മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.87.1
सर राजपुत्रेण समार्च्छदुग्र… ।
दुःशासनेन निकृतो निकृत्या ॥ ८.८७.१ ॥
രാജകുമാരൻ ഉഗ്രമായ അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചു… ദുശ്ശാസനനാൽ മുറിവേറ്റ് (ഭീമൻ) വെട്ടി.
8.87.2
तत्राकरोद्दुष्करं राजपुत्रो ।
दुःशासनः कुरुवीरो महात्मा।
यद्भीमसेनं प्रतियोधयद्रणे ।
जम्भो यथा शक्रमुदारवीर्यम् ॥ ८.८७.२ ॥
അവിടെ രാജപുത്രനായ ദുശ്ശാസനൻ, കുരുവീരനായ മഹാത്മാവ്, ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്തു; യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനനെ എതിർത്തുപോരാടി, ജംഭൻ ഉദാരവീര്യനായ ഇന്ദ്രനെ എതിർത്തതുപോലെ.
8.87.3
धनुच्छित्त्वा भीमसेनस्य सङ्ख्ये ।
षड्भिः शरैः सारथिमभ्यविध्यत्।
ततोऽविध्यत्त्रिंशता भीमसेनं ।
वरेषुभिर्वन्यमिव द्विपेन्द्रम् ॥ ८.८७.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനന്റെ വില്ലറുത്ത്, ആറ് അമ്പുകളാൽ സാരഥിയെ പ്രഹരിച്ചു. പിന്നെ മുപ്പത് ഉത്തമ അമ്പുകളാൽ ഭീമസേനനെ, കാട്ടാനയെന്നപോലെ, തുളച്ചു.
8.87.4
स कार्मुकं गृह्य तु भारसाधनं ।
भीमस्तदा राजपुत्रं ह्यविध्यत्।
पञ्चाशतैर्बाणगणैः स्तनानन्तरे ।
तोत्रैर्यथा तीव्रवेगं द्विपेन्द्रम् ॥ ८.८७.४ ॥
അപ്പോൾ ഭീമൻ ഭാരം വഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന വില്ലെടുത്ത്, രാജകുമാരനെ നെഞ്ചിന്റെ നടുവിൽ അമ്പതു അമ്പുകളുടെ കൂട്ടം കൊണ്ട് തുളച്ചു; വേഗമുള്ള ഗജരാജനെ തോട്ടികൊണ്ട് കുത്തുന്നതുപോലെ.
8.87.5
ततस्तु राजन्विरथं महात्मा ।
दुःशासनो भीमसेनं चकार।
निहत्य सङ्ख्ये चतुरोऽस्य बाहा… ।
ञ्छित्त्वा रथेषां पुनरेव चाक्षिपत् ॥ ८.८७.५ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, മഹാത്മാവായ ദുശ്ശാസനൻ ഭീമസേനനെ രഥമില്ലാത്തവനാക്കി. യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ നാല്… (കുതിരകളെ) വധിച്ച്, രഥാശ്വങ്ങളെ മുറിച്ച് വീണ്ടും എറിഞ്ഞു.
8.87.6
ततः क्षितिस्वो ह्यबरुह्य याना… ।
द्वृकोदरो मदया तस्य वाहान्।
यमक्षयं प्रेषयित्वा महात्मा ।
रथं समाकर्पत राजसूनोः ॥ ८.८७.६ ॥
അപ്പോൾ ഭൂപതിയായ ഭീമൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി. മഹാത്മാവായ ദ്വൃകോദരൻ തന്റെ ഗദകൊണ്ട് അവന്റെ കുതിരകളെ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു, രാജപുത്രന്റെ രഥം തന്റെ അടുത്തേക്ക് വലിച്ചടുപ്പിച്ചു.
8.87.7
तस्मादवप्लुत्य रथात्ससर्ज ।
दुःशासनस्तोमरमुग्रवेगम्।
स तेन विद्धो ह्युरसि ह्यप्रमेयो ।
गदां तस्मै विससर्जाप्रमेयाम् ॥ ८.८७.७ ॥
അപ്പോൾ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി ദുഃശാസനൻ ഉഗ്രവേഗമുള്ള ഒരു കുന്തം എറിഞ്ഞു. അത് അവന്റെ നെഞ്ചിൽ തറച്ചു; അപ്രമേയനായ ഭീമൻ അവന്റെ നേരെ അപ്രമേയമായ ഗദ എറിഞ്ഞു.
8.87.8
ततः क्रोधाद्भीमसेनः कृतानि ।
सर्वाणि दुःखान्यनुसंस्मरन्वै।
संस्मृत्य संस्मृत्य तथा प्रतिज्ञा… ।
मुग्रामसौ राजपुत्रौ व्यषीदत् ॥ ८.८७.८ ॥
അപ്പോൾ കോപത്താൽ ഭീമസേനൻ തനിക്കേറ്റ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഓർത്തു. വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്ത്, തന്റെ പ്രതിജ്ഞയും ഓർമ്മിച്ച്, ആ രാജപുത്രന്മാരുടെ മേൽ അതിതീവ്ര വേദനയോടെ വീണുപോയി.
8.87.9
सञ्चिन्तितं रोषमतीव वेगा-
त्त्रयोदशाब्दं पुरुषप्रवीरः।
प्रगृह्य वज्राशनितुल्यवेगां ।
गदां करेणाथ वृकोदरो रुषा ॥ ८.८७.९ ॥
പതിമൂന്നു വർഷമായി മനസ്സിൽ കെട്ടിക്കിടന്ന അതിതീവ്രമായ കോപം വേഗത്തിൽ ഉയർന്നു. പുരുഷപ്രവീരനായ വൃകോദരൻ വജ്രത്തിനും മിന്നലിനും തുല്യവേഗമുള്ള ഗദ കൈയിലെടുത്ത് രോഷത്താൽ നിറഞ്ഞു.
8.87.10
निपातयित्वा पृथिवीतले भृशं ।
स ताजयामा वृकोदरो बली।
अतीव सन्ताडितभिन्नगात्रो ।
दुःशासनो वै निपपात भूमौ ॥ ८.८७.१० ॥
ഭൂമിയിൽ ശക്തിയായി വീഴ്ത്തി, ബലവാനായ വൃകോദരൻ അവനെ അടിച്ചു. ഏറെ പ്രഹരമേറ്റ് അംഗങ്ങൾ തകർന്ന ദുഃശാസനൻ സത്യമായും ഭൂമിയിൽ വീണു.
8.87.11
आक्रम्य कण्ठे युधि राजपुत्रं ।
संरक्तनेत्रो ह्यब्रवीद्धार्तराष्ट्रम्।
तद्ब्रूहि किं त्वं परिमार्गमाणो ।
ह्यस्मान्पराभूय इहागतः पुनः ॥ ८.८७.११ ॥
യുദ്ധത്തിൽ രാജപുത്രന്റെ കഴുത്തിൽ അമർത്തിപ്പിടിച്ച്, ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോട് പറഞ്ഞു: "പറയൂ, നീ എന്തന്വേഷിച്ച് ഞങ്ങളെ വീണ്ടും തോല്പിക്കാൻ ഇവിടെ വന്നു?"
8.87.12
दिदीपयंस्तद्भृशदीपितं मे ।
चिरार्जितं रोषमतिप्रदीप्तम्।
मधु प्रपास्ये तव कोष्टभाजना… ।
दित्यब्रवीद्भीमसेनस्तरस्वी ॥ ८.८७.१२ ॥
"ദീർഘകാലമായി സഞ്ചിതമായ എന്റെ കോപത്തെ, ഇതിനകം ജ്വലിക്കുന്നതിനെ വീണ്ടും ജ്വലിപ്പിച്ച്, നിന്റെ വയറ്റിലെ പാത്രത്തിൽ നിന്ന് തേൻ ഞാൻ കുടിക്കും…" എന്ന് വേഗവാനായ ഭീമസേനൻ പറഞ്ഞു.
8.87.13
दुःशासनं कण्ठदेशे प्रमृद्रं… ।
स्ततः क्रूरं भीमसेनश्चकार।
कतं व्यंसयित्वा सहसा ससार ।
बलादसौ धार्तराष्ट्रस्तरस्वी ॥ ८.८७.१३ ॥
ദുഃശാസനന്റെ കഴുത്തിൽ അമർത്തി… പിന്നെ ഭീമസേനൻ ക്രൂരമായി ചെയ്തു; പെട്ടെന്ന് അവനെ വലിച്ച് ബലമായി നീങ്ങി — ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ.
8.87.14
भीमोऽभिदुद्राव सुतं त्वदीयं ।
सपत्रतां दर्शयन्धार्तराष्ट्रे।
मृगं मुहुः सिंहशिशुर्यथा वने ।
तथाश्वभिद्रुत्य महाबलं बली ॥ ८.८७.१४ ॥
ഭീമൻ നിന്റെ മകന്റെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോടുള്ള ശത്രുത കാണിച്ചുകൊണ്ട് — കാട്ടിൽ സിംഹക്കുട്ടി മാനിനെ ആവർത്തിച്ച് ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ, ആ ബലവാൻ കുതിരകളോടെ ആ മഹാബലനെ ആക്രമിച്ചു.
8.87.15
निगृह्य चैनं परमेण कर्मणा ।
उत्क्षिप्य चोत्क्षिप्य च तूर्णमेनम्।
भूमौ तदा निष्पिपेषाथ वीर ।
असिं विकोशं विमलं चकार ॥ ८.८७.१५ ॥
അവനെ പിടികൂടി, മഹത്തായ പ്രവൃത്തിയാൽ, ആവർത്തിച്ച് ഉയർത്തി, വേഗത്തിൽ അവനെ നിലത്ത് ആ വീരൻ ഞെരിച്ചു; പിന്നെ ഉറയിൽ നിന്ന് തെളിഞ്ഞ വാൾ ഊരി.
8.87.16
तं पातयित्वा तु वृकोदरोऽथ ।
जगर्ज हर्षेण विनादयन्दिशः।
नादेन तेनाखिलपार्श्ववर्तिनो ।
मूर्च्छाकुलाः पतितास्त्वाजमीढ ॥ ८.८७.१६ ॥
അവനെ വീഴ്ത്തിയ ശേഷം വൃകോദരൻ സന്തോഷത്തോടെ ഗർജ്ജിച്ച് ദിക്കുകൾ മുഴക്കി. ആ നാദത്താൽ സമീപത്തുണ്ടായിരുന്നവരെല്ലാം മൂർച്ഛയാൽ വലഞ്ഞ് വീണു, ഓ അജമീഢ.
8.87.17
दुःशासनं तत्र समीक्ष्य राज… ।
न्भीमो महाबाहुरचिन्त्यकर्मा।
स्मृत्वा च केशग्रहणं च देव्या ।
वस्त्रापहारं च रजस्वलायाः ॥ ८.८७.१७ ॥
അവിടെ ദുഃശാസനനെ കണ്ട്, രാ… മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ, അചിന്ത്യകർമ്മാവ്, ദേവിയുടെ (ദ്രൗപദിയുടെ) മുടി പിടിച്ചതും രജസ്വലയായിരിക്കെ അവളുടെ വസ്ത്രം അപഹരിച്ചതും ഓർത്തു.
8.87.18
अनागसो भर्तृपराङ्मुखाया ।
दुःखानि दत्तान्यपि विप्रचिन्त्या।
जज्वाल कोपादथ भीमसेन ।
आज्यप्रसिक्तो हि यथा हुताशः ॥ ८.८७.१८ ॥
കുറ്റമില്ലാത്തവളും ഭർത്താക്കന്മാരെ വിട്ടുപോകാത്തവളുമായവൾക്ക് നൽകപ്പെട്ട ദുഃഖങ്ങളെ ആഴത്തിൽ ചിന്തിച്ച് ഭീമസേനൻ നെയ്യൊഴിച്ച തീപോലെ കോപത്താൽ ജ്വലിച്ചു.
8.87.19
तत्राह कर्णं च सुयोधनं च ।
कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव।
निहन्मि दुःशासनमद्य पापं ।
संरक्ष्यतामद्य समस्तयोधाः ॥ ८.८७.१९ ॥
അവിടെ അവൻ കർണ്ണനോടും സുയോധനനോടും കൃപരോടും ദ്രോണപുത്രനായ അശ്വത്ഥാമാവിനോടും കൃതവർമ്മാവിനോടും പറഞ്ഞു — "ഇന്ന് ഞാൻ ഈ പാപിയായ ദുഃശാസനനെ കൊല്ലും; ഇന്ന് എല്ലാ യോദ്ധാക്കളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടട്ടെ."
8.87.20
सुयोधनस्याधिरथेः समक्षम् ॥ ८.८७.२० ॥
സുയോധനന്റെയും അധിരഥന്റെ പുത്രന്റെയും (കർണ്ണന്റെയും) സാന്നിധ്യത്തിൽ.
8.87.21
असिं समुद्यम्य सितं सुधारं ।
कण्ठे पदाक्रम्य च वेपमानम्।
उवाच तद्गौरिति यद्ब्रुवाणो ।
हृष्टोऽवदः कर्णसुयोधनाभ्याम् ॥ ८.८७.२१ ॥
തിളങ്ങുന്ന, മൂർച്ചയുള്ള വാൾ ഉയർത്തി, വിറച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവന്റെ കഴുത്തിൽ കാൽ വെച്ച് അവൻ പറഞ്ഞു — "ആ പശു..." എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ കർണ്ണനോടും സുയോധനനോടും സംസാരിച്ചു.
8.87.22
ये राजसूयावभृथे पवित्रा ।
जाताः कछा याज्ञसेन्या दुरात्मन्।
ते पाणिना कतरेणावकृष्टा… ।
स्तद्ब्रूहि त्वां पृच्छति भीमसेनः ॥ ८.८७.२२ ॥
രാജസൂയ അവഭൃഥ സ്നാനത്തിൽ പവിത്രമായ യാജ്ഞസേനിയുടെ (ദ്രൗപദിയുടെ) മുടി ഏത് കൈകൊണ്ടാണ് വലിച്ചത്, ഹേ ദുരാത്മാവേ? അത് പറയൂ; ഭീമസേനൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു.
8.87.23
जगाद भीमं परिवृत्तनेत्रः ॥ ८.८७.२३ ॥
കോപത്താൽ കണ്ണുകൾ മറിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ഭീമനോട് പറഞ്ഞു.
8.87.24
अयं करिकराकारः पीनस्तनविमर्दनः ।
गोसहस्रप्रदाता च क्षत्रियान्तकरः करः ॥ ८.८७.२४ ॥
ആനയുടെ തുമ്പിക്കൈ പോലുള്ള ഈ കൈ, നിറഞ്ഞ മാറിടങ്ങളെ ഞെരുക്കിയതും, ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്തതും, ക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
8.87.25
अनेन याज्ञसेन्या मे भीम केशा विकर्षिताः ।
पश्यतां कुरुमुख्यानां युष्माकं च सभासदाम् ॥ ८.८७.२५ ॥
ഹേ ഭീമാ, ഈ കൈകൊണ്ടാണ് എന്റെ യാജ്ഞസേനിയുടെ മുടി വലിക്കപ്പെട്ടത്; കുരുശ്രേഷ്ഠരും നിങ്ങളും സഭാംഗങ്ങളും കാണെ.
8.87.26
एवं त्वसौ राजसुतं निशम्य ।
ब्रुवन्तमाजौ विनिपीड्य वक्षः।
भीमो बलात्तं प्रतिगृह्य दोर्भ्या… ।
मुच्चैर्ननादाथ समस्तयोधान् ॥ ८.८७.२६ ॥
രാജപുത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ മാറ് ഞെരുക്കി, ബലമായി രണ്ടു കൈകളാലും പിടിച്ച്, എല്ലാ യോദ്ധാക്കളും കേൾക്കേ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജ്ജിച്ചു.
8.87.27
उवाच यस्यास्ति बलं स रक्ष… ।
त्वसौ भवेदद्य निरस्तबाहुः।
दुःशानं जीवितं प्रोत्सृजन्त… ।
माक्षिप्य योधांस्तरसा महाबलः ॥ ८.८७.२७ ॥
"ആർക്ക് ബലമുണ്ടോ അവൻ രക്ഷിക്കട്ടെ; ഇന്ന് ഇവൻ കൈകളില്ലാത്തവനാകട്ടെ" എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു. ദുശ്ശാസനൻ ജീവൻ വെടിയുമ്പോൾ മഹാബലൻ വേഗത്തിൽ യോദ്ധാക്കളെ എറിഞ്ഞു.
8.87.28
एवं क्रुद्धो भीमसेनः करेण ।
उत्पाटयामास भुजं महात्मा।
दुःशासनं तेन स वीरमध्ये ।
जघान वज्राशनिसन्निभेन ॥ ८.८७.२८ ॥
ഇങ്ങനെ കോപിച്ച ഭീമസേനൻ തന്റെ കൈകൊണ്ട് മഹാത്മാവായ ദുഃശാസനന്റെ ഭുജം പറിച്ചെടുത്തു; വീരന്മാർക്കിടയിൽ വജ്രവും ഇടിമിന്നലും പോലെയുള്ള ആ ഭുജംകൊണ്ടുതന്നെ അവനെ അടിച്ചുകൊന്നു.
8.87.29
कण्ठे समाक्रम्य च वेपमानं ।
कृत्वाऽनु रूपं परमं सुघोरम्।
कालान्तकाभ्यां सदृशं तदानीं ।
विदार्य वक्षश्च महारथस्य ॥ ८.८७.२९ ॥
വിറച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവന്റെ കഴുത്ത് അമർത്തിപ്പിടിച്ച്, അതിഭയങ്കരമായ പരമരൂപം ധരിച്ച്, അപ്പോൾ കാലനും അന്തകനും തുല്യനായി മഹാരഥന്റെ മാർവ് പിളർന്നു.
8.87.30
दुःशासनस्य निपुशासनस्य ।
उद्धृत्य वक्षः पतितस्य भूमौ।
ततोऽपिबच्छोणितमस्य कोष्ण… ।
मास्वाद्य चास्वाद्य च वीक्षमाणः ॥ ८.८७.३० ॥
നിലത്ത് വീണുകിടന്ന ദുഃശാസനന്റെ മാർവ് ഉയർത്തി, പിന്നെ അവന്റെ ചൂടുള്ള രക്തം കുടിച്ചു; രുചിച്ചുനോക്കി, വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കിക്കൊണ്ട്.
8.87.31
क्रुद्धः प्रहृष्टो निजगाद वाक्यं ।
स्तन्यस्य मातुः पयसोऽमृतस्य।
माध्वीकजस्येव रसस्य तस्य ।
मधोश्च पानाद्यवकस्य पानात् ॥ ८.८७.३१ ॥
കോപവും സന്തോഷവും നിറഞ്ഞവനായി അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: അമ്മയുടെ മുലപ്പാലുപോലെയും അമൃതുപോലെയും മാധ്വീകത്തിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന രസംപോലെയും, തേനും യവകപാനവും പോലെയും ആ രസം.
8.87.32
पयोदधिभ्यां मथिताच्च मुख्या… ।
त्तथेक्षुसारस्य मनोहरस्य।
सर्वेभ्य एवाभ्यधिको रसोऽस्य ।
मतो ममाद्याहितलोहितस्य ॥ ८.८७.३२ ॥
പാലും തൈരും കടഞ്ഞെടുത്ത, പ്രധാനമായ… കരിമ്പിൻസാരത്തിന്റെ മനോഹരമായ രസത്തേക്കാളും, എല്ലാറ്റിനെക്കാളും ഇവന്റെ രസം അധികം ശ്രേഷ്ഠം; ഇന്ന് രക്തം ചിന്തപ്പെട്ടവന്റെ ഈ രസം എനിക്ക് ഉത്തമമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
8.87.33
एवं ब्रुवाणं पुनरुत्थितं त… ।
मास्फोट्य वल्गन्तमतिप्रहृष्टम्।
ये भीमसेनं ददृशुस्तदानीं ।
प्रायेण तेऽपि व्यथिता निपेतुः ॥ ८.८७.३३ ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ്, തോളുകളിൽ തട്ടി, അത്യന്തം ആഹ്ലാദത്തോടെ ചാടിക്കളിക്കുന്ന ഭീമസേനനെ അന്ന് കണ്ടവരെല്ലാം ഏറെയും വേദനിച്ച് വീണുപോയി.
8.87.34
ये चापि नासन्पतिता मनुष्या… ।
स्तेषां करेभ्यः पतितं तु शस्त्रम्।
भयाच्च सञ्चुक्रुशुरस्वरैस्तदा ।
निमीलिताक्षा मुमुहुश्च तत्र ॥ ८.८७.३४ ॥
വീഴാതിരുന്ന മനുഷ്യരുടെ കൈകളിൽ നിന്നും ആയുധങ്ങൾ വീണു; ഭയത്താൽ അവർ അപ്പോൾ ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചു, കണ്ണുകളടച്ച് അവിടെത്തന്നെ മോഹാലസ്യപ്പെട്ടു.
8.87.35
ये तत्र भीमं रुधिरं पिबन्तं ।
दुःशासनस्य ददृशुः प्रपन्नाः।
नायं मनुष्यस्त्विति भाषमाणाः ।
सर्वेऽपलायन्त भयाभिपन्नाः ॥ ८.८७.३५ ॥
അവിടെ അടുത്തുചെന്ന് ദുഃശാസനന്റെ രക്തം കുടിക്കുന്ന ഭീമനെ കണ്ടവർ, 'ഇവൻ മനുഷ്യനല്ല' എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഭയം മൂടി എല്ലാവരും ഓടിപ്പോയി.