મહાભારત · અધ્યાય 8.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.88.1
स पीत्वा रुधिरं तस्य चरणौ गृह्य भारत ।
इत्युच्चैर्वचनं प्राह प्रतिनृत्यन्वृकोदरः ॥ ८.८८.१ ॥
હે ભારત, તેનું લોહી પીને અને તેના પગ પકડીને, નાચતા નાચતા વૃકોદરે મોટેથી આ વચનો કહ્યા.
8.88.2
एष ते रुधिरं तीव्रं पिबामि पुरुषादवत् ।
वदेदानीं सुसंरब्धः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ८.८८.२ ॥
જુઓ, તારું ગરમ લોહી નરભક્ષી રાક્ષસની જેમ હું પી રહ્યો છું. હવે અત્યંત ક્રોધમાં ફરી 'ગૌઃ, ગૌઃ' કહે.
8.88.3
ये चास्मान्प्रतिनृत्यन्ति तदा गौरिति गौरिति ।
तान्वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ८.८८.३ ॥
જેમણે ત્યારે 'ગૌઃ, ગૌઃ' કહીને આપણા પર નૃત્ય કર્યું, તેમના પર આપણે પણ પ્રતિનૃત્ય કરીએ છીએ—ફરી 'ગૌઃ, ગૌઃ'.
8.88.4
प्रमाणकोट्यां शयने कालकूटकभोजनम् ।
दंशनं चाहिभिस्तीक्ष्णैर्दाहं जतुगृहे च यत् ॥ ८.८८.४ ॥
પ્રમાણકોટિમાં શય્યા પર કાલકૂટ વિષયુક્ત ભોજન, તીક્ષ્ણ સર્પો વડે દંશ, અને લાક્ષાગૃહમાં દાહ—એ પણ.
8.88.5
द्यूते च दोषभूयस्त्वमरण्ये वसतिश्च या ।
इष्वस्त्राणि च सङ्ग्रामे अनिलानिलवेश्मसु ॥ ८.८८.५ ॥
જુગારમાં અઢળક દોષ, વનમાં વાસ, યુદ્ધમાં બાણો અને અસ્ત્રો, અને વાયુના ભવનો જેવાં સ્થાનોમાં નિવાસ—એ પણ.
8.88.6
दुःखान्येवाभिजानीमो न सुखानि कदाचन ।
धृतराष्ट्रस्य दौरात्म्यात्सपुत्रस्य वयं सदा ॥ ८.८८.६ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર અને તેના પુત્રોની દુષ્ટતાને કારણે અમે સદા દુઃખ જ જાણ્યું છે, ક્યારેય સુખ નહીં.
8.88.7
इत्युच्चैर्वचनं प्रोच्य जयं प्राप्य वृकोदरः ।
पुनरेव महाराज तव सैन्यमभिद्रवत् ॥ ८.८८.७ ॥
આમ મોટેથી બોલીને, વિજય મેળવીને વૃકોદર (ભીમ), હે મહારાજ, ફરીથી તમારી સેના પર ધસી ગયો.
8.88.8
रक्तार्द्रपाणिस्तु ततो महात्मा ।
गदापाणिः काल इवान्तकाले।
विभीषयंस्तव पुत्रस्य सैन्य… ।
मितस्ततो धावति वाहिनीं ते ॥ ८.८८.८ ॥
લોહીથી ભીંજાયેલા હાથવાળો તે મહાત્મા, હાથમાં ગદા લઈને, અંતકાળના કાળ જેવો, તમારા પુત્રની સેનાને ડરાવતો, આમતેમ તમારી સેના તરફ દોડે છે…
8.88.9
ततः क्षणाद्भारत शून्यमासी… ।
दायोधनं घोरतरं कुरूणाम्।
यत्राजिमध्ये प्रापिबद्भीमसेनो ।
दुःशासनस्य रुधिरं क्रोधदीप्तः ॥ ८.८८.९ ॥
ત્યારે ક્ષણમાં, હે ભારત, … કુરુઓનું અત્યંત ભયાનક રણભૂમિ શૂન્ય થઈ ગયું; જ્યાં ક્રોધથી પ્રજ્વલિત ભીમસેને યુદ્ધની મધ્યમાં દુઃશાસનનું લોહી પીધું.
8.88.10
स हत्वा समरे राजन्राजपुत्रं महाबलम् ।
पूर्णकामो मदोदग्रः सिंहो रुरुमिवोत्कटः ॥ ८.८८.१० ॥
તેણે, હે રાજન, યુદ્ધમાં તે મહાબલી રાજપુત્રને મારીને, પૂર્ણ મનોરથ અને મદથી ઉદ્ધત થઈ, રુરુ મૃગ પર તૂટી પડતા સિંહ જેવો ઉગ્ર થયો.
8.88.11
रुधिरार्द्रो महाराज व्यशोभत परन्तपः ।
सपुष्पः किंशुक इव रक्तरक्ततरो बभौ ॥ ८.८८.११ ॥
હે મહારાજ, લોહીથી ભીંજાયેલો તે શત્રુઓને તાપ આપનાર શોભી ઊઠ્યો; ફૂલોવાળા કિંશુક વૃક્ષ જેવો, લાલથી પણ વધુ લાલ થઈને ચમક્યો.
8.88.12
रुधिराक्तो घोरवेषः क्रुद्धो राजन्वचोऽब्रवीत् ।
ब्रूहीदानीं पापमते नृशंस पतितो ह्यसि ॥ ८.८८.१२ ॥
લોહીથી લેપાયેલો, ભયાનક રૂપવાળો, ક્રોધિત તે, હે રાજન, આ વચન બોલ્યો — 'હે પાપબુદ્ધિ, હે નિર્દય, હવે બોલ; તું ખરેખર પડી ગયો છે.'
8.88.13
दुःशासने यादृशं संश्रुतं न… ।
स्तदवाप्तं पाण्डवैः सर्वमेव।
अत्रैवमाप्स्याम्यपरं द्वितीयं ।
दुर्योधनं यज्ञपशुं विशस्य ॥ ८.८८.१३ ॥
દુઃશાસન વિશે જેવી પ્રતિજ્ઞા લેવાઈ હતી તેવી… (…) પાંડવોએ એ બધું મેળવ્યું. અહીં એ જ રીતે બીજું પણ મેળવીશ, યજ્ઞપશુ દુર્યોધનનો વધ કરીને.
8.88.14
शिरो मृदित्वाऽस्य पुनश्च शान्तिं ।
यास्याम्यहं कौरवाणां समक्षम्।
या साऽपतिः सा सपतिर्हि जाता ।
यास्ताः सपत्योऽपतयस्तु जाताः ॥ ८.८८.१४ ॥
એનું માથું ચૂરાવીને, ફરી શાંતિ પામીશ, કૌરવોની સામે. જે પતિવિહોણી હતી તે પતિવાળી થઈ; અને જે સપત્નીઓ હતી તે પતિવિહોણી થઈ.
8.88.15
पश्यन्तु चित्रं विविधं हि लोके ।
ये वै तिलाः षण्डतिला बभूवुः।
ते चेत्संसिद्धा निधनं गताः परे ।
किं चित्ररूपं बत जीवलोके ॥ ८.८८.१५ ॥
જગતમાં વિવિધ અદ્ભુત દૃશ્યો જુઓ — જે તલ ષંઢ તલ થયા; તેઓ સિદ્ધ થઈને મૃત્યુ પામ્યા તો જીવલોકમાં આના કરતાં વિચિત્ર રૂપ શું?
8.88.16
एतावदुक्त्वा वचनं प्रहृष्टः ।
प्राक्रोशदुच्चै रुधिरार्द्रवक्रः।
ननर्त चैवातिबलो महात्मा ।
वृत्रं निहत्येव सहस्रनेत्रः ॥ ८.८८.१६ ॥
આટલું કહીને હર્ષિત થઈ જોરથી બૂમ પાડી, તેનું મુખ લોહીથી ભીંજાયેલું હતું. અતિબળવાન તે મહાત્મા નાચ્યો, વૃત્રને મારીને સહસ્રનેત્ર (ઇંદ્ર) નાચે તેમ.
8.88.17
दृष्ट्वा तु नृत्यन्तमुदग्रवीर्यं ।
कालं यथा त्वन्तकाले प्रजानाम्।
महद्भयं चाधिरथिं विवेश ।
जये निराशाश्च सुतास्त्वदीयाः ॥ ८.८८.१७ ॥
નાચતા તે ઉગ્ર પરાક્રમીને જોઈને, પ્રજાઓના અંતકાળે કાળની જેમ, અધિરથપુત્ર (કર્ણ) માં મહાન ભય પ્રવેશ્યો; અને તમારા પુત્રો વિજયમાં નિરાશ થયા.
8.88.18
दुःशासने तु निहते पुत्रास्तव महारथाः ।
महत्क्रोधविषं वीरा धारयन्तो महाबलाः।
ते तु राजन्महावीर्या भीमं प्राच्छादयञ्छरैः ॥ ८.८८.१८ ॥
દુઃશાસન હણાયા પછી તમારા મહારથી પુત્રો, મહાક્રોધવિષ ધારણ કરનારા વીરો અને મહાબલી, હે રાજન, તે મહાવીર્યવાનોએ બાણોથી ભીમને ઢાંકી દીધો.
8.88.19
निषङ्गी कवची खङ्गी दण्डधारो धनुर्धरः ।
अलम्बुर्जलसन्धश्च वातवेगसुवर्चसौ ॥ ८.८८.१९ ॥
ભાથો, કવચ, તલવાર, દંડ અને ધનુષ ધારણ કરનારા અલંબુષ અને જલસંધ, વાયુ જેવા વેગવાન અને તેજસ્વી.
8.88.20
एते समेत्य सहिता भ्रातृव्यसनकर्शिताः ।
भीमसेनं महाबाहुं पीडयामासुरञ्जसा ॥ ८.८८.२० ॥
આ બધા એકત્ર થઈને, ભાઈના સંકટથી પીડાયેલા, મહાબાહુ ભીમસેનને તરત પીડવા લાગ્યા.
8.88.21
स वध्यमानो विशिखैः समन्तात्तैर्महारथैः ।
भीमः क्रोधाभिरक्ताक्षः क्रुद्धः काल इवाबभौ ॥ ८.८८.२१ ॥
તે મહારથીઓ દ્વારા ચારે બાજુથી બાણોથી પ્રહાર પામેલા ભીમ, ક્રોધથી લાલ આંખોવાળા, ક્રોધિત થઈ કાળ સમાન ચમક્યા.
8.88.22
ततः परिवृतो राजन्नवभिः शत्रुतापनैः ।
दुःशासनादवरजैः पुत्रैस्तव वृकोदरः ॥ ८.८८.२२ ॥
પછી, હે રાજન, દુઃશાસનના નાના ભાઈ, શત્રુઓને તપાવનારા તમારા નવ પુત્રોએ વૃકોદર (ભીમ)ને ઘેરી લીધા.
8.88.23
तांस्तु भल्लैर्महावेगैर्नवभिर्नव भारत ।
रुक्माङ्गदान्रुक्मपुङ्खैः पार्थो निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.८८.२३ ॥
હે ભારત, પાર્થ (અર્જુન) તેમને, દરેકને નવ નવ, સોનેરી પાંખવાળા વેગવાન ભલ્લોથી યમલોક મોકલી દીધા.
8.88.24
हतेषु तव पुत्रेषु बलं तद्विप्रदुद्रुवे ।
पश्यतः सूतपुत्रस्य पाण्डवस्य भयार्दितम् ॥ ८.८८.२४ ॥
તમારા પુત્રો હણાયા ત્યારે તે સેના વિખેરાઈને ભાગી; સૂતપુત્ર કર્ણ જોતો રહ્યો અને પાંડવના ભયથી પીડાઈને તે દોડી ગઈ.
8.88.25
ततः कर्णं महाराज प्रविवेश महद्भयम् ।
दृष्ट्वा भीमस्य विक्रान्तमन्तकस्य प्रजास्विव ॥ ८.८८.२५ ॥
ત્યારે, હે મહારાજ, કર્ણના મનમાં મોટો ભય પેસી ગયો; પ્રજાઓ વચ્ચે યમ સમાન ભીમનો પરાક્રમ જોઈને.
8.88.26
तस्य त्वाकारभावज्ञः शल्यः समितिशोभनः। ॥ ८.८८.२६ ॥
પરંતુ કર્ણના બાહ્ય આકાર અને આંતરિક ભાવને જાણનાર, યુદ્ધમાં શોભતો શલ્ય.
8.88.27
उवाच वचनं कर्णं प्राप्तकालं हितं तदा ॥ ८.८८.२७ ॥
ત્યારે તેણે કર્ણને સમયોચિત અને હિતકારી વચન કહ્યું.
8.88.28
एते द्रवन्ति राजानो भीमसेनभयार्दिताः ।
दुर्योधनश्च सम्मूढो भ्रातृव्यसनकर्शितः ॥ ८.८८.२८ ॥
ભીમસેનના ભયથી પીડાયેલા આ રાજાઓ ભાગી રહ્યા છે; દુર્યોધન પણ મોહિત છે, ભાઈઓના સંકટથી ક્ષીણ થયેલો.
8.88.29
दुःशासनस्य रुधिरे पीयमाने महात्मना ।
व्यापन्नचेताः सहसा शोकोपहतचेतनः ॥ ८.८८.२९ ॥
મહાત્મા (ભીમ) દુઃશાસનનું લોહી પી રહ્યા હતા ત્યારે, શોકથી ચેતના આહત થઈ, મન વિકળ થઈને અચાનક.
8.88.30
उपासते त्वामेते हि परिवार्य महारथाः ।
कृपप्रभृतयः कर्ण हतशेषाः सहोदराः ॥ ८.८८.३० ॥
હે કર્ણ, કૃપ વગેરે આ મહારથીઓ અને હણાયા વિના બચેલા સહોદરો તને ઘેરીને તારી સેવામાં ઊભા છે.
8.88.31
पाण्डवा लब्धलक्षाश्च धनञ्जयपुरोगमाः ।
त्वामेवाभिमुखाः शूरा युद्धाय समुपस्थिताः ॥ ८.८८.३१ ॥
લક્ષ્ય સાધેલા પાંડવો અને ધનંજયને આગળ રાખનારા શૂરવીરો યુદ્ધ માટે તારી જ સામે આવીને ઊભા છે.
8.88.32
स त्वं पुरुषशार्दूल पौरुषे महति स्थितः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य प्रत्युद्याहि धनञ्जयम् ॥ ८.८८.३२ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, મહાન પૌરુષમાં સ્થિર એવો તું, ક્ષાત્રધર્મને આગળ રાખીને ધનંજયનો સામનો કર.
8.88.33
भारो हि धार्तराष्ट्रेण त्वयि सर्वः समाहितः ।
तमुद्वह महाबाहो यथाशक्ति यथाबलम् ॥ ८.८८.३३ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રનો સઘળો ભાર તારા પર મૂકાયો છે. હે મહાબાહો, તારી શક્તિ અને બળ પ્રમાણે તે ઉપાડ.
8.88.34
जये स्याद्विपुला कीर्तिर्ध्रुवः स्वर्गः पराजये ।
वृषसेनश्च राधेय सङ्क्रुद्धस्तनयस्तव।
त्वयि मोहं समापन्ने पाण्डवानभिधावति ॥ ८.८८.३४ ॥
વિજયમાં વિપુલ કીર્તિ થશે, અને પરાજયમાં નિશ્ચિત સ્વર્ગ. હે રાધેય, તું મોહમાં પડ્યો છે ત્યારે તારો પુત્ર વૃષસેન ક્રોધે ભરાઈને પાંડવો પર ધસી રહ્યો છે.
8.88.35
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं शल्यस्यामिततोजसः ।
हृदि मानुष्यकं भावं कृत्वा युद्वाय सुस्थिरम् ॥ ८.८८.३५ ॥
અમિત તેજવાળા શલ્યના આ વચન સાંભળીને, હૃદયમાં માનવીય ભાવ રાખીને, યુદ્ધ માટે અત્યંત સ્થિર થયો.
8.88.36
ततः क्रुद्धो वृषसेनोऽभ्यधाव… ।
द्भीमं समायान्तममित्रसाहम्।
बाणैः किरन्तं प्रतियाति चोग्रं ।
व्यात्ताननं कालमिवापतन्तम् ॥ ८.८८.३६ ॥
ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલો વૃષસેન (…) શત્રુઓને વશ કરનાર ભીમ આવતાં તેની સામે દોડ્યો; બાણોની વર્ષા કરતો, મુખ ફાડીને ધસી આવતા કાળ જેવા ઉગ્ર ભીમનો તેણે સામનો કર્યો.
8.88.37
तमभ्यधावन्नकुलः प्रवीर… ।
मारादमित्रं प्रतुदन्पृषत्कैः।
कर्णस्य पुत्रं समरे प्रहृष्टं ।
जिष्णुर्जिघांसुर्मघवेव जम्भम् ॥ ८.८८.३७ ॥
વીર નકુલ (…) તેની તરફ દોડ્યો; શત્રુને મારવા અને વીંધવા, બાણોથી પ્રહાર કરતો, યુદ્ધમાં હર્ષિત કર્ણપુત્ર તરફ; જંભને મારવા ઇચ્છતા ઇન્દ્રની જેમ વિજયી અર્જુન ધસ્યો હોય તેમ.
8.88.38
ततो ध्वजं स्फाटिकहेमचित्रं ।
चिच्छेद धैर्यान्नकुलः क्षुरेण।
कर्णात्मजस्येष्वसनं च चित्रं ।
भल्लेन जाम्बूनदचित्रनद्धम् ॥ ८.८८.३८ ॥
ત્યારે નકુલે ધીરજપૂર્વક ક્ષુર બાણથી કર્ણપુત્રનો સ્ફટિક અને સુવર્ણથી ચિત્રિત ધ્વજ કાપ્યો; ભલ્લ બાણથી જાંબૂનદ સુવર્ણના ચિત્રોથી બાંધેલું તેનું વિચિત્ર ધનુષ્ય પણ કાપ્યું.
8.88.39
अथान्यदादाय धनुः स शीघ्रं ।
कर्णात्मजः पाण्डवमभ्यविध्यत्।
दिव्यैरस्त्रैरभ्यवर्षत्तदैनं ।
कर्णस्य पुत्रो नकुलं कृतास्त्रम् ॥ ८.८८.३९ ॥
પછી તેણે બીજું ધનુષ્ય લઈ ઝડપથી પાંડવને વીંધ્યો; ત્યારે કર્ણપુત્રે દિવ્ય અસ્ત્રોથી અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ નકુલ પર વર્ષા કરી.
8.88.40
ततः क्रुद्धो नकुलः कर्णपुत्रं ।
शरैर्महोल्काभिरिवाभ्यपीडयत्।
स कर्णपुत्रो नकुलस्य राज… ।
न्सर्वानस्त्रान्वारयदुत्तमास्त्रैः ॥ ८.८८.४० ॥
ત્યારે ક્રોધિત નકુલે કર્ણપુત્રને મહા ઉલ્કાઓ જેવાં બાણોથી પીડ્યો; તે કર્ણપુત્ર નકુલના (…) રાજાના બધા અસ્ત્રોને ઉત્તમ અસ્ત્રોથી રોકવા લાગ્યો.
8.88.41
आसीत्सुघोरं भरतप्रवीर ।
युद्धं तदा कर्णजपाण्डवाभ्याम् ॥ ८.८८.४१ ॥
હે ભરતવીર, ત્યારે કર્ણપુત્ર અને પાંડવો વચ્ચે અતિ ભયંકર યુદ્ધ થયું.
8.88.42
वनायुजान्सुकुमारान्सुशुभ्रा… ।
नलङ्कृताञ्जातरूपेण चित्रान्।
जघान चाश्वान्नकुलस्य वीरो ।
रणाजिरे सूतपुत्रस्य पुत्रः ॥ ८.८८.४२ ॥
રણાંગણમાં નકુલના વીરે સૂતપુત્રના પુત્રના વનમાં ઉછરેલા, સુકુમાર, અતિ શ્વેત, સોનાથી શણગારેલા, વિચિત્ર ઘોડાઓને માર્યા.
8.88.43
ततो हताश्वादवरुह्य याना… ।
च्चर्माऽऽददे रुचिरं बर्हिचित्रम्।
आकाशसङ्काशमसिं प्रगृह्य ।
प्रकाशमानः खगवच्चचार ॥ ८.८८.४३ ॥
પછી ઘોડા હણાયા ત્યારે તે રથમાંથી ઊતર્યો, મોરપિચ્છ જેવી ચિત્રિત સુંદર ઢાલ લીધી; આકાશ જેવી તલવાર ઉપાડી પક્ષીની જેમ ચમકતો વિચર્યો.
8.88.44
ततोऽस्य पक्षाननयद्यमाय ।
द्विसाहस्रान्नकुलः क्षिप्रकारी।
ते प्रापतन्नसिना वै विशस्ता ।
यथाऽश्वमेधे पशवः शमित्रा ॥ ८.८८.४४ ॥
પછી ઝડપી કાર્ય કરનાર નકુલે તેના બે હજાર યોદ્ધાઓને યમલોક મોકલ્યા; તેઓ તલવારથી કપાઈને અશ્વમેધમાં બલિ અપાતા પશુઓની જેમ પડ્યા.
8.88.45
ततस्ततो विजिता युद्धशौण्डा ।
नानादेश्याः सुहृदः सत्यसन्धाः।
एकेन शीघ्रं नकुलेन नुन्नाः ।
सारेप्सुनेवोत्तमचन्दनस्य ॥ ८.८८.४५ ॥
પછી યુદ્ધમાં ગર્વિષ્ઠ, વિવિધ દેશોના, સત્યપ્રતિજ્ઞ મિત્રો પરાજિત થયા; એક જ નકુલે ઉત્તમ ચંદનનો સાર ઇચ્છનાર વૃક્ષોને હાંકે તેમ તેમને ઝડપથી હાંકી કાઢ્યા.
8.88.46
भूमौ चरन्तं नकुलं रथौघाः ।
समन्ततः सायकैः प्रत्यगृह्णन्।
स तुद्यमानो नकुलो विहङ्गै… ।
श्चचार सङ्ख्ये द्विषतो विनिघ्नन् ॥ ८.८८.४६ ॥
ભૂમિ પર વિચરતા નકુલને રથસમૂહોએ ચારે બાજુથી બાણો વડે રોક્યો. બાણોથી પીડિત થયેલો નકુલ યુદ્ધમાં શત્રુઓનો સંહાર કરતો વિચર્યો…
8.88.47
तं कर्णपुत्रोऽपि चरन्तमाजौ ।
नराश्वमातङ्गरथप्रवीरान्।
निघ्नन्तमष्टादशभिः पृषत्कै… ।
र्विव्याध वीरः स चुकोप विद्धः ॥ ८.८८.४७ ॥
યુદ્ધમાં વિચરતા અને નર, અશ્વ, હાથી, રથના વીરોનો સંહાર કરતા તેને કર્ણપુત્ર વીરે પણ અઢાર બાણોથી વીંધ્યો. વીંધાયેલો તે ક્રોધે ભરાયો…
8.88.48
ततोऽभ्यधावत्समरे जिघांसुः ।
कर्णात्मजं पाण्डुसुतो नृवीरम्।
तस्येषुभिर्वधमत्सूतपुत्रो ।
महारणे वर्म सहस्रभारम् ॥ ८.८८.४८ ॥
ત્યારે યુદ્ધમાં વધ કરવાની ઇચ્છાથી પાંડુપુત્ર કર્ણપુત્ર નરવીર પર ધસી ગયો. સૂતપુત્રના બાણોથી તે મહાયુદ્ધમાં હજાર ભારના બખ્તરનો નાશ થયો…
8.88.49
तस्याथ कांस्यं सुशितं सुपीत… ।
मसिप्रवीरं गुरुभारासाहम्।
द्विषच्छरीरापहरं सुघोर… ।
माधून्वतः सर्पमिवात्तकोशम् ॥ ८.८८.४९ ॥
ત્યારે તેની તીક્ષ્ણ, સારી રીતે ચમકાવેલી કાંસાની (ઢાલ)… ખડ્ગવીર, ભારે બોજ સહનાર, શત્રુઓના દેહ હરનાર, અતિ ભયંકર… હલાવતાં, મ્યાનમાંથી કાઢેલા સાપ જેવો…
8.88.50
क्षिप्रं शरैः षङ्भिरमित्रसाह… ।
श्चकर्त खङ्गं निशितैः सुधारैः।
पुनश्च पार्थं निशितैः पृषत्कैः ।
स्तनान्तरे क्षिप्रमिवात्यविध्यत् ॥ ८.८८.५० ॥
ઝડપથી છ બાણોથી શત્રુઓને વશ કરનાર તેણે… તીક્ષ્ણ, સારી ધારવાળાં બાણોથી તેની તલવાર કાપી નાખી. ફરી તીક્ષ્ણ બાણોથી પાર્થને છાતીની વચ્ચે ઝડપથી વીંધ્યો…
8.88.51
स भीमसेनस्य रथं च गत्वा ।
ववर्ष वै शरवर्षं सुघोरम् ॥ ८.८८.५१ ॥
તે ભીમસેનના રથ પાસે જઈને ખરેખર અતિ ભયંકર બાણવર્ષા કરવા લાગ્યો.
8.88.52
नकुलमथ विदित्वा छिन्नबाणासनासिं ।
विरथमरिभिरार्तं कर्णपुत्रास्त्रमग्नम्।
पवनचलपताका ह्लादिनो वल्गिताश्वाः ।
परपुरुषनियुक्ताः स्वै रथैः शीघ्रमीयुः ॥ ८.८८.५२ ॥
પછી નકુલને ધનુષ્ય-તલવાર તૂટેલા, રથ વિનાના, શત્રુઓથી પીડિત અને કર્ણપુત્રોનાં અસ્ત્રોમાં ડૂબેલો જોઈને, પવનથી ફરફરતી ધજાઓ અને કૂદતા ઘોડાવાળા પોતપોતાના રથોમાં તેઓ ઝડપથી આવ્યા.
8.88.53
द्रुपदसुतवरिष्ठाः पञ्च शैनेयषष्ठा ।
द्रुपददुहितृपुत्राः पञ्च चामित्रसाहाः।
द्विरदरथनराश्वान्सूदयन्तस्त्वदीयान् ।
भगवत इव रुद्राः सङ्ख्यया हेतिमन्तः ॥ ८.८८.५३ ॥
દ્રુપદના પુત્રોમાં શ્રેષ્ઠ પાંચ, શૈનેય (સાત્યકિ) છઠ્ઠો, અને દ્રુપદની પુત્રીના પાંચ પુત્રો—શત્રુઓને જીતનારા તેઓ હાથી, રથ, માણસો અને ઘોડાનો સંહાર કરતા તમારા લોકો પર તૂટી પડ્યા; જાણે ભગવાનના રુદ્રગણો શસ્ત્રધારી બનીને આવ્યા હોય.
8.88.54
अथ तव रथमुख्यास्तान्प्रतीयुस्त्वरन्तः ।
कृपहृदिकसुतौ च द्रौणिदुर्योधनौ च।
शकुनिशुकवृकाश्च क्राथदेवावृधौ च ।
द्विरदजलदघौषैः स्यन्दनैः कार्मुकैश्च ॥ ८.८८.५४ ॥
ત્યારે તમારા મુખ્ય રથીઓ તેમનો સામનો કરવા ઝડપથી આગળ વધ્યા—કૃપ અને હૃદિકના પુત્રો, દ્રૌણિ (અશ્વત્થામા) અને દુર્યોધન, શકુનિ, શુક અને વૃક, તથા ક્રાથ અને દેવાવૃધ—હાથી-મેઘ જેવા ગર્જનવાળા રથો અને ધનુષ્યો સાથે.
8.88.55
अथ तव रथवर्यास्तान्दशैकप्रवीरा… ।
निषुभिरशनिकल्पैस्ताडयन्तो न्यरुन्धन्।
नवजलदसवर्णैर्हस्तिभिस्तान्स्म वव्रु… ।
र्गिरिशिखरनिकाशैर्भीमवेगैः कुणिन्दाः ॥ ८.८८.५५ ॥
ત્યારે તમારા શ્રેષ્ઠ રથીઓ, અગિયાર વીરો, વજ્ર સમાન બાણોથી તેમને પ્રહાર કરીને રોકવા લાગ્યા; નવા વાદળો જેવા કાળા હાથીઓથી તેમને ઘેરી લીધા… પર્વતશિખર સમાન, ભયંકર વેગવાળા કુણિંદો.