ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.9.1
ते सेनेऽन्योन्यमासाद्य प्रहृष्टाश्वनरद्विपे ।
बृहत्यौ सम्प्रजहाते देवासुरचमूसमे ॥ ८.९.१ ॥
ସେହି ଦୁଇ ସେନା ପରସ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ଖୁସି ଘୋଡା, ମଣିଷ ଓ ହାତୀ ସହିତ, ଦେବ-ଅସୁର ସେନା ପରି ବିଶାଳ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ସଂଘର୍ଷ କଲେ।
8.9.2
ततो नानारथाश्वेभाः पत्तयश्चोग्रविक्रमाः ।
सम्प्रहारान्भृशं चक्रुर्देहपाप्मविनाशनान् ॥ ८.९.२ ॥
ତା'ପରେ ନାନା ପ୍ରକାର ରଥ, ଘୋଡା ଓ ହାତୀ, ଏବଂ ଉଗ୍ର ପରାକ୍ରମୀ ପଦାତିକମାନେ ଶରୀରର ପାପ ବିନାଶକାରୀ ଭୀଷଣ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
8.9.3
पूर्णचन्द्रार्कपद्मानां कान्तित्विङ्गन्धतः समैः ।
उत्तमाङ्गैर्नृसिंहानां नृसिंहास्तस्तरुर्महीम् ॥ ८.९.३ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପଦ୍ମ ସମାନ ଦୀପ୍ତି, ତେଜ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଥିବା ନରସିଂହ ବୀରମାନଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ନରସିଂହମାନେ ପୃଥିବୀ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ।
8.9.4
अर्धचन्द्रैस्तथा भल्लैः क्षुरप्रैरसिपट्टसैः ।
परश्वथैश्चापहृतान्युत्तमाङ्गानि युध्यताम् ॥ ८.९.४ ॥
ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣ, ଭଲ୍ଲ, କ୍ଷୁରପ୍ର, ଖଡ୍ଗ, ପଟ୍ଟସ ଓ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧକାରୀମାନଙ୍କର ମସ୍ତକ ବାଣରେ କଟି ଦିଆଗଲା।
8.9.5
व्यायतायतबाहूनां व्यायतायतबाहुभिः ।
वाहवः पातिता रेजुर्धरण्यां सायुधाङ्गदैः ॥ ८.९.५ ॥
ଦୀର୍ଘ ଓ ବିଶାଳ ବାହୁ ଥିବା ବୀରମାନଙ୍କର, ଦୀର୍ଘ ଓ ବିଶାଳ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା କଟାଯାଇ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବାଜୁବନ୍ଧ ସହ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଝଲସୁଥିଲା।
8.9.6
तैः स्फुरद्भिर्मही भाति रक्ताङ्गुलितलैस्तथा ।
गरुडप्रहितैरुग्रैः पञ्चास्यैरुरगैरिव ॥ ८.९.६ ॥
ସେହି ଥରୁଥିବା, ଲାଲ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ତଳହାତ ଥିବା ହାତରେ ପୃଥିବୀ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପଠାଇଥିବା ଉଗ୍ର ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସର୍ପରେ ଭରିଥିବା ପରି ଝଲସୁଥିଲା।
8.9.7
द्विरदस्यन्दनाश्वेभ्यः पेतुर्वीरा द्विषद्धताः ।
विमानेभ्यो यथा क्षीणे पुण्ये स्वर्गदस्तथा ॥ ८.९.७ ॥
ହାତୀ, ରଥ ଓ ଘୋଡାରୁ ଶତ୍ରୁହତ ବୀରମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ; ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ବିମାନରୁ ସ୍ୱର୍ଗଚ୍ୟୁତମାନେ ପଡ଼ିବା ପରି।
8.9.8
गदाभिरन्ये गुर्वीभिः परिधैर्मुसलैरपि ।
पोथिताः शतशः पेतुर्वीरा वीरतरै रणे ॥ ८.९.८ ॥
ଅନ୍ୟ ବୀରମାନେ ଭାରି ଗଦା, ପରିଘ ଓ ମୁସଳରେ ପିଷ୍ଟ ହୋଇ ଶହ ଶହ ରଣରେ ପଡ଼ିଲେ; ଅଧିକ ବୀରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
8.9.9
रथा रथैर्विमथिता मत्ता मत्तैर्द्विपा द्विपैः ।
सादिनः सादिभिश्चैव तस्मिन्परमसङ्कुले ॥ ८.९.९ ॥
ରଥ ରଥରେ ବିମଥିତ, ମତ୍ତ ହାତୀ ମତ୍ତ ହାତୀରେ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଅଶ୍ୱାରୋହୀରେ; ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଙ୍କୁଳ ରଣରେ।
8.9.10
रथैर्नरा रथा नागैरश्वारोहाश्च पत्तिभिः ।
अश्वारोहैः पदाताश्च निहता युधि शेरते ॥ ८.९.१० ॥
ରଥରେ ରଥୀ, ହାତୀରେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ପଦାତିକରେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ପଦାତିକ; ରଣରେ ହତ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି।
8.9.11
रथाश्वपत्तयो नागै रथाश्वेभाश्च पत्तिभिः ।
रथपत्तिद्विपाश्चाश्चै रथैश्चापि नरद्विपाः ॥ ८.९.११ ॥
ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ପଦାତିକ ହାତୀରେ; ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ହାତୀ ପଦାତିକରେ; ରଥୀ, ପଦାତିକ, ହାତୀ ଅଶ୍ୱରେ; ରଥରେ ମଧ୍ୟ ନର ଓ ହାତୀ (ହତ ହେଲେ)।
8.9.12
रथाश्वेभनराणां तु नराश्वेभरथैः कृतम् ।
पाणिपादैश्च शस्त्रैश्च रथैश्च कदनं महत् ॥ ८.९.१२ ॥
ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ହାତୀ ଓ ନରଙ୍କର ସଂହାର; ନର, ଅଶ୍ୱ, ହାତୀ, ରଥରେ; ହାତ-ପାଦରେ, ଶସ୍ତ୍ରରେ ଓ ରଥରେ ମହାସଂହାର ହେଲା।
8.9.13
तथा तस्मिन्बले शूरैर्वध्यमाने हतेऽपि च ।
अस्मानभ्याययुः पार्था वृकोदरपुरोगमाः ॥ ८.९.१३ ॥
ଏହିପରି ସେହି ସେନାର ବୀରମାନେ ବଧ ହେଉଥିବାବେଳେ ଓ ମରିଯାଉଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ, ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ଅଗ୍ରେ ଥିବା ପାର୍ଥମାନେ ଆମ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।
8.9.14
वृष्टद्युम्नः शिखण्डी च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
सात्यकिश्चेकितानश्च द्राविडैः सैनिकैः सह ॥ ८.९.१४ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ, ସାତ୍ୟକି ଓ ଏକିତାନ ଦ୍ରାବିଡ ସୈନିକମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସିଲେ।
8.9.15
वृता व्यूहेन महता पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः ।
व्यूढोरस्का दीर्घभुजाः प्रांशवः पृथुलोचनाः ॥ ८.९.१५ ॥
ମହାବ୍ୟୂହ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଚୋଳ ଓ କେରଳୀୟମାନେ ଆସିଲେ; ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ଉଚ୍ଚ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁବିଶିଷ୍ଟ।
8.9.16
आपीडिनो रक्तदन्ता मत्तमातङ्गविक्रमाः ।
नानाविरागवसाना गन्धचूर्णावचूर्णिताः ॥ ८.९.१६ ॥
ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଲାଲ ଦାନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ, ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ପରାକ୍ରମୀ; ନାନା ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଚୂର୍ଣ୍ଣରେ ଲିପ୍ତ।
8.9.17
बद्धासयः पाशहस्ता वारणप्रतिवारणाः ।
समानमृत्यवो राजन्नात्यजन्त परस्परम् ॥ ८.९.१७ ॥
ଅଙ୍କୁଶ ବାନ୍ଧିଥିବା, ହାତରେ ପାଶ ଧରିଥିବା, ହାତୀମାନେ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରୁଥିଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ସମାନ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଛାଡ଼ୁନଥିଲେ।
8.9.18
कलापिनश्चापहस्ता दीर्घकेशाः प्रियंवदाः ।
पत्तयः सायकैर्विद्धा घोररूपपराक्रमाः ॥ ८.९.१८ ॥
ମୁଣ୍ଡରେ ପାଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ହାତରେ ଧନୁ ଧରିଥିବା, ଲମ୍ବା କେଶବିଶିଷ୍ଟ, ମଧୁର ବାଣୀ ଥିବା ପଦାତିକମାନେ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ; ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଓ ପରାକ୍ରମର ଥିଲେ।
8.9.19
अथापरे पुनः शूराश्चेदिपाञ्चालकेकयाः ।
कारूशाः कोसलाः काञ्च्या मागधाश्चापि दुद्रुवुः ॥ ८.९.१९ ॥
ଏବେ ଅନ୍ୟ ବୀରମାନେ — ଚେଦି, ପାଞ୍ଚାଳ, କେକୟ, କାରୂଷ, କୋସଳ, କାଞ୍ଚୀ ଓ ମାଗଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ଧାଇଁଲେ।
8.9.20
तेषां रथाश्वनागाश्च प्रवराश्चोग्रपत्तयः ।
नानाबाणरवैर्हृष्टा नृत्यन्ति च हसन्ति च ॥ ८.९.२० ॥
ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ହସ୍ତୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ପଦାତିକମାନେ ନାନା ବାଣର ଶବ୍ଦରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନାଚୁଥିଲେ ଓ ହସୁଥିଲେ।
8.9.21
तस्य सैन्यस्य महतो महामात्रवरैर्वृतः ।
मध्ये वृकोदरोऽभ्यायात्त्वदीयान्नागधूर्गतः ॥ ८.९.२१ ॥
ସେହି ବିଶାଳ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାହୁତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିହୋଇ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ହସ୍ତୀର ମସ୍ତକରେ ଚଢ଼ି ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।
8.9.22
स नागप्रवरोऽत्युग्रो विधिवत्कल्पितो बभौ ।
उदयाग्राद्रिभवनं यथाऽभ्युदितभास्करम् ॥ ८.९.२२ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତି ଉଗ୍ର ହସ୍ତୀ ବିଧିବତ୍ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଉଦୟାଚଳ ପର୍ବତରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତ ହେଲା।
8.9.23
तस्यायसं वर्मवरं वररत्नविभूषितम् ।
ताराव्याप्तस्य नभसः शारदस्य समं त्विषा ॥ ८.९.२३ ॥
ତାଙ୍କର ଲୌହମୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବଚ, ଉତ୍ତମ ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ, ତାରକାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରତ ଆକାଶ ସମାନ ଦୀପ୍ତ ଥିଲା।
8.9.24
स तोमरव्यग्रकरश्चारुमौलिः स्वलङ्कृतः ।
शरन्मध्यन्दिनार्काभस्तेजया प्रदाहद्रिपून् ॥ ८.९.२४ ॥
ବର୍ଛା ହାତରେ ଧରିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ମୁକୁଟଧାରୀ, ଭଲଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ ସେ ଶରତ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
8.9.25
तं दृष्ट्वा द्विरदं दूरात्क्षेमधूर्तिर्द्विपस्थित ।
आह्वयन्नभिदुद्राव प्रहसन्पृतनामुखे ॥ ८.९.२५ ॥
ଦୂରରୁ ତାକୁ ହାତୀ ଉପରେ ଥିବା କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିଲା; ଆହ୍ୱାନ ଦେଉ ଦେଉ, ହସି ହସି ସେନାର ଆଗଭାଗରେ ତା' ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
8.9.26
तयोः समभवद्युद्धं द्विपयोरुग्ररूपयोः ।
यदृच्छया द्रुतवतोर्महापर्वतयोरिव ॥ ८.९.२६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଦୁଇ ହାତୀଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେପରି ଦୁଇ ମହାପର୍ବତ ହଠାତ୍ ଦୌଡ଼ି ଆସି ଧକ୍କା ଦେଲେ।
8.9.27
संसक्तनागौ तौ वीरौ तोमरैरितरेतरम् ।
बलवत्सूर्यरश्म्याभैर्भित्त्वाऽन्योन्यं विनेदतुः ॥ ८.९.२७ ॥
ପରସ୍ପର ସହ ଗୁଡ଼ାଏ ହୋଇଥିବା ହାତୀ ଉପରେ ଥିବା ସେହି ଦୁଇ ବୀର ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତୋମରରେ ପରସ୍ପରକୁ ବଳପୂର୍ବକ ବିଦ୍ଧ କରି ଗର୍ଜନ କଲେ।
8.9.28
व्यपसृत्य तु नागाभ्यां मण्डलानि विचेरतुः ।
प्रगृह्य चोभौ धनुषी जघ्नतुर्वै परस्परम् ॥ ८.९.२८ ॥
ହାତୀଠାରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଦୁହେଁ ବୃତ୍ତାକାରରେ ବୁଲିଲେ; ଦୁହେଁ ଧନୁ ଧରି ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
8.9.29
क्ष्वेडितास्फोटितरवैर्बाणशब्दैस्तु सर्वतः ।
तौ जनं हर्षयन्तौ च सिंहनादं प्रचक्रतुः ॥ ८.९.२९ ॥
ଚାରିଆଡ଼େ ଧନୁ ଟଙ୍କାର, ତାଳି ଶବ୍ଦ ଓ ବାଣ ଶବ୍ଦ ସହ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଲୋକଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି ସିଂହନାଦ କଲେ।
8.9.30
समुद्यतकराभ्यां तौ द्विपाभ्यां कृतिनावुभौ ।
वातोद्वूतपताकाभ्यां युयुधाते महाबलौ ॥ ८.९.३० ॥
ଉପରକୁ ହାତ ଉଠାଇ, ହାତୀ ଉପରେ ବସି, ପବନରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ପତାକା ସହ ସେହି ଦୁଇ ନିପୁଣ ମହାବଳୀ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
8.9.31
तावन्योन्यस्य धनुषी छित्त्वाऽन्योन्यं विनेदतुः ।
शक्तितोमरवर्षेण प्रावृण्मेघाविवाम्बुभिः ॥ ८.९.३१ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରର ଧନୁ କାଟି, ବର୍ଷାଋତୁର ମେଘ ଜଳ ବର୍ଷାଇଲା ପରି ଶକ୍ତି ଓ ତୋମରର ବର୍ଷା କରି ପରସ୍ପରକୁ ଗର୍ଜନ କଲେ।
8.9.32
क्षेमधूर्तिस्तदा भीमं तोमरेण स्तनान्तरे ।
निर्बिभेदातिवेगेन षड्भिश्चाप्यपरैर्नदन् ॥ ८.९.३२ ॥
ସେତେବେଳେ କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଗର୍ଜନ କରି ଭୀମର ଛାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ତୋମରରେ ଅତି ବେଗରେ ବିଦ୍ଧ କଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଛଅ ବାଣରେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲା।
8.9.33
स भीमसेनः शुशुभे तोमरैरङ्गमाश्रितैः ।
क्रोधदीप्तवपुर्मेधैः सप्तसप्तिरिवांशमान् ॥ ८.९.३३ ॥
ସେହି ଭୀମସେନ ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ବିଦ୍ଧ ତୋମରରେ ଶୋଭା ପାଇଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଦୀପ୍ତ ଶରୀରରେ, ସାତ ଘୋଡ଼ାବିଶିଷ୍ଟ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ଚମକିବା ପରି।
8.9.34
ततो भास्करवर्णाभमञ्चोगतिमयस्मायम् ।
ससर्ज तोमरं भीमः प्रत्यमित्राय यत्नवान् ॥ ८.९.३४ ॥
ତା'ପରେ ଭୀମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ବକ୍ରଗତିରେ ଚାଲୁଥିବା ତୋମରକୁ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
8.9.35
ततः करूशाधिपतिश्चापमानम्य सायकैः ।
दशभिस्तोमरं भित्त्वा षष्ट्या विव्याध पाण्डवम् ॥ ८.९.३५ ॥
ତା'ପରେ କରୂଷାଧିପତି ଧନୁ ନମାଇ ଦଶ ବାଣରେ ତୋମରକୁ ଛେଦି ଷାଠିଏ ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
8.9.36
अथ कार्मुकमादाय भीमो जलदनिः स्वनम् ।
रिपोरभ्यर्दयन्नागमुन्नदन्पाण्डवाः शरैः ॥ ८.९.३६ ॥
ତା'ପରେ ଭୀମ ମେଘ ଭଳି ଶବ୍ଦକାରୀ ଧନୁ ଧରି, ଗର୍ଜନ କରି ବାଣରେ ଶତ୍ରୁର ହାତୀକୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
8.9.37
स शरौघार्दितो नागो भीमसेनेन संयुगे ।
गृह्यमाणोऽपि नातिष्ठद्वातोद्धूत इवाम्बुदः ॥ ८.९.३७ ॥
ବାଣ ବର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ ହାତୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ରହି ପାରିଲା ନାହିଁ; ପବନରେ ଉଡ଼ାଯାଇଥିବା ମେଘ ପରି।
8.9.38
तमभ्यधावद्द्विरदं भीमो भीमस्य नागराट् ।
महावातेरितं मेघं वातोद्धूत इवाम्बुदः ॥ ८.९.३८ ॥
ଭୀମଙ୍କ ସେ ଗଜରାଜ ଭୀମଙ୍କ ହାତୀ ଉପରେ ଧାଇଁଲା; ମହାବାୟୁରେ ଚାଳିତ ମେଘ ପରି, ପବନରେ ଉଡ଼ାଯାଇଥିବା ମେଘ ପରି।
8.9.39
सन्निवार्यात्मनो नागं क्षेमधूर्तिः प्रतापवान् ।
विव्याधाभिद्रुतं बाणैर्भीमसेनस्य कुञ्जरम् ॥ ८.९.३९ ॥
ନିଜ ହାତୀକୁ ଅଟକାଇ, ପ୍ରତାପୀ କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଭୀମସେନଙ୍କ ହାତୀକୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବାବେଳେ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।
8.9.40
ततः साधुविसृष्टेन क्षुरेणानतपर्वणा ।
छित्त्वा शरासनं शत्रोर्नागं चापि प्रमार्दयत् ॥ ८.९.४० ॥
ତାପରେ ଭଲ ଭାବେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା, ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠି ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷୁର ବାଣରେ ଶତ୍ରୁର ଧନୁ କାଟି, ତାହାର ହାତୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦଳିଦେଲେ।
8.9.41
ततः क्रुद्धो रणे भीमं क्षेमधूर्तिः पराभिनत् ।
जघान चास्य द्विरदं नाराचैः सर्वमर्मसु ॥ ८.९.४१ ॥
ତାପରେ ରଣରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଭୀମଙ୍କ ଉପରେ ପାଲଟି ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଏବଂ ଲୌହ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ହାତୀର ସମସ୍ତ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ।
8.9.42
स पपात महानागो भीमसेनस्य भारत ।
पुरा नागस्य पतनादवप्लुत्य स्थितो महीम् ॥ ८.९.४२ ॥
ହେ ଭାରତ, ଭୀମସେନଙ୍କର ସେ ମହାହାତୀ ପଡ଼ିଗଲା; ହାତୀ ପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଭୀମସେନ ଡେଇଁ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହେଲେ।
8.9.43
भीमसेनोऽपि तन्नागं गदया समपोथयत् ।
तस्मात्प्रमथितान्नागात्क्षेमधूर्तिरवप्लुतः ॥ ८.९.४३ ॥
ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ସେହି ହାତୀକୁ ଗଦାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆଘାତ କରି ପକାଇଲେ। ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ସେହି ହାତୀଠାରୁ କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଡେଇଁ ଓହ୍ଲାଇଲା।
8.9.44
उद्धृत्य स्वङ्गं निशितमभ्यधावत्स पाण्डवम् ।
उद्यतायुधमायान्तं सदयाऽहन्वृकोदरः ॥ ८.९.४४ ॥
ସେ ନିଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ଦିଗରେ ଧାଇଁଲା। ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଆସୁଥିବା ତାକୁ ବୃକୋଦର ଦୟାରେ ଆଘାତ କଲେ।
8.9.45
स पपात हतः सासिर्व्यसुस्तमभितो द्विपम् ।
वज्रप्रभग्नमचलं सिंहो वज्रहतो यथा ॥ ८.९.४५ ॥
ସେ ହତ ହୋଇ ଖଡ୍ଗ ସହିତ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ସେହି ହାତୀ ପାଖରେ ପଡ଼ିଗଲା; ବଜ୍ରରେ ଭଗ୍ନ ପର୍ବତ ପରି, ବଜ୍ରାହତ ସିଂହ ପରି।
8.9.46
तं हतं नृपतिं दृष्ट्वा करूशानां यशस्करम् ।
प्राद्रावद्व्यथिता सेना त्वदीया भरतर्षभ ॥ ८.९.४६ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଯଶ ଦେଇଥିବା ସେହି ରାଜା ହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସୈନ୍ୟ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ପଳାଇଲା।