ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.87.1
सर राजपुत्रेण समार्च्छदुग्र… ।
दुःशासनेन निकृतो निकृत्या ॥ ८.८७.१ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਉਗ੍ਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ… ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ (ਭੀਮ ਨੇ) ਕੱਟਿਆ।
8.87.2
तत्राकरोद्दुष्करं राजपुत्रो ।
दुःशासनः कुरुवीरो महात्मा।
यद्भीमसेनं प्रतियोधयद्रणे ।
जम्भो यथा शक्रमुदारवीर्यम् ॥ ८.८७.२ ॥
ਉਥੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਕੁਰੂਵੀਰ ਮਹਾਤਮਾ, ਨੇ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਭ ਉਦਾਰਵੀਰਜ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਸੀ।
8.87.3
धनुच्छित्त्वा भीमसेनस्य सङ्ख्ये ।
षड्भिः शरैः सारथिमभ्यविध्यत्।
ततोऽविध्यत्त्रिंशता भीमसेनं ।
वरेषुभिर्वन्यमिव द्विपेन्द्रम् ॥ ८.८७.३ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਛੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਤੀਹ ਉੱਤਮ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ, ਜੰਗਲੀ ਗਜਰਾਜ ਵਾਂਗ, ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.87.4
स कार्मुकं गृह्य तु भारसाधनं ।
भीमस्तदा राजपुत्रं ह्यविध्यत्।
पञ्चाशतैर्बाणगणैः स्तनानन्तरे ।
तोत्रैर्यथा तीव्रवेगं द्विपेन्द्रम् ॥ ८.८७.४ ॥
ਤਦ ਭੀਮ ਨੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਯੋਗ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜਾਹ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਗਜਰਾਜ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
8.87.5
ततस्तु राजन्विरथं महात्मा ।
दुःशासनो भीमसेनं चकार।
निहत्य सङ्ख्ये चतुरोऽस्य बाहा… ।
ञ्छित्त्वा रथेषां पुनरेव चाक्षिपत् ॥ ८.८७.५ ॥
ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਰਥਹੀਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਚਾਰ… (ਘੋੜਿਆਂ) ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਮੁੜ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
8.87.6
ततः क्षितिस्वो ह्यबरुह्य याना… ।
द्वृकोदरो मदया तस्य वाहान्।
यमक्षयं प्रेषयित्वा महात्मा ।
रथं समाकर्पत राजसूनोः ॥ ८.८७.६ ॥
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਭੀਮਸੇਨ ਰਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰੇ। ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁੱਤਰ ਦਾ ਰਥ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।
8.87.7
तस्मादवप्लुत्य रथात्ससर्ज ।
दुःशासनस्तोमरमुग्रवेगम्।
स तेन विद्धो ह्युरसि ह्यप्रमेयो ।
गदां तस्मै विससर्जाप्रमेयाम् ॥ ८.८७.७ ॥
ਫਿਰ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਦੁਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲਾ ਨੇਜ਼ਾ ਛੱਡਿਆ। ਉਹ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਗਦਾ ਚਲਾਈ।
8.87.8
ततः क्रोधाद्भीमसेनः कृतानि ।
सर्वाणि दुःखान्यनुसंस्मरन्वै।
संस्मृत्य संस्मृत्य तथा प्रतिज्ञा… ।
मुग्रामसौ राजपुत्रौ व्यषीदत् ॥ ८.८७.८ ॥
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਯਾਦ ਕੀਤੇ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤੀਬਰ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
8.87.9
सञ्चिन्तितं रोषमतीव वेगा-
त्त्रयोदशाब्दं पुरुषप्रवीरः।
प्रगृह्य वज्राशनितुल्यवेगां ।
गदां करेणाथ वृकोदरो रुषा ॥ ८.८७.९ ॥
ਤੇਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਬਲ ਪਿਆ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੀ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
8.87.10
निपातयित्वा पृथिवीतले भृशं ।
स ताजयामा वृकोदरो बली।
अतीव सन्ताडितभिन्नगात्रो ।
दुःशासनो वै निपपात भूमौ ॥ ८.८७.१० ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਬਹੁਤ ਸੱਟਾਂ ਨਾਲ ਅੰਗ ਟੁੱਟੇ ਦੁਰਸ਼ਾਸਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
8.87.11
आक्रम्य कण्ठे युधि राजपुत्रं ।
संरक्तनेत्रो ह्यब्रवीद्धार्तराष्ट्रम्।
तद्ब्रूहि किं त्वं परिमार्गमाणो ।
ह्यस्मान्पराभूय इहागतः पुनः ॥ ८.८७.११ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੁੱਤਰ ਦਾ ਗਲਾ ਦਬਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੀ ਲੱਭਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਨੂੰ ਫਿਰ ਹਰਾਉਣ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ?"
8.87.12
दिदीपयंस्तद्भृशदीपितं मे ।
चिरार्जितं रोषमतिप्रदीप्तम्।
मधु प्रपास्ये तव कोष्टभाजना… ।
दित्यब्रवीद्भीमसेनस्तरस्वी ॥ ८.८७.१२ ॥
"ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਭੜਕਾ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਢਿੱਡ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਦ ਪੀਵਾਂਗਾ…" ਐਸਾ ਵੇਗਵਾਨ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।
8.87.13
दुःशासनं कण्ठदेशे प्रमृद्रं… ।
स्ततः क्रूरं भीमसेनश्चकार।
कतं व्यंसयित्वा सहसा ससार ।
बलादसौ धार्तराष्ट्रस्तरस्वी ॥ ८.८७.१३ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਦਬਾਉਂਦਿਆਂ… ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ; ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ — ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਉਹ ਵੇਗਵਾਨ ਪੁੱਤਰ।
8.87.14
भीमोऽभिदुद्राव सुतं त्वदीयं ।
सपत्रतां दर्शयन्धार्तराष्ट्रे।
मृगं मुहुः सिंहशिशुर्यथा वने ।
तथाश्वभिद्रुत्य महाबलं बली ॥ ८.८७.१४ ॥
ਭੀਮ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ — ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਨ ਉੱਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਝਪਟਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
8.87.15
निगृह्य चैनं परमेण कर्मणा ।
उत्क्षिप्य चोत्क्षिप्य च तूर्णमेनम्।
भूमौ तदा निष्पिपेषाथ वीर ।
असिं विकोशं विमलं चकार ॥ ८.८७.१५ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਪਰਮ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੁੱਕ-ਚੁੱਕ ਕੇ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਪੀਸ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਮਿਆਨ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ।
8.87.16
तं पातयित्वा तु वृकोदरोऽथ ।
जगर्ज हर्षेण विनादयन्दिशः।
नादेन तेनाखिलपार्श्ववर्तिनो ।
मूर्च्छाकुलाः पतितास्त्वाजमीढ ॥ ८.८७.१६ ॥
ਉਸਨੂੰ ਡੇਗ ਕੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀਆਂ। ਉਸ ਨਾਦ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਹੇ ਅਜਮੀੜ੍ਹ।
8.87.17
दुःशासनं तत्र समीक्ष्य राज… ।
न्भीमो महाबाहुरचिन्त्यकर्मा।
स्मृत्वा च केशग्रहणं च देव्या ।
वस्त्रापहारं च रजस्वलायाः ॥ ८.८७.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾ… ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮ, ਅਚਿੰਤ੍ਯ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵੀ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਰਜਸਵਲਾ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਸਤਰ ਹਰੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
8.87.18
अनागसो भर्तृपराङ्मुखाया ।
दुःखानि दत्तान्यपि विप्रचिन्त्या।
जज्वाल कोपादथ भीमसेन ।
आज्यप्रसिक्तो हि यथा हुताशः ॥ ८.८७.१८ ॥
ਬੇਕਸੂਰ ਅਤੇ ਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜਨ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਘਿਓ ਛਿੜਕੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ।
8.87.19
तत्राह कर्णं च सुयोधनं च ।
कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव।
निहन्मि दुःशासनमद्य पापं ।
संरक्ष्यतामद्य समस्तयोधाः ॥ ८.८७.१९ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਰਨ, ਸੁਯੋਧਨ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਖਿਆ — "ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਪਾਪੀ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ।"
8.87.20
सुयोधनस्याधिरथेः समक्षम् ॥ ८.८७.२० ॥
ਸੁਯੋਧਨ ਅਤੇ ਅਧਿਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ।
8.87.21
असिं समुद्यम्य सितं सुधारं ।
कण्ठे पदाक्रम्य च वेपमानम्।
उवाच तद्गौरिति यद्ब्रुवाणो ।
हृष्टोऽवदः कर्णसुयोधनाभ्याम् ॥ ८.८७.२१ ॥
ਚਮਕਦੀ, ਤਿੱਖੀ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਕੰਬਦੇ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ — "ਉਹ ਗਾਂ..." ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
8.87.22
ये राजसूयावभृथे पवित्रा ।
जाताः कछा याज्ञसेन्या दुरात्मन्।
ते पाणिना कतरेणावकृष्टा… ।
स्तद्ब्रूहि त्वां पृच्छति भीमसेनः ॥ ८.८७.२२ ॥
ਰਾਜਸੂਯ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਦੇ ਵਾਲ ਕਿਸ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸਨ, ਹੇ ਦੁਰਾਤਮਾ? ਉਹ ਦੱਸ; ਭੀਮਸੇਨ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ।
8.87.23
जगाद भीमं परिवृत्तनेत्रः ॥ ८.८७.२३ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਉਂਦਿਆਂ ਉਹ ਭੀਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
8.87.24
अयं करिकराकारः पीनस्तनविमर्दनः ।
गोसहस्रप्रदाता च क्षत्रियान्तकरः करः ॥ ८.८७.२४ ॥
ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗਾ ਇਹ ਹੱਥ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਤਨ ਮਸਲੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
8.87.25
अनेन याज्ञसेन्या मे भीम केशा विकर्षिताः ।
पश्यतां कुरुमुख्यानां युष्माकं च सभासदाम् ॥ ८.८७.२५ ॥
ਹੇ ਭੀਮ, ਇਸੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚੇ ਗਏ; ਕੁਰੂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਸਭਾਸਦਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ।
8.87.26
एवं त्वसौ राजसुतं निशम्य ।
ब्रुवन्तमाजौ विनिपीड्य वक्षः।
भीमो बलात्तं प्रतिगृह्य दोर्भ्या… ।
मुच्चैर्ननादाथ समस्तयोधान् ॥ ८.८७.२६ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਦਬਾ ਕੇ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਭੀਮ ਨੇ ਉੱਚੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
8.87.27
उवाच यस्यास्ति बलं स रक्ष… ।
त्वसौ भवेदद्य निरस्तबाहुः।
दुःशानं जीवितं प्रोत्सृजन्त… ।
माक्षिप्य योधांस्तरसा महाबलः ॥ ८.८७.२७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲ ਹੋਵੇ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਅੱਜ ਇਹ ਬਾਹੋਂ-ਹੀਣ ਹੋ ਜਾਵੇ।' ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦਿਆਂ ਮਹਾਬਲ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.87.28
एवं क्रुद्धो भीमसेनः करेण ।
उत्पाटयामास भुजं महात्मा।
दुःशासनं तेन स वीरमध्ये ।
जघान वज्राशनिसन्निभेन ॥ ८.८७.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਹਾਤਮਾ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਬਾਂਹ ਪੁੱਟ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸੇ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਨਿ ਵਰਗੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
8.87.29
कण्ठे समाक्रम्य च वेपमानं ।
कृत्वाऽनु रूपं परमं सुघोरम्।
कालान्तकाभ्यां सदृशं तदानीं ।
विदार्य वक्षश्च महारथस्य ॥ ८.८७.२९ ॥
ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਲ ਅਤੇ ਅੰਤਕ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਪਾੜ ਦਿੱਤੀ।
8.87.30
दुःशासनस्य निपुशासनस्य ।
उद्धृत्य वक्षः पतितस्य भूमौ।
ततोऽपिबच्छोणितमस्य कोष्ण… ।
मास्वाद्य चास्वाद्य च वीक्षमाणः ॥ ८.८७.३० ॥
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਛਾਤੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਗਰਮ ਲਹੂ ਪੀਤਾ; ਸਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਵਾਦ ਲੈ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
8.87.31
क्रुद्धः प्रहृष्टो निजगाद वाक्यं ।
स्तन्यस्य मातुः पयसोऽमृतस्य।
माध्वीकजस्येव रसस्य तस्य ।
मधोश्च पानाद्यवकस्य पानात् ॥ ८.८७.३१ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ, ਮਧੂ-ਮਦਿਰਾ ਤੋਂ ਬਣੇ ਰਸ ਵਰਗਾ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਯਵਕ ਦੇ ਪੀਣ ਵਰਗਾ ਉਹ ਰਸ।
8.87.32
पयोदधिभ्यां मथिताच्च मुख्या… ।
त्तथेक्षुसारस्य मनोहरस्य।
सर्वेभ्य एवाभ्यधिको रसोऽस्य ।
मतो ममाद्याहितलोहितस्य ॥ ८.८७.३२ ॥
ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਰਿੜਕੇ ਹੋਏ, ਮੁੱਖ… ਗੰਨੇ ਦੇ ਸਾਰ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਰਸ ਨਾਲੋਂ ਵੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸ ਦਾ ਰਸ ਹੈ; ਅੱਜ ਲਹੂ ਵਹਾਏ ਗਏ ਇਸਦਾ ਰਸ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
8.87.33
एवं ब्रुवाणं पुनरुत्थितं त… ।
मास्फोट्य वल्गन्तमतिप्रहृष्टम्।
ये भीमसेनं ददृशुस्तदानीं ।
प्रायेण तेऽपि व्यथिता निपेतुः ॥ ८.८७.३३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਬਾਹਾਂ ਥਪਥਪਾਉਂਦੇ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਛਲਦੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
8.87.34
ये चापि नासन्पतिता मनुष्या… ।
स्तेषां करेभ्यः पतितं तु शस्त्रम्।
भयाच्च सञ्चुक्रुशुरस्वरैस्तदा ।
निमीलिताक्षा मुमुहुश्च तत्र ॥ ८.८७.३४ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਡਿੱਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ਸਤਰ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਡਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕਣ ਲੱਗੇ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
8.87.35
ये तत्र भीमं रुधिरं पिबन्तं ।
दुःशासनस्य ददृशुः प्रपन्नाः।
नायं मनुष्यस्त्विति भाषमाणाः ।
सर्वेऽपलायन्त भयाभिपन्नाः ॥ ८.८७.३५ ॥
ਉੱਥੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਂਦੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ 'ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਭੱਜ ਗਏ।