Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.89

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.89.1

सुकल्पिता हैमवता महोत्कटा ।
रणाभिकामैः कृतिभिः समास्थिताः।
सुवर्णजालैर्वितता बभुर्गजा… ।
स्तथा यथा खे जलदाः सविद्युतः ॥ ८.८९.१ ॥

ଭଲ ଭାବରେ ସଜ୍ଜିତ, ହିମାଳୟଜାତ ଉଗ୍ର ହସ୍ତୀମାନେ, ଯୁଦ୍ଧାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଦକ୍ଷ ଆରୋହୀଙ୍କ ସହ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ; ସୁନା ଜାଲରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ… ଆକାଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ ସହିତ ମେଘ ପରି।

8.89.2

कुणिन्दपुत्रो दशभिर्महायसैः ।
कृपं ससूताश्वमपीडयद्भृशम्।
ततः शरद्वत्सुतसायकैर्हतः ।
सहैव नागेन पपात भूतले ॥ ८.८९.२ ॥

କୁଣିନ୍ଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦଶଟି ମହାଲୌହ ବାଣରେ କୃପଙ୍କୁ, ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ କଲା। ତା'ପରେ ଶରଦ୍ବାନଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବାଣରେ ନିହତ ହୋଇ ସେ ହସ୍ତୀ ସହିତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

8.89.3

कुणिन्दपुत्रावरजस्तु तोमरै… ।
र्दिवाकरांशुप्रतिमैरयस्मयैः।
जघान भोजस्य हयानथापतन् ।
क्षणाद्विशस्ताः कृतवर्मणे हयाः ॥ ८.८९.३ ॥

କୁଣିନ୍ଦପୁତ୍ରଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମି ପରି ଲୌହ ତୋମର ଦ୍ୱାରା… ଭୋଜଙ୍କ (କୃତବର୍ମାଙ୍କ) ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା; ତା'ପରେ ସେମାନେ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଆହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ; କୃତବର୍ମାଙ୍କ ସେହି ଘୋଡ଼ା ବିଶସ୍ତ ହେଲେ।

8.89.4

अथापरे द्रौणिहता महाद्विपा… ।
स्त्रयः ससर्वायुधयोधकेतनाः।
निपेतुरुर्व्यां व्यसवो विचेतना… ।
स्तथा यथा वज्रहता महाचलाः ॥ ८.८९.४ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ଅନ୍ୟ ମହାହସ୍ତୀମାନେ, ତିନି, ସମସ୍ତ ଆୟୁଧ, ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଧ୍ୱଜ ସହିତ… ପ୍ରାଣହୀନ, ଚେତନାହୀନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ବଜ୍ରାହତ ମହାପର୍ବତ ପରି।

8.89.5

कुणिन्दराजावरजादनन्तरः ।
स्तनान्तरे पत्रिवरैरताडयत्।
तवात्मजं तस्य तवात्मजः शरैः ।
शितैः शरीरं व्यहनद्द्विपं च तम् ॥ ८.८९.५ ॥

କୁଣିନ୍ଦରାଜଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ପରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲା। ତା'ପରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାର ଶରୀର ଓ ସେହି ହସ୍ତୀକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.89.6

स नागराजः सह राजसूनुना ।
पपात रक्तं बहु सर्वतः क्षरन्।
महेन्द्रवज्रप्रहतोऽम्बुदागमे ।
यथा जलं गेरिकपर्वतस्तथा ॥ ८.८९.६ ॥

ସେ ଗଜରାଜ ରାଜପୁତ୍ର ସହିତ ପଡ଼ିଗଲା; ବର୍ଷାଋତୁରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ଆହତ ଗୈରିକ ପର୍ବତରୁ ଜଳ ବହିଯିବା ପରି ଚାରିଦିଗରୁ ବହୁ ରକ୍ତ ବହିଲା।

8.89.7

कुणिन्दपुत्रप्रहितोऽपरो द्विपः ।
क्राथं ससूताश्वरथं व्यपोथयत्।
ततोऽपतत्क्राथसराभिघातितः ।
सहेश्वरो वज्रहतो यथा गिरिः ॥ ८.८९.७ ॥

କୁଣିନ୍ଦପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ହସ୍ତୀ କ୍ରାଥକୁ ତାର ସାରଥି, ଅଶ୍ୱ ଓ ରଥ ସହିତ ପିଷି ଦେଲା।

8.89.8

रथी द्विपस्थेन हतोऽपतच्छरैः ।
क्राथाधिपः पर्वतजेन दुर्जयः।
सवाजिसूतेष्वसनध्वजस्तथा ।
यथा महावातहतो महाद्रुमः ॥ ८.८९.८ ॥

ରଥୀ ହସ୍ତୀ ଉପରେ ଥିବା ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଶରରେ ଆହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା; କ୍ରାଥାଧିପ, ପର୍ବତଜାତ ସେହି ଦୁର୍ଜୟ ଅଶ୍ୱ, ସାରଥି, ଧନୁ ଓ ଧ୍ୱଜା ସହିତ ମହାବାତରେ ଉତ୍ପାଟିତ ମହାବୃକ୍ଷ ପରି ପଡ଼ିଗଲା।

8.89.9

वृको द्विपस्थं गिरिराजवासिनं ।
भृशं शरैर्द्वादशभिः पराभिनत्।
ततो वृकं साश्वरथं महाद्विपो ।
द्रुतं चतुर्भिरणैर्व्यपोथयत् ॥ ८.८९.९ ॥

ବୃକ ହସ୍ତୀ ଉପରେ ଥିବା, ଗିରିରାଜବାସୀ ସେହି ବୀରକୁ ବାରଟି ଶରରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭାବେ ବିଦ୍ଧ କଲା; ତାପରେ ମହାହସ୍ତୀ ଅଶ୍ୱ ଓ ରଥ ସହିତ ବୃକକୁ ଚାରି ପାଦରେ ଶୀଘ୍ର ପିଷି ଦେଲା।

8.89.10

स पोथितो नागरवेण वीर्यवा… ।
न्पराभिनद्द्वादशभिः शिलीमुखैः।
वृकेण बाणाभिहतोऽपतत्क्षितौ ।
सवारणो बभ्रुसुतेन सार्धम् ॥ ८.८९.१० ॥

ସେହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ହସ୍ତୀ ଦ୍ୱାରା ପିଷ୍ଟ ହୋଇ… ବାରଟି ଶରରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲା; ବୃକର ଶରରେ ଆହତ ହୋଇ ହସ୍ତୀ ସହିତ ବଭ୍ରୁପୁତ୍ର ସହିତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

8.89.11

कुणिन्दराजस्य सुतोऽपरस्तदा ।
स चापि शूरः सहसा समर्पितः।
पपात बाणैः सुबलस्य सूनुना ।
विषाणपुच्छापरगात्रपातिना ॥ ८.८९.११ ॥

ସେତେବେଳେ କୁଣିନ୍ଦରାଜଙ୍କର ଆଉ ଜଣେ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ବୀର ଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ହଠାତ୍ ଆହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ, ସୁବଳଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବାଣରେ, ଶୃଙ୍ଗାଗ୍ର ଓ ପକ୍ଷାଗ୍ରଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ୟ ଶରୀର ବିଦ୍ଧକାରୀ ବାଣରେ।

8.89.12

गजेन वाहाञ्शकुनेः कुणिन्दजो ।
निनाय वैवस्वतमन्दिरं रणे।
रथं च संक्षुभ्य ननाद नर्दत… ।
स्ततोऽस्य गान्धारपतिः शिरोऽहरत् ॥ ८.८९.१२ ॥

କୁଣିନ୍ଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ହାତୀ ସହିତ ଶକୁନିଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ରଣରେ ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ଗୃହକୁ ପଠାଇଲେ; ରଥକୁ ହଲାଇ ଗର୍ଜନ କଲେ। … ତାପରେ ଗାନ୍ଧାରପତି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।

8.89.13

ततः कुणिन्देषु गतेषु तेषु ।
प्रहृष्टरूपास्तव ते महारथाः।
भृशं प्रदरध्मुर्लवणाम्बुसम्भवा… ।
न्वरांश्च बाणासनपाणयोऽभ्ययुः ॥ ८.८९.१३ ॥

ସେତେବେଳେ କୁଣିନ୍ଦମାନେ ଗଲା ପରେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ପ୍ରସନ୍ନରୂପ ମହାରଥୀମାନେ ଲବଣସାଗରରୁ ଜାତ ଶଙ୍ଖ ଅତି ଜୋରରେ ବଜାଇଲେ … ଧନୁ-ବାଣ ହାତରେ ଧରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।

8.89.14

तथाऽभवद्युद्धमतीव दारुणं ।
पुनः कुरूणां सह पाण्डुसृञ्जयैः।
शरासिशक्त्यृष्टिगदापरश्वथै… ।
र्नराश्वनागासुहरं भृशाकुलम् ॥ ८.८९.१४ ॥

ଏହିପରି କୌରବମାନଙ୍କର ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁଣି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ବାଣ, ଖଡ୍ଗ, ଶକ୍ତି, ଋଷ୍ଟି, ଗଦା, ପରଶୁ ସହିତ … ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀଙ୍କ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ।

8.89.15

रथाश्वमातङ्गपदातयस्ततः ।
परस्परं विप्रहताः क्षितौ पतन्।
यथा सविद्युत्तटितो जलप्रदाः ।
समुत्थितैर्दिग्भ्य इवोग्रमारुतेः ॥ ८.८९.१५ ॥

ତାପରେ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ପଦାତିକମାନେ ପରସ୍ପର ସହ ଧକ୍କା ଖାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ; ଦିଗରୁ ଉଠିଥିବା ଉଗ୍ର ପବନରେ ବିଜୁଳି ସହିତ ଜଳଦାୟୀ ମେଘ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିବା ଭଳି।

8.89.16

ततः शतानीकहता महागजा ।
हया रथाः पत्तिगणाश्च तावकाः।
सुपर्णवातप्रहता यथोरगा… ।
स्तथा गता गां विवशा विचूर्णिताः ॥ ८.८९.१६ ॥

ଏହାପରେ ଶତାନୀକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ମହାଗଜ, ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ତୁମ୍ଭ ପଦାତିକମାନେ ଗରୁଡ଼ର ପକ୍ଷବାୟୁରେ ଆହତ ସର୍ପ ପରି ଅସହାୟ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ।

8.89.17

ततोऽभ्यविद्ध्यद्बहुभिः शितैः शरैः ।
स विन्दपुत्रो नकुलात्मजं स्मयन्।
ततोऽस्य कोपाद्विचकर्त नाकुलिः ।
शिरः क्षुरेणाम्बुजसन्निभाननम् ॥ ८.८९.१७ ॥

ଏହାପରେ ବିନ୍ଦର ପୁତ୍ର ହସିହସି ନକୁଳ ପୁତ୍ରକୁ ଅନେକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା। ତେବେ ନାକୁଳି କୋପରେ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ପଦ୍ମସଦୃଶ ମୁଖ ଥିବା ତାର ମସ୍ତକ ଛେଦନ କଲା।

8.89.18

ततः शतानीकमविध्यदायसै… ।
स्त्रिभिः शरैः कर्णसुतोऽर्जुनं त्रिभिः।
त्रिभिश्च भीमं नकुलं च सप्तभि… ।
र्जनार्दनं द्वादशभिश्च सायकैः ॥ ८.८९.१८ ॥

ଏହାପରେ କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର ଶତାନୀକଙ୍କୁ ଲୌହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା…; ତିନି ବାଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ, ତିନିରେ ଭୀମ ଓ ନକୁଳଙ୍କୁ, ସାତରେ…, ଅର୍ଜୁନ-କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବାର ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା।

8.89.19

तदस्य कर्मातिमनुष्यकर्मणः ।
समीक्ष्य हृष्टाः कुरवोऽभ्यपूजयन्।
पराक्रमज्ञास्तु धनञ्जयस्य ये ।
हुतोऽयमग्नाविति ते तु मेनिरे ॥ ८.८९.१९ ॥

ତାର ସେହି ମନୁଷ୍ୟାତୀତ କର୍ମ ଦେଖି ହୃଷ୍ଟ କୁରୁମାନେ ତାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ଭାବିଲେ, ଏ ତ ଅଗ୍ନିରେ ହୁତ ହେଲା ପରି।