મહાભારત · અધ્યાય 8.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.90.1
स सूतजस्य प्रमुखे स्थितस्तदा ॥ ८.९०.१ ॥
ત્યારે તે સૂતપુત્રની સામે ઊભો રહ્યો.
8.90.2
तमापतन्तं नरवीरमुग्रं ।
महाहवे बाणसहस्रधारिणम्।
अभ्यापतत्कर्णसुतो महारथं ।
यथा महेन्द्रं नमुचिः पुरा तथा ॥ ८.९०.२ ॥
મહાયુદ્ધમાં હજારો બાણ ધારણ કરીને આવતા તે ઉગ્ર નરવીર પર કર્ણપુત્ર એવી રીતે ધસી ગયો, જેમ પૂર્વે નમુચિ મહેન્દ્ર પર ધસ્યો હતો.
8.90.3
तौ तत्र शूरौ रथकुञ्जरौ रणे ।
परस्परस्याभिमुखौ महारथौ।
ससर्जतुः शरसङ्घाननेका… ।
न्सम्भ्रान्तरूपौ सुभृशं तदानीम् ॥ ८.९०.३ ॥
તે બે શૂરવીરો, રથકુંજરો, રણમાં એકબીજાની સામે ઊભેલા મહારથીઓ, અનેક બાણસમૂહો છોડવા લાગ્યા; તે સમયે અત્યંત અચલ રૂપે.
8.90.4
ततो द्रुतं चैकशरेण पार्थं ।
शितेन विद्ध्वा युधि कर्णपुत्रः।
ननाद नादं सुमहानुभावो ।
विद्ध्वेव शक्रं नमुचिः स वीरः ॥ ८.९०.४ ॥
પછી કર્ણપુત્રે યુદ્ધમાં એક જ તીક્ષ્ણ બાણથી પાર્થને ઝડપથી વીંધ્યો; તે મહાપ્રભાવશાળી વીરે ગર્જના કરી, જેમ નમુચિએ ઇન્દ્રને વીંધીને ગર્જના કરી હતી.
8.90.5
पुनः स पार्थं वृषसेन उग्रै… ।
र्बाणैरविद्ध्यद्भुजमूले तु सव्ये।
तथैव कृष्णं नवभिः समार्दय… ।
त्पुनश्च पार्थं दशभिर्जघान ॥ ८.९०.५ ॥
ફરીથી તેણે, વૃષસેને, ઉગ્ર બાણોથી... પાર્થના ડાબા ખભાના મૂળમાં વીંધ્યો; એ જ રીતે કૃષ્ણને નવ બાણોથી પીડ્યો, અને ફરી પાર્થને દસ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
8.90.6
पूर्वं यथा वृषसेनप्रयुक्तै… ।
रभ्याहतः श्वेतहयः शरैस्तैः।
संरम्भमीषद्गमितो वधाय ।
कर्णात्मजस्याथ मनः प्रदध्रे ॥ ८.९०.६ ॥
પહેલાંની જેમ વૃષસેને છોડેલા... બાણોથી ઘાયલ થયેલ શ્વેતાશ્વ (અર્જુન) થોડા ક્રોધથી કર્ણપુત્રને મારવાનો સંકલ્પ કર્યો.
8.90.7
उवाच कर्णं भृशमुत्स्मयंस्तदा ॥ ८.९०.७ ॥
ત્યારે ખૂબ હસતાં તેમણે કર્ણને કહ્યું.
8.90.8
दुर्योधनं द्रौणिमुखांश्च सर्वा… ।
नहं रणे वृषसेनं तमुग्रम्।
सम्पश्यतः कर्ण तवाद्य सङ्ख्ये ।
नयामि लोकं निशितैः पृषत्कैः ॥ ८.९०.८ ॥
દુર્યોધન અને દ્રૌણિને આગળ રાખીને બધા… યુદ્ધમાં એ ઉગ્ર વૃષસેનને હું (છોડીશ નહીં). કર્ણ, તારી આંખ સામે આજે યુદ્ધમાં તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને હું લોકમાં મોકલીશ.
8.90.9
ऊनं च तावद्धि जना वदन्ति ।
सर्वैर्भवद्भिर्मम सूनुर्हतोऽसौ।
एको रथो मद्विहीनस्तरस्वी ।
अहं हनिष्ये भवतां समक्षम् ॥ ८.९०.९ ॥
લોકો કહે છે કે આ તો હજી ઓછું છે. તમારા બધાની સામે મારો પુત્ર માર્યો ગયો (એમ કહેવાય છે). મારાથી વિખૂટો એકલો વેગવાન રથી… તમારી સામે જ હું (મારીશ).
8.90.10
संरक्ष्यतां रथसंस्थाः सुतोऽय… ।
महं हनिष्ये भवतां समक्षम्
पश्चाद्वधिष्ये त्वामपि सम्प्रमूढ… ।
महं हनिष्येऽर्जुन आजिमध्ये
एते दीर्यन्ति सगणाः पाञ्चालानां महारथाः ।
दृष्ट्वा केसरिणं क्रुद्धं मृगा इव महावने ॥ ८.९०.१० ॥
રથો પર ઊભેલા વીરો, આ પુત્રનું રક્ષણ કરો… તમારી સામે જ હું (મારીશ). પછી તમને બધાને પણ, સંપૂર્ણ મૂંઝાયેલાને… યુદ્ધની મધ્યમાં અર્જુનને હું મારીશ. સેનાઓ સાથે આ પાંચાલ મહારથીઓ વિખેરાઈ રહ્યા છે; મોટા વનમાં ક્રોધિત સિંહને જોઈને હરણાં જેમ.
8.90.11
यस्यानयादेष महान्क्षयोऽभवत् ।
सर्वयत्नेन कौन्तेय हन्तुमर्हसि सूतजम्।
न हि कर्णशरानन्यः सोढुमुत्सहते नरः ॥ ८.९०.११ ॥
જેની યુક્તિથી આ મહાન વિનાશ થયો, હે કૌંતેય, તે સૂતપુત્રને તારે સર્વ પ્રયત્નથી મારવો જોઈએ. કર્ણના બાણ સહન કરવાનું સાહસ બીજો કોઈ માણસ કરી શકતો નથી.
8.90.12
स एवमुक्त्वा विनिमृज्य चापं ।
लक्ष्यं हि कृत्वा वृषसेनमाजौ।
ससर्ज बाणान्विशिखान्महात्मा ।
वधाय राजन्कर्णसुतस्य सङ्ख्ये
सदेवासुरगन्धर्वांस्त्रीँल्लोकान्सचराचरान् ।
त्वं हि जेतुं रणे शक्तस्तथैव विदितं मम ॥ ८.९०.१२ ॥
આમ કહીને મહાત્મા (અર્જુને) ધનુષ્ય લૂછ્યું, યુદ્ધમાં વૃષસેનને લક્ષ્ય બનાવીને, હે રાજન, કર્ણના પુત્રના વધ માટે યુદ્ધમાં તીક્ષ્ણ બાણો છોડ્યાં. દેવ, અસુર, ગંધર્વો સહિત ચર-અચર ત્રણ લોકને રણમાં જીતવા તું સમર્થ છે, એ હું પણ જાણું છું.
8.90.13
विव्याध चैनं दशभिः पृषत्कै… ।
र्मर्मस्वशङ्कं प्रहसन्किरीटी।
चिच्छेद चास्येष्वसनं भुजौ च ।
क्षुरैश्चतुर्भिर्निशितैः शिरश्च
भीममुग्रं महात्मानं त्र्यक्षं शर्वं कपर्दिनम् ।
न शक्ता द्रष्टुमीशानं किं पुनर्योधितुं प्रभुम् ॥ ८.९०.१३ ॥
તેમણે તેને દસ પૃષત બાણોથી વીંધ્યો…, કિરીટીએ નિર્ભયપણે હસતાં તેના મર્મસ્થાનો પર તેનું ધનુષ્ય કાપ્યું, તેના બાહુ કાપ્યા, અને ચાર તીક્ષ્ણ ક્ષુરોથી તેનું મસ્તક છેદ્યું. જે ભયંકર, ઉગ્ર, મહાત્મા, ત્ર્યંબક, શર્વ, જટાધારી ઈશાનને જોવો પણ શક્ય નથી, તેની સાથે યુદ્ધ કરવું તો વધુ કઠિન છે.
8.90.14
स पार्थबाणाभिहतः पपात ।
रथाद्विबाहुर्विशिरा धरायाम्।
सुपुष्पितो वज्रहतोऽतिमात्रो ।
भग्नो यथा साल इवावकृत्तः
त्वया साक्षान्महादेवः सर्वभूतशिवः शिवः ।
युद्धेनाराधितः स्थाणुर्देवाश्च वरदास्तव ॥ ८.९०.१४ ॥
પાર્થના બાણોથી આહત થઈ તે રથ પરથી પડી ગયો, હાથ અને માથું કપાઈને ધરતી પર; વજ્રથી હણાયેલા, પૂર્ણ ખીલેલા મોટા સાલ વૃક્ષની જેમ કપાઈને તૂટી પડતો. તેં પ્રત્યક્ષ મહાદેવને, સર્વ ભૂતોનું કલ્યાણ કરનાર શિવને, સ્થાણુને યુદ્ધથી આરાધ્યા છે; દેવતાઓ પણ તને વરદાન આપનારા છે.
8.90.15
तस्य पार्थ प्रसादेन देवदेवस्य शूलिनः ।
जहि कर्णं महाबाहो नमुचिं वृत्रहा यथा ॥ ८.९०.१५ ॥
હે પાર્થ, તે ત્રિશૂળધારી દેવદેવની કૃપાથી, હે મહાબાહુ, વૃત્રહંતાએ નમુચિને હણ્યો તેમ કર્ણને હણ.
8.90.16
श्रेयस्तेऽस्तु सदा पार्थ युद्धे जयमवाप्नुहि ।
अर्जुन उवाच। ॥ ८.९०.१६ ॥
હે પાર્થ, તારું સદા કલ્યાણ થાઓ; યુદ્ધમાં વિજય મેળવ. અર્જુને કહ્યું.
8.90.17
ध्रुव एव जयः कृष्ण मम नास्त्यत्र संशयः ।
सर्वलोकगुरुर्यस्त्वं तुष्टोऽसि मधुसूदन ॥ ८.९०.१७ ॥
હે કૃષ્ણ, મારો વિજય નિશ્ચિત છે, એમાં સંશય નથી. હે મધુસૂદન, તું સર્વ લોકોનો ગુરુ છે; તું પ્રસન્ન થયો છે.
8.90.18
चोदयाश्वान्हृषीकेश रथं मम महारथ ।
नाहत्वा समरे कर्णं निवर्तिष्यति फल्गुनः ॥ ८.९०.१८ ॥
હે હૃષીકેશ, મારા ઘોડા હાંકો, હે મહારથી, મારો રથ આગળ ચલાવો. યુદ્ધમાં કર્ણને હણ્યા વિના ફાલ્ગુન પાછો નહીં ફરે.
8.90.19
अद्य कर्णं हतं पश्य मच्छरैः शकलीकृतम् ।
मां वा द्रक्ष्यसि गोविन्द कर्णेन निहतं शरैः ॥ ८.९०.१९ ॥
આજે કર્ણને મારા બાણોથી ટુકડે ટુકડા થઈને હણાયેલો જુઓ. અથવા હે ગોવિંદ, કર્ણના બાણોથી હણાયેલો હું તમે જોશો.
8.90.20
उपस्थितमिदं घोरं युद्धं त्रैलोक्यमोहनम् ।
यज्जनाः कथयिष्यन्ति यावद्भूमिर्धरिष्यति ॥ ८.९०.२० ॥
ત્રણેય લોકને મોહિત કરનારું આ ભયંકર યુદ્ધ ઉપસ્થિત છે; જ્યાં સુધી પૃથ્વી ટકશે ત્યાં સુધી લોકો તેની કથા કહેશે.
8.90.21
एवं ब्रुवंस्तदा पार्थः कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रत्युद्ययौ रथेनाशु गजं प्रतिगजो यथा ॥ ८.९०.२१ ॥
આમ બોલતાં પાર્થ અર્જુન અક્લિષ્ટકારી કૃષ્ણ તરફ રથથી ઝડપથી આગળ વધ્યો, જેમ એક હાથી બીજા હાથીનો સામનો કરે.
8.90.22
पुनरप्याह तेजस्वी पार्थः कृष्णमरिन्दम ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश कालोऽयमतिवर्तते ॥ ८.९०.२२ ॥
તેજસ્વી પાર્થે ફરી કૃષ્ણને કહ્યું: હે શત્રુદમન, હે હૃષીકેશ, ઘોડા હાંકો; આ સમય વીતી રહ્યો છે.
8.90.23
एवमुक्तस्तदा तेन पाण्डवेन महात्मना ।
जयेन सम्पूज्य स पाण्डवं तदा
प्रचोदयामास हयान्मनोजवान् ॥ ८.९०.२३ ॥
તે મહાત્મા પાંડવે આમ કહેતાં, જય સાથે તેમનો સન્માન કરીને, મનની ગતિ જેવા વેગવાળા ઘોડા હાંક્યા.
8.90.24
स पाण्डुपुत्रस्य रथो मनोजवः ।
क्षणेन कर्णस्य रथाग्रगोऽभवत् ॥ ८.९०.२४ ॥
પાંડુપુત્રનો તે મનોવેગી રથ ક્ષણવારમાં કર્ણના રથની સામે આવી ગયો.