Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 8.89

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

8.89.1

सुकल्पिता हैमवता महोत्कटा ।
रणाभिकामैः कृतिभिः समास्थिताः।
सुवर्णजालैर्वितता बभुर्गजा… ।
स्तथा यथा खे जलदाः सविद्युतः ॥ ८.८९.१ ॥

સારી રીતે શણગારેલા, હિમાલયના ઉગ્ર હાથીઓ, યુદ્ધોત્સુક કુશળ સવારો સાથે ઊભા હતા; સોનેરી જાળોથી ઢંકાઈને તેઓ શોભતા હતા… આકાશમાં વીજળી સાથેના મેઘ જેવા.

8.89.2

कुणिन्दपुत्रो दशभिर्महायसैः ।
कृपं ससूताश्वमपीडयद्भृशम्।
ततः शरद्वत्सुतसायकैर्हतः ।
सहैव नागेन पपात भूतले ॥ ८.८९.२ ॥

કુણિંદના પુત્રે દસ મહાલોહ બાણોથી કૃપને, સારથિ અને ઘોડાઓ સાથે, અત્યંત પીડિત કર્યો. પછી શરદ્વાનના પુત્રના બાણોથી હણાઈને તે હાથી સાથે જ ભૂમિ પર પડ્યો.

8.89.3

कुणिन्दपुत्रावरजस्तु तोमरै… ।
र्दिवाकरांशुप्रतिमैरयस्मयैः।
जघान भोजस्य हयानथापतन् ।
क्षणाद्विशस्ताः कृतवर्मणे हयाः ॥ ८.८९.३ ॥

કુણિંદપુત્રના નાના ભાઈએ સૂર્યકિરણ જેવા લોખંડી તોમરોથી… ભોજ (કૃતવર્મા)ના ઘોડાઓને પ્રહાર કર્યો; પછી તેઓ ક્ષણમાં ઘાયલ થઈ પડ્યા; કૃતવર્માના તે ઘોડા વિશસ્ત થયા.

8.89.4

अथापरे द्रौणिहता महाद्विपा… ।
स्त्रयः ससर्वायुधयोधकेतनाः।
निपेतुरुर्व्यां व्यसवो विचेतना… ।
स्तथा यथा वज्रहता महाचलाः ॥ ८.८९.४ ॥

પછી દ્રોણપુત્રે હણેલા બીજા મહાગજો, ત્રણ, બધાં શસ્ત્રો, યોદ્ધાઓ અને ધ્વજો સહિત… પ્રાણહીન, ચેતનાહીન થઈ ભૂમિ પર પડ્યા; વજ્રથી આહત મહાપર્વતોની જેમ.

8.89.5

कुणिन्दराजावरजादनन्तरः ।
स्तनान्तरे पत्रिवरैरताडयत्।
तवात्मजं तस्य तवात्मजः शरैः ।
शितैः शरीरं व्यहनद्द्विपं च तम् ॥ ८.८९.५ ॥

કુણિંદરાજના નાના ભાઈ પછી, તેણે શ્રેષ્ઠ પાંખવાળા બાણોથી તમારા પુત્રની છાતીમાં પ્રહાર કર્યો. ત્યારે તમારા પુત્રે તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના શરીરને અને તે હાથીને વીંધ્યા.

8.89.6

स नागराजः सह राजसूनुना ।
पपात रक्तं बहु सर्वतः क्षरन्।
महेन्द्रवज्रप्रहतोऽम्बुदागमे ।
यथा जलं गेरिकपर्वतस्तथा ॥ ८.८९.६ ॥

તે ગજરાજ રાજપુત્ર સાથે પડ્યો; વર્ષાઋતુમાં ઇન્દ્રના વજ્રથી પ્રહાર પામેલા ગૈરિક પર્વતમાંથી જળ વહે તેમ ચારે બાજુથી ઘણું લોહી વહેવા લાગ્યું.

8.89.7

कुणिन्दपुत्रप्रहितोऽपरो द्विपः ।
क्राथं ससूताश्वरथं व्यपोथयत्।
ततोऽपतत्क्राथसराभिघातितः ।
सहेश्वरो वज्रहतो यथा गिरिः ॥ ८.८९.७ ॥

કુણિંદપુત્રે મોકલેલા બીજા હાથીએ ક્રાથને તેના સારથિ, ઘોડા અને રથ સહિત કચડી નાખ્યો.

8.89.8

रथी द्विपस्थेन हतोऽपतच्छरैः ।
क्राथाधिपः पर्वतजेन दुर्जयः।
सवाजिसूतेष्वसनध्वजस्तथा ।
यथा महावातहतो महाद्रुमः ॥ ८.८९.८ ॥

રથી હાથી પરના યોદ્ધાના બાણોથી ઘાયલ થઈ પડ્યો; ક્રાથાધિપતિ, પર્વતજાત તે દુર્જય ઘોડા, સારથિ, ધનુષ અને ધ્વજ સહિત મહાવાયુથી ઉખડેલા મોટા વૃક્ષની જેમ પડ્યો.

8.89.9

वृको द्विपस्थं गिरिराजवासिनं ।
भृशं शरैर्द्वादशभिः पराभिनत्।
ततो वृकं साश्वरथं महाद्विपो ।
द्रुतं चतुर्भिरणैर्व्यपोथयत् ॥ ८.८९.९ ॥

વૃકે હાથી પર બેઠેલા, ગિરિરાજના વાસી તે વીરને બાર બાણોથી અત્યંત જોરથી વીંધ્યો; પછી મહાહાથીએ વૃકને ઘોડા અને રથ સહિત ચાર પગથી ઝડપથી કચડી નાખ્યો.

8.89.10

स पोथितो नागरवेण वीर्यवा… ।
न्पराभिनद्द्वादशभिः शिलीमुखैः।
वृकेण बाणाभिहतोऽपतत्क्षितौ ।
सवारणो बभ्रुसुतेन सार्धम् ॥ ८.८९.१० ॥

તે વીર્યવાન હાથીથી કચડાયો… બાર બાણોથી વીંધાયો; વૃકના બાણોથી આહત થઈ હાથી સહિત બભ્રુપુત્ર સાથે ધરતી પર પડ્યો.

8.89.11

कुणिन्दराजस्य सुतोऽपरस्तदा ।
स चापि शूरः सहसा समर्पितः।
पपात बाणैः सुबलस्य सूनुना ।
विषाणपुच्छापरगात्रपातिना ॥ ८.८९.११ ॥

ત્યારે કુણિન્દરાજનો બીજો એક પુત્ર પણ શૂર હતો. તે પણ અચાનક ઘાયલ થઈને પડ્યો, સુબલના પુત્રના બાણોથી, શિંગડાના અગ્ર અને પીંછાના છેડાવાળા, બીજાં શરીરોને વીંધતા બાણોથી.

8.89.12

गजेन वाहाञ्शकुनेः कुणिन्दजो ।
निनाय वैवस्वतमन्दिरं रणे।
रथं च संक्षुभ्य ननाद नर्दत… ।
स्ततोऽस्य गान्धारपतिः शिरोऽहरत् ॥ ८.८९.१२ ॥

કુણિન્દના પુત્રે હાથી સાથે શકુનિના ઘોડાઓને યુદ્ધમાં વૈવસ્વતના ધામમાં મોકલ્યા; રથને હલાવીને ગર્જના કરી. … પછી ગાંધારપતિએ તેનું માથું કાપી નાખ્યું.

8.89.13

ततः कुणिन्देषु गतेषु तेषु ।
प्रहृष्टरूपास्तव ते महारथाः।
भृशं प्रदरध्मुर्लवणाम्बुसम्भवा… ।
न्वरांश्च बाणासनपाणयोऽभ्ययुः ॥ ८.८९.१३ ॥

ત્યારે કુણિન્દો ગયા પછી આપના તે પ્રસન્ન રૂપવાળા મહારથીઓ ખારા સમુદ્રમાં જન્મેલા શંખો ખૂબ જોરથી વગાડવા લાગ્યા … ધનુષ્ય-બાણ હાથમાં લઈને આગળ વધ્યા.

8.89.14

तथाऽभवद्युद्धमतीव दारुणं ।
पुनः कुरूणां सह पाण्डुसृञ्जयैः।
शरासिशक्त्यृष्टिगदापरश्वथै… ।
र्नराश्वनागासुहरं भृशाकुलम् ॥ ८.८९.१४ ॥

આ રીતે કૌરવોનું પાંડવો અને સૃંજયો સાથે ફરી અતિ ભયંકર યુદ્ધ થયું; બાણ, તલવાર, શક્તિ, ઋષ્ટિ, ગદા, પરશુ સાથે … મનુષ્ય, ઘોડા, હાથીઓના પ્રાણ હરતું, અત્યંત વ્યાકુળ.

8.89.15

रथाश्वमातङ्गपदातयस्ततः ।
परस्परं विप्रहताः क्षितौ पतन्।
यथा सविद्युत्तटितो जलप्रदाः ।
समुत्थितैर्दिग्भ्य इवोग्रमारुतेः ॥ ८.८९.१५ ॥

પછી રથ, ઘોડા, હાથી અને પાયદળ એકબીજા સાથે અથડાઈને ભૂમિ પર પડવા લાગ્યા; દિશાઓમાંથી ઊઠેલા ઉગ્ર પવનોથી વીજળી સહિત જળ આપનારા મેઘ તૂટી પડે તેમ.

8.89.16

ततः शतानीकहता महागजा ।
हया रथाः पत्तिगणाश्च तावकाः।
सुपर्णवातप्रहता यथोरगा… ।
स्तथा गता गां विवशा विचूर्णिताः ॥ ८.८९.१६ ॥

પછી શતાનીકે માર્યા એવા મહાગજો, ઘોડાઓ, રથો અને તમારા પાયદળો, ગરુડના પવનથી પ્રહાર પામેલા સર્પોની જેમ, લાચાર થઈ ધરતી પર પડી ચૂર્ણ થઈ ગયા.

8.89.17

ततोऽभ्यविद्ध्यद्बहुभिः शितैः शरैः ।
स विन्दपुत्रो नकुलात्मजं स्मयन्।
ततोऽस्य कोपाद्विचकर्त नाकुलिः ।
शिरः क्षुरेणाम्बुजसन्निभाननम् ॥ ८.८९.१७ ॥

પછી વિંદનો પુત્ર હસતાં હસતાં નકુલના પુત્રને ઘણા તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધી નાખ્યો. પછી નકુલના પુત્રે ક્રોધથી કમળ જેવા મુખવાળું તેનું મસ્તક ક્ષુર બાણથી કાપી નાખ્યું.

8.89.18

ततः शतानीकमविध्यदायसै… ।
स्त्रिभिः शरैः कर्णसुतोऽर्जुनं त्रिभिः।
त्रिभिश्च भीमं नकुलं च सप्तभि… ।
र्जनार्दनं द्वादशभिश्च सायकैः ॥ ८.८९.१८ ॥

પછી કર્ણના પુત્રે શતાનીકને લોખંડી બાણોથી વીંધ્યો…; ત્રણ બાણોથી અર્જુનને, ત્રણથી ભીમ અને નકુલને, સાતથી…, અર્જુન-કૃષ્ણને બાર બાણોથી ઘાયલ કર્યા.

8.89.19

तदस्य कर्मातिमनुष्यकर्मणः ।
समीक्ष्य हृष्टाः कुरवोऽभ्यपूजयन्।
पराक्रमज्ञास्तु धनञ्जयस्य ये ।
हुतोऽयमग्नाविति ते तु मेनिरे ॥ ८.८९.१९ ॥

તેના તે મનુષ્યોથી પર કર્મને જોઈ હર્ષિત કુરુઓએ તેનું સન્માન કર્યું. પરંતુ ધનંજયનો પરાક્રમ જાણનારાઓ માનતા હતા કે આ તો અગ્નિમાં હોમાયેલો હવિ બની ગયો.