Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.90

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.90.1

स सूतजस्य प्रमुखे स्थितस्तदा ॥ ८.९०.१ ॥

ସେତେବେଳେ ସେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲା।

8.90.2

तमापतन्तं नरवीरमुग्रं ।
महाहवे बाणसहस्रधारिणम्।
अभ्यापतत्कर्णसुतो महारथं ।
यथा महेन्द्रं नमुचिः पुरा तथा ॥ ८.९०.२ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାରେ ବାଣ ଧରି ଆସୁଥିବା ସେ ଉଗ୍ର ନରବୀରଙ୍କ ଉପରେ କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର ସେପରି ଧାଇଁଲା, ଯେପରି ପୂର୍ବରେ ନମୁଚି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଥିଲା।

8.90.3

तौ तत्र शूरौ रथकुञ्जरौ रणे ।
परस्परस्याभिमुखौ महारथौ।
ससर्जतुः शरसङ्घाननेका… ।
न्सम्भ्रान्तरूपौ सुभृशं तदानीम् ॥ ८.९०.३ ॥

ସେହି ଦୁଇ ଶୂର, ରଥକୁଞ୍ଜର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରର ସମ୍ମୁଖୀନ ମହାରଥୀ, ଅନେକ ବାଣ-ସମୂହ ଛାଡ଼ିଲେ; ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅବିଚଳ ରୂପରେ।

8.90.4

ततो द्रुतं चैकशरेण पार्थं ।
शितेन विद्ध्वा युधि कर्णपुत्रः।
ननाद नादं सुमहानुभावो ।
विद्ध्वेव शक्रं नमुचिः स वीरः ॥ ८.९०.४ ॥

ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୋଟିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କଲା; ସେହି ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବୀର ଗର୍ଜନ କଲା, ଯେପରି ନମୁଚି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଗର୍ଜନ କରିଥିଲା।

8.90.5

पुनः स पार्थं वृषसेन उग्रै… ।
र्बाणैरविद्ध्यद्भुजमूले तु सव्ये।
तथैव कृष्णं नवभिः समार्दय… ।
त्पुनश्च पार्थं दशभिर्जघान ॥ ८.९०.५ ॥

ପୁଣି ସେ, ବୃଷସେନ, ଉଗ୍ର ବାଣରେ... ପାର୍ଥଙ୍କ ବାମ ବାହୁମୂଳରେ ବିଦ୍ଧ କଲା; ସେହିପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ କଲା, ପୁଣି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦଶଟି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା।

8.90.6

पूर्वं यथा वृषसेनप्रयुक्तै… ।
रभ्याहतः श्वेतहयः शरैस्तैः।
संरम्भमीषद्गमितो वधाय ।
कर्णात्मजस्याथ मनः प्रदध्रे ॥ ८.९०.६ ॥

ପୂର୍ବ ପରି ବୃଷସେନ ଛାଡ଼ିଥିବା... ବାଣରେ ଆହତ ଧଳା ଘୋଡ଼ାବାଲା ସେ (ଅର୍ଜୁନ) ଟିକେ କ୍ରୋଧରେ କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ମନ ସ୍ଥିର କଲା।

8.90.7

उवाच कर्णं भृशमुत्स्मयंस्तदा ॥ ८.९०.७ ॥

ସେତେବେଳେ ଅତି ହସି ହସି ସେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

8.90.8

दुर्योधनं द्रौणिमुखांश्च सर्वा… ।
नहं रणे वृषसेनं तमुग्रम्।
सम्पश्यतः कर्ण तवाद्य सङ्ख्ये ।
नयामि लोकं निशितैः पृषत्कैः ॥ ८.९०.८ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତେ… ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଉଗ୍ର ବୃଷସେନଙ୍କୁ ମୁଁ (ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ)। କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମ ଆଖି ଆଗରେ ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଲୋକକୁ ପଠାଇବି।

8.90.9

ऊनं च तावद्धि जना वदन्ति ।
सर्वैर्भवद्भिर्मम सूनुर्हतोऽसौ।
एको रथो मद्विहीनस्तरस्वी ।
अहं हनिष्ये भवतां समक्षम् ॥ ८.९०.९ ॥

ଲୋକେ କହନ୍ତି ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମ। ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୋ ପୁତ୍ର ହତ ହୋଇଥିଲେ (ବୋଲି କୁହାଯାଏ)। ମୋଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଏକାକୀ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରଥୀ… ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ (ବଧ କରିବି)।

8.90.10

संरक्ष्यतां रथसंस्थाः सुतोऽय… ।
महं हनिष्ये भवतां समक्षम्
पश्चाद्वधिष्ये त्वामपि सम्प्रमूढ… ।
महं हनिष्येऽर्जुन आजिमध्ये
एते दीर्यन्ति सगणाः पाञ्चालानां महारथाः ।
दृष्ट्वा केसरिणं क्रुद्धं मृगा इव महावने ॥ ८.९०.१० ॥

ରଥରେ ଥିବା ବୀରଗଣ, ଏହି ପୁତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ… ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ (ବଧ କରିବି)। ପରେ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭ୍ରାନ୍ତଙ୍କୁ… ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି। ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଏହି ପାଞ୍ଚାଳ ମହାରଥୀମାନେ ଛତ୍ରଭଙ୍ଗ ହେଉଛନ୍ତି; ବଡ଼ ବନରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସିଂହକୁ ଦେଖି ହରିଣ ଯେପରି।

8.90.11

यस्यानयादेष महान्क्षयोऽभवत् ।
सर्वयत्नेन कौन्तेय हन्तुमर्हसि सूतजम्।
न हि कर्णशरानन्यः सोढुमुत्सहते नरः ॥ ८.९०.११ ॥

ଯାହାର କୌଶଳରେ ଏହି ମହାବିନାଶ ଘଟିଥିଲା, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ସେହି ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତୁମେ ସର୍ବ ଯତ୍ନରେ ବଧ କରିବା ଉଚିତ। କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାଣ ସହିବାକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମଣିଷ ସାହସ କରେ ନାହିଁ।

8.90.12

स एवमुक्त्वा विनिमृज्य चापं ।
लक्ष्यं हि कृत्वा वृषसेनमाजौ।
ससर्ज बाणान्विशिखान्महात्मा ।
वधाय राजन्कर्णसुतस्य सङ्ख्ये
सदेवासुरगन्धर्वांस्त्रीँल्लोकान्सचराचरान् ।
त्वं हि जेतुं रणे शक्तस्तथैव विदितं मम ॥ ८.९०.१२ ॥

ଏହା କହି ମହାତ୍ମା (ଅର୍ଜୁନ) ଧନୁ ପୋଛିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃଷସେନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ହେ ରାଜନ, କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ରଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ସହିତ ଚର-ଅଚର ତିନି ଲୋକକୁ ରଣରେ ଜୟ କରିବାକୁ ଆପଣ ସମର୍ଥ, ଏହା ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ।

8.90.13

विव्याध चैनं दशभिः पृषत्कै… ।
र्मर्मस्वशङ्कं प्रहसन्किरीटी।
चिच्छेद चास्येष्वसनं भुजौ च ।
क्षुरैश्चतुर्भिर्निशितैः शिरश्च
भीममुग्रं महात्मानं त्र्यक्षं शर्वं कपर्दिनम् ।
न शक्ता द्रष्टुमीशानं किं पुनर्योधितुं प्रभुम् ॥ ८.९०.१३ ॥

ସେ ତାଙ୍କୁ ଦଶ ପୃଷତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ…, କିରୀଟୀ ନିର୍ଭୟରେ ହସି ହସି ତାଙ୍କର ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଲେ, ତାଙ୍କ ବାହୁ କାଟିଲେ, ଏବଂ ଚାରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରରେ ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଛେଦନ କଲେ। ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର, ଉଗ୍ର, ମହାତ୍ମା, ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ, ଶର୍ବ, ଜଟାଧାରୀ ଈଶାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଆହୁରି କଠିନ।

8.90.14

स पार्थबाणाभिहतः पपात ।
रथाद्विबाहुर्विशिरा धरायाम्।
सुपुष्पितो वज्रहतोऽतिमात्रो ।
भग्नो यथा साल इवावकृत्तः
त्वया साक्षान्महादेवः सर्वभूतशिवः शिवः ।
युद्धेनाराधितः स्थाणुर्देवाश्च वरदास्तव ॥ ८.९०.१४ ॥

ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲା, ବାହୁ ଓ ମୁଣ୍ଡ କଟା ହୋଇ ଭୂମିରେ; ବଜ୍ରାହତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ବିଶାଳ ସାଳ ବୃକ୍ଷ କଟି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିବା ପରି। ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ମହାଦେବଙ୍କୁ, ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଶିବଙ୍କୁ, ସ୍ଥାଣୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆରାଧନା କରିଛ; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

8.90.15

तस्य पार्थ प्रसादेन देवदेवस्य शूलिनः ।
जहि कर्णं महाबाहो नमुचिं वृत्रहा यथा ॥ ८.९०.१५ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ସେହି ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ, ହେ ମହାବାହୁ, ବୃତ୍ରହନ୍ତା ନମୁଚିଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ପରି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କର।

8.90.16

श्रेयस्तेऽस्तु सदा पार्थ युद्धे जयमवाप्नुहि ।
अर्जुन उवाच। ॥ ८.९०.१६ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମର ସର୍ବଦା ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତ କର। ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ।

8.90.17

ध्रुव एव जयः कृष्ण मम नास्त्यत्र संशयः ।
सर्वलोकगुरुर्यस्त्वं तुष्टोऽसि मधुसूदन ॥ ८.९०.१७ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୋର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ମଧୁସୂଦନ, ତୁମେ ସର୍ବଲୋକଙ୍କ ଗୁରୁ; ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛ।

8.90.18

चोदयाश्वान्हृषीकेश रथं मम महारथ ।
नाहत्वा समरे कर्णं निवर्तिष्यति फल्गुनः ॥ ८.९०.१८ ॥

ହେ ହୃଷୀକେଶ, ମୋ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଅ, ହେ ମହାରଥୀ, ମୋ ରଥକୁ ଆଗକୁ ନିଅ। ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ ନ କରି ଫାଲ୍ଗୁନ ଫେରିବେ ନାହିଁ।

8.90.19

अद्य कर्णं हतं पश्य मच्छरैः शकलीकृतम् ।
मां वा द्रक्ष्यसि गोविन्द कर्णेन निहतं शरैः ॥ ८.९०.१९ ॥

ଆଜି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମୋ ବାଣରେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ହତ ହେବାର ଦେଖ। ଅଥବା ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ମୁଁ ହତ ହେବାର ତୁମେ ଦେଖିବ।

8.90.20

उपस्थितमिदं घोरं युद्धं त्रैलोक्यमोहनम् ।
यज्जनाः कथयिष्यन्ति यावद्भूमिर्धरिष्यति ॥ ८.९०.२० ॥

ତ୍ରିଲୋକକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ରହିବ, ଲୋକେ ଏହାର କଥା କହିବେ।

8.90.21

एवं ब्रुवंस्तदा पार्थः कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रत्युद्ययौ रथेनाशु गजं प्रतिगजो यथा ॥ ८.९०.२१ ॥

ଏହିପରି କହିବା ସମୟରେ ପାର୍ଥ ଅର୍ଜୁନ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକାରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଆଗେଇ ଗଲେ, ଯେପରି ଗୋଟିଏ ହାତୀ ଅନ୍ୟ ହାତୀକୁ ସାମ୍ନା କରେ।

8.90.22

पुनरप्याह तेजस्वी पार्थः कृष्णमरिन्दम ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश कालोऽयमतिवर्तते ॥ ८.९०.२२ ॥

ତେଜସ୍ବୀ ପାର୍ଥ ପୁଣି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ହେ ହୃଷୀକେଶ, ଘୋଡ଼ା ଚଳାଅ; ଏହି ସମୟ ଚାଲିଯାଉଛି।

8.90.23

एवमुक्तस्तदा तेन पाण्डवेन महात्मना ।
जयेन सम्पूज्य स पाण्डवं तदा
प्रचोदयामास हयान्मनोजवान् ॥ ८.९०.२३ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ଜୟଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମନ ସମାନ ବେଗର ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇଲେ।

8.90.24

स पाण्डुपुत्रस्य रथो मनोजवः ।
क्षणेन कर्णस्य रथाग्रगोऽभवत् ॥ ८.९०.२४ ॥

ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ମନୋବେଗୀ ରଥ ଏକ କ୍ଷଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ରଥର ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଗଲା।