महाभारत · अध्याय 8.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.90.1
स सूतजस्य प्रमुखे स्थितस्तदा ॥ ८.९०.१ ॥
तेव्हा तो सूतपुत्राच्या समोर उभा राहिला.
8.90.2
तमापतन्तं नरवीरमुग्रं ।
महाहवे बाणसहस्रधारिणम्।
अभ्यापतत्कर्णसुतो महारथं ।
यथा महेन्द्रं नमुचिः पुरा तथा ॥ ८.९०.२ ॥
महायुद्धात हजारो बाण धारण करून येणाऱ्या त्या उग्र नरवीरावर कर्णपुत्र असा धावून गेला, जसा पूर्वी नमुचि महेंद्रावर गेला होता.
8.90.3
तौ तत्र शूरौ रथकुञ्जरौ रणे ।
परस्परस्याभिमुखौ महारथौ।
ससर्जतुः शरसङ्घाननेका… ।
न्सम्भ्रान्तरूपौ सुभृशं तदानीम् ॥ ८.९०.३ ॥
ते दोन शूर, रथकुंजर, रणात एकमेकांसमोर उभे राहिलेले महारथी अनेक बाणसमूह सोडू लागले; त्या वेळी अत्यंत अविचल रूपाने.
8.90.4
ततो द्रुतं चैकशरेण पार्थं ।
शितेन विद्ध्वा युधि कर्णपुत्रः।
ननाद नादं सुमहानुभावो ।
विद्ध्वेव शक्रं नमुचिः स वीरः ॥ ८.९०.४ ॥
नंतर कर्णपुत्राने रणात एकाच तीक्ष्ण बाणाने पार्थाला त्वरेने विद्ध केले; त्या महाप्रभावी वीराने गर्जना केली, जसा नमुचीने इंद्राला विद्ध करून गर्जना केली होती.
8.90.5
पुनः स पार्थं वृषसेन उग्रै… ।
र्बाणैरविद्ध्यद्भुजमूले तु सव्ये।
तथैव कृष्णं नवभिः समार्दय… ।
त्पुनश्च पार्थं दशभिर्जघान ॥ ८.९०.५ ॥
पुन्हा तो, वृषसेन, उग्र बाणांनी... पार्थाच्या डाव्या दंडमुळाशी विद्ध करता झाला; तसेच कृष्णाला नऊ बाणांनी पीडिले, आणि पुन्हा पार्थाला दहा बाणांनी घायाळ केले.
8.90.6
पूर्वं यथा वृषसेनप्रयुक्तै… ।
रभ्याहतः श्वेतहयः शरैस्तैः।
संरम्भमीषद्गमितो वधाय ।
कर्णात्मजस्याथ मनः प्रदध्रे ॥ ८.९०.६ ॥
पूर्वीप्रमाणे वृषसेनाने सोडलेल्या... बाणांनी घायाळ झालेला श्वेताश्व (अर्जुन) थोड्या संतापाने कर्णपुत्राला मारण्याचे मन ठरवता झाला.
8.90.7
उवाच कर्णं भृशमुत्स्मयंस्तदा ॥ ८.९०.७ ॥
तेव्हा अत्यंत हसत त्यांनी कर्णाला म्हटले.
8.90.8
दुर्योधनं द्रौणिमुखांश्च सर्वा… ।
नहं रणे वृषसेनं तमुग्रम्।
सम्पश्यतः कर्ण तवाद्य सङ्ख्ये ।
नयामि लोकं निशितैः पृषत्कैः ॥ ८.९०.८ ॥
दुर्योधन आणि द्रोणपुत्र यांना पुढे करून सर्वजण… युद्धात त्या उग्र वृषसेनाला मी (सोडणार नाही). कर्णा, तुझ्या डोळ्यादेखत आज युद्धात तीक्ष्ण बाणांनी मी त्याला यमलोकी पाठवीन.
8.90.9
ऊनं च तावद्धि जना वदन्ति ।
सर्वैर्भवद्भिर्मम सूनुर्हतोऽसौ।
एको रथो मद्विहीनस्तरस्वी ।
अहं हनिष्ये भवतां समक्षम् ॥ ८.९०.९ ॥
लोक म्हणतात की हे अजून कमीच आहे. तुम्हा सर्वांसमोर माझा पुत्र मारला गेला (असे म्हटले जाते). माझ्यापासून दूर असलेला एकटा वेगवान रथी… तुमच्या समोरच मी (मारीन).
8.90.10
संरक्ष्यतां रथसंस्थाः सुतोऽय… ।
महं हनिष्ये भवतां समक्षम्
पश्चाद्वधिष्ये त्वामपि सम्प्रमूढ… ।
महं हनिष्येऽर्जुन आजिमध्ये
एते दीर्यन्ति सगणाः पाञ्चालानां महारथाः ।
दृष्ट्वा केसरिणं क्रुद्धं मृगा इव महावने ॥ ८.९०.१० ॥
रथांवर उभे असलेल्या वीरांनो, या पुत्राचे रक्षण करा… तुमच्या समोरच मी (मारीन). नंतर तुम्हा सर्वांनाही, पूर्णपणे गोंधळलेल्यांना… युद्धाच्या मध्यभागी अर्जुनाला मी मारीन. सैन्यांसह हे पांचाल महारथी विखुरत आहेत; मोठ्या अरण्यात क्रुद्ध सिंह पाहून हरणे जशी.
8.90.11
यस्यानयादेष महान्क्षयोऽभवत् ।
सर्वयत्नेन कौन्तेय हन्तुमर्हसि सूतजम्।
न हि कर्णशरानन्यः सोढुमुत्सहते नरः ॥ ८.९०.११ ॥
ज्याच्या युक्तीमुळे हा महान विनाश झाला, हे कौंतेया, त्या सूतपुत्राला तू सर्व प्रयत्नांनी मारले पाहिजेस. कर्णाचे बाण सहन करण्याचे धैर्य दुसरा कोणी माणूस करू शकत नाही.
8.90.12
स एवमुक्त्वा विनिमृज्य चापं ।
लक्ष्यं हि कृत्वा वृषसेनमाजौ।
ससर्ज बाणान्विशिखान्महात्मा ।
वधाय राजन्कर्णसुतस्य सङ्ख्ये
सदेवासुरगन्धर्वांस्त्रीँल्लोकान्सचराचरान् ।
त्वं हि जेतुं रणे शक्तस्तथैव विदितं मम ॥ ८.९०.१२ ॥
असे बोलून महात्म्याने (अर्जुनाने) धनुष्य पुसले, युद्धात वृषसेनाला लक्ष्य करून, हे राजा, कर्णाच्या पुत्राच्या वधासाठी युद्धात तीक्ष्ण बाण सोडले. देव, असुर, गंधर्वांसह चर-अचर त्रिलोक रणात जिंकण्यास तू समर्थ आहेस, हे मलाही ठाऊक आहे.
8.90.13
विव्याध चैनं दशभिः पृषत्कै… ।
र्मर्मस्वशङ्कं प्रहसन्किरीटी।
चिच्छेद चास्येष्वसनं भुजौ च ।
क्षुरैश्चतुर्भिर्निशितैः शिरश्च
भीममुग्रं महात्मानं त्र्यक्षं शर्वं कपर्दिनम् ।
न शक्ता द्रष्टुमीशानं किं पुनर्योधितुं प्रभुम् ॥ ८.९०.१३ ॥
त्याने त्याला दहा पृषत बाणांनी विद्ध केले…, किरीटीने निर्भयपणे हसत त्याच्या मर्मस्थानी त्याचे धनुष्य तोडले, त्याचे बाहू तोडले आणि चार तीक्ष्ण क्षुरांनी त्याचे मस्तक छेदले. ज्या भयंकर, उग्र, महात्मा, त्र्यंबक, शर्व, जटाधारी ईशानाला पाहणेही शक्य नाही, त्याच्याशी युद्ध करणे तर आणखीनच कठीण.
8.90.14
स पार्थबाणाभिहतः पपात ।
रथाद्विबाहुर्विशिरा धरायाम्।
सुपुष्पितो वज्रहतोऽतिमात्रो ।
भग्नो यथा साल इवावकृत्तः
त्वया साक्षान्महादेवः सर्वभूतशिवः शिवः ।
युद्धेनाराधितः स्थाणुर्देवाश्च वरदास्तव ॥ ८.९०.१४ ॥
पार्थाच्या बाणांनी आहत होऊन तो रथावरून पडला, बाहू आणि मस्तक छिन्न होऊन जमिनीवर; वज्राने आघात झालेल्या, पूर्ण फुललेल्या मोठ्या साल वृक्षासारखा तोडला जाऊन कोसळणाऱ्या. तू प्रत्यक्ष महादेवाला, सर्वभूतांचे कल्याण करणाऱ्या शिवाला, स्थाणूला युद्धाने आराधिले आहेस; देवही तुला वर देणारे आहेत.
8.90.15
तस्य पार्थ प्रसादेन देवदेवस्य शूलिनः ।
जहि कर्णं महाबाहो नमुचिं वृत्रहा यथा ॥ ८.९०.१५ ॥
हे पार्था, त्या त्रिशूलधारी देवदेवाच्या कृपेने, हे महाबाहो, वृत्रहन्ता नमुचीला मारल्याप्रमाणे कर्णाला मार.
8.90.16
श्रेयस्तेऽस्तु सदा पार्थ युद्धे जयमवाप्नुहि ।
अर्जुन उवाच। ॥ ८.९०.१६ ॥
हे पार्था, तुझे सदैव कल्याण असो; युद्धात विजय मिळव. अर्जुन म्हणाला.
8.90.17
ध्रुव एव जयः कृष्ण मम नास्त्यत्र संशयः ।
सर्वलोकगुरुर्यस्त्वं तुष्टोऽसि मधुसूदन ॥ ८.९०.१७ ॥
हे कृष्णा, माझा विजय निश्चित आहे, यात संशय नाही. हे मधुसूदना, तू सर्व लोकांचा गुरु आहेस; तू प्रसन्न झाला आहेस.
8.90.18
चोदयाश्वान्हृषीकेश रथं मम महारथ ।
नाहत्वा समरे कर्णं निवर्तिष्यति फल्गुनः ॥ ८.९०.१८ ॥
हे हृषीकेशा, माझे घोडे हाक, हे महारथा, माझा रथ पुढे नेऊ. युद्धात कर्णाला न मारता फाल्गुन परत फिरणार नाही.
8.90.19
अद्य कर्णं हतं पश्य मच्छरैः शकलीकृतम् ।
मां वा द्रक्ष्यसि गोविन्द कर्णेन निहतं शरैः ॥ ८.९०.१९ ॥
आज कर्णाला माझ्या बाणांनी तुकडे तुकडे होऊन मेलेला पाहा. किंवा हे गोविंदा, कर्णाच्या बाणांनी मी मारला गेलेला तू पाहशील.
8.90.20
उपस्थितमिदं घोरं युद्धं त्रैलोक्यमोहनम् ।
यज्जनाः कथयिष्यन्ति यावद्भूमिर्धरिष्यति ॥ ८.९०.२० ॥
त्रिलोकांना मोहित करणारे हे भयंकर युद्ध समोर उभे आहे; जोपर्यंत पृथ्वी टिकेल तोपर्यंत लोक याची कथा सांगतील.
8.90.21
एवं ब्रुवंस्तदा पार्थः कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रत्युद्ययौ रथेनाशु गजं प्रतिगजो यथा ॥ ८.९०.२१ ॥
असे बोलत असताना पार्थ अर्जुन अक्लिष्टकारी कृष्णाकडे रथाने वेगाने पुढे सरकला, जसा एक हत्ती दुसऱ्या हत्तीला सामोरा जातो.
8.90.22
पुनरप्याह तेजस्वी पार्थः कृष्णमरिन्दम ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश कालोऽयमतिवर्तते ॥ ८.९०.२२ ॥
तेजस्वी पार्थ पुन्हा कृष्णाला म्हणाला: हे शत्रुदमना, हे हृषीकेशा, घोडे हाक; ही वेळ निघून चालली आहे.
8.90.23
एवमुक्तस्तदा तेन पाण्डवेन महात्मना ।
जयेन सम्पूज्य स पाण्डवं तदा
प्रचोदयामास हयान्मनोजवान् ॥ ८.९०.२३ ॥
त्या महात्म्या पांडवाने असे सांगितल्यावर, जयासह त्याचा सन्मान करून, त्याने मनाच्या वेगाचे घोडे हाकले.
8.90.24
स पाण्डुपुत्रस्य रथो मनोजवः ।
क्षणेन कर्णस्य रथाग्रगोऽभवत् ॥ ८.९०.२४ ॥
पांडुपुत्राचा तो मनोवेगी रथ क्षणात कर्णाच्या रथासमोर येऊन ठाकला.