มหาภารตะ · อัธยายะ 8.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.87.1
सर राजपुत्रेण समार्च्छदुग्र… ।
दुःशासनेन निकृतो निकृत्या ॥ ८.८७.१ ॥
ราชบุตรผู้ดุร้ายยิงศรเข้าใส่อย่างรุนแรง… ภีมะผู้ถูกทุศศาสนะทำร้ายแล้วตัดกลับด้วยอาวุธที่ตัดได้
8.87.2
तत्राकरोद्दुष्करं राजपुत्रो ।
दुःशासनः कुरुवीरो महात्मा।
यद्भीमसेनं प्रतियोधयद्रणे ।
जम्भो यथा शक्रमुदारवीर्यम् ॥ ८.८७.२ ॥
ที่นั่นราชบุตรทุศศาสนะ วีรบุรุษแห่งกุรุผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ได้กระทำการอันยากยิ่ง คือในการรบได้สู้รบกับภีมเสนะ ดังชัมภะสู้กับพระอินทร์ผู้มีพลังอันสูงส่ง
8.87.3
धनुच्छित्त्वा भीमसेनस्य सङ्ख्ये ।
षड्भिः शरैः सारथिमभ्यविध्यत्।
ततोऽविध्यत्त्रिंशता भीमसेनं ।
वरेषुभिर्वन्यमिव द्विपेन्द्रम् ॥ ८.८७.३ ॥
ตัดคันธนูของภีมเสนะในการรบแล้ว ก็ยิงนายสารถีด้วยศรหกดอก จากนั้นจึงยิงภีมเสนะด้วยศรชั้นเลิศสามสิบดอก ดังผู้หนึ่งยิงช้างจ่าฝูงป่าให้ล้ม
8.87.4
स कार्मुकं गृह्य तु भारसाधनं ।
भीमस्तदा राजपुत्रं ह्यविध्यत्।
पञ्चाशतैर्बाणगणैः स्तनानन्तरे ।
तोत्रैर्यथा तीव्रवेगं द्विपेन्द्रम् ॥ ८.८७.४ ॥
ฝ่ายภีมะ หยิบคันธนูที่แข็งแรงพอจะรับน้ำหนักได้ แล้วยิงราชบุตรที่กลางอกด้วยศรห้าสิบดอก ดังช้างจ่าฝูงที่พุ่งเข้ามาเร็วถูกตีด้วยขอสับช้าง
8.87.5
ततस्तु राजन्विरथं महात्मा ।
दुःशासनो भीमसेनं चकार।
निहत्य सङ्ख्ये चतुरोऽस्य बाहा… ।
ञ्छित्त्वा रथेषां पुनरेव चाक्षिपत् ॥ ८.८७.५ ॥
ข้าแต่พระราชา จากนั้นทุศศาสนะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ทำให้ภีมเสนะไร้รถศึก เมื่อสังหารม้าทั้งสี่ในการรบ และตัดม้าลากรถของเขา ก็ขว้างอาวุธออกไปอีก
8.87.6
ततः क्षितिस्वो ह्यबरुह्य याना… ।
द्वृकोदरो मदया तस्य वाहान्।
यमक्षयं प्रेषयित्वा महात्मा ।
रथं समाकर्पत राजसूनोः ॥ ८.८७.६ ॥
จากนั้นภีมะผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดินลงจากรถศึก ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้มีท้องดุจหมาป่า ด้วยกระบองของตนได้ส่งม้าของทุศศาสนะไปยังเมืองของยมะ แล้วลากรถของราชบุตรเข้ามาหาตน
8.87.7
तस्मादवप्लुत्य रथात्ससर्ज ।
दुःशासनस्तोमरमुग्रवेगम्।
स तेन विद्धो ह्युरसि ह्यप्रमेयो ।
गदां तस्मै विससर्जाप्रमेयाम् ॥ ८.८७.७ ॥
จากนั้นทุศศาสนะกระโดดลงจากรถ และขว้างหอกที่พุ่งไปด้วยความเร็วอันรุนแรง หอกนั้นปักที่อกของผู้ที่หยั่งไม่ได้ และเขาก็ขว้างกระบองที่ไม่อาจประมาณได้ใส่ทุศศาสนะ
8.87.8
ततः क्रोधाद्भीमसेनः कृतानि ।
सर्वाणि दुःखान्यनुसंस्मरन्वै।
संस्मृत्य संस्मृत्य तथा प्रतिज्ञा… ।
मुग्रामसौ राजपुत्रौ व्यषीदत् ॥ ८.८७.८ ॥
จากนั้นภีมเสนะด้วยความโกรธ ระลึกถึงความทุกข์ทั้งหมดที่ได้รับมาแล้ว ระลึกแล้วระลึกอีก และระลึกถึงคำปฏิญาณของตนด้วย จึงทรุดลง โศกเศร้าอย่างยิ่งต่อราชบุตรทั้งสอง
8.87.9
सञ्चिन्तितं रोषमतीव वेगा-
त्त्रयोदशाब्दं पुरुषप्रवीरः।
प्रगृह्य वज्राशनितुल्यवेगां ।
गदां करेणाथ वृकोदरो रुषा ॥ ८.८७.९ ॥
ความโกรธที่สะสมอยู่ในใจถึงสิบสามปีก็พุ่งออกมาด้วยแรงมหาศาล บุรุษผู้กล้าหาญที่สุด วฤโกทระ จับกระบองที่มีความเร็วเทียบเท่าสายฟ้าและอสนีบาตไว้ในมือ และเต็มไปด้วยความกริ้ว
8.87.10
निपातयित्वा पृथिवीतले भृशं ।
स ताजयामा वृकोदरो बली।
अतीव सन्ताडितभिन्नगात्रो ।
दुःशासनो वै निपपात भूमौ ॥ ८.८७.१० ॥
ภีมะผู้แข็งแรงทุบเขาลงกับพื้นดินอย่างรุนแรงแล้วโบยตี ร่างกายของทุศศาสนะแหลกเหลวด้วยการตีเหล่านั้น แล้วเขาก็ล้มลงกับพื้นดิน
8.87.11
आक्रम्य कण्ठे युधि राजपुत्रं ।
संरक्तनेत्रो ह्यब्रवीद्धार्तराष्ट्रम्।
तद्ब्रूहि किं त्वं परिमार्गमाणो ।
ह्यस्मान्पराभूय इहागतः पुनः ॥ ८.८७.११ ॥
ในการรบ ภีมะเหยียบลงที่คอของราชบุตร ด้วยตาที่แดงก่ำ จึงกล่าวกับบุตรของธฤตราษฎร์ว่า "จงบอกข้า เจ้าแสวงหาสิ่งใด จึงกลับมาที่นี่อีกเพื่อจะเอาชนะพวกเรา?"
8.87.12
दिदीपयंस्तद्भृशदीपितं मे ।
चिरार्जितं रोषमतिप्रदीप्तम्।
मधु प्रपास्ये तव कोष्टभाजना… ।
दित्यब्रवीद्भीमसेनस्तरस्वी ॥ ८.८७.१२ ॥
"เมื่อข้าทำให้ความโกรธที่สะสมมานานซึ่งลุกโชนอยู่แล้วและเจิดจ้ามากให้ลุกโชนยิ่งขึ้น ข้าจะดื่มน้ำผึ้งจากภาชนะท้องของเจ้า…" ภีมเสนะผู้รวดเร็วกล่าวดังนี้
8.87.13
दुःशासनं कण्ठदेशे प्रमृद्रं… ।
स्ततः क्रूरं भीमसेनश्चकार।
कतं व्यंसयित्वा सहसा ससार ।
बलादसौ धार्तराष्ट्रस्तरस्वी ॥ ८.८७.१३ ॥
ภีมเสนะเหยียบลงที่คอของทุศศาสนะ… จากนั้นทำการอันโหดร้ายนั้น แล้วฉุดเขาไปอย่างกะทันหัน บุตรของธฤตราษฎร์ผู้รวดเร็วนั้นก็ถูกลากไปด้วยกำลัง
8.87.14
भीमोऽभिदुद्राव सुतं त्वदीयं ।
सपत्रतां दर्शयन्धार्तराष्ट्रे।
मृगं मुहुः सिंहशिशुर्यथा वने ।
तथाश्वभिद्रुत्य महाबलं बली ॥ ८.८७.१४ ॥
ภีมะพุ่งเข้าหาบุตรของท่าน แสดงความเป็นศัตรูต่อบุตรของธฤตราษฎร์ ดังลูกสิงโตพุ่งเข้าหาเนื้อในป่าซ้ำแล้วซ้ำอีก ผู้แข็งแกร่งนั้นก็พุ่งเข้าใส่ผู้ยิ่งใหญ่ด้วยม้าของตน
8.87.15
निगृह्य चैनं परमेण कर्मणा ।
उत्क्षिप्य चोत्क्षिप्य च तूर्णमेनम्।
भूमौ तदा निष्पिपेषाथ वीर ।
असिं विकोशं विमलं चकार ॥ ८.८७.१५ ॥
จับเขาไว้ด้วยการกระทำอันยิ่งใหญ่ ยกเขาขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีกอย่างรวดเร็ว วีรบุรุษผู้นั้นจึงบดขยี้เขาลงกับพื้น แล้วชักดาบที่สะอาดสดใสออกจากฝัก
8.87.16
तं पातयित्वा तु वृकोदरोऽथ ।
जगर्ज हर्षेण विनादयन्दिशः।
नादेन तेनाखिलपार्श्ववर्तिनो ।
मूर्च्छाकुलाः पतितास्त्वाजमीढ ॥ ८.८७.१६ ॥
ภีมะผู้ทุ่มเขาลงแล้วคำรามด้วยความยินดี ทำให้ทิศทั้งหลายกึกก้องด้วยเสียง ด้วยเสียงคำรามนั้น ผู้ที่อยู่ใกล้ทุกข้างต่างหมดสติล้มลง ข้าแต่อชมีฒ
8.87.17
दुःशासनं तत्र समीक्ष्य राज… ।
न्भीमो महाबाहुरचिन्त्यकर्मा।
स्मृत्वा च केशग्रहणं च देव्या ।
वस्त्रापहारं च रजस्वलायाः ॥ ८.८७.१७ ॥
ที่นั่น เมื่อเห็นทุศศาสนะ ภีมะผู้มีแขนทรงพลังและกระทำการที่คิดไม่ถึง ระลึกถึงการดึงผมของพระนาง และการฉุดเอาผ้าของสตรีผู้มีระดู
8.87.18
अनागसो भर्तृपराङ्मुखाया ।
दुःखानि दत्तान्यपि विप्रचिन्त्या।
जज्वाल कोपादथ भीमसेन ।
आज्यप्रसिक्तो हि यथा हुताशः ॥ ८.८७.१८ ॥
ไตร่ตรองอย่างลึกซึ้งถึงความทุกข์ที่ได้มอบให้แก่นางผู้ไม่เคยทำผิดและไม่เคยหันหลังให้สามีของตน ภีมเสนะจึงลุกโชนด้วยความโกรธ ดังไฟที่ราดด้วยเนยใส
8.87.19
तत्राह कर्णं च सुयोधनं च ।
कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव।
निहन्मि दुःशासनमद्य पापं ।
संरक्ष्यतामद्य समस्तयोधाः ॥ ८.८७.१९ ॥
ที่นั่นเขากล่าวกับกรรณะ สุโยธน์ กฤปะ บุตรของโทรณะคืออัศวัตถามัน และกฤตวรมันด้วย ว่า "วันนี้ข้าจะสังหารทุศศาสนะผู้ชั่วร้ายนี้ ขอให้นักรบทั้งหมดได้รับการคุ้มครองในวันนี้"
8.87.20
सुयोधनस्याधिरथेः समक्षम् ॥ ८.८७.२० ॥
ต่อหน้าสุโยธน์และกรรณะบุตรของอธิรถ
8.87.21
असिं समुद्यम्य सितं सुधारं ।
कण्ठे पदाक्रम्य च वेपमानम्।
उवाच तद्गौरिति यद्ब्रुवाणो ।
हृष्टोऽवदः कर्णसुयोधनाभ्याम् ॥ ८.८७.२१ ॥
ชูดาบสีขาวคมกล้าขึ้น แล้วเหยียบลงบนลำคอของผู้ที่สั่นอยู่ กล่าวว่า "วัวนั่น..." และด้วยความยินดี จึงพูดกับกรรณะและสุโยธนะ
8.87.22
ये राजसूयावभृथे पवित्रा ।
जाताः कछा याज्ञसेन्या दुरात्मन्।
ते पाणिना कतरेणावकृष्टा… ।
स्तद्ब्रूहि त्वां पृच्छति भीमसेनः ॥ ८.८७.२२ ॥
เส้นผมที่ได้รับการชำระให้บริสุทธิ์ในพิธีอวภฤถของราชสูยะ คือเส้นผมของยาชญเสนี ดูก่อนผู้ชั่วร้าย ด้วยมือข้างไหนที่ลากมันไป จงบอกมา ภีมเสนถามท่าน
8.87.23
जगाद भीमं परिवृत्तनेत्रः ॥ ८.८७.२३ ॥
ทุรโยธนะ มีดวงตาเหลือกกลับด้วยความโกรธ กล่าวกับภีมะ
8.87.24
अयं करिकराकारः पीनस्तनविमर्दनः ।
गोसहस्रप्रदाता च क्षत्रियान्तकरः करः ॥ ८.८७.२४ ॥
มือนี้มีรูปร่างเหมือนงวงช้าง บีบขยำหน้าอกอวบอิ่ม ประทานวัวได้นับพันตัว และเป็นผู้ทำลายกษัตริย์ทั้งหลาย
8.87.25
अनेन याज्ञसेन्या मे भीम केशा विकर्षिताः ।
पश्यतां कुरुमुख्यानां युष्माकं च सभासदाम् ॥ ८.८७.२५ ॥
ดูก่อนภีมะ ด้วยมือนี้เองที่ลากผมของยาชญเสนีของข้า ขณะที่เหล่ากุรุผู้เป็นประมุข ท่าน และสมาชิกแห่งที่ประชุมทั้งหลายกำลังมองดูอยู่
8.87.26
एवं त्वसौ राजसुतं निशम्य ।
ब्रुवन्तमाजौ विनिपीड्य वक्षः।
भीमो बलात्तं प्रतिगृह्य दोर्भ्या… ।
मुच्चैर्ननादाथ समस्तयोधान् ॥ ८.८७.२६ ॥
เมื่อได้ฟังคำของราชบุตรเช่นนั้น ภีมะกดหน้าอกของเขาลงในการรบ จับเขาด้วยแขนทั้งสองอย่างแรง แล้วคำรามดังลั่นให้นักรบทั้งปวงได้ยิน
8.87.27
उवाच यस्यास्ति बलं स रक्ष… ।
त्वसौ भवेदद्य निरस्तबाहुः।
दुःशानं जीवितं प्रोत्सृजन्त… ।
माक्षिप्य योधांस्तरसा महाबलः ॥ ८.८७.२७ ॥
"ผู้ใดมีกำลัง ก็จงปกป้องเขาเถิด วันนี้ให้เขาไร้แขนไปเสีย" และเมื่อทุศศาสนะสละชีวิต วีรบุรุษผู้มีกำลังมหาศาลก็เหวี่ยงนักรบทั้งหลายให้กระเด็นออกไปอย่างรวดเร็ว
8.87.28
एवं क्रुद्धो भीमसेनः करेण ।
उत्पाटयामास भुजं महात्मा।
दुःशासनं तेन स वीरमध्ये ।
जघान वज्राशनिसन्निभेन ॥ ८.८७.२८ ॥
ภีมเสนผู้โกรธเช่นนี้ ใช้มือดึงแขนของทุศศาสนะผู้ยิ่งใหญ่ขาดออก แล้วใช้แขนนั้นนั่นเองฟาดเขาลงกลางหมู่วีรบุรุษ ด้วยแรงดุจสายฟ้าและอัศนี
8.87.29
कण्ठे समाक्रम्य च वेपमानं ।
कृत्वाऽनु रूपं परमं सुघोरम्।
कालान्तकाभ्यां सदृशं तदानीं ।
विदार्य वक्षश्च महारथस्य ॥ ८.८७.२९ ॥
เหยียบลงบนคอของผู้ที่สั่นอยู่ แปลงกายเป็นรูปร่างสูงสุดและน่ากลัวยิ่ง ในขณะนั้นเปรียบดั่งความตายและการสิ้นสุด ภีมะฉีกอกของมหารถิกผู้นั้นออก
8.87.30
दुःशासनस्य निपुशासनस्य ।
उद्धृत्य वक्षः पतितस्य भूमौ।
ततोऽपिबच्छोणितमस्य कोष्ण… ।
मास्वाद्य चास्वाद्य च वीक्षमाणः ॥ ८.८७.३० ॥
ยกอกของทุศศาสนะผู้ถูกกดลงกับพื้นขึ้น แล้วดื่มเลือดอุ่นของเขา ลิ้มรสแล้วลิ้มรสอีก มองดูอยู่
8.87.31
क्रुद्धः प्रहृष्टो निजगाद वाक्यं ।
स्तन्यस्य मातुः पयसोऽमृतस्य।
माध्वीकजस्येव रसस्य तस्य ।
मधोश्च पानाद्यवकस्य पानात् ॥ ८.८७.३१ ॥
ด้วยความโกรธและความยินดี ภีมะกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ว่า น้ำนี้เหมือนน้ำนมของมารดา เหมือนน้ำอมฤต เหมือนน้ำหวานที่เกิดจากสุราน้ำผึ้ง และเหมือนการดื่มน้ำผึ้งกับเครื่องดื่มจากข้าวบาร์เลย์
8.87.32
पयोदधिभ्यां मथिताच्च मुख्या… ।
त्तथेक्षुसारस्य मनोहरस्य।
सर्वेभ्य एवाभ्यधिको रसोऽस्य ।
मतो ममाद्याहितलोहितस्य ॥ ८.८७.३२ ॥
กวนจากนมและนมเปรี้ยว...และยิ่งกว่าน้ำอ้อยที่น่ารื่นรมย์ น้ำของผู้นี้ประเสริฐกว่าสิ่งทั้งปวง วันนี้เลือดของผู้ที่ถูกหลั่งออกมานี้ ข้าถือว่าประเสริฐที่สุด
8.87.33
एवं ब्रुवाणं पुनरुत्थितं त… ।
मास्फोट्य वल्गन्तमतिप्रहृष्टम्।
ये भीमसेनं ददृशुस्तदानीं ।
प्रायेण तेऽपि व्यथिता निपेतुः ॥ ८.८७.३३ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้ ภีมะก็ลุกขึ้นอีก ตบแขนของตนและกระโดดโลดเต้นด้วยความยินดีอย่างยิ่ง ผู้ที่เห็นภีมเสนในขณะนั้นส่วนใหญ่ล้มลง ด้วยความทุกข์ระทม
8.87.34
ये चापि नासन्पतिता मनुष्या… ।
स्तेषां करेभ्यः पतितं तु शस्त्रम्।
भयाच्च सञ्चुक्रुशुरस्वरैस्तदा ।
निमीलिताक्षा मुमुहुश्च तत्र ॥ ८.८७.३४ ॥
อาวุธก็หลุดจากมือของมนุษย์ผู้ที่ยังไม่ล้มลงเช่นกัน ด้วยความกลัวพวกเขาจึงร้องโวยวายด้วยเสียงดัง หลับตาลงและสลบอยู่ตรงนั้น
8.87.35
ये तत्र भीमं रुधिरं पिबन्तं ।
दुःशासनस्य ददृशुः प्रपन्नाः।
नायं मनुष्यस्त्विति भाषमाणाः ।
सर्वेऽपलायन्त भयाभिपन्नाः ॥ ८.८७.३५ ॥
ผู้ที่เข้ามาใกล้และเห็นภีมะดื่มเลือดของทุศศาสนะ กล่าวว่า "นี่ไม่ใช่มนุษย์" ต่างก็ถูกความกลัวครอบงำและหนีไปทั้งหมด