ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.9.1
ते सेनेऽन्योन्यमासाद्य प्रहृष्टाश्वनरद्विपे ।
बृहत्यौ सम्प्रजहाते देवासुरचमूसमे ॥ ८.९.१ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਘੋੜਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਈਆਂ।
8.9.2
ततो नानारथाश्वेभाः पत्तयश्चोग्रविक्रमाः ।
सम्प्रहारान्भृशं चक्रुर्देहपाप्मविनाशनान् ॥ ८.९.२ ॥
ਫਿਰ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਅਤੇ ਉਗਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.9.3
पूर्णचन्द्रार्कपद्मानां कान्तित्विङ्गन्धतः समैः ।
उत्तमाङ्गैर्नृसिंहानां नृसिंहास्तस्तरुर्महीम् ॥ ८.९.३ ॥
ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀ ਚਮਕ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਨਰਸਿੰਘ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਨਰਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ।
8.9.4
अर्धचन्द्रैस्तथा भल्लैः क्षुरप्रैरसिपट्टसैः ।
परश्वथैश्चापहृतान्युत्तमाङ्गानि युध्यताम् ॥ ८.९.४ ॥
ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ ਬਾਣਾਂ, ਭੱਲਾਂ, ਖੁਰਪਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਪੱਟਸਾਂ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਲੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
8.9.5
व्यायतायतबाहूनां व्यायतायतबाहुभिः ।
वाहवः पातिता रेजुर्धरण्यां सायुधाङ्गदैः ॥ ८.९.५ ॥
ਲੰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਲੰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
8.9.6
तैः स्फुरद्भिर्मही भाति रक्ताङ्गुलितलैस्तथा ।
गरुडप्रहितैरुग्रैः पञ्चास्यैरुरगैरिव ॥ ८.९.६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਫੜਕਦੇ, ਲਾਲ ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਗਰੁੜ ਦੇ ਭੇਜੇ ਉਗਰ ਪੰਜਮੁਖੀ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
8.9.7
द्विरदस्यन्दनाश्वेभ्यः पेतुर्वीरा द्विषद्धताः ।
विमानेभ्यो यथा क्षीणे पुण्ये स्वर्गदस्तथा ॥ ८.९.७ ॥
ਹਾਥੀ, ਰਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਵੀਰ ਡਿੱਗੇ; ਪੁੰਨ ਖੀਨ ਹੋਣ ਤੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਵਰਗ-ਭ੍ਰਸ਼ਟਾਂ ਵਾਂਗ।
8.9.8
गदाभिरन्ये गुर्वीभिः परिधैर्मुसलैरपि ।
पोथिताः शतशः पेतुर्वीरा वीरतरै रणे ॥ ८.९.८ ॥
ਹੋਰ ਵੀਰ ਭਾਰੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ, ਪਰਿਘਾਂ ਤੇ ਮੂਸਲਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਜਾ ਕੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰਣ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ; ਹੋਰ ਵੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ।
8.9.9
रथा रथैर्विमथिता मत्ता मत्तैर्द्विपा द्विपैः ।
सादिनः सादिभिश्चैव तस्मिन्परमसङ्कुले ॥ ८.९.९ ॥
ਰਥ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਧੇ ਗਏ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਵਾਰ ਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ; ਉਸ ਬਹੁਤ ਘਮਸਾਨ ਰਣ ਵਿੱਚ।
8.9.10
रथैर्नरा रथा नागैरश्वारोहाश्च पत्तिभिः ।
अश्वारोहैः पदाताश्च निहता युधि शेरते ॥ ८.९.१० ॥
ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਰਥੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘੋੜਸਵਾਰ, ਪੈਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜਸਵਾਰ ਤੇ ਪੈਦਲ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਏ ਹਨ।
8.9.11
रथाश्वपत्तयो नागै रथाश्वेभाश्च पत्तिभिः ।
रथपत्तिद्विपाश्चाश्चै रथैश्चापि नरद्विपाः ॥ ८.९.११ ॥
ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਪੈਦਲ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ; ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਪੈਦਲਾਂ ਨਾਲ; ਰਥੀ, ਪੈਦਲ, ਹਾਥੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ; ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਹਾਥੀ (ਮਾਰੇ ਗਏ)।
8.9.12
रथाश्वेभनराणां तु नराश्वेभरथैः कृतम् ।
पाणिपादैश्च शस्त्रैश्च रथैश्च कदनं महत् ॥ ८.९.१२ ॥
ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ; ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਨਾਲ; ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ, ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ।
8.9.13
तथा तस्मिन्बले शूरैर्वध्यमाने हतेऽपि च ।
अस्मानभ्याययुः पार्था वृकोदरपुरोगमाः ॥ ८.९.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੂਰਮੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਰਥ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆਏ।
8.9.14
वृष्टद्युम्नः शिखण्डी च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
सात्यकिश्चेकितानश्च द्राविडैः सैनिकैः सह ॥ ८.९.१४ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕ, ਸਾਤਿਅਕੀ ਅਤੇ ਏਕਿਤਾਨ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਆਏ।
8.9.15
वृता व्यूहेन महता पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः ।
व्यूढोरस्का दीर्घभुजाः प्रांशवः पृथुलोचनाः ॥ ८.९.१५ ॥
ਵੱਡੇ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਪਾਂਡਿਆ, ਚੋਲ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਾਸੀ ਆਏ; ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ, ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਉੱਚੇ ਕੱਦ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
8.9.16
आपीडिनो रक्तदन्ता मत्तमातङ्गविक्रमाः ।
नानाविरागवसाना गन्धचूर्णावचूर्णिताः ॥ ८.९.१६ ॥
ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਲ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਬਲਵਾਨ; ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੂਰਨ ਨਾਲ ਲਿੱਪੇ ਹੋਏ।
8.9.17
बद्धासयः पाशहस्ता वारणप्रतिवारणाः ।
समानमृत्यवो राजन्नात्यजन्त परस्परम् ॥ ८.९.१७ ॥
ਅੰਕੁਸ਼ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੰਦੇ ਲਏ, ਹਾਥੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।
8.9.18
कलापिनश्चापहस्ता दीर्घकेशाः प्रियंवदाः ।
पत्तयः सायकैर्विद्धा घोररूपपराक्रमाः ॥ ८.९.१८ ॥
ਸਿਰ ਤੇ ਖੰਭ ਲਾਏ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਲਏ, ਲੰਮੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ; ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ।
8.9.19
अथापरे पुनः शूराश्चेदिपाञ्चालकेकयाः ।
कारूशाः कोसलाः काञ्च्या मागधाश्चापि दुद्रुवुः ॥ ८.९.१९ ॥
ਫਿਰ ਹੋਰ ਸੂਰਮੇ — ਚੇਦੀ, ਪਾਂਚਾਲ, ਕੇਕਯ, ਕਾਰੂਸ਼, ਕੋਸਲ, ਕਾਂਚੀ ਅਤੇ ਮਾਗਧ — ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
8.9.20
तेषां रथाश्वनागाश्च प्रवराश्चोग्रपत्तयः ।
नानाबाणरवैर्हृष्टा नृत्यन्ति च हसन्ति च ॥ ८.९.२० ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਅਨੇਕ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚਦੇ ਅਤੇ ਹੱਸਦੇ ਸਨ।
8.9.21
तस्य सैन्यस्य महतो महामात्रवरैर्वृतः ।
मध्ये वृकोदरोऽभ्यायात्त्वदीयान्नागधूर्गतः ॥ ८.९.२१ ॥
ਉਸ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਵਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵੱਲ ਆਇਆ।
8.9.22
स नागप्रवरोऽत्युग्रो विधिवत्कल्पितो बभौ ।
उदयाग्राद्रिभवनं यथाऽभ्युदितभास्करम् ॥ ८.९.२२ ॥
ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਹਾਥੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦਯਾਚਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
8.9.23
तस्यायसं वर्मवरं वररत्नविभूषितम् ।
ताराव्याप्तस्य नभसः शारदस्य समं त्विषा ॥ ८.९.२३ ॥
ਉਸ ਦਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਵਚ, ਉੱਤਮ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
8.9.24
स तोमरव्यग्रकरश्चारुमौलिः स्वलङ्कृतः ।
शरन्मध्यन्दिनार्काभस्तेजया प्रदाहद्रिपून् ॥ ८.९.२४ ॥
ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਕਟ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਿਆ ਉਹ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਸੀ।
8.9.25
तं दृष्ट्वा द्विरदं दूरात्क्षेमधूर्तिर्द्विपस्थित ।
आह्वयन्नभिदुद्राव प्रहसन्पृतनामुखे ॥ ८.९.२५ ॥
ਦੂਰੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧੂਰਤੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਲਲਕਾਰਦਾ ਅਤੇ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਫੌਜ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ।
8.9.26
तयोः समभवद्युद्धं द्विपयोरुग्ररूपयोः ।
यदृच्छया द्रुतवतोर्महापर्वतयोरिव ॥ ८.९.२६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੋ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਟਕਰਾ ਗਏ ਹੋਣ।
8.9.27
संसक्तनागौ तौ वीरौ तोमरैरितरेतरम् ।
बलवत्सूर्यरश्म्याभैर्भित्त्वाऽन्योन्यं विनेदतुः ॥ ८.९.२७ ॥
ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਗਰਜੇ।
8.9.28
व्यपसृत्य तु नागाभ्यां मण्डलानि विचेरतुः ।
प्रगृह्य चोभौ धनुषी जघ्नतुर्वै परस्परम् ॥ ८.९.२८ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇ; ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
8.9.29
क्ष्वेडितास्फोटितरवैर्बाणशब्दैस्तु सर्वतः ।
तौ जनं हर्षयन्तौ च सिंहनादं प्रचक्रतुः ॥ ८.९.२९ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ, ਤਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜੇ।
8.9.30
समुद्यतकराभ्यां तौ द्विपाभ्यां कृतिनावुभौ ।
वातोद्वूतपताकाभ्यां युयुधाते महाबलौ ॥ ८.९.३० ॥
ਉੱਚੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਿਪੁੰਨ ਮਹਾਂਬਲੀ ਲੜੇ।
8.9.31
तावन्योन्यस्य धनुषी छित्त्वाऽन्योन्यं विनेदतुः ।
शक्तितोमरवर्षेण प्रावृण्मेघाविवाम्बुभिः ॥ ८.९.३१ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ, ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
8.9.32
क्षेमधूर्तिस्तदा भीमं तोमरेण स्तनान्तरे ।
निर्बिभेदातिवेगेन षड्भिश्चाप्यपरैर्नदन् ॥ ८.९.३२ ॥
ਤਦ ਕਸ਼ੇਮਧੂਰਤੀ ਨੇ ਗਰਜਦਿਆਂ ਭੀਮ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੋਮਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.9.33
स भीमसेनः शुशुभे तोमरैरङ्गमाश्रितैः ।
क्रोधदीप्तवपुर्मेधैः सप्तसप्तिरिवांशमान् ॥ ८.९.३३ ॥
ਉਹ ਭੀਮਸੇਨ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਧਸੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਦਹਕਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ।
8.9.34
ततो भास्करवर्णाभमञ्चोगतिमयस्मायम् ।
ससर्ज तोमरं भीमः प्रत्यमित्राय यत्नवान् ॥ ८.९.३४ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਟੇਢੀ ਚਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਤੋਮਰ ਵੈਰੀ ਵੱਲ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ।
8.9.35
ततः करूशाधिपतिश्चापमानम्य सायकैः ।
दशभिस्तोमरं भित्त्वा षष्ट्या विव्याध पाण्डवम् ॥ ८.९.३५ ॥
ਫਿਰ ਕਰੂਸ਼ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਝੁਕਾ ਕੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੋਮਰ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਸੱਠ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.9.36
अथ कार्मुकमादाय भीमो जलदनिः स्वनम् ।
रिपोरभ्यर्दयन्नागमुन्नदन्पाण्डवाः शरैः ॥ ८.९.३६ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਗਰਜਦਿਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੱਤੀ।
8.9.37
स शरौघार्दितो नागो भीमसेनेन संयुगे ।
गृह्यमाणोऽपि नातिष्ठद्वातोद्धूत इवाम्बुदः ॥ ८.९.३७ ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਝੜੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਹਾਥੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਫੜੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕਿਆ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ।
8.9.38
तमभ्यधावद्द्विरदं भीमो भीमस्य नागराट् ।
महावातेरितं मेघं वातोद्धूत इवाम्बुदः ॥ ८.९.३८ ॥
ਭੀਮ ਦੇ ਉਸ ਗਜਰਾਜ ਨੇ ਭੀਮ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵੱਲ ਝਪਟ ਮਾਰੀ; ਮਹਾਵਾਯੂ ਨਾਲ ਧੱਕੇ ਹੋਏ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ।
8.9.39
सन्निवार्यात्मनो नागं क्षेमधूर्तिः प्रतापवान् ।
विव्याधाभिद्रुतं बाणैर्भीमसेनस्य कुञ्जरम् ॥ ८.९.३९ ॥
ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧੂਰਤੀ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਝਪਟਦੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.9.40
ततः साधुविसृष्टेन क्षुरेणानतपर्वणा ।
छित्त्वा शरासनं शत्रोर्नागं चापि प्रमार्दयत् ॥ ८.९.४० ॥
ਫਿਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਗੰਢ ਵਾਲੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸਦੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
8.9.41
ततः क्रुद्धो रणे भीमं क्षेमधूर्तिः पराभिनत् ।
जघान चास्य द्विरदं नाराचैः सर्वमर्मसु ॥ ८.९.४१ ॥
ਫਿਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧੂਰਤੀ ਨੇ ਭੀਮ ਉੱਤੇ ਪਲਟਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
8.9.42
स पपात महानागो भीमसेनस्य भारत ।
पुरा नागस्य पतनादवप्लुत्य स्थितो महीम् ॥ ८.९.४२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਹਾਥੀ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੀਮਸੇਨ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
8.9.43
भीमसेनोऽपि तन्नागं गदया समपोथयत् ।
तस्मात्प्रमथितान्नागात्क्षेमधूर्तिरवप्लुतः ॥ ८.९.४३ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰ ਡੇਗਿਆ। ਕੁਚਲੇ ਗਏ ਉਸ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ੇਮਧੂਰਤੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਤਰਿਆ।
8.9.44
उद्धृत्य स्वङ्गं निशितमभ्यधावत्स पाण्डवम् ।
उद्यतायुधमायान्तं सदयाऽहन्वृकोदरः ॥ ८.९.४४ ॥
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਈ। ਹਥਿਆਰ ਉਠਾ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਉਸਨੂੰ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਦਯਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
8.9.45
स पपात हतः सासिर्व्यसुस्तमभितो द्विपम् ।
वज्रप्रभग्नमचलं सिंहो वज्रहतो यथा ॥ ८.९.४५ ॥
ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਤਲਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਾਣਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਕੋਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ, ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ।
8.9.46
तं हतं नृपतिं दृष्ट्वा करूशानां यशस्करम् ।
प्राद्रावद्व्यथिता सेना त्वदीया भरतर्षभ ॥ ८.९.४६ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈ।