మహాభారతం · అధ్యాయం 8.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.84.1
…प्रबरैर्वलैर्भीममभिद्रुतम् ।
… कौन्तेयमुस्थिहीर्षुर्धनञ्जयः ॥ ८.८४.१ ॥
…శ్రేష్ఠమైన సేనలచే భీముడు దాడి చేయబడ్డాడు. … కౌంతేయుడిని (భీముడిని) లేవనెత్తాలని కోరిన ధనంజయుడు (అర్జునుడు).
8.84.2
… सेनां मारत सायकैः ।
… परवीरान्धनञ्जयः ॥ ८.८४.२ ॥
…సేనను బాణాలతో … శత్రు వీరులను ధనంజయుడు (అర్జునుడు).
8.84.3
… शरजालानि भागशः ।
अदृश्यन्त तथान्ये च निजघ्नुस्तव वाहिनीम् ॥ ८.८४.३ ॥
…బాణ జాలాలు భాగాలుగా కనిపించాయి; అలాగే ఇతరులు కూడా మీ సేనను దెబ్బతీశారు.
8.84.4
स पक्षिसङ्घाचरितमाकाशं पूरयञ्शरैः ।
धनञ्जयो महाबाहुः कुरूणामन्तकोऽमयत् ॥ ८.८४.४ ॥
పక్షుల గుంపులు విహరించే ఆకాశాన్ని బాణాలతో నింపుతూ, మహాబాహువైన ధనంజయుడు (అర్జునుడు) కురువులకు యముడుగా సంచరించాడు.
8.84.5
ततो भल्लैः क्षुरप्रैश्च नाराचैर्विमलैरपि ।
गात्राणि प्राच्छिनत्पार्थः शिरांसि च चकर्त ह ॥ ८.८४.५ ॥
అప్పుడు పార్థుడు (అర్జునుడు) భల్లాలు, క్షురప్రాలు, విమలమైన నారాచాలతో దేహాలను ఛేదించి, తలలను కూడా నరికాడు.
8.84.6
छिन्नगात्रैर्विकवचैर्विशिरस्कैः समन्ततः ।
पातितैश्च पतद्भिश्च योधैरासीत्समावृता ॥ ८.८४.६ ॥
ఛిన్నమైన దేహాలు, కవచం లేనివారు, తలలేనివారు, పడిపోయినవారు, పడుతున్నవారైన యోధులతో అంతా కప్పబడి ఉంది.
8.84.7
धनञ्जयशराभ्यस्तैः स्यन्दनाश्वरथद्विपैः ।
सञ्छिन्नभिन्नविध्वस्तैर्व्यङ्गाङ्गावयवैः स्तृता।
गतसत्वैः ससत्वैश्च संवृताऽऽसीद्वसुन्धरा ॥ ८.८४.७ ॥
ధనంజయుని బాణాలచే కొట్టబడిన రథాలు, గుర్రాలు, రథికులు, ఏనుగులతో, ఛిన్నమైన, చీలిన, నాశనమైన అవయవాలతో భూమి కప్పబడి ఉంది; చచ్చినవారితో, బతికి ఉన్నవారితో కూడా.
8.84.8
सुदुर्गमा सुविषमा घोराऽत्यर्थं सुदुर्दृशा ।
रणभूमिरभूद्राजन्महावैतरणी यथा ॥ ८.८४.८ ॥
ఓ రాజా! ఆ రణభూమి దాటరానిదిగా, అతి విషమంగా, భయంకరంగా, చూడలేనంత భయానకంగా మహావైతరణీ నదిలా మారింది.
8.84.9
ईषाचक्राक्षभल्लैश्च व्यश्वैः साश्वैश्च युध्यताम् ।
ससूतैर्हतसूतैश्च रथैः स्तीर्णाऽभवन्मही ॥ ८.८४.९ ॥
పోరాడుతున్నవారి ఈషలు, చక్రాలు, ఇరుసులు, భల్లాల వల్ల విరిగిన, గుర్రాలులేని, గుర్రాలతో కూడిన, సారథులతో, చంపబడిన సారథులతో కూడిన రథాలతో భూమి నిండిపోయింది.
8.84.10
सुवर्णवर्मसन्नाहैर्योधैः कनकमालिभिः ।
आस्थिताः क्लृप्तवर्माणो भद्रा नित्यमदा द्विपाः ॥ ८.८४.१० ॥
బంగారు కవచం, తొడుగు ధరించిన, బంగారు మాలలు ధరించిన యోధులు ఎక్కిన, కవచాలు అలంకరించిన, శ్రేష్ఠమైన, ఎల్లప్పుడూ మదించిన ఏనుగులు.
8.84.11
क्रुद्धाः क्रुरैर्महामात्रैः प्रेषितार्जुनमभ्ययुः ।
चतुः शता रथवरा हताः पेतुः किरीटिना ॥ ८.८४.११ ॥
క్రూరులైన మహామాత్యులు పంపగా కోపోద్రిక్తులై వారు అర్జునునిపైకి దూకారు; నాలుగు వందల శ్రేష్ఠ రథాలు కిరీటి చేత హతమై కూలిపోయాయి.
8.84.12
पर्यस्तानीव शृङ्गाणि ससत्वानि महागिरेः ।
धनञ्जयशराभ्यस्तैः स्तीर्णा भूर्वरवारणैः ॥ ८.८४.१२ ॥
మహా పర్వతపు శిఖరాలు జీవులతో సహా తలకిందులైనట్లు, ధనంజయుని బాణాలచే కొట్టబడిన ఉత్తమ ఏనుగులతో భూమి నిండిపోయింది.
8.84.13
समन्ताज्जलदप्रख्यान्वारणान्मदवर्षिणः ।
अभिपेदेऽर्जुनरथो घनान्भिन्दन्निवांशुमान् ॥ ८.८४.१३ ॥
నలువైపులా మేఘాల వంటి, మదజలం కురిపించే ఏనుగుల వైపు అర్జునుని రథం దూసుకెళ్లింది; సూర్యుడు మేఘాలను చీల్చినట్టు.
8.84.14
हतैर्गजमनुष्याश्वैर्भिन्नैश्च बहुधा रथैः ।
विशस्त्रयन्त्रकवचैर्युद्धशौण्डैर्गतासुभिः।
उपविद्धायुधैर्मार्गः स्तीर्णोऽभूत्फल्गुनेन वै ॥ ८.८४.१४ ॥
చచ్చిన ఏనుగులు, మనుషులు, గుర్రాలు, పలురకాలుగా విరిగిన రథాలు, ఆయుధాలు కవచాలు వదిలిన ప్రాణం లేని యోధులతో అర్జునుని మార్గం పరచబడింది.
8.84.15
विस्फारितं च गाण्डीवमत्यासीद्भैरवस्वनम् ।
सुघोषं वज्रनिष्पेषं स्तनयन्निव तोयदः ॥ ८.८४.१५ ॥
గాండీవ ధనుస్సు విస్తారంగా లాగబడి భయంకరమైన ధ్వని చేసింది; వజ్రం ఢీకొన్నట్టు, మేఘం గర్జించినట్టు.
8.84.16
ततः प्रादीर्यत चमूर्धनञ्जयशराहता ।
महावातसमाविद्धा महानौरिव सागरे ॥ ८.८४.१६ ॥
అప్పుడు అర్జునుని బాణాలతో కొట్టబడిన సేన చీలిపోయింది; మహాగాలికి తాకిన పెద్ద ఓడ సముద్రంలో విరిగినట్టు.
8.84.17
नानारूपाः प्राणहराः शरा गाण्डीवचोदिताः ।
अलातोल्काशनिप्रख्यास्तव सैन्यं विनिर्दहन् ॥ ८.८४.१७ ॥
గాండీవంతో ప్రయోగించబడిన, అనేక రూపాల, ప్రాణాలు హరించే బాణాలు అగ్నిజ్వాలలు, ఉల్కలు, పిడుగుల వలె మీ సేనను దహించాయి.
8.84.18
महागिरौ वेणुवनं निशि प्रज्वलितं यथा ।
तथा तव महासैन्यं प्रास्फुरच्छरपीडितम् ॥ ८.८४.१८ ॥
ఒక పెద్ద పర్వతంపై రాత్రివేళ వెదురు వనం మండినట్టు, బాణాలతో బాధింపబడిన మీ మహాసేన వణికింది.
8.84.19
तद्विनष्टं सुविध्वस्तं तव सैन्यं किरीटिना ।
हतप्रविहतं बाणैः सर्वतः प्रद्रुतं दिशः ॥ ८.८४.१९ ॥
కిరీటధారి చేత మీ సేన పూర్తిగా నాశనమై చిందరవందరైంది. బాణాలతో కొట్టబడి, హతమై, అది అన్ని దిక్కులకు పారిపోయింది.
8.84.20
सश्वापदा मृगगणा दावाग्नित्रासिता यथा ।
कुरवः पर्यवर्तन्त निर्दग्धाः सव्यसाचिना ॥ ८.८४.२० ॥
అడవి మంటకు భయపడిన క్రూర మృగాలతో కూడిన జింకల గుంపుల్లా, సవ్యసాచి చేత దహించబడిన కురువులు తిరిగి తిరిగి పారిపోయారు.
8.84.21
उत्सृज्य च महाबाहुं भीमसेनं तथा रणे ।
बलं कुरूणामुद्विग्नं सर्वमासीत्पराङ्मुखम् ॥ ८.८४.२१ ॥
యుద్ధంలో మహాబాహువైన భీమసేనుణ్ణి విడిచి, కురువుల సేనంతా కలత చెంది వెనుదిరిగి పారిపోయింది.
8.84.22
ततः कुरुषु भग्नेषु बीभत्सुरपराजितः ।
भीमसेनं समासाद्य मुहूर्तं सोऽभ्यवर्तत ॥ ८.८४.२२ ॥
అప్పుడు కురువులు భగ్నమైనప్పుడు, అజేయుడైన బీభత్సుడు (అర్జునుడు) భీమసేనుని చేరి ఒక క్షణం అక్కడే నిలిచాడు.
8.84.23
समागम्य च भीमेन मन्त्रयित्वा च फल्गुनः ।
विशल्यमरुजं चास्मै कथयित्वा युधिष्ठिरम् ॥ ८.८४.२३ ॥
భీముణ్ణి కలిసి చర్చించిన తర్వాత, ఫల్గునుడు (అర్జునుడు) యుధిష్ఠిరుడు బాణం లేకుండా, నొప్పి లేకుండా ఉన్నాడని ఆయనకు చెప్పాడు.
8.84.24
भीमसेनाभ्यनुज्ञातस्ततः प्रायाद्धनञ्जयः ।
नादन्रथघोषेण पृथिवीं द्यां च भारत ॥ ८.८४.२४ ॥
భీమసేనుని అనుమతి పొంది, ధనంజయుడు (అర్జునుడు) బయలుదేరాడు, ఓ భారతా! అతని రథ ఘోషంతో భూమీ ఆకాశమూ మార్మోగాయి.
8.84.25
ततः परिवृतो वीरैर्दशभिः शत्रुतापनः ।
दुःशासनादवरजैस्तव पुत्रैर्धनञ्जयः ॥ ८.८४.२५ ॥
అప్పుడు శత్రువులను వేధించే ధనంజయుడు దుశ్శాసనుని తమ్ముళ్ళైన నీ పుత్రులు పదిమంది వీరులచే చుట్టుముట్టబడ్డాడు.
8.84.26
ते तमभ्यर्दयन्बाणैरुल्काभिरिव कुञ्जरम् ।
आततेष्वसना वीरा नृत्यन्त इव भारत ॥ ८.८४.२६ ॥
వారు అతనిని బాణాలతో, ఏనుగును మంటలతో కొట్టినట్లు కొట్టారు; ఓ భారతా, ఎక్కుపెట్టిన విల్లులతో ఆ వీరులు నాట్యం చేస్తున్నట్లు ఉన్నారు.
8.84.27
अपसव्यांस्तु तांश्चक्रे रथेन मधुसूदनः ।
नियुक्तान्हि स तान्मेने यमायाशु किरीटिना ॥ ८.८४.२७ ॥
మధుసూదనుడు రథాన్ని ఎడమవైపుకు త్రిప్పాడు; కిరీటి వారిని త్వరగా యముని వద్దకు పంపినట్లు భావించాడు.
8.84.28
तथान्ये प्राणदन्मूढाः पराङ्मुखमिवार्जुनम् ॥ ८.८४.२८ ॥
అదే విధంగా ఇతరులు మూర్ఖులై అరిచారు, అర్జునుడు వెనుదిరిగినట్లు.
8.84.29
तेषां नानदतां केतूनश्वांश्चापानि सारथीन् ।
नाराचैरर्धचन्द्रैश्च क्षिप्रं पार्थो न्यकृन्तत ॥ ८.८४.२९ ॥
గర్జిస్తున్న వారి ధ్వజాలను, గుర్రాలను, విల్లులను, సారథులను పార్థుడు నారాచాలతో, అర్ధచంద్రబాణాలతో వెంటనే నరికాడు.
8.84.30
अथान्यैर्दशभिर्भल्लैः शिरांस्येषामपातयत् ।
रोषसंरक्तनेत्राणि सन्दष्टौष्ठानि भूतले ॥ ८.८४.३० ॥
తరువాత మరో పది భల్లాలతో వారి తలలను నేలకు పడగొట్టాడు; కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్ళు, కొరికిన పెదవులతో అవి నేలపై పడ్డాయి.
8.84.31
तेषां वक्राणि विबभुर्व्योम्नि तारागणा इव ॥ ८.८४.३१ ॥
వారి ముఖాలు ఆకాశంలో నక్షత్రసమూహాల వలె ప్రకాశించాయి.
8.84.32
तांस्तु भल्लैर्महावेगैर्दशभिर्दश कौरवान् ।
रुक्माङ्गदाव्रुक्मपुङ्खैर्हत्वा प्रायादमित्रहा ॥ ८.८४.३२ ॥
ఆ కౌరవులను ఒక్కొక్కరిని పది పది వేగమైన భల్లములతో కొట్టి, శత్రుసంహారకుడు ముందుకు సాగిపోయాడు.