Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.87

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.87.1

सर राजपुत्रेण समार्च्छदुग्र… ।
दुःशासनेन निकृतो निकृत्या ॥ ८.८७.१ ॥

ରାଜପୁତ୍ର ଉଗ୍ର ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲେ… ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ (ଭୀମ) କାଟିଲେ।

8.87.2

तत्राकरोद्दुष्करं राजपुत्रो ।
दुःशासनः कुरुवीरो महात्मा।
यद्भीमसेनं प्रतियोधयद्रणे ।
जम्भो यथा शक्रमुदारवीर्यम् ॥ ८.८७.२ ॥

ସେଠାରେ ରାଜପୁତ୍ର ଦୁଃଶାସନ, କୁରୁବୀର ମହାତ୍ମା, ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କଲେ; ରଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ବିରୋଧ କଲେ, ଯେପରି ଜମ୍ଭ ଉଦାରବୀର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।

8.87.3

धनुच्छित्त्वा भीमसेनस्य सङ्ख्ये ।
षड्भिः शरैः सारथिमभ्यविध्यत्।
ततोऽविध्यत्त्रिंशता भीमसेनं ।
वरेषुभिर्वन्यमिव द्विपेन्द्रम् ॥ ८.८७.३ ॥

ରଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଧନୁ କାଟି ଛଅ ବାଣରେ ସାରଥିଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ପରେ ତିରିଶ ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ, ଜଙ୍ଗଲୀ ଗଜରାଜ ପରି, ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.87.4

स कार्मुकं गृह्य तु भारसाधनं ।
भीमस्तदा राजपुत्रं ह्यविध्यत्।
पञ्चाशतैर्बाणगणैः स्तनानन्तरे ।
तोत्रैर्यथा तीव्रवेगं द्विपेन्द्रम् ॥ ८.८७.४ ॥

ତା'ପରେ ଭୀମ ଭାର ବହିବାକୁ ସମର୍ଥ ଧନୁ ଧରି ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବକ୍ଷ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପଚାଶ ବାଣ ସମୂହରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଯେପରି ଅଙ୍କୁଶରେ ଦ୍ରୁତବେଗୀ ଗଜରାଜକୁ ବିଦ୍ଧ କରାଯାଏ।

8.87.5

ततस्तु राजन्विरथं महात्मा ।
दुःशासनो भीमसेनं चकार।
निहत्य सङ्ख्ये चतुरोऽस्य बाहा… ।
ञ्छित्त्वा रथेषां पुनरेव चाक्षिपत् ॥ ८.८७.५ ॥

ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ମହାତ୍ମା ଦୁଃଶାସନ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ରଥହୀନ କଲେ। ରଣରେ ତାଙ୍କର ଚାରି… (ଅଶ୍ୱ) ବଧ କରି, ରଥାଶ୍ୱ କାଟି ପୁଣି ପ୍ରହାର କଲେ।

8.87.6

ततः क्षितिस्वो ह्यबरुह्य याना… ।
द्वृकोदरो मदया तस्य वाहान्।
यमक्षयं प्रेषयित्वा महात्मा ।
रथं समाकर्पत राजसूनोः ॥ ८.८७.६ ॥

ତା'ପରେ ଭୂପତି ଭୀମସେନ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ମହାତ୍ମା ଦ୍ୱୃକୋଦର ନିଜ ଗଦାରେ ତାହାର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରର ରଥକୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଟାଣିଲେ।

8.87.7

तस्मादवप्लुत्य रथात्ससर्ज ।
दुःशासनस्तोमरमुग्रवेगम्।
स तेन विद्धो ह्युरसि ह्यप्रमेयो ।
गदां तस्मै विससर्जाप्रमेयाम् ॥ ८.८७.७ ॥

ତା'ପରେ ରଥରୁ ଡେଇଁ ଦୁଃଶାସନ ଭୟଙ୍କର ବେଗର ଏକ ଭଲ୍ଲ ନିକ୍ଷେପ କଲା। ତାହା ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲା; ତଥାପି ଅପ୍ରମେୟ ଭୀମ ତାହା ଉପରେ ଅପ୍ରମେୟ ଗଦା ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

8.87.8

ततः क्रोधाद्भीमसेनः कृतानि ।
सर्वाणि दुःखान्यनुसंस्मरन्वै।
संस्मृत्य संस्मृत्य तथा प्रतिज्ञा… ।
मुग्रामसौ राजपुत्रौ व्यषीदत् ॥ ८.८७.८ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ଭୀମସେନ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ସ୍ମରଣ କଲେ। ବାରମ୍ବାର ସ୍ମରଣ କରି, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ସେହି ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅବସନ୍ନ ହେଲେ।

8.87.9

सञ्चिन्तितं रोषमतीव वेगा-
त्त्रयोदशाब्दं पुरुषप्रवीरः।
प्रगृह्य वज्राशनितुल्यवेगां ।
गदां करेणाथ वृकोदरो रुषा ॥ ८.८७.९ ॥

ତେର ବର୍ଷ ଧରି ମନରେ ସଞ୍ଚିତ ଥିବା ପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧ ବେଗରେ ଉଛୁଳି ଉଠିଲା। ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃକୋଦର ବଜ୍ର ଓ ଅଶନି ସଦୃଶ ବେଗର ଗଦା ହାତରେ ଧରି କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

8.87.10

निपातयित्वा पृथिवीतले भृशं ।
स ताजयामा वृकोदरो बली।
अतीव सन्ताडितभिन्नगात्रो ।
दुःशासनो वै निपपात भूमौ ॥ ८.८७.१० ॥

ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ପକାଇ ବଳବାନ ବୃକୋଦର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ। ଅତ୍ୟଧିକ ଆଘାତରେ ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦୁଃଶାସନ ପ୍ରକୃତରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

8.87.11

आक्रम्य कण्ठे युधि राजपुत्रं ।
संरक्तनेत्रो ह्यब्रवीद्धार्तराष्ट्रम्।
तद्ब्रूहि किं त्वं परिमार्गमाणो ।
ह्यस्मान्पराभूय इहागतः पुनः ॥ ८.८७.११ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ କଣ୍ଠ ଚାପି ଧରି, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ ସେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲା: "କୁହ, ତୁମେ କ'ଣ ଖୋଜି ପୁଣି ଆମକୁ ପରାସ୍ତ କରିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ?"

8.87.12

दिदीपयंस्तद्भृशदीपितं मे ।
चिरार्जितं रोषमतिप्रदीप्तम्।
मधु प्रपास्ये तव कोष्टभाजना… ।
दित्यब्रवीद्भीमसेनस्तरस्वी ॥ ८.८७.१२ ॥

"ଦୀର୍ଘକାଳ ସଞ୍ଚିତ ମୋ କ୍ରୋଧକୁ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଜଳୁଛି, ତାହାକୁ ଆହୁରି ଜାଳି, ତୁମ ପେଟର ପାତ୍ରରୁ ମଧୁ ମୁଁ ପାନ କରିବି…" ଏହା ବେଗବାନ ଭୀମସେନ କହିଲେ।

8.87.13

दुःशासनं कण्ठदेशे प्रमृद्रं… ।
स्ततः क्रूरं भीमसेनश्चकार।
कतं व्यंसयित्वा सहसा ससार ।
बलादसौ धार्तराष्ट्रस्तरस्वी ॥ ८.८७.१३ ॥

ଦୁଃଶାସନଙ୍କ କଣ୍ଠ ଉପରେ ଚାପି… ତାପରେ ଭୀମସେନ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଭାବେ କଲେ; ହଠାତ୍ ତାକୁ ଟାଣି ବଳପୂର୍ବକ ଚାଲିଗଲେ — ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେହି ବେଗବାନ ପୁତ୍ର।

8.87.14

भीमोऽभिदुद्राव सुतं त्वदीयं ।
सपत्रतां दर्शयन्धार्तराष्ट्रे।
मृगं मुहुः सिंहशिशुर्यथा वने ।
तथाश्वभिद्रुत्य महाबलं बली ॥ ८.८७.१४ ॥

ଭୀମ ତୁମ ପୁତ୍ର ଉପରେ ଝାପି ପଡ଼ିଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତା ଦେଖାଇ — ବନରେ ସିଂହଛୁଆ ହରିଣ ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ଝାପି ପଡ଼ିବା ପରି, ସେହି ବଳବାନ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସେହି ମହାବଳଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

8.87.15

निगृह्य चैनं परमेण कर्मणा ।
उत्क्षिप्य चोत्क्षिप्य च तूर्णमेनम्।
भूमौ तदा निष्पिपेषाथ वीर ।
असिं विकोशं विमलं चकार ॥ ८.८७.१५ ॥

ତାକୁ ଧରି, ପରମ କର୍ମରେ, ବାରମ୍ବାର ଉଠାଇ ଉଠାଇ, ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ଭୂମିରେ ସେ ବୀର ପିଷି ଦେଲେ; ତା'ପରେ କୋଷରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଖଡ୍ଗ ବାହାର କଲେ।

8.87.16

तं पातयित्वा तु वृकोदरोऽथ ।
जगर्ज हर्षेण विनादयन्दिशः।
नादेन तेनाखिलपार्श्ववर्तिनो ।
मूर्च्छाकुलाः पतितास्त्वाजमीढ ॥ ८.८७.१६ ॥

ତାକୁ ପକାଇ ବୃକୋଦର ହର୍ଷରେ ଗର୍ଜନ କଲେ ଓ ଦିଗସମୂହ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲେ। ସେ ନାଦରେ ପାଖର ସମସ୍ତେ ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ, ହେ ଅଜମୀଢ।

8.87.17

दुःशासनं तत्र समीक्ष्य राज… ।
न्भीमो महाबाहुरचिन्त्यकर्मा।
स्मृत्वा च केशग्रहणं च देव्या ।
वस्त्रापहारं च रजस्वलायाः ॥ ८.८७.१७ ॥

ସେଠାରେ ଦୁଃଶାସନକୁ ଦେଖି, ରା… ମହାବାହୁ ଭୀମ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟକର୍ମା, ଦେବୀ (ଦ୍ରୌପଦୀ)ଙ୍କ କେଶ ଧରାଯିବା ଓ ରଜସ୍ୱଳା ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ହରଣ ସ୍ମରଣ କଲେ।

8.87.18

अनागसो भर्तृपराङ्मुखाया ।
दुःखानि दत्तान्यपि विप्रचिन्त्या।
जज्वाल कोपादथ भीमसेन ।
आज्यप्रसिक्तो हि यथा हुताशः ॥ ८.८७.१८ ॥

ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ଓ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କଠାରୁ ବିମୁଖ ନ ହୋଇଥିବା ନାରୀକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦୁଃଖ ଗଭୀରଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ଭୀମସେନ ଘିଅ ଢାଳିଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି କ୍ରୋଧରେ ଜଳି ଉଠିଲେ।

8.87.19

तत्राह कर्णं च सुयोधनं च ।
कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव।
निहन्मि दुःशासनमद्य पापं ।
संरक्ष्यतामद्य समस्तयोधाः ॥ ८.८७.१९ ॥

ସେଠାରେ ସେ କର୍ଣ୍ଣ, ସୁଯୋଧନ, କୃପ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଓ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ — "ଆଜି ମୁଁ ଏହି ପାପୀ ଦୁଃଶାସନକୁ ବଧ କରିବି; ଆଜି ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହନ୍ତୁ।"

8.87.20

सुयोधनस्याधिरथेः समक्षम् ॥ ८.८७.२० ॥

ସୁଯୋଧନ ଓ ଅଧିରଥ-ପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କ ସମକ୍ଷରେ।

8.87.21

असिं समुद्यम्य सितं सुधारं ।
कण्ठे पदाक्रम्य च वेपमानम्।
उवाच तद्गौरिति यद्ब्रुवाणो ।
हृष्टोऽवदः कर्णसुयोधनाभ्याम् ॥ ८.८७.२१ ॥

ଝଲସୁଥିବା, ଧାରଦାର ଖଡ୍ଗ ଟାଣି, କମ୍ପୁଥିବା ତାର ଗଳାରେ ପାଦ ରଖି ସେ କହିଲେ — "ସେ ଗାଈ..." ଏହିପରି କହି ହର୍ଷରେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ।

8.87.22

ये राजसूयावभृथे पवित्रा ।
जाताः कछा याज्ञसेन्या दुरात्मन्।
ते पाणिना कतरेणावकृष्टा… ।
स्तद्ब्रूहि त्वां पृच्छति भीमसेनः ॥ ८.८७.२२ ॥

ରାଜସୂୟ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନରେ ପବିତ୍ର ଯାଜ୍ଞସେନୀ (ଦ୍ରୌପଦୀ)ଙ୍କ କେଶ କେଉଁ ହାତରେ ଟାଣାଯାଇଥିଲା, ହେ ଦୁରାତ୍ମା? ତାହା କୁହ; ଭୀମସେନ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛନ୍ତି।

8.87.23

जगाद भीमं परिवृत्तनेत्रः ॥ ८.८७.२३ ॥

କ୍ରୋଧରେ ଆଖି ଘୁରାଇ ସେ ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲା।

8.87.24

अयं करिकराकारः पीनस्तनविमर्दनः ।
गोसहस्रप्रदाता च क्षत्रियान्तकरः करः ॥ ८.८७.२४ ॥

ହାତୀ ଶୁଣ୍ଢ ପରି ଏହି ହାତ, ଯାହାକି ପୀନ ସ୍ତନ ମର୍ଦନ କରିଥିଲା, ସହସ୍ର ଗାଭୀ ଦାନ କରିଥିଲା ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିନାଶକ।

8.87.25

अनेन याज्ञसेन्या मे भीम केशा विकर्षिताः ।
पश्यतां कुरुमुख्यानां युष्माकं च सभासदाम् ॥ ८.८७.२५ ॥

ହେ ଭୀମ, ଏହି ହାତରେ ମୋ ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ କେଶ ଟାଣାଯାଇଥିଲା; କୁରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ତୁମେ ଓ ସଭାସଦମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ।

8.87.26

एवं त्वसौ राजसुतं निशम्य ।
ब्रुवन्तमाजौ विनिपीड्य वक्षः।
भीमो बलात्तं प्रतिगृह्य दोर्भ्या… ।
मुच्चैर्ननादाथ समस्तयोधान् ॥ ८.८७.२६ ॥

ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଛାତି ଚାପି, ବଳରେ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଧରି, ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଶୁଣାଇ ଭୀମ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।

8.87.27

उवाच यस्यास्ति बलं स रक्ष… ।
त्वसौ भवेदद्य निरस्तबाहुः।
दुःशानं जीवितं प्रोत्सृजन्त… ।
माक्षिप्य योधांस्तरसा महाबलः ॥ ८.८७.२७ ॥

ସେ କହିଲେ, 'ଯାହାର ବଳ ଅଛି ସେ ରକ୍ଷା କରୁ; ଆଜି ଏ ବାହୁହୀନ ହେଉ।' ଦୁଃଶାସନ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ବେଳେ ମହାବଳ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।

8.87.28

एवं क्रुद्धो भीमसेनः करेण ।
उत्पाटयामास भुजं महात्मा।
दुःशासनं तेन स वीरमध्ये ।
जघान वज्राशनिसन्निभेन ॥ ८.८७.२८ ॥

ଏପରି କ୍ରୋଧିତ ଭୀମସେନ ନିଜ ହାତରେ ମହାତ୍ମା ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ବାହୁ ଉପାଡ଼ିଦେଲେ; ପରେ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ବାହୁରେ ବଜ୍ର ଓ ଅଶନି ସଦୃଶ ଆଘାତରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

8.87.29

कण्ठे समाक्रम्य च वेपमानं ।
कृत्वाऽनु रूपं परमं सुघोरम्।
कालान्तकाभ्यां सदृशं तदानीं ।
विदार्य वक्षश्च महारथस्य ॥ ८.८७.२९ ॥

କମ୍ପମାନ ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ଚାପି ଧରି, ପରମ ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେତେବେଳେ କାଳ ଓ ଅନ୍ତକ ସଦୃଶ ହୋଇ ମହାରଥଙ୍କ ବକ୍ଷ ବିଦାରଣ କଲେ।

8.87.30

दुःशासनस्य निपुशासनस्य ।
उद्धृत्य वक्षः पतितस्य भूमौ।
ततोऽपिबच्छोणितमस्य कोष्ण… ।
मास्वाद्य चास्वाद्य च वीक्षमाणः ॥ ८.८७.३० ॥

ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ବକ୍ଷ ଉଠାଇ, ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ଉଷ୍ଣ ରକ୍ତ ପାନ କଲେ; ସ୍ୱାଦ ନେଇ, ବାରମ୍ବାର ସ୍ୱାଦ ନେଇ ଦେଖିଲେ।

8.87.31

क्रुद्धः प्रहृष्टो निजगाद वाक्यं ।
स्तन्यस्य मातुः पयसोऽमृतस्य।
माध्वीकजस्येव रसस्य तस्य ।
मधोश्च पानाद्यवकस्य पानात् ॥ ८.८७.३१ ॥

କ୍ରୋଧ ଓ ହର୍ଷରେ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ମାତାର ସ୍ତନ୍ୟ ପୟ ପରି, ଅମୃତ ପରି, ମଧୁଜାତ ମଦିରାର ରସ ପରି, ମଧୁ ଓ ଯବକ ପାନ ପରି ସେ ରସ।

8.87.32

पयोदधिभ्यां मथिताच्च मुख्या… ।
त्तथेक्षुसारस्य मनोहरस्य।
सर्वेभ्य एवाभ्यधिको रसोऽस्य ।
मतो ममाद्याहितलोहितस्य ॥ ८.८७.३२ ॥

ଦୁଗ୍ଧ ଓ ଦହି ସହ ମଥିତ, ମୁଖ୍ୟ… ଆଖୁସାରର ମନୋହର ରସ ଅପେକ୍ଷାଓ, ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହାର ରସ; ଆଜି ରକ୍ତ ବୁହାଯାଇଥିବା ଏହାର ରସ ମୋ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ବିଚାରିତ।

8.87.33

एवं ब्रुवाणं पुनरुत्थितं त… ।
मास्फोट्य वल्गन्तमतिप्रहृष्टम्।
ये भीमसेनं ददृशुस्तदानीं ।
प्रायेण तेऽपि व्यथिता निपेतुः ॥ ८.८७.३३ ॥

ଏହିପରି କହି ପୁଣି ଉଠି, ବାହୁ ଚାପୁଡ଼ି, ଅତିଶୟ ହର୍ଷରେ ଡେଇଁ ଚାଲିଥିବା ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ।

8.87.34

ये चापि नासन्पतिता मनुष्या… ।
स्तेषां करेभ्यः पतितं तु शस्त्रम्।
भयाच्च सञ्चुक्रुशुरस्वरैस्तदा ।
निमीलिताक्षा मुमुहुश्च तत्र ॥ ८.८७.३४ ॥

ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ପଡ଼ି ନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ହାତରୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଖସି ପଡ଼ିଲା; ଭୟରେ ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ଜୋରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ସେଠାରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇଗଲେ।

8.87.35

ये तत्र भीमं रुधिरं पिबन्तं ।
दुःशासनस्य ददृशुः प्रपन्नाः।
नायं मनुष्यस्त्विति भाषमाणाः ।
सर्वेऽपलायन्त भयाभिपन्नाः ॥ ८.८७.३५ ॥

ସେଠାକୁ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ରକ୍ତ ପାନ କରୁଥିବା ଭୀମଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ 'ଏ ମଣିଷ ନୁହେଁ' ବୋଲି କହି ଭୟରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ପଳାଇଲେ।