Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.90

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

8.90.1

स सूतजस्य प्रमुखे स्थितस्तदा ॥ ८.९०.१ ॥

ਤਦ ਉਹ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।

8.90.2

तमापतन्तं नरवीरमुग्रं ।
महाहवे बाणसहस्रधारिणम्।
अभ्यापतत्कर्णसुतो महारथं ।
यथा महेन्द्रं नमुचिः पुरा तथा ॥ ८.९०.२ ॥

ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆ ਰਹੇ ਉਸ ਉਗ੍ਰ ਨਰਵੀਰ ਉੱਤੇ ਕਰਣਪੁੱਤਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਨਮੁਚੀ ਮਹੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟਿਆ ਸੀ।

8.90.3

तौ तत्र शूरौ रथकुञ्जरौ रणे ।
परस्परस्याभिमुखौ महारथौ।
ससर्जतुः शरसङ्घाननेका… ।
न्सम्भ्रान्तरूपौ सुभृशं तदानीम् ॥ ८.९०.३ ॥

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮੇ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਕੁੰਜਰ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਅਨੇਕ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਅਡੋਲ ਰੂਪ ਨਾਲ।

8.90.4

ततो द्रुतं चैकशरेण पार्थं ।
शितेन विद्ध्वा युधि कर्णपुत्रः।
ननाद नादं सुमहानुभावो ।
विद्ध्वेव शक्रं नमुचिः स वीरः ॥ ८.९०.४ ॥

ਫਿਰ ਕਰਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵੀਰ ਨੇ ਗਰਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਮੁਚੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਗਰਜ ਕੀਤੀ ਸੀ।

8.90.5

पुनः स पार्थं वृषसेन उग्रै… ।
र्बाणैरविद्ध्यद्भुजमूले तु सव्ये।
तथैव कृष्णं नवभिः समार्दय… ।
त्पुनश्च पार्थं दशभिर्जघान ॥ ८.९०.५ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੇ ਉਗ੍ਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ... ਪਾਰਥ ਦੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

8.90.6

पूर्वं यथा वृषसेनप्रयुक्तै… ।
रभ्याहतः श्वेतहयः शरैस्तैः।
संरम्भमीषद्गमितो वधाय ।
कर्णात्मजस्याथ मनः प्रदध्रे ॥ ८.९०.६ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ... ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਉਹ (ਅਰਜੁਨ) ਥੋੜ੍ਹੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਰਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।

8.90.7

उवाच कर्णं भृशमुत्स्मयंस्तदा ॥ ८.९०.७ ॥

ਤਦ ਬਹੁਤ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

8.90.8

दुर्योधनं द्रौणिमुखांश्च सर्वा… ।
नहं रणे वृषसेनं तमुग्रम्।
सम्पश्यतः कर्ण तवाद्य सङ्ख्ये ।
नयामि लोकं निशितैः पृषत्कैः ॥ ८.९०.८ ॥

ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸਭ… ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੂੰ ਮੈਂ (ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ)। ਕਰਨ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਲੋਕ ਭੇਜਾਂਗਾ।

8.90.9

ऊनं च तावद्धि जना वदन्ति ।
सर्वैर्भवद्भिर्मम सूनुर्हतोऽसौ।
एको रथो मद्विहीनस्तरस्वी ।
अहं हनिष्ये भवतां समक्षम् ॥ ८.९०.९ ॥

ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ (ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਕੱਲਾ ਤੇਜ਼ ਰਥੀ… ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮੈਂ (ਮਾਰਾਂਗਾ)।

8.90.10

संरक्ष्यतां रथसंस्थाः सुतोऽय… ।
महं हनिष्ये भवतां समक्षम्
पश्चाद्वधिष्ये त्वामपि सम्प्रमूढ… ।
महं हनिष्येऽर्जुन आजिमध्ये
एते दीर्यन्ति सगणाः पाञ्चालानां महारथाः ।
दृष्ट्वा केसरिणं क्रुद्धं मृगा इव महावने ॥ ८.९०.१० ॥

ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਯੋਧਿਓ, ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ… ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮੈਂ (ਮਾਰਾਂਗਾ)। ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਨੂੰ… ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ। ਸੈਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਪਾਂਚਾਲ ਮਹਾਰਥੀ ਖਿੰਡ ਰਹੇ ਹਨ; ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ।

8.90.11

यस्यानयादेष महान्क्षयोऽभवत् ।
सर्वयत्नेन कौन्तेय हन्तुमर्हसि सूतजम्।
न हि कर्णशरानन्यः सोढुमुत्सहते नरः ॥ ८.९०.११ ॥

ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਕੌੰਤੇਯ, ਉਸ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਸਹਿਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

8.90.12

स एवमुक्त्वा विनिमृज्य चापं ।
लक्ष्यं हि कृत्वा वृषसेनमाजौ।
ससर्ज बाणान्विशिखान्महात्मा ।
वधाय राजन्कर्णसुतस्य सङ्ख्ये
सदेवासुरगन्धर्वांस्त्रीँल्लोकान्सचराचरान् ।
त्वं हि जेतुं रणे शक्तस्तथैव विदितं मम ॥ ८.९०.१२ ॥

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਪੂੰਝਿਆ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ। ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਚਰ-ਅਚਰ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਇਹ ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।

8.90.13

विव्याध चैनं दशभिः पृषत्कै… ।
र्मर्मस्वशङ्कं प्रहसन्किरीटी।
चिच्छेद चास्येष्वसनं भुजौ च ।
क्षुरैश्चतुर्भिर्निशितैः शिरश्च
भीममुग्रं महात्मानं त्र्यक्षं शर्वं कपर्दिनम् ।
न शक्ता द्रष्टुमीशानं किं पुनर्योधितुं प्रभुम् ॥ ८.९०.१३ ॥

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ…, ਕਿਰੀਟੀ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਤਿੱਖੇ ਕਸ਼ੁਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ। ਜਿਸ ਭਿਆਨਕ, ਉਗਰ, ਮਹਾਤਮਾ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਸ਼ਰਵ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਈਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।

8.90.14

स पार्थबाणाभिहतः पपात ।
रथाद्विबाहुर्विशिरा धरायाम्।
सुपुष्पितो वज्रहतोऽतिमात्रो ।
भग्नो यथा साल इवावकृत्तः
त्वया साक्षान्महादेवः सर्वभूतशिवः शिवः ।
युद्धेनाराधितः स्थाणुर्देवाश्च वरदास्तव ॥ ८.९०.१४ ॥

ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰੱਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ; ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਕੱਟ ਕੇ ਟੁੱਟ ਡਿੱਗਿਆ। ਤੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਮਹਾਦੇਵ, ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸ਼ਿਵ, ਸਥਾਣੂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

8.90.15

तस्य पार्थ प्रसादेन देवदेवस्य शूलिनः ।
जहि कर्णं महाबाहो नमुचिं वृत्रहा यथा ॥ ८.९०.१५ ॥

ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਸ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ ਨੇ ਨਮੁਚੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ।

8.90.16

श्रेयस्तेऽस्तु सदा पार्थ युद्धे जयमवाप्नुहि ।
अर्जुन उवाच। ॥ ८.९०.१६ ॥

ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰਾ ਸਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।

8.90.17

ध्रुव एव जयः कृष्ण मम नास्त्यत्र संशयः ।
सर्वलोकगुरुर्यस्त्वं तुष्टोऽसि मधुसूदन ॥ ८.९०.१७ ॥

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਤੂੰ ਸਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।

8.90.18

चोदयाश्वान्हृषीकेश रथं मम महारथ ।
नाहत्वा समरे कर्णं निवर्तिष्यति फल्गुनः ॥ ८.९०.१८ ॥

ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਚਲਾ, ਹੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਮੇਰਾ ਰੱਥ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਫਲਗੁਨ ਨਹੀਂ ਮੁੜੇਗਾ।

8.90.19

अद्य कर्णं हतं पश्य मच्छरैः शकलीकृतम् ।
मां वा द्रक्ष्यसि गोविन्द कर्णेन निहतं शरैः ॥ ८.९०.१९ ॥

ਅੱਜ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋਇਆ ਮਰਿਆ ਵੇਖ। ਜਾਂ ਹੇ ਗੋਬਿੰਦ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਰਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਰਿਆ ਵੇਖੇਂਗਾ।

8.90.20

उपस्थितमिदं घोरं युद्धं त्रैलोक्यमोहनम् ।
यज्जनाः कथयिष्यन्ति यावद्भूमिर्धरिष्यति ॥ ८.९०.२० ॥

ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਧਰਤੀ ਟਿਕੇਗੀ, ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।

8.90.21

एवं ब्रुवंस्तदा पार्थः कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रत्युद्ययौ रथेनाशु गजं प्रतिगजो यथा ॥ ८.९०.२१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦਿਆਂ ਪਾਰਥ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅਕਲਿਸ਼ਟਕਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਰਥ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਦੂਜੇ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇ।

8.90.22

पुनरप्याह तेजस्वी पार्थः कृष्णमरिन्दम ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश कालोऽयमतिवर्तते ॥ ८.९०.२२ ॥

ਤੇਜਸਵੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਮੁੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਘੋੜੇ ਹਾਂਕੋ; ਇਹ ਸਮਾਂ ਬੀਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

8.90.23

एवमुक्तस्तदा तेन पाण्डवेन महात्मना ।
जयेन सम्पूज्य स पाण्डवं तदा
प्रचोदयामास हयान्मनोजवान् ॥ ८.९०.२३ ॥

ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜੈ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਂਕਿਆ।

8.90.24

स पाण्डुपुत्रस्य रथो मनोजवः ।
क्षणेन कर्णस्य रथाग्रगोऽभवत् ॥ ८.९०.२४ ॥

ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਹ ਮਨੋਵੇਗੀ ਰਥ ਪਲ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ।