మహాభారతం · అధ్యాయం 8.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.88.1
स पीत्वा रुधिरं तस्य चरणौ गृह्य भारत ।
इत्युच्चैर्वचनं प्राह प्रतिनृत्यन्वृकोदरः ॥ ८.८८.१ ॥
భారతా, అతడు అతని రక్తాన్ని త్రాగి, అతని పాదాలను పట్టుకుని, నృత్యం చేస్తూ వృకోదరుడు బిగ్గరగా ఇలా పలికాడు.
8.88.2
एष ते रुधिरं तीव्रं पिबामि पुरुषादवत् ।
वदेदानीं सुसंरब्धः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ८.८८.२ ॥
ఇదిగో, నీ వేడి రక్తాన్ని నరభక్షక రాక్షసునివలె నేను త్రాగుతున్నాను. ఇప్పుడు అత్యంత కోపంతో మళ్ళీ 'గౌః, గౌః' అను.
8.88.3
ये चास्मान्प्रतिनृत्यन्ति तदा गौरिति गौरिति ।
तान्वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ८.८८.३ ॥
అప్పుడు 'గౌః, గౌః' అంటూ మనపై నృత్యం చేసిన వారిని, మనం కూడా ప్రతినృత్యం చేస్తున్నాం—మళ్ళీ 'గౌః, గౌః'.
8.88.4
प्रमाणकोट्यां शयने कालकूटकभोजनम् ।
दंशनं चाहिभिस्तीक्ष्णैर्दाहं जतुगृहे च यत् ॥ ८.८८.४ ॥
ప్రమాణకోటిలో శయ్యపై కాలకూట విషంతో కలిపిన భోజనం, పదునైన పాములచే కాటు వేయబడటం, లక్కగృహంలో దహనం చేయబడటం—ఇవి జరిగాయి.
8.88.5
द्यूते च दोषभूयस्त्वमरण्ये वसतिश्च या ।
इष्वस्त्राणि च सङ्ग्रामे अनिलानिलवेश्मसु ॥ ८.८८.५ ॥
జూదంలో అధికమైన దోషం, అరణ్యంలో నివాసం, యుద్ధంలో బాణాలు, అస్త్రాలు, వాయుదేవుని వంటి మందిరాల్లో నివాసం—ఇవి జరిగాయి.
8.88.6
दुःखान्येवाभिजानीमो न सुखानि कदाचन ।
धृतराष्ट्रस्य दौरात्म्यात्सपुत्रस्य वयं सदा ॥ ८.८८.६ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు, అతని కుమారుల దుష్టత్వం కారణంగా, మనం ఎల్లప్పుడూ దుఃఖాన్నే అనుభవించాం, ఎప్పుడూ సుఖాన్ని కాదు.
8.88.7
इत्युच्चैर्वचनं प्रोच्य जयं प्राप्य वृकोदरः ।
पुनरेव महाराज तव सैन्यमभिद्रवत् ॥ ८.८८.७ ॥
ఇలా గట్టిగా పలికి, విజయం పొంది వృకోదరుడు (భీముడు), ఓ మహారాజా, మళ్లీ మీ సైన్యంపై విరుచుకుపడ్డాడు.
8.88.8
रक्तार्द्रपाणिस्तु ततो महात्मा ।
गदापाणिः काल इवान्तकाले।
विभीषयंस्तव पुत्रस्य सैन्य… ।
मितस्ततो धावति वाहिनीं ते ॥ ८.८८.८ ॥
రక్తంతో తడిసిన చేతులతో, గదను చేతబట్టిన ఆ మహాత్ముడు, అంతకాలపు కాలునిలా, మీ కుమారుని సైన్యాన్ని భయపెడుతూ, అటూ ఇటూ మీ సైన్యం వైపు పరుగెత్తుతున్నాడు…
8.88.9
ततः क्षणाद्भारत शून्यमासी… ।
दायोधनं घोरतरं कुरूणाम्।
यत्राजिमध्ये प्रापिबद्भीमसेनो ।
दुःशासनस्य रुधिरं क्रोधदीप्तः ॥ ८.८८.९ ॥
అప్పుడు క్షణంలో, భారతా, … కురువుల అత్యంత భయంకర యుద్ధభూమి శూన్యమయ్యింది; అక్కడ కోపంతో ప్రకాశిస్తున్న భీమసేనుడు యుద్ధమధ్యలో దుఃశాసనుని రక్తాన్ని త్రాగాడు.
8.88.10
स हत्वा समरे राजन्राजपुत्रं महाबलम् ।
पूर्णकामो मदोदग्रः सिंहो रुरुमिवोत्कटः ॥ ८.८८.१० ॥
అతడు, ఓ రాజా, యుద్ధంలో ఆ మహాబలుడైన రాజకుమారుని చంపి, సంపూర్ణ కోరికతో, గర్వోన్మత్తుడై, రురు మృగంపై పడిన సింహంలా ఉగ్రుడయ్యాడు.
8.88.11
रुधिरार्द्रो महाराज व्यशोभत परन्तपः ।
सपुष्पः किंशुक इव रक्तरक्ततरो बभौ ॥ ८.८८.११ ॥
ఓ మహారాజా, రక్తంతో తడిసిన ఆ శత్రుసంహారకుడు ప్రకాశించాడు; పూలతో కూడిన కింశుక వృక్షంలా, ఎర్రకంటే ఎర్రగా మెరిశాడు.
8.88.12
रुधिराक्तो घोरवेषः क्रुद्धो राजन्वचोऽब्रवीत् ।
ब्रूहीदानीं पापमते नृशंस पतितो ह्यसि ॥ ८.८८.१२ ॥
రక్తంతో పూసుకుని, భయంకర రూపంతో, కోపించిన అతడు, ఓ రాజా, ఈ మాటలు పలికాడు — 'పాపబుద్ధీ, క్రూరుడా, ఇప్పుడు మాట్లాడు; నిజంగా నీవు పడిపోయావు.'
8.88.13
दुःशासने यादृशं संश्रुतं न… ।
स्तदवाप्तं पाण्डवैः सर्वमेव।
अत्रैवमाप्स्याम्यपरं द्वितीयं ।
दुर्योधनं यज्ञपशुं विशस्य ॥ ८.८८.१३ ॥
దుఃశాసనుని పట్ల చేసిన ప్రతిజ్ఞ ఎలాగో… (…) పాండవులు అంతా పొందారు. ఇక్కడ ఇదే విధంగా మరొకటి కూడా పొందుతాను, యజ్ఞపశువైన దుర్యోధనుని వధించి.
8.88.14
शिरो मृदित्वाऽस्य पुनश्च शान्तिं ।
यास्याम्यहं कौरवाणां समक्षम्।
या साऽपतिः सा सपतिर्हि जाता ।
यास्ताः सपत्योऽपतयस्तु जाताः ॥ ८.८८.१४ ॥
ఇతని తలను నలిపి, మళ్లీ శాంతిని పొందుతాను, కౌరవుల ఎదుటనే. భర్త లేనిదిగా ఉన్నది భర్త ఉన్నదిగా అయింది; సవతులుగా ఉన్నవారు భర్త లేనివారయ్యారు.
8.88.15
पश्यन्तु चित्रं विविधं हि लोके ।
ये वै तिलाः षण्डतिला बभूवुः।
ते चेत्संसिद्धा निधनं गताः परे ।
किं चित्ररूपं बत जीवलोके ॥ ८.८८.१५ ॥
లోకంలో అనేక విధాలైన అద్భుతాలను చూడనీయండి — ఏ నువ్వులు షండ నువ్వులయ్యాయో; అవి సిద్ధించి మరణించాయంటే, జీవలోకంలో దీనికంటే విచిత్ర రూపమేముంది?
8.88.16
एतावदुक्त्वा वचनं प्रहृष्टः ।
प्राक्रोशदुच्चै रुधिरार्द्रवक्रः।
ननर्त चैवातिबलो महात्मा ।
वृत्रं निहत्येव सहस्रनेत्रः ॥ ८.८८.१६ ॥
ఇంతగా చెప్పి సంతోషించి గట్టిగా అరిచాడు, అతని ముఖం రక్తంతో తడిసి ఉంది. అత్యంత బలవంతుడైన ఆ మహాత్ముడు నాట్యం చేశాడు, వృత్రుని చంపిన సహస్రనేత్రుడిలా.
8.88.17
दृष्ट्वा तु नृत्यन्तमुदग्रवीर्यं ।
कालं यथा त्वन्तकाले प्रजानाम्।
महद्भयं चाधिरथिं विवेश ।
जये निराशाश्च सुतास्त्वदीयाः ॥ ८.८८.१७ ॥
నాట్యం చేస్తున్న ఆ ఉగ్రపరాక్రమిని చూసి, ప్రాణులకు అంత్యకాలంలో కాలుడిలా, అధిరథ పుత్రునికి (కర్ణునికి) మహాభయం ప్రవేశించింది; మీ కుమారులు విజయం విషయంలో నిరాశ చెందారు.
8.88.18
दुःशासने तु निहते पुत्रास्तव महारथाः ।
महत्क्रोधविषं वीरा धारयन्तो महाबलाः।
ते तु राजन्महावीर्या भीमं प्राच्छादयञ्छरैः ॥ ८.८८.१८ ॥
దుశ్శాసనుడు చంపబడినప్పుడు, మీ మహారథ పుత్రులు, గొప్ప కోపమనే విషాన్ని ధరించిన వీరులు, మహాబలులు, ఓ రాజా, ఆ మహావీర్యులు బాణాలతో భీమసేనుని కప్పివేశారు.
8.88.19
निषङ्गी कवची खङ्गी दण्डधारो धनुर्धरः ।
अलम्बुर्जलसन्धश्च वातवेगसुवर्चसौ ॥ ८.८८.१९ ॥
అంబులపొది, కవచం, ఖడ్గం, దండం, ధనువు ధరించిన అలంబుషుడు, జలసంధుడు, వాయువేగం కలిగిన, ప్రకాశమానులైన వారు.
8.88.20
एते समेत्य सहिता भ्रातृव्यसनकर्शिताः ।
भीमसेनं महाबाहुं पीडयामासुरञ्जसा ॥ ८.८८.२० ॥
వీరందరూ కలిసి, సోదరుని విపత్తుతో కృశించి, మహాబాహువైన భీమసేనుని వెంటనే పీడించారు.
8.88.21
स वध्यमानो विशिखैः समन्तात्तैर्महारथैः ।
भीमः क्रोधाभिरक्ताक्षः क्रुद्धः काल इवाबभौ ॥ ८.८८.२१ ॥
ఆ మహారథులచే అన్ని వైపులా బాణాలతో కొట్టబడిన భీముడు, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్ళతో, కోపించి, కాలుడిలా ప్రకాశించాడు.
8.88.22
ततः परिवृतो राजन्नवभिः शत्रुतापनैः ।
दुःशासनादवरजैः पुत्रैस्तव वृकोदरः ॥ ८.८८.२२ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, దుశ్శాసనుని తమ్ములైన మీ తొమ్మిది మంది పుత్రులు, శత్రువులను తపింపజేసేవారు, వృకోదరుని (భీముని) చుట్టుముట్టారు.
8.88.23
तांस्तु भल्लैर्महावेगैर्नवभिर्नव भारत ।
रुक्माङ्गदान्रुक्मपुङ्खैः पार्थो निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.८८.२३ ॥
ఓ భారతా, పార్థుడు (అర్జునుడు) వారిని, ప్రతి ఒక్కరికీ తొమ్మిదేసి, బంగారు రెక్కల వేగవంతమైన భల్లాలతో యమలోకానికి పంపాడు.
8.88.24
हतेषु तव पुत्रेषु बलं तद्विप्रदुद्रुवे ।
पश्यतः सूतपुत्रस्य पाण्डवस्य भयार्दितम् ॥ ८.८८.२४ ॥
మీ కుమారులు హతులు కాగా ఆ సైన్యం చెదరి పారిపోయింది; సూతపుత్రుడు కర్ణుడు చూస్తుండగా, పాండవుని భయంతో పీడితమై అది పారిపోయింది.
8.88.25
ततः कर्णं महाराज प्रविवेश महद्भयम् ।
दृष्ट्वा भीमस्य विक्रान्तमन्तकस्य प्रजास्विव ॥ ८.८८.२५ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, కర్ణునిలో గొప్ప భయం ప్రవేశించింది; ప్రజల మధ్య యముడిలా ఉన్న భీముని పరాక్రమాన్ని అతడు చూసి.
8.88.26
तस्य त्वाकारभावज्ञः शल्यः समितिशोभनः। ॥ ८.८८.२६ ॥
కానీ కర్ణుని బాహ్య రూపాన్ని, అంతరంగ భావాన్ని తెలిసిన, యుద్ధంలో ప్రకాశించే శల్యుడు.
8.88.27
उवाच वचनं कर्णं प्राप्तकालं हितं तदा ॥ ८.८८.२७ ॥
అప్పుడు అతడు కర్ణునితో కాలోచితమైన, హితకరమైన మాటను పలికాడు.
8.88.28
एते द्रवन्ति राजानो भीमसेनभयार्दिताः ।
दुर्योधनश्च सम्मूढो भ्रातृव्यसनकर्शितः ॥ ८.८८.२८ ॥
భీమసేనుని భయంతో పీడితులైన ఈ రాజులు పారిపోతున్నారు; దుర్యోధనుడు కూడా మోహితుడై, సోదరుల కష్టంతో క్షీణించాడు.
8.88.29
दुःशासनस्य रुधिरे पीयमाने महात्मना ।
व्यापन्नचेताः सहसा शोकोपहतचेतनः ॥ ८.८८.२९ ॥
మహాత్ముడు (భీముడు) దుఃశాసనుని రక్తాన్ని తాగుతుండగా, శోకంతో హతమైన చైతన్యంతో, మనసు చెదిరి అకస్మాత్తుగా.
8.88.30
उपासते त्वामेते हि परिवार्य महारथाः ।
कृपप्रभृतयः कर्ण हतशेषाः सहोदराः ॥ ८.८८.३० ॥
కర్ణా, కృపుడు మొదలైన ఈ మహారథులు, చంపబడగా మిగిలిన సోదరులు, నిన్ను చుట్టుముట్టి నీ చెంతనే ఉన్నారు.
8.88.31
पाण्डवा लब्धलक्षाश्च धनञ्जयपुरोगमाः ।
त्वामेवाभिमुखाः शूरा युद्धाय समुपस्थिताः ॥ ८.८८.३१ ॥
లక్ష్యాన్ని సాధించిన పాండవులు, ధనంజయుడు ముందున్న శూరులు, యుద్ధం కోసం నీ ఎదుటే వచ్చి నిలిచారు.
8.88.32
स त्वं पुरुषशार्दूल पौरुषे महति स्थितः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य प्रत्युद्याहि धनञ्जयम् ॥ ८.८८.३२ ॥
పురుషవ్యాఘ్రా, గొప్ప పరాక్రమంలో నిలిచిన నువ్వు, క్షత్రధర్మాన్ని ముందుంచుకుని ధనంజయుని ఎదుర్కొనుము.
8.88.33
भारो हि धार्तराष्ट्रेण त्वयि सर्वः समाहितः ।
तमुद्वह महाबाहो यथाशक्ति यथाबलम् ॥ ८.८८.३३ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుని భారమంతా నీపైనే ఉంచబడింది. మహాబాహూ, నీ శక్తికి తగినట్లు, నీ బలానికి తగినట్లు దానిని మోయుము.
8.88.34
जये स्याद्विपुला कीर्तिर्ध्रुवः स्वर्गः पराजये ।
वृषसेनश्च राधेय सङ्क्रुद्धस्तनयस्तव।
त्वयि मोहं समापन्ने पाण्डवानभिधावति ॥ ८.८८.३४ ॥
విజయంలో గొప్ప కీర్తి, ఓటమిలో నిశ్చయంగా స్వర్గం కలుగుతుంది. రాధేయా, నువ్వు మోహంలో పడినప్పుడు, నీ కుమారుడు వృషసేనుడు కోపంతో పాండవులపైకి దూకుతున్నాడు.
8.88.35
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं शल्यस्यामिततोजसः ।
हृदि मानुष्यकं भावं कृत्वा युद्वाय सुस्थिरम् ॥ ८.८८.३५ ॥
అమిత తేజస్సు గల శల్యుని ఈ మాటలు విని, హృదయంలో మానవ సహజమైన భావాన్ని ఉంచుకుని, యుద్ధానికి మిక్కిలి స్థిరంగా నిలిచాడు.
8.88.36
ततः क्रुद्धो वृषसेनोऽभ्यधाव… ।
द्भीमं समायान्तममित्रसाहम्।
बाणैः किरन्तं प्रतियाति चोग्रं ।
व्यात्ताननं कालमिवापतन्तम् ॥ ८.८८.३६ ॥
అప్పుడు కోపించిన వృషసేనుడు (…) శత్రువులను జయించే భీముడు వస్తుండగా అతనివైపు పరుగెత్తాడు; బాణాలు కురిపిస్తూ, నోరు తెరిచి దూకివచ్చే కాలునిలా భయంకరుడైన అతన్ని ఎదుర్కొన్నాడు.
8.88.37
तमभ्यधावन्नकुलः प्रवीर… ।
मारादमित्रं प्रतुदन्पृषत्कैः।
कर्णस्य पुत्रं समरे प्रहृष्टं ।
जिष्णुर्जिघांसुर्मघवेव जम्भम् ॥ ८.८८.३७ ॥
వీరుడైన నకులుడు (…) అతనివైపు పరుగెత్తాడు; శత్రువును చంపుతూ, బాణాలతో కొడుతూ, యుద్ధంలో సంతోషించిన కర్ణుని కుమారుని; జంభుని సంహరించాలని కోరిన ఇంద్రునిలా విజేత అర్జునుడు దూకినట్లు.
8.88.38
ततो ध्वजं स्फाटिकहेमचित्रं ।
चिच्छेद धैर्यान्नकुलः क्षुरेण।
कर्णात्मजस्येष्वसनं च चित्रं ।
भल्लेन जाम्बूनदचित्रनद्धम् ॥ ८.८८.३८ ॥
అప్పుడు నకులుడు ధైర్యంగా క్షురప్రం అనే బాణంతో కర్ణుని కుమారుని స్ఫటిక, బంగారు చిత్రాలతో ఉన్న ధ్వజాన్ని ఛేదించాడు; భల్లంతో అతని విచిత్ర ధనుస్సును కూడా, జాంబూనద బంగారంతో అలంకరించిన నారితో కట్టినదాన్ని కూడా.
8.88.39
अथान्यदादाय धनुः स शीघ्रं ।
कर्णात्मजः पाण्डवमभ्यविध्यत्।
दिव्यैरस्त्रैरभ्यवर्षत्तदैनं ।
कर्णस्य पुत्रो नकुलं कृतास्त्रम् ॥ ८.८८.३९ ॥
అప్పుడతడు వేరొక ధనుస్సును త్వరగా తీసుకుని, కర్ణుని కుమారుడు పాండవుని (నకులుని) ఛేదించాడు; అప్పుడు కర్ణుని కుమారుడు దివ్యాస్త్రాలతో అస్త్రవిద్యలో నిష్ణాతుడైన నకులునిపై వర్షం కురిపించాడు.
8.88.40
ततः क्रुद्धो नकुलः कर्णपुत्रं ।
शरैर्महोल्काभिरिवाभ्यपीडयत्।
स कर्णपुत्रो नकुलस्य राज… ।
न्सर्वानस्त्रान्वारयदुत्तमास्त्रैः ॥ ८.८८.४० ॥
అప్పుడు కోపించిన నకులుడు కర్ణుని కుమారుని బాణాలతో, పెద్ద ఉల్కలవలె, బాధించాడు; ఆ కర్ణపుత్రుడు నకులుని (…) రాజు అస్త్రాలన్నింటినీ ఉత్తమాస్త్రాలతో అడ్డుకున్నాడు.
8.88.41
आसीत्सुघोरं भरतप्रवीर ।
युद्धं तदा कर्णजपाण्डवाभ्याम् ॥ ८.८८.४१ ॥
భరతవీరా, అప్పుడు కర్ణుని కుమారునికి, పాండవులకు మధ్య అత్యంత భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది.
8.88.42
वनायुजान्सुकुमारान्सुशुभ्रा… ।
नलङ्कृताञ्जातरूपेण चित्रान्।
जघान चाश्वान्नकुलस्य वीरो ।
रणाजिरे सूतपुत्रस्य पुत्रः ॥ ८.८८.४२ ॥
యుద్ధభూమిలో నకులుని వీరుడు సూతపుత్రుని కుమారుని అడవిలో పెరిగిన, సుకుమారమైన, అత్యంత ప్రకాశవంతమైన, బంగారంతో అలంకరించబడిన, విచిత్రమైన గుర్రాలను చంపాడు.
8.88.43
ततो हताश्वादवरुह्य याना… ।
च्चर्माऽऽददे रुचिरं बर्हिचित्रम्।
आकाशसङ्काशमसिं प्रगृह्य ।
प्रकाशमानः खगवच्चचार ॥ ८.८८.४३ ॥
అప్పుడు గుర్రాలు చంపబడగా అతడు రథం దిగి, నెమలిపింఛంలా చిత్రితమైన అందమైన డాలును తీసుకున్నాడు; ఆకాశంలా నీలంగా ఉన్న ఖడ్గాన్ని పట్టి, పక్షిలా ప్రకాశిస్తూ తిరిగాడు.
8.88.44
ततोऽस्य पक्षाननयद्यमाय ।
द्विसाहस्रान्नकुलः क्षिप्रकारी।
ते प्रापतन्नसिना वै विशस्ता ।
यथाऽश्वमेधे पशवः शमित्रा ॥ ८.८८.४४ ॥
అప్పుడు శీఘ్రకార్యుడైన నకులుడు అతని రెండువేల మంది సైనికులను యమలోకానికి పంపాడు; వారు కత్తితో నరకబడి, అశ్వమేధంలో బలి పశువులు పడినట్లు పడిపోయారు.
8.88.45
ततस्ततो विजिता युद्धशौण्डा ।
नानादेश्याः सुहृदः सत्यसन्धाः।
एकेन शीघ्रं नकुलेन नुन्नाः ।
सारेप्सुनेवोत्तमचन्दनस्य ॥ ८.८८.४५ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో గర్విష్ఠులు, వివిధ దేశాలకు చెందిన, సత్యప్రతిజ్ఞ కలిగిన మిత్రులు ఓడించబడ్డారు; ఒక్క నకులుడే శీఘ్రంగా వారిని, ఉత్తమ చందనపు సారం కోరేవాడు చెట్లను తోలినట్లు, తరిమివేశాడు.
8.88.46
भूमौ चरन्तं नकुलं रथौघाः ।
समन्ततः सायकैः प्रत्यगृह्णन्।
स तुद्यमानो नकुलो विहङ्गै… ।
श्चचार सङ्ख्ये द्विषतो विनिघ्नन् ॥ ८.८८.४६ ॥
భూమిపై సంచరిస్తున్న నకులుని రథ సమూహాలు నలువైపుల నుండి బాణాలతో ఎదుర్కొన్నాయి. బాణాలచే బాధింపబడిన నకులుడు యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరిస్తూ సంచరించాడు…
8.88.47
तं कर्णपुत्रोऽपि चरन्तमाजौ ।
नराश्वमातङ्गरथप्रवीरान्।
निघ्नन्तमष्टादशभिः पृषत्कै… ।
र्विव्याध वीरः स चुकोप विद्धः ॥ ८.८८.४७ ॥
యుద్ధంలో సంచరిస్తూ నరులు, అశ్వాలు, ఏనుగులు, రథ వీరులను సంహరిస్తున్న అతడిని కర్ణుని కుమారుడు వీరుడు కూడా పద్దెనిమిది బాణాలతో గుచ్చాడు. గాయపడిన అతడు కోపించాడు…
8.88.48
ततोऽभ्यधावत्समरे जिघांसुः ।
कर्णात्मजं पाण्डुसुतो नृवीरम्।
तस्येषुभिर्वधमत्सूतपुत्रो ।
महारणे वर्म सहस्रभारम् ॥ ८.८८.४८ ॥
అనంతరం యుద్ధంలో చంపాలనే కోరికతో పాండు కుమారుడు కర్ణుని కుమారుడైన ఆ నరవీరునిపై దూకాడు. సూతపుత్రుని బాణాలతో ఆ మహాయుద్ధంలో వేయి భారాల కవచం నాశనమైంది…
8.88.49
तस्याथ कांस्यं सुशितं सुपीत… ।
मसिप्रवीरं गुरुभारासाहम्।
द्विषच्छरीरापहरं सुघोर… ।
माधून्वतः सर्पमिवात्तकोशम् ॥ ८.८८.४९ ॥
అప్పుడు అతని పదునైన, బాగా మెరుగుపెట్టిన కంచు (డాలు)… ఖడ్గవీరుడు, భారమైన బరువును మోయగలవాడు, శత్రువుల శరీరాలను హరించేవాడు, అత్యంత భయంకరమైన… ఊపుతుండగా, ఒరనుండి తీసిన సర్పంలా…
8.88.50
क्षिप्रं शरैः षङ्भिरमित्रसाह… ।
श्चकर्त खङ्गं निशितैः सुधारैः।
पुनश्च पार्थं निशितैः पृषत्कैः ।
स्तनान्तरे क्षिप्रमिवात्यविध्यत् ॥ ८.८८.५० ॥
త్వరగా ఆరు బాణాలతో శత్రువులను జయించేవాడు… పదునైన, మంచి అంచుగల బాణాలతో అతని ఖడ్గాన్ని ఖండించాడు. మళ్లీ పదునైన బాణాలతో పార్థుని రొమ్ము మధ్యలో వేగంగా గుచ్చాడు…
8.88.51
स भीमसेनस्य रथं च गत्वा ।
ववर्ष वै शरवर्षं सुघोरम् ॥ ८.८८.५१ ॥
అతడు భీమసేనుని రథం వద్దకు చేరి నిజంగా అత్యంత భయంకరమైన బాణ వర్షం కురిపించాడు.
8.88.52
नकुलमथ विदित्वा छिन्नबाणासनासिं ।
विरथमरिभिरार्तं कर्णपुत्रास्त्रमग्नम्।
पवनचलपताका ह्लादिनो वल्गिताश्वाः ।
परपुरुषनियुक्ताः स्वै रथैः शीघ्रमीयुः ॥ ८.८८.५२ ॥
తరువాత నకులుడు విల్లు, ఖడ్గం తెగిపోయి, రథం లేకుండా, శత్రువులచే బాధింపబడి, కర్ణుని కుమారుల అస్త్రాలలో మునిగి ఉండటం చూసి, గాలికి కదిలే పతాకలు, ఎగిరే గుర్రాలున్న తమ తమ రథాలపై వారు త్వరగా వచ్చారు.
8.88.53
द्रुपदसुतवरिष्ठाः पञ्च शैनेयषष्ठा ।
द्रुपददुहितृपुत्राः पञ्च चामित्रसाहाः।
द्विरदरथनराश्वान्सूदयन्तस्त्वदीयान् ।
भगवत इव रुद्राः सङ्ख्यया हेतिमन्तः ॥ ८.८८.५३ ॥
ద్రుపదుని కుమారులలో శ్రేష్ఠులైన ఐదుగురు, శైనేయుడు (సాత్యకి) ఆరవవాడు, ద్రుపద పుత్రిక కుమారులైన ఐదుగురు, శత్రువులను జయించువారు, ఏనుగులు, రథాలు, మనుషులు, గుర్రాలను సంహరిస్తూ మీ వారిపై దూకారు; భగవానుని రుద్రగణాలు ఆయుధాలు ధరించినట్లు.
8.88.54
अथ तव रथमुख्यास्तान्प्रतीयुस्त्वरन्तः ।
कृपहृदिकसुतौ च द्रौणिदुर्योधनौ च।
शकुनिशुकवृकाश्च क्राथदेवावृधौ च ।
द्विरदजलदघौषैः स्यन्दनैः कार्मुकैश्च ॥ ८.८८.५४ ॥
అప్పుడు మీ ప్రధాన రథికులు వారిని ఎదుర్కోవడానికి త్వరగా ముందుకు వచ్చారు—కృపుని, హృదికుని కుమారులు, ద్రౌణి (అశ్వత్థామ), దుర్యోధనుడు, శకుని, శుకుడు, వృకుడు, క్రాథుడు, దేవావృధుడు—ఏనుగు మేఘాల గర్జనలా ధ్వనించే రథాలు, ధనువులతో.
8.88.55
अथ तव रथवर्यास्तान्दशैकप्रवीरा… ।
निषुभिरशनिकल्पैस्ताडयन्तो न्यरुन्धन्।
नवजलदसवर्णैर्हस्तिभिस्तान्स्म वव्रु… ।
र्गिरिशिखरनिकाशैर्भीमवेगैः कुणिन्दाः ॥ ८.८८.५५ ॥
అప్పుడు నీ శ్రేష్ఠ రథికులు, పదకొండు మంది వీరులు, పిడుగులవంటి బాణాలతో వారిని కొట్టి అడ్డుకున్నారు; కొత్త మేఘాల వంటి నల్లని ఏనుగులతో వారిని చుట్టుముట్టారు… పర్వత శిఖరాలవంటి, భయంకర వేగం గల కుణిందులు.