મહાભારત · અધ્યાય 8.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.91.1
वृषसेनं हतं दृष्ट्वा क्रोधामर्षसमन्वितः ।
पुत्रशोकोद्भवं वारि नेत्राभ्यां समवासृजत् ॥ ८.९१.१ ॥
વૃષસેનને હણાયેલો જોઈને ક્રોધ અને અસહિષ્ણુતાથી ભરાયેલા (કર્ણે) પુત્રશોકથી ઉદ્ભવેલાં આંસુ પોતાની આંખોમાંથી વહાવ્યાં.
8.91.2
रथेन कर्णस्तेजस्वी जगामाभिमुखो रिपुम् ।
युद्धायामर्पताम्राक्षः समाहूय धनञ्जयम् ॥ ८.९१.२ ॥
તેજસ્વી કર્ણ રથમાં શત્રુની સામે ગયો; અસહિષ્ણુતાથી લાલ આંખોવાળો, યુદ્ધ માટે ધનંજયને પડકારતો.
8.91.3
तौ रथौ सूर्यसङ्काशौ वैयाघ्रपरिवारितौ ।
समेतौ ददृशुस्तत्र द्वाविवार्कौ समुद्गतौ ॥ ८.९१.३ ॥
સૂર્ય સમાન તે બે રથ, વાઘો (વીરો) થી ઘેરાયેલા, ત્યાં મળતા દેખાયા; જાણે બે સૂર્ય ઊગ્યા હોય.
8.91.4
श्वेताश्वौ पुरुषादित्यावास्थितावरिमर्दनौ ।
शुशुभाते महात्मानौ चन्द्रादित्यौ यथा दिवि।
रथौ चतुर्भिर्जलदैर्भगमित्राविवाम्बरे ॥ ८.९१.४ ॥
સફેદ ઘોડાવાળા, માણસોમાં સૂર્ય સમાન, શત્રુઓને કચડનારા તે બંને મહાત્મા શોભ્યા; આકાશમાં ચંદ્ર-સૂર્ય જેવા; ચાર મેઘોથી ઘેરાયેલા આકાશમાં ભગ અને મિત્ર જેવા તે બે રથ.
8.91.5
तौ दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः सर्वसैन्यानि मारिष ।
त्रैलोक्यविजये यत्ताविन्द्रवैरोचनाविव ॥ ८.९१.५ ॥
હે મારિષ! તે બંનેને જોઈને બધાં સૈન્યો વિસ્મયમાં પડી ગયાં; ત્રિલોક-વિજય માટે પ્રયત્નશીલ ઇન્દ્ર અને વિરોચન જેવા.
8.91.6
रथज्यातलनिर्हादैर्बाणशङ्खरवैस्तथा ।
तौ रथावभ्यधावन्त क्षत्रियाः सर्व एव हि ॥ ८.९१.६ ॥
ધનુષ્યની દોરીનો ટંકાર, રથનો ગડગડાટ, બાણ અને શંખના અવાજ સાથે બધા ક્ષત્રિયો તે બે રથો તરફ દોડ્યા.
8.91.7
ध्वजावालोक्य वीराणां विस्मयः समपद्यत ।
हस्तिकक्ष्यां च कर्णस्य वानरं च किरीटिनः ॥ ८.९१.७ ॥
ધ્વજો જોઈને વીરોમાં વિસ્મય થયો — કર્ણનું હાથીની કક્ષ્યાનું ચિહ્ન અને કિરીટીનું વાનરનું ચિહ્ન જોઈને.
8.91.8
तौ रथौ सम्प्रसक्तौ तु दृष्ट्वा भारत पार्थिवाः ।
सिंहनादरवांश्चक्रुः साधुवादांश्च पुष्कलान् ॥ ८.९१.८ ॥
તે બે રથોને પરસ્પર ભીડાયેલા જોઈને, હે ભારત, રાજાઓએ સિંહનાદ કર્યો અને અપાર સાધુવાદ આપ્યા.
8.91.9
श्रुत्वा तयोर्द्वैरथं च तत्र योधाः सहस्रशः ।
चक्रुर्बाहुस्वनांश्चैव तथा बाणरवं महत् ॥ ८.९१.९ ॥
તેમના દ્વંદ્વયુદ્ધને સાંભળીને, ત્યાંના હજારો યોદ્ધાઓએ બાહુ થપથપાવવાના અવાજો અને બાણોનો મહાન અવાજ કર્યો.
8.91.10
आजघ्नुः कुरवस्तत्र वादित्राणि समन्ततः ।
राधेयमभितो दध्मुः शङ्खाञ्शतसहस्रशः ॥ ८.९१.१० ॥
ત્યાં કૌરવોએ ચારે બાજુ વાદ્યો વગાડ્યા; રાધેયની આસપાસ લાખો શંખ ફૂંક્યા.
8.91.11
तथैव पाण्डवाः सर्वे हर्षयन्तो धनञ्जयम् ।
तूर्यशङ्खनिनादेन दिशः सर्वा व्यनादयन् ॥ ८.९१.११ ॥
એ જ રીતે સર્વ પાંડવોએ ધનંજયને ઉત્સાહિત કરતાં, તૂર્ય અને શંખના નાદથી બધી દિશાઓ ગજાવી દીધી.
8.91.12
क्ष्वेलितास्फोटितोत्क्रुष्टैस्तुमुलं सर्वतोऽभवत् ।
बाहुशब्दैश्च शूराणां कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.१२ ॥
કર્ણ અને અર્જુનના સમાગમમાં, ગર્જનાઓ, તાળીઓ અને ચીસોથી તથા શૂરવીરોના બાહુશબ્દોથી ચોતરફ મોટો કોલાહલ થયો.
8.91.13
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ रथस्थौ रथिनां वरौ ।
प्रगृहीतमहाचापौ शरशक्तिध्वजायुतौ ॥ ८.९१.१३ ॥
રથો પર ઊભેલા, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, પુરુષવ્યાઘ્ર એવા તે બંનેને જોઈને; ઊંચકેલાં મહાધનુષ્યો સાથે, બાણ, શક્તિ અને ધ્વજોથી યુક્ત.
8.91.14
वर्मिणौ बद्धनिस्त्रिंशौ श्वेताश्वौ शङ्खशोभितौ ।
तूणीरवसम्पन्नौ द्वावप्येतौ सुदर्शनौ ॥ ८.९१.१४ ॥
બખ્તર પહેરેલા, તલવાર બાંધેલા, શ્વેત અશ્વોવાળા, શંખોથી શોભિત, તરકસોથી સંપન્ન, બંને સુંદર દેખાતા.
8.91.15
रक्तचन्दनदिग्धाङ्गौ समदौ गोवृषाविव ।
चापविद्युद्ध्वजोपेतौ शस्त्रसम्पत्तियोधिनौ ॥ ८.९१.१५ ॥
લાલ ચંદનથી લેપાયેલા દેહવાળા, મદમસ્ત બળદોની જેમ, વીજળી સમાન ધનુષ્ય અને ધ્વજોથી યુક્ત, શસ્ત્રસંપત્તિથી સંપન્ન યોદ્ધા.
8.91.16
चामरव्यजनोपैतौ श्वेतच्छत्रोपशोभितौ ।
कृष्णशल्यरथोपेतौ तुल्यरूपौ महारथौ ॥ ८.९१.१६ ॥
ચામર અને વ્યજનથી યુક્ત, શ્વેત છત્રથી શોભતા, કાળા ઘોડાવાળા રથો ધરાવતા, એકસરખા રૂપવાળા મહારથી.
8.91.17
सिंहस्कन्धौ दीर्घभुजौ रक्ताक्षौ हेममालिनौ ।
सिंहस्कन्धप्रतीकाशौ व्यूढोरस्कौ महाबलौ।
अन्योन्यवधमिच्छन्तावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.१७ ॥
સિંહ સમાન ખભાવાળા, લાંબા બાહુવાળા, લાલ આંખોવાળા, સોનાની માળા ધારણ કરેલા, સિંહસ્કંધ જેવા, પહોળી છાતીવાળા, મહાબળવાન, એકબીજાનો વધ ઇચ્છતા, એકબીજા પર વિજય ઝંખતા.
8.91.18
अन्योन्यमभिधावन्तौ गोष्ठे गोवृषभाविव ।
प्रभिन्नाविव मातङ्गौ सुसंरब्धाविवाचलौ ॥ ८.९१.१८ ॥
એકબીજા તરફ દોડતા, ગમાણમાંના બળદ સમાન, મદમસ્ત હાથીઓ સમાન, અતિશય ક્રોધિત પર્વતો સમાન.
8.91.19
आशीविषशिशुप्रख्यौ यमकालान्तकोपमौ ।
इन्द्रवृत्राविव क्रुद्धौ सूर्यचन्द्रसमप्रभौ ॥ ८.९१.१९ ॥
તે બંને ઝેરી સાપના બચ્ચાં જેવા, યમ અને કાળ સમાન, ક્રોધિત ઇન્દ્ર અને વૃત્ર જેવા, સૂર્ય-ચંદ્ર સમાન તેજવાળા હતા.
8.91.20
महाग्रहाविव क्रुद्धौ युगान्ताय समुत्थितौ ।
देवगर्भौ देवसमौ देवतुल्यौ च रूपतः ॥ ८.९१.२० ॥
તે બંને યુગાંત માટે ઊઠેલા ક્રોધિત મહાગ્રહો જેવા, દેવગર્ભથી જન્મેલા, દેવો સમાન અને રૂપમાં દેવતુલ્ય હતા.
8.91.21
यदृच्छया समायातौ सूर्याचन्द्रमसौ यथा ।
बलिनौ समरे दृप्तौ नानाशस्त्रधरौ युधि ॥ ८.९१.२१ ॥
યદૃચ્છાએ સૂર્ય અને ચંદ્ર એકઠા થયા હોય તેમ, બળવાન, ગર્વિત, યુદ્ધમાં નાનાં શસ્ત્રો ધારણ કરનારા તે બંને રણમાં આવ્યા.
8.91.22
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ शार्दूलाविव धिष्ठितौ ।
बभूव परमो हर्षस्तावकानां विशाम्पते ॥ ८.९१.२२ ॥
તે બંને પુરુષવ્યાઘ્રોને વાઘની જેમ ઊભેલા જોઈને, હે રાજન, તમારા લોકોને પરમ હર્ષ થયો.
8.91.23
संशयः सर्वभूतानां विजये समपद्यत ।
समेतौ पुरुषव्याघ्रौ प्रेक्ष्य कर्णधनञ्जयौ ॥ ८.९१.२३ ॥
કર્ણ અને ધનંજય, તે બંને પુરુષવ્યાઘ્રોને એકઠા જોઈને, વિજય વિશે સર્વ ભૂતોને સંશય થયો.
8.91.24
उभौ वरायुधधरावुभौ रणकृतश्रमौ ।
उभौ च बाहुशब्देन नादयन्तौ नभस्तलम् ॥ ८.९१.२४ ॥
બંને શ્રેષ્ઠ આયુધો ધારણ કરનારા, યુદ્ધથી થાકેલા, અને પોતાના બાહુઓના અવાજથી આકાશને ગજાવતા હતા.
8.91.25
उभौ विश्रुतकर्माणौ पौरुषेण बलेन च ।
उभौ च सदृशौ युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ८.९१.२५ ॥
બંને પૌરુષ અને બળથી પ્રસિદ્ધ કર્મો કરનારા હતા; યુદ્ધમાં બંને શંબર અને દેવરાજ સમાન હતા.
8.91.26
कार्तवीर्यसमौ चोभावुभौ दाशरथेः समौ ।
विष्णुवीर्यसमौ चोभावुभौ भवसमौ युधि ॥ ८.९१.२६ ॥
બંને કાર્તવીર્ય સમાન હતા; બંને દશરથપુત્ર (રામ) સમાન હતા; બંને વિષ્ણુના વીર્ય સમાન હતા; યુદ્ધમાં બંને ભવ (શિવ) સમાન હતા.
8.91.27
उभौ श्वेतहयौ राजन्रथप्रवरवाहिनौ ।
सारथिप्रवरौ चापि उभौ मद्रजनार्दनौ ॥ ८.९१.२७ ॥
હે રાજન, બંને શ્વેત અશ્વોવાળા, શ્રેષ્ઠ રથ વહન કરનારા હતા; બંને શ્રેષ્ઠ સારથિ હતા — મદ્રરાજ અને જનાર્દન.
8.91.28
ततो दृष्ट्वा महाराज राजमानौ महारथौ ।
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयः समपद्यत ॥ ८.९१.२८ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, તે તેજસ્વી બે મહારથીઓને જોઈને સિદ્ધ અને ચારણોના સમૂહોને આશ્ચર્ય થયું.
8.91.29
धार्तराष्ट्रास्ततस्तूर्णं सबला भरतर्षभ ।
परिवव्रुर्महात्मानं कर्णमाहवशोभिनम् ॥ ८.९१.२९ ॥
ત્યારે હે ભરતર્ષભ, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પોતાની સેના સાથે તરત જ યુદ્ધશોભી મહાત્મા કર્ણને ઘેરી વળ્યા.
8.91.30
तथैव पाण्डवा दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
यमौ च चेकितानश्च प्रहृष्टाश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.९१.३० ॥
તેમ જ ધૃષ્ટદ્યુમ્નને આગળ રાખનારા પાંડવો, યમળ (નકુળ-સહદેવ), ચેકિતાન અને પ્રભદ્રકો હર્ષિત થયા.
8.91.31
नानादेश्याश्च ये शूराः शिष्टा युद्धाभिनन्दिनः ।
ते सर्वे सहिता हृष्टाः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ८.९१.३१ ॥
વિવિધ દેશોના જે શ્રેષ્ઠ શૂરવીરો યુદ્ધમાં આનંદ માણનારા હતા, તે બધા હર્ષપૂર્વક એકઠા થઈ ધનંજયને ઘેરી વળ્યા.
8.91.32
रिरक्षिषन्तः शथ्रुघ्नाः पत्त्यश्वरथकुञ्जराः ।
धनञ्जयस्य विजये धृताः कर्णवधेऽपि च ॥ ८.९१.३२ ॥
ધનંજયની વિજય રક્ષવાની ઇચ્છાથી શત્રુઘ્ન એવા પાયદળ, અશ્વસવાર, રથી અને ગજારોહકો કર્ણવધમાં પણ દૃઢ રહ્યા.
8.91.33
तथैव तावकाः सर्वे यत्ताः सेनाप्रहारिणः ।
दुर्योधनमुखा राजन्कर्णं जुगुपुराहवे ॥ ८.९१.३३ ॥
તેવી જ રીતે તમારા બધા યોદ્ધાઓ, તૈયાર અને સેના પર પ્રહાર કરનારા, દુર્યોધનના નેતૃત્વમાં, હે રાજન્, યુદ્ધમાં કર્ણની રક્ષા કરવા લાગ્યા.
8.91.34
तावकानां रणे कर्णो ग्लहो ह्यासीद्विशाम्पते ।
तथैव पाण्डवेयानां ग्लहः पार्थोऽभवत्तदा ॥ ८.९१.३४ ॥
હે પ્રજાપતિ, તમારા પક્ષમાં યુદ્ધમાં કર્ણ જ દાવ હતો; તેવી જ રીતે પાંડવોના પક્ષમાં તે સમયે પાર્થ દાવ બન્યો.
8.91.35
तयोस्तु सभ्यास्तत्रासन्प्रेक्षकाश्चाभवन्युधि ।
तत्रैषां ग्लहमानानां ध्रुवौ जयपराजयौ ॥ ८.९१.३५ ॥
તે બંને માટે ત્યાં યુદ્ધમાં સભ્યો અને પ્રેક્ષકો પણ હતા; દાવ લગાવનારા આ બંને માટે જય અને પરાજય નિશ્ચિત હતા.
8.91.36
ताभ्यां द्यतं समासक्तं विजयायेतराय वा ।
अस्माकं पाण्डवानां च स्थितानां रणमूर्धनि ॥ ८.९१.३६ ॥
તે બંનેએ વિજય માટે અથવા તેના વિરુદ્ધ માટે આ જુગાર શરૂ કર્યો; યુદ્ધના મોરચે ઊભેલા આપણા અને પાંડવોના માટે.
8.91.37
तौ तु स्थितौ महाराज समरे युद्धशालिनौ ।
अन्योन्यं प्रतिसंरब्धावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.३७ ॥
હે મહારાજ, યુદ્ધમાં ઊભેલા એ બંને યુદ્ધાભિમાની હતા; એકબીજા પર અત્યંત ક્રોધિત અને એકબીજાના વધની ઇચ્છા રાખતા હતા.
8.91.38
तावुमौ प्रजिहीर्षन्ताविन्द्रवृत्राविव प्रभो ।
भीमरूपधरावास्तां महाधूमाविव ग्रहौ ॥ ८.९१.३८ ॥
હે પ્રભુ, તે બંને ઇન્દ્ર અને વૃત્રની જેમ એકબીજાને મારવાની ઇચ્છાથી ભયંકર રૂપ ધારણ કરીને હતા; ધૂમ્રયુક્ત બે ગ્રહો જેવા હતા.
8.91.39
ततोऽन्तरिक्षे सञ्जज्ञे विवादो भरतर्षभ ।
मिथो भेदाश्च भूतानामासन्कर्णार्जुनान्तरे ॥ ८.९१.३९ ॥
હે ભરતર્ષભ, ત્યારે આકાશમાં વિવાદ ઉત્પન્ન થયો; કર્ણ અને અર્જુન વચ્ચે પ્રાણીઓમાં પરસ્પર ભેદ ઊભા થયા.
8.91.40
व्याश्रयन्त द्विधा भिन्नाः सर्वे लोकास्तु मारिष ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः।
प्रतिपक्षग्रहं चक्रुः कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.४० ॥
હે મારિષ, બધા લોક બે ભાગમાં વહેંચાઈને આશ્રય લેવા લાગ્યા; દેવ, દાનવ, ગંધર્વ, પિશાચ, ઉરગ અને રાક્ષસોએ કર્ણ-અર્જુનના સમાગમમાં વિરોધી પક્ષ લીધો.
8.91.41
द्यौरासीत्कर्णपक्षेऽत्र सनक्षत्रा विशाम्पते ।
भूर्विशाला पार्थमाता पुत्रस्य जयकाङ्क्षिणी ॥ ८.९१.४१ ॥
હે વિશાંપતિ, અહીં કર્ણના પક્ષમાં નક્ષત્રો સહિત આકાશ હતું; અને પાર્થની માતા વિશાળ પૃથ્વી પોતાના પુત્રના વિજયની ઇચ્છા રાખતી હતી.
8.91.42
सागराश्चैव गिरयः सरितश्च नरोत्तम ।
महीजा जलजाश्चैव व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४२ ॥
હે નરોત્તમ, સાગરો, પર્વતો અને નદીઓ, ભૂમિમાં જન્મેલા અને જળમાં જન્મેલા સર્વે કિરીટી (અર્જુન)નો આશ્રય લેવા લાગ્યા.
8.91.43
असुरा यातुधानाश्च गुह्यकाश्च परन्तप ।
कर्णः समभवद्यत्र खेचराणि वयांसि च ॥ ८.९१.४३ ॥
અસુરો, યાતુધાનો અને ગુહ્યકો પણ, હે પરંતપ, કર્ણના પક્ષમાં થયા; જ્યાં આકાશમાં વિહરતાં પંખીઓ પણ હતાં.
8.91.44
रत्नानि निधयः सर्वे वेदाश्चाख्यानपञ्चमाः ।
सोपवेदोपनिषदो व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४४ ॥
બધાં રત્નો અને નિધિઓ, આખ્યાનને પાંચમું ગણીને વેદો, ઉપવેદો અને ઉપનિષદો પણ કિરીટી (અર્જુન)ને આશ્રયે ગયાં.
8.91.45
वासुकिश्चित्रसेनश्च तक्षकश्चोपतक्षकः ।
महीवियज्जलचराः काद्रवेयाश्च सान्वयाः।
विषवन्तो महानागा वेगिनश्चार्जुनेऽभवन् ॥ ८.९१.४५ ॥
વાસુકિ, ચિત્રસેન, તક્ષક અને ઉપતક્ષક, પૃથ્વી, આકાશ અને જળમાં વિચરતા કદ્રુના પુત્રો પોતાના વંશ સહિત, વિષધારી મહાનાગો અને વેગવાન સર્પો—બધા અર્જુનના પક્ષમાં થયા.
8.91.46
ऐरावताः सौरभेया वैशालेयाश्च भोगिनः ।
एतेऽभवन्नर्जुनस्य पापाः सर्पाश्च कर्णतः ॥ ८.९१.४६ ॥
ઐરાવતો, સૌરભેયો, વૈશાલેયો અને ફેણવાળા નાગો—આ પાપી સર્પો કર્ણની બાજુથી અર્જુનના થયા.
8.91.47
ईहामृगा व्यालमृगा मङ्गला मृगपक्षिणः ।
मङ्गलाः पशवश्चैव सिंहव्याघ्रास्तथैव च।
पार्थस्य विजये राजन्सर्व एव समाश्रिताः ॥ ८.९१.४७ ॥
ઈહામૃગો, વ્યાલમૃગો, મંગળ મૃગો અને પંખીઓ, મંગળ પશુઓ, સિંહ અને વાઘ પણ—હે રાજન, પાર્થની વિજયમાં સૌ તેના આશ્રયે ગયા.
8.91.48
वसवो मरुतः साध्या रुद्रा देवाश्विनावपि ।
अग्नी रुद्रश्च सोमश्च पन्नगाश्च दिशो दश।
कर्णतः समपद्यन्त श्वसृगालवयांसि च ॥ ८.९१.४८ ॥
વસુઓ, મરુતો, સાધ્યો, રુદ્રો, અશ્વિનીકુમારો પણ, અગ્નિ, રુદ્ર અને સોમ, સર્પો અને દસ દિશાઓ કર્ણની બાજુથી વળી ગયાં; કૂતરાં, શિયાળ અને પંખીઓ પણ.
8.91.49
वसवश्च महेन्द्रेण मरुतश्च सहाग्निना ।
धनञ्जयस्य ते वर्गा आदित्याः कर्णतोऽभवन् ॥ ८.९१.४९ ॥
વસુઓ મહેન્દ્ર સાથે, મરુતો અગ્નિ સાથે, ધનંજયના એ ગણો અને આદિત્યો કર્ણમાંથી ઉત્પન્ન થયા.
8.91.50
देवताः पितृभिः सार्धमृषिभिश्च परन्तप ।
तुम्बुरुप्रमुखाः सर्वे गन्धर्वा भरतर्षभ।
यमौ वैश्रवणश्चैव वरुणश्च यतोऽर्जुनः ॥ ८.९१.५० ॥
હે પરંતપ, પિતૃઓ અને ઋષિઓ સાથે દેવતાઓ, તુંબુરુ મુખ્ય સર્વ ગંધર્વો, હે ભરતર્ષભ, બે યમો, વૈશ્રવણ અને વરુણ — એ સૌ અર્જુનથી ઉત્પન્ન થયા.
8.91.51
देवर्षिब्रह्मर्षिगणाः सर्वे च खचराश्च ये ।
प्रालेयाः सहमौनेयाः शुभाश्चाप्सरसां गणाः ॥ ८.९१.५१ ॥
દેવર્ષિ અને બ્રહ્મર્ષિઓના સર્વ ગણો, આકાશચારી જે છે તે, પ્રાલેયો અને મૌનેયો સાથે, અને શુભ અપ્સરાઓના ગણો.
8.91.52
सहाप्सरोभिः शुभ्राभिर्देवदूताश्च गुह्यकाः ।
किरीटिनं संश्रिताः स्म पुण्यगन्धा मनोरमाः ॥ ८.९१.५२ ॥
શુભ્ર અપ્સરાઓ સાથે, દેવદૂતો અને ગુહ્યકો કિરીટી (અર્જુન)ને આશ્રિત થયા — પવિત્ર સુગંધવાળા અને મનોહર.
8.91.53
अमनोज्ञाश्च ये गन्धास्ते सर्वे कर्णमाश्रिताः ।
विपरीतान्यनिष्टानि भवन्ति विनशिष्यताम् ॥ ८.९१.५३ ॥
જે અમનોજ્ઞ ગંધો હતી તે સર્વ કર્ણને આશ્રિત થઈ; નાશ પામનારાઓને વિપરીત અને અનિષ્ટ વસ્તુઓ થાય છે.
8.91.54
ये त्वन्तकाले पुरुषं विपरीतमुपाश्रितम् ।
प्रविशन्ति नरं क्षिप्रं मृत्युकालेऽभ्युपागते।
ते भावाः सहिताः कर्णं प्रविष्टाः सूतनन्दनम् ॥ ८.९१.५४ ॥
અંતકાળે વિપરીત દશામાં રહેલા માણસમાં મૃત્યુકાળ નજીક આવતાં જે ભાવો ઝડપથી પ્રવેશે છે, તે જ ભાવો સૂતપુત્ર કર્ણમાં એકઠા થઈને પ્રવેશ્યા.
8.91.55
ओजस्तेजश्च सिद्धिश्च प्रहर्षः सत्यविक्रमौ ।
मनस्तुष्टिर्जयश्चापि तथाऽऽनन्दो नृपोत्तम ॥ ८.९१.५५ ॥
ઓજ, તેજ, સિદ્ધિ, હર્ષ, સત્ય પરાક્રમ, મનની તુષ્ટિ, જય અને આનંદ પણ — હે નૃપોત્તમ.
8.91.56
ईदृशार्नि नरव्याघ् तस्मिन्सङ्ग्रामसागरे ।
निमित्तानि च शुभ्राणि विविशुर्जिष्णुमाहवे ॥ ८.९१.५६ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર! તે યુદ્ધસાગરમાં આવા શુભ શકુનો જિષ્ણુ અર્જુનમાં પ્રવેશ્યા.
8.91.57
ऋषयो ब्राह्मणैः सार्धमभजन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.५७ ॥
ઋષિઓ બ્રાહ્મણો સાથે કિરીટધારી અર્જુનને શરણે ગયા.
8.91.58
ततो देवगणैः सार्धं सिद्धाश्च सह चारणैः ।
द्विधा भूता महाराज व्याश्रयन्त नरोत्तमौ ॥ ८.९१.५८ ॥
પછી દેવગણો સાથે સિદ્ધો અને ચારણો બે ભાગમાં વહેંચાઈને, હે મહારાજ, એ બે નરોત્તમોને શરણે ગયા.
8.91.59
विमानानि विचित्राणि गुणवन्ति च सर्वशः ।
समारुह्य समाजग्मुर्द्वैरथं कर्णपार्थयोः।
अन्तरिक्षे महाराज देवगन्धर्वराक्षसाः ॥ ८.९१.५९ ॥
વિચિત્ર અને સર્વ રીતે ઉત્તમ વિમાનોમાં ચઢીને, કર્ણ અને પાર્થના દ્વૈરથને જોવા દેવ, ગંધર્વ અને રાક્ષસો આકાશમાં ભેગા થયા, હે મહારાજ.
8.91.60
एवं सर्वेषु भूतेषु द्विधा भूतेषु भारत ।
आशंसमानेषु जयं राधेयस्यार्जुनस्य च।
विमानायुतसम्बाधमाकाशमभवत्तदा ॥ ८.९१.६० ॥
હે ભારત, એ રીતે સર્વ પ્રાણીઓ બે ભાગમાં વહેંચાઈને રાધેય કર્ણ અને અર્જુનના જયની આશા રાખતા રહ્યા; ત્યારે આકાશ દસ હજાર વિમાનોથી ભરાઈ ગયું.
8.91.61
ईहामृगव्यालमृगैर्दिपाश्वरथपङ्क्तिभिः ।
ऊह्यमानाः परे मेघैर्वायुना च मनीषिणः।
दिदृक्षवः समाजग्मुः कर्णार्जुनसमागमम् ॥ ८.९१.६१ ॥
વરુઓ, હિંસક પ્રાણીઓ અને મૃગો, હાથી, ઘોડા અને રથોની હારમાળાઓ સાથે, મેઘો અને વાયુથી વહન પામેલા મનીષીઓ કર્ણ અને અર્જુનનો સમાગમ જોવા એકત્ર થયા.
8.91.62
देवदानवगन्धर्वा नागयक्षपतत्रिणः ।
महर्षयो देवगणाः पितरश्च स्वधाभुजः ॥ ८.९१.६२ ॥
દેવો, દાનવો, ગંધર્વો, નાગો, યક્ષો અને પક્ષીઓ, મહર્ષિઓ, દેવગણો અને સ્વધાભોજી પિતૃઓ.
8.91.63
तपोविद्यौषधीसिदधा नानारूपाम्बरत्विषः ।
अन्तरिक्षे महाराज विवदन्तोऽवतस्थिरे ॥ ८.९१.६३ ॥
તપ, વિદ્યા અને ઔષધિઓથી સિદ્ધ, નાના રૂપો અને વસ્ત્રોની કાંતિવાળા, હે મહારાજ, આકાશમાં વિવાદ કરતા ઊભા રહ્યા.
8.91.64
ब्रह्मा ब्रह्मर्षिभिः सार्धं प्रजापतिभिरेव च ।
आस्थितो यानमाकाशे दिव्यं तेजः समागताः ॥ ८.९१.६४ ॥
બ્રહ્મા બ્રહ્મર્ષિઓ અને પ્રજાપતિઓ સાથે આકાશમાં દિવ્ય યાન પર આરૂઢ થઈ, દિવ્ય તેજ સાથે ત્યાં એકત્ર થયા.
8.91.65
ततः प्रजापतिस्तूर्णमाजगाम महामते ।
द्वैरथं युधि तं द्रुष्टं कर्णपाण्डवयोस्तदा ॥ ८.९१.६५ ॥
ત્યારે પ્રજાપતિ ઝડપથી આવ્યા, હે મહામતિ, કર્ણ અને પાંડવ વચ્ચેનું યુદ્ધમાં દ્વૈરથ જોવા.
8.91.66
विजित्य कर्णः स्विदिमां वसुन्धरा… ।
मथार्जुनः स्वित्प्रतिपद्यतेऽखिलाम्।
इतीश्वरस्यापि बभूव संशयः ।
प्रजापतेः प्रेक्ष्य तयोर्महद्बलम् ॥ ८.९१.६६ ॥
કર્ણ આ પૃથ્વી જીતશે કે… અથવા અર્જુન સમસ્ત પૃથ્વી પામશે? — એમ ઈશ્વરને (પ્રજાપતિને) પણ સંશય થયો, એ બંનેનું મહાબળ જોઈને.