.८४.६ ॥
ଛିନ୍ନ ଶରୀର, କବଚହୀନ, ମସ୍ତକହୀନ, ପଡ଼ିଥିବା ଓ ପଡ଼ୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିଆଡ଼ ଢାକି ହୋଇଯାଇଥିଲା।
8.84.7
धनञ्जयशराभ्यस्तैः स्यन्दनाश्वरथद्विपैः ।
सञ्छिन्नभिन्नविध्वस्तैर्व्यङ्गाङ्गावयवैः स्तृता।
गतसत्वैः ससत्वैश्च संवृताऽऽसीद्वसुन्धरा ॥ ८.८४.७ ॥
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଶରରେ ଆହତ ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ରଥୀ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଓ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗରେ ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଥିଲା; ମୃତ ଓ ଜୀବିତ ଉଭୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
8.84.8
सुदुर्गमा सुविषमा घोराऽत्यर्थं सुदुर्दृशा ।
रणभूमिरभूद्राजन्महावैतरणी यथा ॥ ८.८४.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେହି ରଣଭୂମି ଅତି ଦୁର୍ଗମ, ଅତି ବିଷମ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଦେଖିବାକୁ ଅସହ୍ୟ ମହାବୈତରଣୀ ନଦୀ ଭଳି ହୋଇଗଲା।
8.84.9
ईषाचक्राक्षभल्लैश्च व्यश्वैः साश्वैश्च युध्यताम् ।
ससूतैर्हतसूतैश्च रथैः स्तीर्णाऽभवन्मही ॥ ८.८४.९ ॥
ଯୁଦ୍ଧକାରୀମାନଙ୍କ ଈଷା, ଚକ୍ର, ଅକ୍ଷ ଓ ଭଲ୍ଲରେ ଭଙ୍ଗା, ଅଶ୍ୱହୀନ ଓ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, ସାରଥି ସହିତ ଓ ହତ ସାରଥିଯୁକ୍ତ ରଥରେ ପୃଥିବୀ ଆସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
8.84.10
सुवर्णवर्मसन्नाहैर्योधैः कनकमालिभिः ।
आस्थिताः क्लृप्तवर्माणो भद्रा नित्यमदा द्विपाः ॥ ८.८४.१० ॥
ସୁନା କବଚ ଓ ଆବରଣ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନାମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରୂଢ଼, ସଜ୍ଜିତ କବଚଯୁକ୍ତ, ଉତ୍ତମ, ସର୍ବଦା ମଦମତ୍ତ ହାତୀ।
8.84.11
क्रुद्धाः क्रुरैर्महामात्रैः प्रेषितार्जुनमभ्ययुः ।
चतुः शता रथवरा हताः पेतुः किरीटिना ॥ ८.८४.११ ॥
କ୍ରୂର ମହାମାତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା କ୍ରୁଦ୍ଧ ସେମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଚାରିଶହ ଉତ୍ତମ ରଥ କିରୀଟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା।
8.84.12
पर्यस्तानीव शृङ्गाणि ससत्वानि महागिरेः ।
धनञ्जयशराभ्यस्तैः स्तीर्णा भूर्वरवारणैः ॥ ८.८४.१२ ॥
ମହାପର୍ବତର ଶିଖର ଜୀବଜନ୍ତୁ ସହିତ ଓଲଟି ପଡ଼ିଲା ଭଳି, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଶରରେ ଆହତ ଉତ୍ତମ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଆସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
8.84.13
समन्ताज्जलदप्रख्यान्वारणान्मदवर्षिणः ।
अभिपेदेऽर्जुनरथो घनान्भिन्दन्निवांशुमान् ॥ ८.८४.१३ ॥
ଚାରିପାଖରୁ ମେଘ ପରି, ମଦ ବର୍ଷାଉଥିବା ହାତୀମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଆଗେଇଲା, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘ ଚିରୁଛି।
8.84.14
हतैर्गजमनुष्याश्वैर्भिन्नैश्च बहुधा रथैः ।
विशस्त्रयन्त्रकवचैर्युद्धशौण्डैर्गतासुभिः।
उपविद्धायुधैर्मार्गः स्तीर्णोऽभूत्फल्गुनेन वै ॥ ८.८४.१४ ॥
ମୃତ ହାତୀ, ମଣିଷ, ଘୋଡ଼ା, ନାନା ପ୍ରକାରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ରଥ, ଅସ୍ତ୍ର-କବଚ ପକାଇଥିବା ପ୍ରାଣହୀନ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପଥ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।
8.84.15
विस्फारितं च गाण्डीवमत्यासीद्भैरवस्वनम् ।
सुघोषं वज्रनिष्पेषं स्तनयन्निव तोयदः ॥ ८.८४.१५ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି ହେଲା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କଲା—ବଜ୍ରର ଆଘାତ ପରି, ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି।
8.84.16
ततः प्रादीर्यत चमूर्धनञ्जयशराहता ।
महावातसमाविद्धा महानौरिव सागरे ॥ ८.८४.१६ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ସେନା ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ମହାବାତରେ ଆହତ ବଡ଼ ଜାହାଜ ସମୁଦ୍ରରେ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି।
8.84.17
नानारूपाः प्राणहराः शरा गाण्डीवचोदिताः ।
अलातोल्काशनिप्रख्यास्तव सैन्यं विनिर्दहन् ॥ ८.८४.१७ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ପ୍ରେରିତ, ନାନା ରୂପର, ପ୍ରାଣହରା ବାଣ ଅଗ୍ନିଶିଖା, ଉଲ୍କା ଓ ବଜ୍ର ପରି ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଦହନ କଲେ।
8.84.18
महागिरौ वेणुवनं निशि प्रज्वलितं यथा ।
तथा तव महासैन्यं प्रास्फुरच्छरपीडितम् ॥ ८.८४.१८ ॥
ଏକ ମହାପର୍ବତରେ ରାତିରେ ବାଉଁଶ ବଣ ଜଳିଲା ପରି, ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଆପଣଙ୍କ ମହାସେନା ଛଟପଟ ହେଲା।
8.84.19
तद्विनष्टं सुविध्वस्तं तव सैन्यं किरीटिना ।
हतप्रविहतं बाणैः सर्वतः प्रद्रुतं दिशः ॥ ८.८४.१९ ॥
କିରୀଟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ସେହି ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନଷ୍ଟ ଓ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହେଲା। ବାଣରେ ଆହତ ଓ ନିହତ ହୋଇ ସେମାନେ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
8.84.20
सश्वापदा मृगगणा दावाग्नित्रासिता यथा ।
कुरवः पर्यवर्तन्त निर्दग्धाः सव्यसाचिना ॥ ८.८४.२० ॥
ଦାବାନଳରେ ଭୀତ ହିଂସ୍ର ପଶୁଙ୍କ ସହିତ ହରିଣ ଦଳ ପରି, ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ କୌରବମାନେ ଫେରି ଫେରି ପଳାଇଲେ।
8.84.21
उत्सृज्य च महाबाहुं भीमसेनं तथा रणे ।
बलं कुरूणामुद्विग्नं सर्वमासीत्पराङ्मुखम् ॥ ८.८४.२१ ॥
ରଣରେ ମହାବାହୁ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି କୌରବଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ମୁହଁ ଫେରାଇ ପଳାଇଲା।
8.84.22
ततः कुरुषु भग्नेषु बीभत्सुरपराजितः ।
भीमसेनं समासाद्य मुहूर्तं सोऽभ्यवर्तत ॥ ८.८४.२२ ॥
ତା'ପରେ କୌରବମାନେ ଭଗ୍ନ ହେବାପରେ, ଅପରାଜିତ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଭୀମସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
8.84.23
समागम्य च भीमेन मन्त्रयित्वा च फल्गुनः ।
विशल्यमरुजं चास्मै कथयित्वा युधिष्ठिरम् ॥ ८.८४.२३ ॥
ଭୀମଙ୍କୁ ଭେଟି ଓ ପରାମର୍ଶ କରି, ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶଲ୍ୟହୀନ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାହୀନ ଅଛନ୍ତି।
8.84.24
भीमसेनाभ्यनुज्ञातस्ततः प्रायाद्धनञ्जयः ।
नादन्रथघोषेण पृथिवीं द्यां च भारत ॥ ८.८४.२४ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ତାପରେ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଚାଲିଗଲେ, ହେ ଭାରତ! ତାଙ୍କ ରଥର ଘୋଷରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲା।
8.84.25
ततः परिवृतो वीरैर्दशभिः शत्रुतापनः ।
दुःशासनादवरजैस्तव पुत्रैर्धनञ्जयः ॥ ८.८४.२५ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁତାପନ ଧନଞ୍ଜୟ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ଆପଣଙ୍କ ଦଶ ପୁତ୍ର ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଗଲେ।
8.84.26
ते तमभ्यर्दयन्बाणैरुल्काभिरिव कुञ्जरम् ।
आततेष्वसना वीरा नृत्यन्त इव भारत ॥ ८.८४.२६ ॥
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ମଶାଲରେ ହାତୀକୁ; ହେ ଭାରତ, ଧନୁ ଟାଣିଥିବା ସେ ବୀରମାନେ ଯେମିତି ନାଚୁଥିଲେ।
8.84.27
अपसव्यांस्तु तांश्चक्रे रथेन मधुसूदनः ।
नियुक्तान्हि स तान्मेने यमायाशु किरीटिना ॥ ८.८४.२७ ॥
ମଧୁସୂଦନ ରଥକୁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଘୂରାଇଲେ; କିରୀଟୀ ଭାବିଲେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି।
8.84.28
तथान्ये प्राणदन्मूढाः पराङ्मुखमिवार्जुनम् ॥ ८.८४.२८ ॥
ସେହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ ମୂର୍ଖ ପରି ଚିତ୍କାର କଲେ, ଯେପରି ଅର୍ଜୁନ ପିଠି ଫେରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।
8.84.29
तेषां नानदतां केतूनश्वांश्चापानि सारथीन् ।
नाराचैरर्धचन्द्रैश्च क्षिप्रं पार्थो न्यकृन्तत ॥ ८.८४.२९ ॥
ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କର ପତାକା, ଘୋଡା, ଧନୁ ଓ ସାରଥିମାନଙ୍କୁ ପାର୍ଥ ନାରାଚ ଓ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର କାଟିଦେଲେ।
8.84.30
अथान्यैर्दशभिर्भल्लैः शिरांस्येषामपातयत् ।
रोषसंरक्तनेत्राणि सन्दष्टौष्ठानि भूतले ॥ ८.८४.३० ॥
ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଦଶ ଭଲ୍ଲରେ ସେ ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ପାତିଦେଲେ; କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନୟନ ଓ ଦାନ୍ତରେ ଚିପାଯାଇଥିବା ଓଠ ଥିବା ସେସବୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
8.84.31
तेषां वक्राणि विबभुर्व्योम्नि तारागणा इव ॥ ८.८४.३१ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମୁଖ ଆକାଶରେ ତାରାଗଣ ପରି ଚମକି ଉଠିଲା।
8.84.32
तांस्तु भल्लैर्महावेगैर्दशभिर्दश कौरवान् ।
रुक्माङ्गदाव्रुक्मपुङ्खैर्हत्वा प्रायादमित्रहा ॥ ८.८४.३२ ॥
ସେହି କୌରବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦଶ ଦଶ ବେଗବାନ ଭଲ୍ଲରେ ମାରି ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଆଗକୁ ଗଲା।