മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.88.1
स पीत्वा रुधिरं तस्य चरणौ गृह्य भारत ।
इत्युच्चैर्वचनं प्राह प्रतिनृत्यन्वृकोदरः ॥ ८.८८.१ ॥
ഭാരതാ, അവൻ അവന്റെ രക്തം കുടിച്ച് അവന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച്, നൃത്തം ചെയ്തുകൊണ്ട് വൃകോദരൻ ഉച്ചത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
8.88.2
एष ते रुधिरं तीव्रं पिबामि पुरुषादवत् ।
वदेदानीं सुसंरब्धः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ८.८८.२ ॥
ഇതാ, നിന്റെ ചൂടുള്ള രക്തം നരഭോജിയായ രാക്ഷസനെപ്പോലെ ഞാൻ കുടിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ കഠിനകോപത്തോടെ വീണ്ടും 'ഗൗഃ, ഗൗഃ' എന്ന് പറയൂ.
8.88.3
ये चास्मान्प्रतिनृत्यन्ति तदा गौरिति गौरिति ।
तान्वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ८.८८.३ ॥
അന്ന് 'ഗൗഃ, ഗൗഃ' എന്ന് പറഞ്ഞ് നമ്മെ പരിഹസിച്ചു നൃത്തം ചെയ്തവരെ, നാം തിരിച്ചും നൃത്തം ചെയ്ത് പരിഹസിക്കുന്നു—വീണ്ടും 'ഗൗഃ, ഗൗഃ'.
8.88.4
प्रमाणकोट्यां शयने कालकूटकभोजनम् ।
दंशनं चाहिभिस्तीक्ष्णैर्दाहं जतुगृहे च यत् ॥ ८.८८.४ ॥
പ്രമാണകോടിയിൽ കിടക്കയിൽ കാലകൂടവിഷം കലർന്ന ഭക്ഷണം നൽകിയതും, മൂർച്ചയുള്ള സർപ്പങ്ങളാൽ ദംശിപ്പിച്ചതും, അരക്കുഭവനത്തിൽ ചുട്ടുകളയാൻ ശ്രമിച്ചതും—ഇവയും.
8.88.5
द्यूते च दोषभूयस्त्वमरण्ये वसतिश्च या ।
इष्वस्त्राणि च सङ्ग्रामे अनिलानिलवेश्मसु ॥ ८.८८.५ ॥
ചൂതാട്ടത്തിലെ വലിയ ദോഷം, കാട്ടിലെ വാസം, യുദ്ധത്തിലെ ബാണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും, കാറ്റിന്റെ ഭവനങ്ങളിലെ താമസവും—ഇവയും.
8.88.6
दुःखान्येवाभिजानीमो न सुखानि कदाचन ।
धृतराष्ट्रस्य दौरात्म्यात्सपुत्रस्य वयं सदा ॥ ८.८८.६ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെയും പുത്രന്മാരുടെയും ദുഷ്ടതകൊണ്ട്, നാം എപ്പോഴും ദുഃഖമാണ് അനുഭവിച്ചത്, ഒരിക്കലും സുഖമല്ല.
8.88.7
इत्युच्चैर्वचनं प्रोच्य जयं प्राप्य वृकोदरः ।
पुनरेव महाराज तव सैन्यमभिद्रवत् ॥ ८.८८.७ ॥
ഇങ്ങനെ ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞ്, ജയം നേടിയ വൃകോദരൻ (ഭീമൻ), മഹാരാജാവേ, വീണ്ടും നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിന്മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു.
8.88.8
रक्तार्द्रपाणिस्तु ततो महात्मा ।
गदापाणिः काल इवान्तकाले।
विभीषयंस्तव पुत्रस्य सैन्य… ।
मितस्ततो धावति वाहिनीं ते ॥ ८.८८.८ ॥
രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന കൈകളോടെ ആ മഹാത്മാവ്, ഗദ കയ്യിലേന്തി, അന്തകാലത്തെ കാലനെപ്പോലെ, നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ സൈന്യത്തെ ഭയപ്പെടുത്തി, ഇവിടെയും അവിടെയും നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിലേക്ക് ഓടുന്നു…
8.88.9
ततः क्षणाद्भारत शून्यमासी… ।
दायोधनं घोरतरं कुरूणाम्।
यत्राजिमध्ये प्रापिबद्भीमसेनो ।
दुःशासनस्य रुधिरं क्रोधदीप्तः ॥ ८.८८.९ ॥
അപ്പോൾ ഒരു നിമിഷത്തിൽ, ഭാരതാ, … കുരുക്കളുടെ ഏറ്റവും ഭയാനകമായ യുദ്ധഭൂമി ശൂന്യമായി; അവിടെ കോപംകൊണ്ട് ജ്വലിച്ച ഭീമസേനൻ യുദ്ധമധ്യത്തിൽ ദുഃശാസനന്റെ രക്തം കുടിച്ചു.
8.88.10
स हत्वा समरे राजन्राजपुत्रं महाबलम् ।
पूर्णकामो मदोदग्रः सिंहो रुरुमिवोत्कटः ॥ ८.८८.१० ॥
അവൻ, രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ആ മഹാബലനായ രാജപുത്രനെ കൊന്ന്, നിറവേറിയ ആഗ്രഹത്തോടും അഹങ്കാരത്തോടും കൂടി, രുരുമാനിന്മേൽ ചാടുന്ന സിംഹത്തെപ്പോലെ ഉഗ്രനായി.
8.88.11
रुधिरार्द्रो महाराज व्यशोभत परन्तपः ।
सपुष्पः किंशुक इव रक्तरक्ततरो बभौ ॥ ८.८८.११ ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന ശത്രുസന്താപകൻ ശോഭിച്ചു; പൂക്കളോടുകൂടിയ കിംശുകവൃക്ഷംപോലെ ചുവപ്പിനേക്കാൾ ചുവന്നു തിളങ്ങി.
8.88.12
रुधिराक्तो घोरवेषः क्रुद्धो राजन्वचोऽब्रवीत् ।
ब्रूहीदानीं पापमते नृशंस पतितो ह्यसि ॥ ८.८८.१२ ॥
രക്തം പുരണ്ട, ഭയാനകരൂപിയായ, കോപിച്ച അവൻ, രാജാവേ, ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു — 'പാപബുദ്ധേ, ക്രൂരാ, ഇപ്പോൾ പറയൂ; നീ ശരിക്കും വീണിരിക്കുന്നു.'
8.88.13
दुःशासने यादृशं संश्रुतं न… ।
स्तदवाप्तं पाण्डवैः सर्वमेव।
अत्रैवमाप्स्याम्यपरं द्वितीयं ।
दुर्योधनं यज्ञपशुं विशस्य ॥ ८.८८.१३ ॥
ദുഃശാസനനോട് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തതുപോലെ… (…) പാണ്ഡവർ അതെല്ലാം നേടി. ഇവിടെ ഇതുപോലെ മറ്റൊന്നുകൂടി ഞാൻ നേടും, യജ്ഞപശുവായ ദുര്യോധനനെ വധിച്ച്.
8.88.14
शिरो मृदित्वाऽस्य पुनश्च शान्तिं ।
यास्याम्यहं कौरवाणां समक्षम्।
या साऽपतिः सा सपतिर्हि जाता ।
यास्ताः सपत्योऽपतयस्तु जाताः ॥ ८.८८.१४ ॥
ഇവന്റെ തല ഞെരിച്ച്, വീണ്ടും ശാന്തി നേടും, കൗരവരുടെ മുമ്പിൽ വെച്ച്. ഭർത്താവില്ലാത്തവളായിരുന്നവൾ ഭർത്താവുള്ളവളായി; സപത്നിമാരായിരുന്നവർ ഭർത്താവില്ലാത്തവരായി.
8.88.15
पश्यन्तु चित्रं विविधं हि लोके ।
ये वै तिलाः षण्डतिला बभूवुः।
ते चेत्संसिद्धा निधनं गताः परे ।
किं चित्ररूपं बत जीवलोके ॥ ८.८८.१५ ॥
ലോകത്ത് പലവിധമായ അത്ഭുതങ്ങൾ കാണട്ടെ — ഏതെല്ലാം എള്ള് ഷണ്ഡ എള്ളായോ; അവ സിദ്ധി നേടി മരിച്ചുവെങ്കിൽ, ജീവലോകത്തിൽ ഇതിലും വിചിത്രമായ രൂപമെന്ത്?
8.88.16
एतावदुक्त्वा वचनं प्रहृष्टः ।
प्राक्रोशदुच्चै रुधिरार्द्रवक्रः।
ननर्त चैवातिबलो महात्मा ।
वृत्रं निहत्येव सहस्रनेत्रः ॥ ८.८८.१६ ॥
ഇത്രയും പറഞ്ഞ് ആഹ്ലാദത്തോടെ ഉച്ചത്തിൽ അലറി, വായ രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞിരുന്നു. അതിബലവാനായ ആ മഹാത്മാവ് നൃത്തം ചെയ്തു, വൃത്രനെ വധിച്ച സഹസ്രാക്ഷനെപ്പോലെ.
8.88.17
दृष्ट्वा तु नृत्यन्तमुदग्रवीर्यं ।
कालं यथा त्वन्तकाले प्रजानाम्।
महद्भयं चाधिरथिं विवेश ।
जये निराशाश्च सुतास्त्वदीयाः ॥ ८.८८.१७ ॥
നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ആ ഉഗ്രവീരനെ കണ്ടപ്പോൾ, ജീവികളുടെ അന്ത്യകാലത്തെ കാലനെപ്പോലെ, അധിരഥപുത്രനിൽ (കർണ്ണനിൽ) മഹാഭയം പ്രവേശിച്ചു; നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ വിജയത്തിൽ നിരാശരായി.
8.88.18
दुःशासने तु निहते पुत्रास्तव महारथाः ।
महत्क्रोधविषं वीरा धारयन्तो महाबलाः।
ते तु राजन्महावीर्या भीमं प्राच्छादयञ्छरैः ॥ ८.८८.१८ ॥
ദുഃശാസനൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാക്രോധവിഷം ധരിച്ച അങ്ങയുടെ മഹാരഥന്മാരായ പുത്രന്മാർ, വീരന്മാരും മഹാബലന്മാരും, രാജാവേ, ആ മഹാവീര്യന്മാർ ശരങ്ങളാൽ ഭീമനെ മൂടി.
8.88.19
निषङ्गी कवची खङ्गी दण्डधारो धनुर्धरः ।
अलम्बुर्जलसन्धश्च वातवेगसुवर्चसौ ॥ ८.८८.१९ ॥
അമ്പുറ, കവചം, വാൾ, ദണ്ഡം, വില്ല് ധരിച്ച അലംബുഷനും ജലസന്ധനും, കാറ്റിന്റെ വേഗവും തേജസ്സുമുള്ളവർ.
8.88.20
एते समेत्य सहिता भ्रातृव्यसनकर्शिताः ।
भीमसेनं महाबाहुं पीडयामासुरञ्जसा ॥ ८.८८.२० ॥
ഇവരെല്ലാം ഒന്നിച്ചുചേർന്ന്, സഹോദരന്റെ ദുരന്തത്താൽ ക്ഷീണിതരായി, മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനനെ ഉടനെ പീഡിപ്പിച്ചു.
8.88.21
स वध्यमानो विशिखैः समन्तात्तैर्महारथैः ।
भीमः क्रोधाभिरक्ताक्षः क्रुद्धः काल इवाबभौ ॥ ८.८८.२१ ॥
ആ മഹാരഥന്മാരാൽ ചുറ്റുംനിന്ന് ശരങ്ങളാൽ അടിക്കപ്പെട്ട ഭീമൻ, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, കോപിച്ച്, കാലനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
8.88.22
ततः परिवृतो राजन्नवभिः शत्रुतापनैः ।
दुःशासनादवरजैः पुत्रैस्तव वृकोदरः ॥ ८.८८.२२ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ദുഃശാസനന്റെ ഇളയ സഹോദരന്മാരായ, ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന അങ്ങയുടെ ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ വൃകോദരനെ (ഭീമനെ) ചുറ്റിവളഞ്ഞു.
8.88.23
तांस्तु भल्लैर्महावेगैर्नवभिर्नव भारत ।
रुक्माङ्गदान्रुक्मपुङ्खैः पार्थो निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.८८.२३ ॥
ഹേ ഭാരതാ, പാർത്ഥൻ (അർജ്ജുനൻ) അവരെ, ഓരോരുത്തർക്കും ഒമ്പതു വീതം, സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള വേഗമേറിയ ഭല്ലങ്ങളാൽ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
8.88.24
हतेषु तव पुत्रेषु बलं तद्विप्रदुद्रुवे ।
पश्यतः सूतपुत्रस्य पाण्डवस्य भयार्दितम् ॥ ८.८८.२४ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ സേന ചിതറിയോടി; സൂതപുത്രനായ കർണൻ നോക്കിനിൽക്കെ, പാണ്ഡവന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതമായി അത് ഓടി.
8.88.25
ततः कर्णं महाराज प्रविवेश महद्भयम् ।
दृष्ट्वा भीमस्य विक्रान्तमन्तकस्य प्रजास्विव ॥ ८.८८.२५ ॥
അപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, കർണനിൽ വലിയ ഭയം പ്രവേശിച്ചു; പ്രജകൾക്കിടയിൽ യമനെപ്പോലെയുള്ള ഭീമന്റെ വിക്രമം കണ്ടപ്പോൾ.
8.88.26
तस्य त्वाकारभावज्ञः शल्यः समितिशोभनः। ॥ ८.८८.२६ ॥
എന്നാൽ കർണന്റെ ബാഹ്യരൂപവും ആന്തരഭാവവും അറിഞ്ഞ, യുദ്ധത്തിൽ ശോഭിക്കുന്ന ശല്യൻ.
8.88.27
उवाच वचनं कर्णं प्राप्तकालं हितं तदा ॥ ८.८८.२७ ॥
അപ്പോൾ അവൻ കർണനോട് കാലോചിതവും ഹിതകരവുമായ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
8.88.28
एते द्रवन्ति राजानो भीमसेनभयार्दिताः ।
दुर्योधनश्च सम्मूढो भ्रातृव्यसनकर्शितः ॥ ८.८८.२८ ॥
ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതരായ ഈ രാജാക്കന്മാർ ഓടുന്നു; ദുര്യോധനനും മോഹിതനായി, സഹോദരന്മാരുടെ ദുരിതത്താൽ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.
8.88.29
दुःशासनस्य रुधिरे पीयमाने महात्मना ।
व्यापन्नचेताः सहसा शोकोपहतचेतनः ॥ ८.८८.२९ ॥
മഹാത്മാവ് (ഭീമൻ) ദുശ്ശാസനന്റെ രക്തം കുടിക്കുമ്പോൾ, ദുഃഖത്താൽ ബോധം ആഘാതമേറ്റ്, മനസ്സ് തകർന്ന്, പെട്ടെന്ന്.
8.88.30
उपासते त्वामेते हि परिवार्य महारथाः ।
कृपप्रभृतयः कर्ण हतशेषाः सहोदराः ॥ ८.८८.३० ॥
കർണ, കൃപൻ തുടങ്ങിയ ഈ മഹാരഥന്മാരും കൊല്ലപ്പെടാതെ ശേഷിച്ച സഹോദരന്മാരും നിന്നെ വളഞ്ഞ് നിന്നെ ഉപാസിക്കുന്നു.
8.88.31
पाण्डवा लब्धलक्षाश्च धनञ्जयपुरोगमाः ।
त्वामेवाभिमुखाः शूरा युद्धाय समुपस्थिताः ॥ ८.८८.३१ ॥
ലക്ഷ്യം നേടിയ പാണ്ഡവരും ധനഞ്ജയനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ വീരന്മാരും യുദ്ധത്തിനായി നിന്റെ നേർക്ക് തന്നെ വന്നു നിൽക്കുന്നു.
8.88.32
स त्वं पुरुषशार्दूल पौरुषे महति स्थितः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य प्रत्युद्याहि धनञ्जयम् ॥ ८.८८.३२ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ, മഹാപൗരുഷത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന നീ, ക്ഷത്രധർമ്മം മുന്നിൽ വെച്ച് ധനഞ്ജയനെ എതിരിടുക.
8.88.33
भारो हि धार्तराष्ट्रेण त्वयि सर्वः समाहितः ।
तमुद्वह महाबाहो यथाशक्ति यथाबलम् ॥ ८.८८.३३ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ മുഴുവൻ ഭാരവും നിന്റെ മേൽ വെച്ചിരിക്കുന്നു. മഹാബാഹോ, നിന്റെ ശക്തിക്കും ബലത്തിനും ഒത്തവണ്ണം അതു വഹിക്കുക.
8.88.34
जये स्याद्विपुला कीर्तिर्ध्रुवः स्वर्गः पराजये ।
वृषसेनश्च राधेय सङ्क्रुद्धस्तनयस्तव।
त्वयि मोहं समापन्ने पाण्डवानभिधावति ॥ ८.८८.३४ ॥
ജയത്തിൽ മഹത്തായ കീർത്തിയും പരാജയത്തിൽ തീർച്ചയായ സ്വർഗ്ഗവും ഉണ്ടാകും. രാധേയാ, നീ മോഹത്തിൽ വീണിരിക്കുമ്പോൾ നിന്റെ പുത്രൻ വൃഷസേനൻ കോപത്തോടെ പാണ്ഡവരുടെ നേർക്ക് പായുന്നു.
8.88.35
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं शल्यस्यामिततोजसः ।
हृदि मानुष्यकं भावं कृत्वा युद्वाय सुस्थिरम् ॥ ८.८८.३५ ॥
അമിതതേജസ്സായ ശല്യന്റെ ഈ വചനം കേട്ട്, മനസ്സിൽ മാനുഷികമായ ഭാവം വെച്ച്, യുദ്ധത്തിനായി അത്യന്തം ഉറച്ചുനിന്നു.
8.88.36
ततः क्रुद्धो वृषसेनोऽभ्यधाव… ।
द्भीमं समायान्तममित्रसाहम्।
बाणैः किरन्तं प्रतियाति चोग्रं ।
व्यात्ताननं कालमिवापतन्तम् ॥ ८.८८.३६ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച വൃഷസേനൻ (…) ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന ഭീമൻ വരുന്നതു കണ്ട് അവനുനേരെ പാഞ്ഞു; അമ്പുകൾ വർഷിച്ചുകൊണ്ട്, വായ് തുറന്നു ചാടിവരുന്ന കാലനെപ്പോലെ ഉഗ്രനായ അവനെ എതിരിട്ടു.
8.88.37
तमभ्यधावन्नकुलः प्रवीर… ।
मारादमित्रं प्रतुदन्पृषत्कैः।
कर्णस्य पुत्रं समरे प्रहृष्टं ।
जिष्णुर्जिघांसुर्मघवेव जम्भम् ॥ ८.८८.३७ ॥
വീരനായ നകുലൻ (…) അവനുനേരെ പാഞ്ഞു; ശത്രുവിനെ കൊല്ലാനും തുളയ്ക്കാനും അമ്പുകൊണ്ട് അടിച്ചുകൊണ്ട്, യുദ്ധത്തിൽ ആഹ്ലാദിച്ചിരുന്ന കർണ്ണപുത്രനെ; ജംഭനെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ വിജയി അർജ്ജുനൻ ചാടിയതുപോലെ.
8.88.38
ततो ध्वजं स्फाटिकहेमचित्रं ।
चिच्छेद धैर्यान्नकुलः क्षुरेण।
कर्णात्मजस्येष्वसनं च चित्रं ।
भल्लेन जाम्बूनदचित्रनद्धम् ॥ ८.८८.३८ ॥
അപ്പോൾ നകുലൻ ധൈര്യത്തോടെ ക്ഷുരം എന്ന അമ്പുകൊണ്ട് കർണ്ണപുത്രന്റെ സ്ഫടികവും സ്വർണ്ണവും ചിത്രിച്ച കൊടി മുറിച്ചു; ഭല്ലം കൊണ്ട്, ജാംബൂനദസ്വർണ്ണചിത്രങ്ങളാൽ ബന്ധിച്ച അവന്റെ വിചിത്രമായ വില്ലും മുറിച്ചു.
8.88.39
अथान्यदादाय धनुः स शीघ्रं ।
कर्णात्मजः पाण्डवमभ्यविध्यत्।
दिव्यैरस्त्रैरभ्यवर्षत्तदैनं ।
कर्णस्य पुत्रो नकुलं कृतास्त्रम् ॥ ८.८८.३९ ॥
അപ്പോൾ അവൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് വേഗത്തിൽ കർണ്ണപുത്രൻ പാണ്ഡവനെ വിദ്ധനാക്കി; അപ്പോൾ കർണ്ണപുത്രൻ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ അസ്ത്രവിദ്യയിൽ നിപുണനായ നകുലന്റെമേൽ മഴപെയ്യിച്ചു.
8.88.40
ततः क्रुद्धो नकुलः कर्णपुत्रं ।
शरैर्महोल्काभिरिवाभ्यपीडयत्।
स कर्णपुत्रो नकुलस्य राज… ।
न्सर्वानस्त्रान्वारयदुत्तमास्त्रैः ॥ ८.८८.४० ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച നകുലൻ കർണ്ണപുത്രനെ മഹോൽക്കകൾ പോലെയുള്ള അമ്പുകളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു; ആ കർണ്ണപുത്രൻ നകുലന്റെ (…) രാജാവിന്റെ എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളെയും ഉത്തമാസ്ത്രങ്ങളാൽ തടുത്തു.
8.88.41
आसीत्सुघोरं भरतप्रवीर ।
युद्धं तदा कर्णजपाण्डवाभ्याम् ॥ ८.८८.४१ ॥
ഭരതവീരാ, അന്ന് കർണ്ണപുത്രനും പാണ്ഡവരും തമ്മിൽ അതിഘോരമായ യുദ്ധം നടന്നു.
8.88.42
वनायुजान्सुकुमारान्सुशुभ्रा… ।
नलङ्कृताञ्जातरूपेण चित्रान्।
जघान चाश्वान्नकुलस्य वीरो ।
रणाजिरे सूतपुत्रस्य पुत्रः ॥ ८.८८.४२ ॥
യുദ്ധഭൂമിയിൽ നകുലന്റെ വീരൻ, സൂതപുത്രന്റെ പുത്രന്റെ കാട്ടിൽ വളർന്ന, സുകുമാരമായ, അതിശുഭ്രമായ, സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ, ചിത്രവർണ്ണമുള്ള കുതിരകളെ വധിച്ചു.
8.88.43
ततो हताश्वादवरुह्य याना… ।
च्चर्माऽऽददे रुचिरं बर्हिचित्रम्।
आकाशसङ्काशमसिं प्रगृह्य ।
प्रकाशमानः खगवच्चचार ॥ ८.८८.४३ ॥
പിന്നീട് കുതിരകൾ വീണപ്പോൾ അവൻ രഥത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി, മയിൽപ്പീലി പോലെ ചിത്രിതമായ മനോഹരമായ പരിചയെടുത്തു; ആകാശസമാനമായ വാൾ പിടിച്ച് പക്ഷിയെപ്പോലെ തിളങ്ങി സഞ്ചരിച്ചു.
8.88.44
ततोऽस्य पक्षाननयद्यमाय ।
द्विसाहस्रान्नकुलः क्षिप्रकारी।
ते प्रापतन्नसिना वै विशस्ता ।
यथाऽश्वमेधे पशवः शमित्रा ॥ ८.८८.४४ ॥
പിന്നെ വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നകുലൻ അവന്റെ രണ്ടായിരം യോദ്ധാക്കളെ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു; വാളാൽ വെട്ടപ്പെട്ട് അവർ അശ്വമേധത്തിലെ ബലിമൃഗങ്ങളെപ്പോലെ വീണു.
8.88.45
ततस्ततो विजिता युद्धशौण्डा ।
नानादेश्याः सुहृदः सत्यसन्धाः।
एकेन शीघ्रं नकुलेन नुन्नाः ।
सारेप्सुनेवोत्तमचन्दनस्य ॥ ८.८८.४५ ॥
പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ അഭിമാനികളായ, പല ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള, സത്യപ്രതിജ്ഞരായ സുഹൃത്തുക്കൾ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടു; ഒരൊറ്റ നകുലൻ വേഗത്തിൽ, ഉത്തമചന്ദനത്തിന്റെ സാരം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ മരങ്ങളെ ഓടിക്കുന്നതുപോലെ അവരെ ഓടിച്ചു.
8.88.46
भूमौ चरन्तं नकुलं रथौघाः ।
समन्ततः सायकैः प्रत्यगृह्णन्।
स तुद्यमानो नकुलो विहङ्गै… ।
श्चचार सङ्ख्ये द्विषतो विनिघ्नन् ॥ ८.८८.४६ ॥
നിലത്ത് സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന നകുലനെ രഥസംഘങ്ങൾ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അമ്പുകൾകൊണ്ട് എതിരിട്ടു. അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായ നകുലൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചുകൊണ്ട് സഞ്ചരിച്ചു…
8.88.47
तं कर्णपुत्रोऽपि चरन्तमाजौ ।
नराश्वमातङ्गरथप्रवीरान्।
निघ्नन्तमष्टादशभिः पृषत्कै… ।
र्विव्याध वीरः स चुकोप विद्धः ॥ ८.८८.४७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, മനുഷ്യർ, കുതിര, ആന, രഥ വീരന്മാരെ സംഹരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവനെ കർണ്ണന്റെ പുത്രനായ വീരനും പതിനെട്ട് അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു. തുളയ്ക്കപ്പെട്ട അവൻ കോപിച്ചു…
8.88.48
ततोऽभ्यधावत्समरे जिघांसुः ।
कर्णात्मजं पाण्डुसुतो नृवीरम्।
तस्येषुभिर्वधमत्सूतपुत्रो ।
महारणे वर्म सहस्रभारम् ॥ ८.८८.४८ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് പാണ്ഡുപുത്രൻ കർണ്ണപുത്രനായ ആ നരവീരന്റെ നേർക്ക് കുതിച്ചു. സൂതപുത്രന്റെ അമ്പുകളാൽ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ആയിരം ഭാരമുള്ള കവചം നശിച്ചു…
8.88.49
तस्याथ कांस्यं सुशितं सुपीत… ।
मसिप्रवीरं गुरुभारासाहम्।
द्विषच्छरीरापहरं सुघोर… ।
माधून्वतः सर्पमिवात्तकोशम् ॥ ८.८८.४९ ॥
അപ്പോൾ അവന്റെ മൂർച്ചയുള്ള, നന്നായി മിനുക്കിയ ഓട്ടുപരിച (ഒന്ന്)… വാൾവീരൻ, വലിയ ഭാരം താങ്ങുന്നവൻ, ശത്രുക്കളുടെ ശരീരം അപഹരിക്കുന്നവൻ, അതിഭയങ്കരമായ… ഇളക്കുമ്പോൾ, ഉറയിൽ നിന്ന് എടുത്ത പാമ്പുപോലെ…
8.88.50
क्षिप्रं शरैः षङ्भिरमित्रसाह… ।
श्चकर्त खङ्गं निशितैः सुधारैः।
पुनश्च पार्थं निशितैः पृषत्कैः ।
स्तनान्तरे क्षिप्रमिवात्यविध्यत् ॥ ८.८८.५० ॥
വേഗത്തിൽ ആറ് അമ്പുകളാൽ ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവൻ… മൂർച്ചയുള്ള, നല്ല വക്കുള്ള അമ്പുകളാൽ അവന്റെ വാൾ മുറിച്ചു. വീണ്ടും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ പാർത്ഥനെ നെഞ്ചിന്റെ നടുവിൽ വേഗത്തിൽ തുളച്ചു…
8.88.51
स भीमसेनस्य रथं च गत्वा ।
ववर्ष वै शरवर्षं सुघोरम् ॥ ८.८८.५१ ॥
അവൻ ഭീമസേനന്റെ രഥത്തിനരികിലെത്തി സത്യമായും അതിഭീകരമായ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.
8.88.52
नकुलमथ विदित्वा छिन्नबाणासनासिं ।
विरथमरिभिरार्तं कर्णपुत्रास्त्रमग्नम्।
पवनचलपताका ह्लादिनो वल्गिताश्वाः ।
परपुरुषनियुक्ताः स्वै रथैः शीघ्रमीयुः ॥ ८.८८.५२ ॥
അനന്തരം നകുലൻ വില്ലും വാളും മുറിഞ്ഞവനായി, രഥമില്ലാതെ, ശത്രുക്കളാൽ പീഡിതനായി, കർണപുത്രന്മാരുടെ അസ്ത്രങ്ങളിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കാറ്റിൽ ഇളകുന്ന കൊടികളും കുതിക്കുന്ന കുതിരകളുമുള്ള സ്വന്തം രഥങ്ങളിൽ അവർ വേഗത്തിൽ എത്തി.
8.88.53
द्रुपदसुतवरिष्ठाः पञ्च शैनेयषष्ठा ।
द्रुपददुहितृपुत्राः पञ्च चामित्रसाहाः।
द्विरदरथनराश्वान्सूदयन्तस्त्वदीयान् ।
भगवत इव रुद्राः सङ्ख्यया हेतिमन्तः ॥ ८.८८.५३ ॥
ദ്രുപദപുത്രന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ അഞ്ചുപേരും ശൈനേയൻ (സാത്യകി) ആറാമനുമായി, ദ്രുപദപുത്രിയുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാരും ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവരായി, ആനകളെയും രഥങ്ങളെയും മനുഷ്യരെയും കുതിരകളെയും സംഹരിച്ചുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ വീരന്മാരുടെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുത്തു; ഭഗവാന്റെ രുദ്രന്മാർ ആയുധമേന്തി വന്നതുപോലെ.
8.88.54
अथ तव रथमुख्यास्तान्प्रतीयुस्त्वरन्तः ।
कृपहृदिकसुतौ च द्रौणिदुर्योधनौ च।
शकुनिशुकवृकाश्च क्राथदेवावृधौ च ।
द्विरदजलदघौषैः स्यन्दनैः कार्मुकैश्च ॥ ८.८८.५४ ॥
അനന്തരം നിങ്ങളുടെ പ്രധാന രഥികൾ അവരെ നേരിടാൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടുവന്നു—കൃപന്റെയും ഹൃദികന്റെയും പുത്രന്മാർ, ദ്രൗണി (അശ്വത്ഥാമാവ്), ദുര്യോധനൻ, ശകുനി, ശുകൻ, വൃകൻ, ക്രാഥൻ, ദേവാവൃധൻ—ആനമേഘങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന രഥങ്ങളും വില്ലുകളുമായി.
8.88.55
अथ तव रथवर्यास्तान्दशैकप्रवीरा… ।
निषुभिरशनिकल्पैस्ताडयन्तो न्यरुन्धन्।
नवजलदसवर्णैर्हस्तिभिस्तान्स्म वव्रु… ।
र्गिरिशिखरनिकाशैर्भीमवेगैः कुणिन्दाः ॥ ८.८८.५५ ॥
അപ്പോൾ നിന്റെ ശ്രേഷ്ഠരഥികളായ പതിനൊന്നു വീരന്മാർ, ഇടിമിന്നൽ പോലുള്ള അമ്പുകളാൽ അവരെ പ്രഹരിച്ച് തടഞ്ഞു; പുതിയ മേഘങ്ങളുടെ നിറമുള്ള ആനകളാൽ അവരെ വളഞ്ഞു… പർവതശിഖരങ്ങൾ പോലെ, ഭീകരവേഗമുള്ള കുണിന്ദന്മാർ.