ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.85.1
तमायान्तं महावेगैरश्वैः कपिवरध्वजम् ।
युद्धायाभ्यद्रवन्दीराः कुरूणां नवतीं रथाः ॥ ८.८५.१ ॥
ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ, ਕਪਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਉਸ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਨੱਬੇ ਵੀਰ ਰਥੀ ਯੁੱਧ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ।
8.85.2
कृत्वा संशप्तका घोरं शपथं पारलौकिकम् ।
परिवव्रुर्नरव्याघ्रा नरव्याघ्रं रणेऽर्जुनम् ॥ ८.८५.२ ॥
ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੇ ਪਰਲੋਕ ਸੰਬੰਧੀ ਭਿਆਨਕ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਰਵਿਆਘਰਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਰਵਿਆਘਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
8.85.3
कृष्णः श्वेतान्महावेगानश्वान्काञ्चनभूषणान् ।
मुक्ताजालप्रतिच्छन्नान्प्रैषीत्कर्णरथं प्रति ॥ ८.८५.३ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਚਿੱਟੇ, ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਘੋੜੇ ਕਰਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਤੋਰੇ।
8.85.4
प्रेक्ष्य कर्णरथं यान्तमरिघ्नं तं धनञ्जयम् ।
बाणवर्षैरभिघ्नन्तः संशप्तकगणा ययुः ॥ ८.८५.४ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਉਸ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
8.85.5
त्वरमाणांस्तु तान्सर्वान्ससूतेष्वसनध्वजान् ।
जघान नवतिं वीरानर्जुनो निशितैः शरैः ॥ ८.८५.५ ॥
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰਥੀਆਂ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਨੱਬੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.85.6
तेऽपतन्त हता बाणैर्नानारूपैः किरीटिना ।
विमानेभ्यः सुकृतिनः स्वर्गात्पुण्यक्षये यथा ॥ ८.८५.६ ॥
ਕਿਰੀਟੀ ਦੇ ਨਾਨਾ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਜਿਵੇਂ ਪੁੰਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਪੁੰਨਵਾਨ ਵਿਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।
8.85.7
ततः सरथनागाश्वाः कुरवः कुरुसत्तमम् ।
निर्भया भरतश्रेष्ठमभ्यवर्तन्त फल्गुनम् ॥ ८.८५.७ ॥
ਫਿਰ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਡਰ ਕੌਰਵ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲ ਵਧੇ।
8.85.8
तदायस्तमनुष्याश्वमुदीर्णवरवारणम् ।
पुत्राणां ते महासैन्यं समरौत्सीद्धनञ्जयम् ॥ ८.८५.८ ॥
ਫਿਰ ਬਖ਼ਤਰਬੰਦ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਲੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਸੈਨਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
8.85.9
शक्त्यृष्टितोमरप्रासैर्गदानिस्त्रिंशसायकैः ।
प्राच्छादयन्महेष्वासाः कुरवः कुरुनन्दनम् ॥ ८.८५.९ ॥
ਮਹਾਧਨੁੱਖੀ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਰਿਸ਼ਟੀ, ਤੋਮਰ, ਪ੍ਰਾਸ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੁਰੂਨੰਦਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ।
8.85.10
तामन्तरिक्षे विततां शस्त्रवृष्टिं समन्ततः ।
व्यधमत्पाण्डवो बाणैस्तमः सूर्य इवांशुभिः ॥ ८.८५.१० ॥
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀ ਉਸ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ।
8.85.11
ततो म्लेच्छाः स्थिता मत्तैस्त्रयोदशशतैर्गजैः ।
पार्श्वतो व्यहनन्पार्थं तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ८.८५.११ ॥
ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੇਰਾਂ ਸੌ ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖੜ੍ਹੇ ਮਲੇਛਾਂ ਨੇ ਪਾਸਿਓਂ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
8.85.12
कर्णिनालीकनाराचैस्तोमरप्रासशक्तिभिः ।
कर्पणैर्भिण्डिपालैश्च रथस्थं पार्थमार्दयन् ॥ ८.८५.१२ ॥
ਕਰਣੀ, ਆਲੀਕ, ਨਾਰਾਚ, ਤੋਮਰ, ਪ੍ਰਾਸ, ਸ਼ਕਤੀ, ਕਰਪਣ ਤੇ ਭਿੰਡਿਪਾਲ ਨਾਲ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
8.85.13
तां शस्त्रवृष्टिमतुलां द्विपस्थैः प्रेषितां प्रभुः ।
चिच्छेद निशितैर्भल्लैरर्धचन्द्रैश्च फल्गुनः ॥ ८.८५.१३ ॥
ਬਲਵਾਨ ਫਲ੍ਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਭੱਲਾਂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਚੰਦਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.85.14
अथ तान्द्विरदान्सर्वान्नानालिङ्गैः शरोत्तमैः ।
सपताकध्वजारोहान्गिरीन्वज्रैरिवाभिनत् ॥ ८.८५.१४ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਵਜ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਤੋੜੇ ਜਾਣ।
8.85.15
ते हेमपुङ्खैरिषुभिरर्दिता हेममालिनः ।
हताः पेतुर्महानागाः साग्रिज्वाला इवाद्रयः ॥ ८.८५.१५ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ ਉਹ ਮਹਾਗਜ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਅਗਨੀ-ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ।
8.85.16
ततो गाण्डीवनिर्घोषो महानासीद्विशाम्पते ।
स्तनतां कूजतां चैव मनुष्यगजवाजिनाम् ॥ ८.८५.१६ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਗਾਂਡੀਵ ਦਾ ਮਹਾਨ ਘੋਸ਼ ਹੋਇਆ; ਗਰਜਦੇ ਅਤੇ ਕੁਰਲਾਉਂਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੌਲੇ ਨਾਲ।
8.85.17
कुञ्चराश्च हता राजन्दद्रुवुस्ते समन्ततः ।
अश्वाश्च पर्यधावन्त हतारोहा दिशो दश ॥ ८.८५.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਚੇ ਹਾਥੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਅਤੇ ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਨ ਲੱਗੇ।
8.85.18
रथा हीना नहाराज रथिभिर्वाजिभिस्तथा ।
गन्धर्वनगराकारा दृश्यन्ते स्म सहस्रशः ॥ ८.८५.१८ ॥
ਹੇ ਨਰਰਾਜ! ਰਥ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਹੋ ਕੇ ਗੰਧਰਵ-ਨਗਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸਣ ਲੱਗੇ।
8.85.19
अश्वारोहा महाराज धावमाना इतस्ततः ।
तत्रतत्रैव दृश्यन्ते निहताः पार्थसायकैः ॥ ८.८५.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਘੋੜਸਵਾਰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
8.85.20
तस्मिन्क्षणे पाण्डवस्य बाह्वोर्बलमदृश्यत ।
यत्सादिनो वारणांश्च रथांश्चैकोऽजयद्युधि ॥ ८.८५.२० ॥
ਉਸ ਪਲ ਪਾਂਡਵ ਦਾ ਬਾਹੂ-ਬਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਹੀ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
8.85.21
असंयुक्ताश्च ते राजन्परिवृत्ता रणं प्रति ।
नरा नागा रथाश्चैव नदन्तोऽर्जुनमभ्ययुः ॥ ८.८५.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਖਿੰਡ ਚੁੱਕੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆਏ; ਮਨੁੱਖ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਰਥ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਵਧੇ।
8.85.22
ततस्त्र्येङ्गेण महता बलेन भरतर्षभ ।
दृष्ट्वा परिवृतं राजन्भीमसेनः किरीटिनम् ॥ ८.८५.२२ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜਨ, ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਯੰਗ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਕਿਰੀਟੀ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਘਿਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ।
8.85.23
हतावशेषानुत्सृज्य त्वदीयान्कतिचिद्रथान् ।
जवेनाभ्यद्रवद्भीमो धनञ्जयरथं प्रति ॥ ८.८५.२३ ॥
ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁਝ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਭੀਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
8.85.24
ततस्तत्प्राद्रवत्सैन्यं हतभूयिष्ठमातुरम् ।
दृष्ट्वाऽर्जुनं तदा भीममागतं भ्रातरं प्रति ॥ ८.८५.२४ ॥
ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਵਿਆਕੁਲ ਉਹ ਸੈਨਾ ਭੱਜ ਗਈ; ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਭੀਮ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ।
8.85.25
हतावशिष्टांस्तुरगानर्जुनेन महाबलः ।
भीमो व्यधमदश्रान्तो गदापाणिर्महाहवे ॥ ८.८५.२५ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਨਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਬਚੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮ ਨੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
8.85.26
गदापाणिं तदा दृष्ट्वा भीमं भारत भारताः ।
मेनिरे तमनुप्राप्तं दण्डपाणिमिवान्तकम् ॥ ८.८५.२६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਏ ਭੀਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਾਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੰਡ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਏ ਨੇੜੇ ਆਏ ਅੰਤਕ (ਯਮ) ਵਰਗਾ ਸਮਝਿਆ।
8.85.27
कालरात्रिमिवात्युग्रां नरनागाश्वभोजनाम् ।
प्राकाराट्टपुरद्वारदारणीमतिदारुणाम् ॥ ८.८५.२७ ॥
ਉਹ ਗਦਾ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਉਗਰ ਸੀ; ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੀ; ਕੰਧਾਂ, ਅੱਟਾਲਿਕਾਵਾਂ ਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪਾੜਨ ਵਾਲੀ; ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ।
8.85.28
गदां तुरगनाशाय त्वरन्भीमो व्यवासृजत् ।
सा जघान बहूनश्वानश्वारोहांश्च मारिष ॥ ८.८५.२८ ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਕਰਦੇ ਭੀਮ ਨੇ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ; ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
8.85.29
कांस्यायसतनुत्रांश्च नरानश्वांश्च पाण्डवः ।
पोथयामास गदया सशब्दं तेऽपतन्हताः ॥ ८.८५.२९ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਸਹਿਤ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
8.85.30
दन्तैर्दशन्तो वसुधां शेरते क्षतजोक्षिताः ।
भग्नमूर्धास्थिचरणाः क्रव्यादगणभोजनाः ॥ ८.८५.३० ॥
ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਢਦੇ, ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਲਿੱਬੜੇ, ਸਿਰ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਪੈਰ ਟੁੱਟੇ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਗਣਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣੇ ਉਹ ਪਏ ਹਨ।
8.85.31
असृङ्मांसवसाभिश्च तृप्तिमभ्यागता गदा ।
अस्थीन्यप्यश्नती तस्थौ कालरात्रीव दुर्दृशा ॥ ८.८५.३१ ॥
ਲਹੂ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਮਿੱਝ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਈ ਗਦਾ ਹੱਡੀਆਂ ਵੀ ਖਾਂਦੀ ਖੜੀ ਸੀ, ਭਿਆਨਕ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਵਾਂਗ।
8.85.32
सहस्राणि दशाश्वानां हत्वा पत्तींश्च भूयसः ।
भीमोऽभ्यधावत्सङ्क्रुद्धो गदापाणिरितस्ततः ॥ ८.८५.३२ ॥
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਿਆ।
8.85.33
गदापाणिं ततो भीमं दृष्ट्वा भारत तावकाः ।
मेनिरे समनुप्राप्तं कालदण्डोद्यतं यमम् ॥ ८.८५.३३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲਏ ਭੀਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਕਾਲਦੰਡ ਚੁੱਕੇ ਯਮ ਹੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
8.85.34
स मत्त इव मातङ्गः सङ्क्रुद्धः पाण्डुनन्दनः ।
प्रविवेश गजानीकं मकरः सागरं यथा ॥ ८.८५.३४ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮ, ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਮਗਰਮੱਛ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
8.85.35
विगाह्य च गजानीकं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
क्षणेन भीमः सङ्क्रुद्धस्तन्निन्ये यमसादनम् ॥ ८.८५.३५ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮ ਨੇ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
8.85.36
गजान्सकङ्कटान्मत्तान्सारोहान्सपताकिनः ।
पततः समपश्याम सपक्षान्पर्वतानिव ॥ ८.८५.३६ ॥
ਕਵਚਧਾਰੀ, ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਦੇ ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ।
8.85.37
हत्वा तु तद्गजानीकं भीमसेनो महाबलः ।
पुनः स्वरथमास्थाय पृष्ठतोऽर्जुनमभ्ययात् ॥ ८.८५.३७ ॥
ਉਸ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
8.85.38
ततः पराङ्मुखीभूतं निरुत्साहं बलं तव ।
तदानीं तु महाराज प्रायशः शस्त्रवेष्टितम् ॥ ८.८५.३८ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹਹੀਣ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
8.85.39
विलम्बमानं तत्सैन्यभप्रगल्भमवस्थितम् ।
दृष्ट्वा प्राच्छादयद्बाणैरर्जुनः शस्त्रवृष्टिभिः ॥ ८.८५.३९ ॥
ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਡਗਮਗਾਉਂਦੀ, ਹਿੰਮਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੜ੍ਹੀ ਵੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
8.85.40
नराश्वरथमातङ्गा युधि गाण्डीवधन्वना ।
शरव्रातैश्चिता रेजुः कदम्बा इव केसरैः ॥ ८.८५.४० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਕਦੰਬ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੇਸਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
8.85.41
ततः कुरुणामभवदार्तनादो महान्नृप ।
नराश्वनागासुहनान्दृष्ट्वा बाणान्किरीटिनः ॥ ८.८५.४१ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਵਿਰਲਾਪ ਉੱਠਿਆ।
8.85.42
हाहाकृतं भृशं त्रस्तं लीयमानं परस्परम् ।
अलातचक्रवत्सैन्यं तदा बभ्राम तावकम् ॥ ८.८५.४२ ॥
"ਹਾਏ ਹਾਏ" ਕਰਦੀ, ਬਹੁਤ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਚਿੰਬੜੀ ਹੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਉਦੋਂ ਅਲਾਤਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀ।
8.85.43
ततोऽर्जुनशरध्वस्तं कुरूणां सुमहद्बलम् ।
न ह्यत्रासीदनिर्भिन्नो रथः सादी हयो गजः ॥ ८.८५.४३ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋਈ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਕੋਈ ਰੱਥ, ਸਾਰਥੀ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
8.85.44
आदीप्तमिव तत्सैन्यं शरैश्छिन्नतनुच्छदम् ।
आसीत्स्वशोणितक्लिन्नं रौद्रं नष्टं विशाम्पते ॥ ८.८५.४४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਵਚ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਕੱਟੀ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੀ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
8.85.45
तत्सैन्यं हतभूयिष्ठमाहतं निशितैः शरैः ।
न जहौ समरं प्राप्य फल्गुनं शत्रुतापनम् ॥ ८.८५.४५ ॥
ਬਹੁਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਈ ਉਹ ਫ਼ੌਜ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਲੜਾਈ ਨਾ ਛੱਡ ਸਕੀ।
8.85.46
तत्राद्भुतमपश्याम कौरवाणां पराक्रमम् ।
वध्यमानोऽपि यत्पार्थं न जहौ भरतर्षभ ॥ ८.८५.४६ ॥
ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਿਆ।
8.85.47
तं दृष्ट्वा विक्रमं तस्य कुरवः सव्यसाचिनः ।
निराशाः समपद्यन्त सर्वे कर्णस्य जीविते ॥ ८.८५.४७ ॥
ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਉਹ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਕਰਣ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
8.85.48
अविषह्यं तु पार्थस्य शरसंस्पर्शमाहवे ।
मत्वा न्यवर्तन्कुरवो जिता गाण्डीवधन्वना ॥ ८.८५.४८ ॥
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਛੋਹ ਅਸਹਿ ਮੰਨ ਕੇ ਕੌਰਵ ਮੁੜ ਗਏ; ਗਾਂਡੀਵਧਨਵਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
8.85.49
ते हित्वा समरे पार्थं वध्यमानाश्च सायकैः ।
प्रदुद्रुवुर्दिशो भीताश्चुक्रुशुश्चापि सूतजम् ॥ ८.८५.४९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਡਰ ਕੇ ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਣ) ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਨ ਲੱਗੇ।
8.85.50
तान्विद्रावयते पार्थः किरञ्शरशतान्बहून् ।
हर्षयन्पाण्डवीं सेनां राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ ८.८५.५० ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰ ਵਰਸਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
8.85.51
पुत्रास्तव महाराज जग्मुः कर्णरथं प्रति ।
अगाधे मज्जतां तेषां द्वीपः कर्णोऽभवत्तदा ॥ ८.८५.५१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਣ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਗਏ। ਅਥਾਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਿਆਂ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਰਣ ਹੀ ਟਾਪੂ ਬਣ ਗਿਆ।
8.85.52
कुरवो हि महाराज निर्विषाः पन्नगा इव ।
कर्णमेवोपलीयन्त भयाद्गाण्डीवघन्वनः ॥ ८.८५.५२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਕੌਰਵ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਡਰੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਰਣ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
8.85.53
यथा सर्वाणि भूतानि मृत्योर्भीतानि मारिष ।
उपलीयन्ति सन्त्रासाद्धर्मं लोकपरायणम् ॥ ८.८५.५३ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼! ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਆਸਰੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
8.85.54
तथा कर्णं महेष्वासं पुत्रास्तव नराधिप ।
उपालीयन्त सन्त्रासात्पाण्डवस्य महात्मनः ॥ ८.८५.५४ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕਰਣ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ।
8.85.55
ताञ्शोणितपरिक्लिन्नान्विषमस्थाञ्शरातुरान् ।
मा भैष्टेत्यब्रवीत्कर्णो भीतानाविष्टचेतसः ॥ ८.८५.५५ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ, ਵਿਖਮ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਏ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰੋ ਨਾ।"
8.85.56
सम्भग्नं हि बलं दृष्ट्वा बलात्पार्थेन तावकम् ।
धनुर्विस्फारयन्कर्णस्तस्थौ शत्रुजिघांसया ॥ ८.८५.५६ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਕਰਨ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
8.85.57
तान्प्रद्रुतान्कुरून्दृष्ट्वा कर्णः शस्त्रभृतां वरः ।
सञ्चिन्तयित्वा पार्थस्य वधे दध्रे मनः श्वसन् ॥ ८.८५.५७ ॥
ਭੱਜਦੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਨ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਇਆ, ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ।
8.85.58
विस्फार्य सुमहच्चापं ततश्चाधिरथिर्वृषः ।
पाञ्चालान्पुनराधावत्पश्यतः सव्यसाचिनः ॥ ८.८५.५८ ॥
ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਅਧਿਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਕਰਨ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
8.85.59
ततः क्षणेन क्षितिपाः क्षतजप्रतिमेक्षणाः ।
शरौघैश्छादयामासुर्महामेघा इवाचलम् ॥ ८.८५.५९ ॥
ਫਿਰ ਛਿਨ ਵਿੱਚ, ਲਹੂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਮੇਘ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਢਕਦੇ ਹਨ।
8.85.60
ततः शरसहस्राणि कर्णमुक्तानि मारिष ।
पाञ्चालानां हरत्प्राणांस्तमांसीव तमोनुदः ॥ ८.८५.६० ॥
ਫਿਰ ਕਰਨ ਦੇ ਛੱਡੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੇ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰ ਲਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਹਰਦਾ ਹੈ।
8.85.61
महदासीत्तदा युद्धं पाञ्चालानां महामते ।
वध्यतां सूतपुत्रेण मित्रार्थे मित्रगृद्धिना ॥ ८.८५.६१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਤਦ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਮਿੱਤਰ-ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।