Mahābhārata · Adhyāya 8.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.9.1
ते सेनेऽन्योन्यमासाद्य प्रहृष्टाश्वनरद्विपे ।
बृहत्यौ सम्प्रजहाते देवासुरचमूसमे ॥ ८.९.१ ॥
Aquellos dos ejércitos, al encontrarse, con caballos, hombres y elefantes exultantes, chocaron con furia, inmensos como los ejércitos de dioses y demonios.
8.9.2
ततो नानारथाश्वेभाः पत्तयश्चोग्रविक्रमाः ।
सम्प्रहारान्भृशं चक्रुर्देहपाप्मविनाशनान् ॥ ८.९.२ ॥
Entonces los carros, caballos y elefantes de muchas clases, y los soldados de a pie de fiero valor, asestaron golpes en abundancia, golpes que destruyen los pecados del cuerpo.
8.9.3
पूर्णचन्द्रार्कपद्मानां कान्तित्विङ्गन्धतः समैः ।
उत्तमाङ्गैर्नृसिंहानां नृसिंहास्तस्तरुर्महीम् ॥ ८.९.३ ॥
Con cabezas iguales en brillo, esplendor y fragancia a la luna llena, al sol y al loto, los hombres-león cubrieron la tierra con las cabezas de los hombres-león.
8.9.4
अर्धचन्द्रैस्तथा भल्लैः क्षुरप्रैरसिपट्टसैः ।
परश्वथैश्चापहृतान्युत्तमाङ्गानि युध्यताम् ॥ ८.९.४ ॥
Las cabezas de los que combatían fueron cortadas por flechas: flechas de media luna, flechas dentadas, flechas de filo de navaja, espadas, cimitarras y hachas de batalla.
8.9.5
व्यायतायतबाहूनां व्यायतायतबाहुभिः ।
वाहवः पातिता रेजुर्धरण्यां सायुधाङ्गदैः ॥ ८.९.५ ॥
Los brazos de los guerreros de brazos largos y anchos, derribados por brazos largos y anchos, yacían en el suelo, relucientes con sus armas y brazaletes.
8.9.6
तैः स्फुरद्भिर्मही भाति रक्ताङ्गुलितलैस्तथा ।
गरुडप्रहितैरुग्रैः पञ्चास्यैरुरगैरिव ॥ ८.९.६ ॥
Con aquellas manos temblorosas, con las puntas de los dedos y las palmas rojas de sangre, la tierra brillaba como si estuviera llena de feroces serpientes de cinco cabezas enviadas por Garuḍa.
8.9.7
द्विरदस्यन्दनाश्वेभ्यः पेतुर्वीरा द्विषद्धताः ।
विमानेभ्यो यथा क्षीणे पुण्ये स्वर्गदस्तथा ॥ ८.९.७ ॥
Héroes abatidos por el enemigo cayeron de elefantes, carros y caballos, como caen del cielo desde carros celestiales cuando se agota su mérito.
8.9.8
गदाभिरन्ये गुर्वीभिः परिधैर्मुसलैरपि ।
पोथिताः शतशः पेतुर्वीरा वीरतरै रणे ॥ ८.९.८ ॥
Otros, aplastados por pesadas mazas, mazos de hierro y macanas, cayeron por centenares en la batalla, derribados por guerreros más valientes.
8.9.9
रथा रथैर्विमथिता मत्ता मत्तैर्द्विपा द्विपैः ।
सादिनः सादिभिश्चैव तस्मिन्परमसङ्कुले ॥ ८.९.९ ॥
Los carros fueron destrozados por carros, los elefantes enfurecidos por elefantes enfurecidos y los jinetes por jinetes, en aquella tremenda confusión.
8.9.10
रथैर्नरा रथा नागैरश्वारोहाश्च पत्तिभिः ।
अश्वारोहैः पदाताश्च निहता युधि शेरते ॥ ८.९.१० ॥
Los aurigas muertos por carros, los jinetes por elefantes, y jinetes y soldados de a pie por soldados de a pie y jinetes, yacen muertos en la batalla.
8.9.11
रथाश्वपत्तयो नागै रथाश्वेभाश्च पत्तिभिः ।
रथपत्तिद्विपाश्चाश्चै रथैश्चापि नरद्विपाः ॥ ८.९.११ ॥
Carros, caballos y soldados de a pie fueron muertos por elefantes; carros, caballos y elefantes por soldados de a pie; aurigas, soldados de a pie y elefantes por caballos; también hombres y elefantes por carros.
8.9.12
रथाश्वेभनराणां तु नराश्वेभरथैः कृतम् ।
पाणिपादैश्च शस्त्रैश्च रथैश्च कदनं महत् ॥ ८.९.१२ ॥
Hubo una gran matanza de carros, caballos, elefantes y hombres, causada por hombres, caballos, elefantes y carros, con manos y pies, con armas y con carros.
8.9.13
तथा तस्मिन्बले शूरैर्वध्यमाने हतेऽपि च ।
अस्मानभ्याययुः पार्था वृकोदरपुरोगमाः ॥ ८.९.१३ ॥
Así, mientras los héroes de aquel ejército eran abatidos y habían caído, los hijos de Pṛthā, encabezados por Vṛkodara, nos atacaron.
8.9.14
वृष्टद्युम्नः शिखण्डी च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
सात्यकिश्चेकितानश्च द्राविडैः सैनिकैः सह ॥ ८.९.१४ ॥
Dhṛṣṭadyumna, Śikhaṇḍin, los hijos de Draupadī, los Prabhadrakas, Sātyaki y Ekitāna vinieron junto con los soldados drāviḍas.
8.9.15
वृता व्यूहेन महता पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः ।
व्यूढोरस्का दीर्घभुजाः प्रांशवः पृथुलोचनाः ॥ ८.९.१५ ॥
Rodeados por una gran formación de batalla llegaron los pāṇḍyas, los colas y los keralas, de pecho ancho, brazos largos, alta estatura y ojos grandes.
8.9.16
आपीडिनो रक्तदन्ता मत्तमातङ्गविक्रमाः ।
नानाविरागवसाना गन्धचूर्णावचूर्णिताः ॥ ८.९.१६ ॥
Coronados de guirnaldas, de colmillos rojos, valientes como elefantes enfurecidos, vestidos con ropajes de muchos colores y espolvoreados con polvos aromáticos.
8.9.17
बद्धासयः पाशहस्ता वारणप्रतिवारणाः ।
समानमृत्यवो राजन्नात्यजन्त परस्परम् ॥ ८.९.१७ ॥
Con los aguijones atados y los lazos en la mano, los elefantes se enfrentaban a los elefantes; oh rey, iguales ante la muerte, no se abandonaban unos a otros.
8.9.18
कलापिनश्चापहस्ता दीर्घकेशाः प्रियंवदाः ।
पत्तयः सायकैर्विद्धा घोररूपपराक्रमाः ॥ ८.९.१८ ॥
Con penachos, arcos en mano, de cabello largo y palabras dulces, los soldados de a pie fueron atravesados por flechas; terribles en apariencia y valor.
8.9.19
अथापरे पुनः शूराश्चेदिपाञ्चालकेकयाः ।
कारूशाः कोसलाः काञ्च्या मागधाश्चापि दुद्रुवुः ॥ ८.९.१९ ॥
Entonces otros héroes —los Cedi, los Pāñcāla, los Kekaya, los Kārūṣa, los Kosala, los Kāñcī y los Māgadha— también se precipitaron hacia adelante.
8.9.20
तेषां रथाश्वनागाश्च प्रवराश्चोग्रपत्तयः ।
नानाबाणरवैर्हृष्टा नृत्यन्ति च हसन्ति च ॥ ८.९.२० ॥
Sus excelentes carros, caballos y elefantes, y sus feroces infantes, encantados con el sonido de diversas flechas, bailaban y reían.
8.9.21
तस्य सैन्यस्य महतो महामात्रवरैर्वृतः ।
मध्ये वृकोदरोऽभ्यायात्त्वदीयान्नागधूर्गतः ॥ ८.९.२१ ॥
En medio de aquel gran ejército, rodeado de los mejores grandes comandantes, Vṛkodara (Bhīma), montado en la cabeza de un elefante, avanzó contra tus hombres.
8.9.22
स नागप्रवरोऽत्युग्रो विधिवत्कल्पितो बभौ ।
उदयाग्राद्रिभवनं यथाऽभ्युदितभास्करम् ॥ ८.९.२२ ॥
Aquel excelente elefante, extremadamente feroz, debidamente adornado, brillaba como el sol alzado sobre la montaña oriental.
8.9.23
तस्यायसं वर्मवरं वररत्नविभूषितम् ।
ताराव्याप्तस्य नभसः शारदस्य समं त्विषा ॥ ८.९.२३ ॥
Su excelente armadura de hierro, adornada con finas joyas, igualaba en brillo al cielo otoñal lleno de estrellas.
8.9.24
स तोमरव्यग्रकरश्चारुमौलिः स्वलङ्कृतः ।
शरन्मध्यन्दिनार्काभस्तेजया प्रदाहद्रिपून् ॥ ८.९.२४ ॥
Con las manos ocupadas con lanzas, luciendo una hermosa corona y bien adornado, radiante como el sol de mediodía del otoño, abrasaba a los enemigos con su esplendor.
8.9.25
तं दृष्ट्वा द्विरदं दूरात्क्षेमधूर्तिर्द्विपस्थित ।
आह्वयन्नभिदुद्राव प्रहसन्पृतनामुखे ॥ ८.९.२५ ॥
Al verlo desde lejos, Kṣemadhūrti, de pie sobre su elefante, se lanzó contra él al frente del ejército, desafiándolo y riendo.
8.9.26
तयोः समभवद्युद्धं द्विपयोरुग्ररूपयोः ।
यदृच्छया द्रुतवतोर्महापर्वतयोरिव ॥ ८.९.२६ ॥
Entre ambos surgió un combate de dos elefantes de aspecto terrible, como dos grandes montañas que chocan al azar en su carrera.
8.9.27
संसक्तनागौ तौ वीरौ तोमरैरितरेतरम् ।
बलवत्सूर्यरश्म्याभैर्भित्त्वाऽन्योन्यं विनेदतुः ॥ ८.९.२७ ॥
Aquellos dos héroes, sentados sobre los elefantes enredados, se atravesaron con fuerza con lanzas brillantes como los rayos del sol, y rugieron.
8.9.28
व्यपसृत्य तु नागाभ्यां मण्डलानि विचेरतुः ।
प्रगृह्य चोभौ धनुषी जघ्नतुर्वै परस्परम् ॥ ८.९.२८ ॥
Apartándose de sus elefantes, ambos giraron en círculos, y cada uno, tomando su arco, golpeó al otro.
8.9.29
क्ष्वेडितास्फोटितरवैर्बाणशब्दैस्तु सर्वतः ।
तौ जनं हर्षयन्तौ च सिंहनादं प्रचक्रतुः ॥ ८.९.२९ ॥
Con el estruendo de las cuerdas de los arcos, el chasquido de palmas y el silbido de las flechas por todas partes, los dos alegraban a la multitud y lanzaban rugidos de león.
8.9.30
समुद्यतकराभ्यां तौ द्विपाभ्यां कृतिनावुभौ ।
वातोद्वूतपताकाभ्यां युयुधाते महाबलौ ॥ ८.९.३० ॥
Aquellos dos guerreros diestros y poderosos, con las manos en alto, sentados sobre sus elefantes, con los estandartes agitados por el viento, siguieron combatiendo.
8.9.31
तावन्योन्यस्य धनुषी छित्त्वाऽन्योन्यं विनेदतुः ।
शक्तितोमरवर्षेण प्रावृण्मेघाविवाम्बुभिः ॥ ८.९.३१ ॥
Cortando el arco del otro, ambos rugieron uno contra otro, lanzando una lluvia de lanzas y tomaras como nubes de lluvia que derraman agua en la estación de las lluvias.
8.9.32
क्षेमधूर्तिस्तदा भीमं तोमरेण स्तनान्तरे ।
निर्बिभेदातिवेगेन षड्भिश्चाप्यपरैर्नदन् ॥ ८.९.३२ ॥
Entonces Kṣemadhūrti, rugiendo, atravesó a Bhīma en mitad del pecho con una tomara a gran velocidad, y lo hirió también con seis flechas más.
8.9.33
स भीमसेनः शुशुभे तोमरैरङ्गमाश्रितैः ।
क्रोधदीप्तवपुर्मेधैः सप्तसप्तिरिवांशमान् ॥ ८.९.३३ ॥
Aquel Bhīmasena brilló con las tomaras clavadas en sus miembros, como el sol de siete caballos, radiante con sus rayos, con el cuerpo encendido de ira.
8.9.34
ततो भास्करवर्णाभमञ्चोगतिमयस्मायम् ।
ससर्ज तोमरं भीमः प्रत्यमित्राय यत्नवान् ॥ ८.९.३४ ॥
Entonces Bhīma, esforzándose, lanzó contra su enemigo una tomara brillante como el sol, que avanzaba en curva.
8.9.35
ततः करूशाधिपतिश्चापमानम्य सायकैः ।
दशभिस्तोमरं भित्त्वा षष्ट्या विव्याध पाण्डवम् ॥ ८.९.३५ ॥
Entonces el señor de los Karūṣa tensó su arco, rompió la tomara con diez flechas e hirió al Pāṇḍava con sesenta.
8.9.36
अथ कार्मुकमादाय भीमो जलदनिः स्वनम् ।
रिपोरभ्यर्दयन्नागमुन्नदन्पाण्डवाः शरैः ॥ ८.९.३६ ॥
Entonces Bhīma tomó su arco, que resonaba como una nube de lluvia, y rugiendo acosó con flechas al elefante del enemigo.
8.9.37
स शरौघार्दितो नागो भीमसेनेन संयुगे ।
गृह्यमाणोऽपि नातिष्ठद्वातोद्धूत इवाम्बुदः ॥ ८.९.३७ ॥
Aquel elefante, acosado por una lluvia de flechas, no pudo mantenerse firme aunque Bhīmasena lo sujetó en la batalla, como una nube empujada por el viento.
8.9.38
तमभ्यधावद्द्विरदं भीमो भीमस्य नागराट् ।
महावातेरितं मेघं वातोद्धूत इवाम्बुदः ॥ ८.९.३८ ॥
Aquel rey de los elefantes de Bhīma se lanzó contra el elefante de Bhīma, como una nube impulsada por un gran viento, como una nube empujada por el viento.
8.9.39
सन्निवार्यात्मनो नागं क्षेमधूर्तिः प्रतापवान् ।
विव्याधाभिद्रुतं बाणैर्भीमसेनस्य कुञ्जरम् ॥ ८.९.३९ ॥
Contuvo a su propio elefante y el poderoso Kṣemadhūrti atravesó con flechas al elefante de Bhīmasena que cargaba.
8.9.40
ततः साधुविसृष्टेन क्षुरेणानतपर्वणा ।
छित्त्वा शरासनं शत्रोर्नागं चापि प्रमार्दयत् ॥ ८.९.४० ॥
Entonces, con una flecha de cabeza afilada, bien disparada y de nudo doblado, cortó el arco del enemigo y también destrozó su elefante.
8.9.41
ततः क्रुद्धो रणे भीमं क्षेमधूर्तिः पराभिनत् ।
जघान चास्य द्विरदं नाराचैः सर्वमर्मसु ॥ ८.९.४१ ॥
Entonces, enfurecido en la batalla, Kṣemadhūrti contraatacó a Bhīma y golpeó a su elefante con flechas de hierro en todos sus puntos vitales.
8.9.42
स पपात महानागो भीमसेनस्य भारत ।
पुरा नागस्य पतनादवप्लुत्य स्थितो महीम् ॥ ८.९.४२ ॥
Oh Bhārata, aquel gran elefante de Bhīmasena cayó; antes de que cayera, Bhīmasena saltó y se puso de pie sobre la tierra.
8.9.43
भीमसेनोऽपि तन्नागं गदया समपोथयत् ।
तस्मात्प्रमथितान्नागात्क्षेमधूर्तिरवप्लुतः ॥ ८.९.४३ ॥
Bhīmasena también golpeó por completo a aquel elefante con su maza. Desde el elefante aplastado, Kṣemadhūrti saltó hacia abajo.
8.9.44
उद्धृत्य स्वङ्गं निशितमभ्यधावत्स पाण्डवम् ।
उद्यतायुधमायान्तं सदयाऽहन्वृकोदरः ॥ ८.९.४४ ॥
Alzando su afilada espada, corrió hacia aquel Pāṇḍava. Mientras él avanzaba con el arma en alto, Vṛkodara lo golpeó con compasión.
8.9.45
स पपात हतः सासिर्व्यसुस्तमभितो द्विपम् ।
वज्रप्रभग्नमचलं सिंहो वज्रहतो यथा ॥ ८.९.४५ ॥
Abatido, sin vida, con su espada, cayó junto a aquel elefante, como una montaña quebrada por el rayo o un león herido por el rayo.
8.9.46
तं हतं नृपतिं दृष्ट्वा करूशानां यशस्करम् ।
प्राद्रावद्व्यथिता सेना त्वदीया भरतर्षभ ॥ ८.९.४६ ॥
Al ver muerto a aquel rey que daba gloria a los Kurus, tu ejército, afligido, huyó, oh toro de los Bharatas.