Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.91

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.91.1

वृषसेनं हतं दृष्ट्वा क्रोधामर्षसमन्वितः ।
पुत्रशोकोद्भवं वारि नेत्राभ्यां समवासृजत् ॥ ८.९१.१ ॥

ବୃଷସେନ ହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ (କର୍ଣ୍ଣ) ପୁତ୍ରଶୋକରୁ ଉଦ୍ଭବ ଅଶ୍ରୁ ନିଜ ଆଖିରୁ ବହାଇଲେ।

8.91.2

रथेन कर्णस्तेजस्वी जगामाभिमुखो रिपुम् ।
युद्धायामर्पताम्राक्षः समाहूय धनञ्जयम् ॥ ८.९१.२ ॥

ତେଜସ୍ୱୀ କର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ଶତ୍ରୁ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ; ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ଲାଲ ଆଖିରେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି।

8.91.3

तौ रथौ सूर्यसङ्काशौ वैयाघ्रपरिवारितौ ।
समेतौ ददृशुस्तत्र द्वाविवार्कौ समुद्गतौ ॥ ८.९१.३ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ସେହି ଦୁଇ ରଥ, ବାଘ (ବୀର) ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ସେଠାରେ ମିଳିତ ହେବାର ଦେଖାଗଲା; ଯେମିତି ଦୁଇଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

8.91.4

श्वेताश्वौ पुरुषादित्यावास्थितावरिमर्दनौ ।
शुशुभाते महात्मानौ चन्द्रादित्यौ यथा दिवि।
रथौ चतुर्भिर्जलदैर्भगमित्राविवाम्बरे ॥ ८.९१.४ ॥

ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଥିବା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ, ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ସେହି ମହାତ୍ମା ଦୁଇଜଣ ଶୋଭିତ ହେଲେ; ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି; ଚାରି ମେଘରେ ଘେରା ଆକାଶରେ ଭଗ ଓ ମିତ୍ର ପରି ସେହି ଦୁଇ ରଥ।

8.91.5

तौ दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः सर्वसैन्यानि मारिष ।
त्रैलोक्यविजये यत्ताविन्द्रवैरोचनाविव ॥ ८.९१.५ ॥

ହେ ମାରିଷ! ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; ତ୍ରିଲୋକ ବିଜୟ ପାଇଁ ଯତ୍ନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିରୋଚନ ପରି।

8.91.6

रथज्यातलनिर्हादैर्बाणशङ्खरवैस्तथा ।
तौ रथावभ्यधावन्त क्षत्रियाः सर्व एव हि ॥ ८.९१.६ ॥

ଧନୁର ଦୀର୍ଘ ଟଙ୍କାର, ରଥର ଗର୍ଜନ, ବାଣ ଓ ଶଙ୍ଖର ଧ୍ୱନି ସହିତ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସେହି ଦୁଇ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

8.91.7

ध्वजावालोक्य वीराणां विस्मयः समपद्यत ।
हस्तिकक्ष्यां च कर्णस्य वानरं च किरीटिनः ॥ ८.९१.७ ॥

ଧ୍ୱଜ ଦେଖି ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ମୟ ଉପୁଜିଲା — କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ହସ୍ତିକକ୍ଷ୍ୟା ଚିହ୍ନ ଓ କିରୀଟୀଙ୍କର ବାନର ଚିହ୍ନ ଦେଖି।

8.91.8

तौ रथौ सम्प्रसक्तौ तु दृष्ट्वा भारत पार्थिवाः ।
सिंहनादरवांश्चक्रुः साधुवादांश्च पुष्कलान् ॥ ८.९१.८ ॥

ସେହି ଦୁଇ ରଥ ପରସ୍ପର ସଂଲଗ୍ନ ଦେଖି, ହେ ଭାରତ, ରାଜାମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ ଓ ପ୍ରଚୁର ସାଧୁବାଦ ଦେଲେ।

8.91.9

श्रुत्वा तयोर्द्वैरथं च तत्र योधाः सहस्रशः ।
चक्रुर्बाहुस्वनांश्चैव तथा बाणरवं महत् ॥ ८.९१.९ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଶୁଣି, ସେଠାରେ ହଜାରେ ଯୋଦ୍ଧା ବାହୁ ଥାପୁଡ଼ାଇବାର ଶବ୍ଦ ଓ ବାଣର ମହା ଶବ୍ଦ କଲେ।

8.91.10

आजघ्नुः कुरवस्तत्र वादित्राणि समन्ततः ।
राधेयमभितो दध्मुः शङ्खाञ्शतसहस्रशः ॥ ८.९१.१० ॥

ସେଠାରେ କୌରବମାନେ ଚାରିପଟେ ବାଦ୍ୟ ବଜାଇଲେ; ରାଧେୟଙ୍କ ଚତୁର୍ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶଙ୍ଖ ଫୁଙ୍କିଲେ।

8.91.11

तथैव पाण्डवाः सर्वे हर्षयन्तो धनञ्जयम् ।
तूर्यशङ्खनिनादेन दिशः सर्वा व्यनादयन् ॥ ८.९१.११ ॥

ସେହିପରି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି, ତୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶଙ୍ଖର ନିନାଦରେ ସବୁ ଦିଗ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲେ।

8.91.12

क्ष्वेलितास्फोटितोत्क्रुष्टैस्तुमुलं सर्वतोऽभवत् ।
बाहुशब्दैश्च शूराणां कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.१२ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାଗମରେ, ଗର୍ଜନ, ତାଳି, ଚିତ୍କାର ଓ ଶୂରମାନଙ୍କ ବାହୁଶବ୍ଦରେ ସବୁଠାରେ ମହା କୋଳାହଳ ହେଲା।

8.91.13

तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ रथस्थौ रथिनां वरौ ।
प्रगृहीतमहाचापौ शरशक्तिध्वजायुतौ ॥ ८.९१.१३ ॥

ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି; ଉଠାଯାଇଥିବା ମହାଧନୁ, ବାଣ, ଶକ୍ତି ଓ ଧ୍ୱଜାଯୁକ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ।

8.91.14

वर्मिणौ बद्धनिस्त्रिंशौ श्वेताश्वौ शङ्खशोभितौ ।
तूणीरवसम्पन्नौ द्वावप्येतौ सुदर्शनौ ॥ ८.९१.१४ ॥

କବଚ ପରିହିତ, ଖଡ୍ଗ ବନ୍ଧା, ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, ଶଙ୍ଖଶୋଭିତ, ତୂଣୀରସମ୍ପନ୍ନ, ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ସୁଦର୍ଶନ।

8.91.15

रक्तचन्दनदिग्धाङ्गौ समदौ गोवृषाविव ।
चापविद्युद्ध्वजोपेतौ शस्त्रसम्पत्तियोधिनौ ॥ ८.९१.१५ ॥

ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଶରୀର, ମଦମତ୍ତ ଗୋବୃଷ ପରି, ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ପରି ଧନୁ ଓ ଧ୍ୱଜାଯୁକ୍ତ, ଶସ୍ତ୍ରସମ୍ପଦରେ ସମୃଦ୍ଧ ଯୋଦ୍ଧା।

8.91.16

चामरव्यजनोपैतौ श्वेतच्छत्रोपशोभितौ ।
कृष्णशल्यरथोपेतौ तुल्यरूपौ महारथौ ॥ ८.९१.१६ ॥

ଚାମର ଓ ବ୍ୟଜନଯୁକ୍ତ, ଶ୍ୱେତ ଛତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, କୃଷ୍ଣ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ରଥବିଶିଷ୍ଟ, ସମାନ ରୂପର ମହାରଥୀ।

8.91.17

सिंहस्कन्धौ दीर्घभुजौ रक्ताक्षौ हेममालिनौ ।
सिंहस्कन्धप्रतीकाशौ व्यूढोरस्कौ महाबलौ।
अन्योन्यवधमिच्छन्तावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.१७ ॥

ସିଂହ ପରି କାନ୍ଧ, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ରକ୍ତନେତ୍ର, ସୁନା ମାଳା ଧାରଣ, ସିଂହସ୍କନ୍ଧ ସମାନ, ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ, ମହାବଳୀ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ ଇଚ୍ଛୁକ, ପରସ୍ପର ଉପରେ ବିଜୟାକାଂକ୍ଷୀ।

8.91.18

अन्योन्यमभिधावन्तौ गोष्ठे गोवृषभाविव ।
प्रभिन्नाविव मातङ्गौ सुसंरब्धाविवाचलौ ॥ ८.९१.१८ ॥

ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଧାଉଁଥିବା, ଗୋଶାଳାର ଗୋବୃଷ ପରି, ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି, ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ପର୍ବତ ପରି।

8.91.19

आशीविषशिशुप्रख्यौ यमकालान्तकोपमौ ।
इन्द्रवृत्राविव क्रुद्धौ सूर्यचन्द्रसमप्रभौ ॥ ८.९१.१९ ॥

ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ବିଷଧର ସାପର ଛୁଆ ପରି, ଯମ ଓ କାଳ ସମାନ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃତ୍ର ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରଭାର ଥିଲେ।

8.91.20

महाग्रहाविव क्रुद्धौ युगान्ताय समुत्थितौ ।
देवगर्भौ देवसमौ देवतुल्यौ च रूपतः ॥ ८.९१.२० ॥

ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଯୁଗାନ୍ତ ପାଇଁ ଉଠିଥିବା କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାଗ୍ରହ ପରି, ଦେବଗର୍ଭରୁ ଜାତ, ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ଓ ରୂପରେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ଥିଲେ।

8.91.21

यदृच्छया समायातौ सूर्याचन्द्रमसौ यथा ।
बलिनौ समरे दृप्तौ नानाशस्त्रधरौ युधि ॥ ८.९१.२१ ॥

ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଏକତ୍ର ଆସିଲା ପରି, ବଳବାନ, ଗର୍ବିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନାନା ଶସ୍ତ୍ର ଧାରୀ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ରଣରେ ଆସିଲେ।

8.91.22

तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ शार्दूलाविव धिष्ठितौ ।
बभूव परमो हर्षस्तावकानां विशाम्पते ॥ ८.९१.२२ ॥

ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କୁ ବାଘ ପରି ଠିଆ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଲୋକଙ୍କର ପରମ ହର୍ଷ ହେଲା।

8.91.23

संशयः सर्वभूतानां विजये समपद्यत ।
समेतौ पुरुषव्याघ्रौ प्रेक्ष्य कर्णधनञ्जयौ ॥ ८.९१.२३ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କୁ ଏକତ୍ର ଦେଖି, ବିଜୟ ବିଷୟରେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ହେଲା।

8.91.24

उभौ वरायुधधरावुभौ रणकृतश्रमौ ।
उभौ च बाहुशब्देन नादयन्तौ नभस्तलम् ॥ ८.९१.२४ ॥

ଉଭୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧ ଧାରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ଏବଂ ନିଜ ବାହୁର ଶବ୍ଦରେ ଆକାଶକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରୁଥିଲେ।

8.91.25

उभौ विश्रुतकर्माणौ पौरुषेण बलेन च ।
उभौ च सदृशौ युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ८.९१.२५ ॥

ଦୁହେଁ ପୌରୁଷ ଓ ବଳରେ ବିଖ୍ୟାତ କର୍ମା ଥିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁହେଁ ଶମ୍ବର ଓ ଦେବରାଜଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ।

8.91.26

कार्तवीर्यसमौ चोभावुभौ दाशरथेः समौ ।
विष्णुवीर्यसमौ चोभावुभौ भवसमौ युधि ॥ ८.९१.२६ ॥

ଦୁହେଁ କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ; ଦୁହେଁ ଦଶରଥପୁତ୍ର (ରାମ) ସମାନ ଥିଲେ; ଦୁହେଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଥିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁହେଁ ଭବ (ଶିବ) ସମାନ ଥିଲେ।

8.91.27

उभौ श्वेतहयौ राजन्रथप्रवरवाहिनौ ।
सारथिप्रवरौ चापि उभौ मद्रजनार्दनौ ॥ ८.९१.२७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଦୁହେଁ ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱଧାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥବାହୀ ଥିଲେ; ଦୁହେଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାରଥି ଥିଲେ — ମଦ୍ରରାଜ ଓ ଜନାର୍ଦନ।

8.91.28

ततो दृष्ट्वा महाराज राजमानौ महारथौ ।
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयः समपद्यत ॥ ८.९१.२८ ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦୁଇ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ସମୂହରେ ବିସ୍ମୟ ଜାତ ହେଲା।

8.91.29

धार्तराष्ट्रास्ततस्तूर्णं सबला भरतर्षभ ।
परिवव्रुर्महात्मानं कर्णमाहवशोभिनम् ॥ ८.९१.२९ ॥

ତା'ପରେ ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ନିଜ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧଶୋଭୀ ମହାତ୍ମା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଘେରିଗଲେ।

8.91.30

तथैव पाण्डवा दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
यमौ च चेकितानश्च प्रहृष्टाश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.९१.३० ॥

ସେହିପରି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯମଳ ଦୁଇଜଣ (ନକୁଳ-ସହଦେବ), ଚେକିତାନ ଓ ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

8.91.31

नानादेश्याश्च ये शूराः शिष्टा युद्धाभिनन्दिनः ।
ते सर्वे सहिता हृष्टाः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ८.९१.३१ ॥

ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହର୍ଷରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।

8.91.32

रिरक्षिषन्तः शथ्रुघ्नाः पत्त्यश्वरथकुञ्जराः ।
धनञ्जयस्य विजये धृताः कर्णवधेऽपि च ॥ ८.९१.३२ ॥

ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିଜୟ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପଦାତିକ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ରଥୀ ଓ ଗଜାରୋହୀମାନେ କର୍ଣ୍ଣବଧରେ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।

8.91.33

तथैव तावकाः सर्वे यत्ताः सेनाप्रहारिणः ।
दुर्योधनमुखा राजन्कर्णं जुगुपुराहवे ॥ ८.९१.३३ ॥

ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ସେନାପ୍ରହାରୀ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

8.91.34

तावकानां रणे कर्णो ग्लहो ह्यासीद्विशाम्पते ।
तथैव पाण्डवेयानां ग्लहः पार्थोऽभवत्तदा ॥ ८.९१.३४ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣ ହିଁ ପଣ ଥିଲେ; ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ସେତେବେଳେ ପାର୍ଥ ପଣ ହେଲେ।

8.91.35

तयोस्तु सभ्यास्तत्रासन्प्रेक्षकाश्चाभवन्युधि ।
तत्रैषां ग्लहमानानां ध्रुवौ जयपराजयौ ॥ ८.९१.३५ ॥

ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଭ୍ୟ ଓ ଦର୍ଶକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ପଣ ଲଗାଉଥିବା ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୟ ଓ ପରାଜୟ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା।

8.91.36

ताभ्यां द्यतं समासक्तं विजयायेतराय वा ।
अस्माकं पाण्डवानां च स्थितानां रणमूर्धनि ॥ ८.९१.३६ ॥

ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜୟ ପାଇଁ କିମ୍ବା ତାହାର ବିପରୀତ ପାଇଁ ଏହି ଜୁଆ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଯୁଦ୍ଧର ମୁହାଣରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଆମ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

8.91.37

तौ तु स्थितौ महाराज समरे युद्धशालिनौ ।
अन्योन्यं प्रतिसंरब्धावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.३७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଯୁଦ୍ଧାଭିମାନୀ; ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପରସ୍ପରର ବଧ କାମନା କରୁଥିଲେ।

8.91.38

तावुमौ प्रजिहीर्षन्ताविन्द्रवृत्राविव प्रभो ।
भीमरूपधरावास्तां महाधूमाविव ग्रहौ ॥ ८.९१.३८ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ସେହି ଦୁଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃତ୍ରଙ୍କ ପରି ପରସ୍ପରକୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧରିଥିଲେ; ଧୂଆଁଆବୃତ ଦୁଇ ଗ୍ରହ ପରି ଥିଲେ।

8.91.39

ततोऽन्तरिक्षे सञ्जज्ञे विवादो भरतर्षभ ।
मिथो भेदाश्च भूतानामासन्कर्णार्जुनान्तरे ॥ ८.९१.३९ ॥

ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ତା'ପରେ ଆକାଶରେ ବିବାଦ ଉପୁଜିଲା; କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

8.91.40

व्याश्रयन्त द्विधा भिन्नाः सर्वे लोकास्तु मारिष ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः।
प्रतिपक्षग्रहं चक्रुः कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.४० ॥

ହେ ମାରିଷ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ଉରଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ କର୍ଣ୍ଣ-ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ବିପକ୍ଷର ପକ୍ଷ ନେଲେ।

8.91.41

द्यौरासीत्कर्णपक्षेऽत्र सनक्षत्रा विशाम्पते ।
भूर्विशाला पार्थमाता पुत्रस्य जयकाङ्क्षिणी ॥ ८.९१.४१ ॥

ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ଏଠାରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଆକାଶ ଥିଲା; ଏବଂ ପାର୍ଥଙ୍କ ମାତା ବିଶାଳ ପୃଥିବୀ ପୁତ୍ରର ଜୟ କାମନା କରୁଥିଲେ।

8.91.42

सागराश्चैव गिरयः सरितश्च नरोत्तम ।
महीजा जलजाश्चैव व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४२ ॥

ହେ ନରୋତ୍ତମ, ସାଗର, ପର୍ବତ ଓ ନଦୀ, ଭୂମିଜାତ ଓ ଜଳଜାତ ସମସ୍ତେ କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।

8.91.43

असुरा यातुधानाश्च गुह्यकाश्च परन्तप ।
कर्णः समभवद्यत्र खेचराणि वयांसि च ॥ ८.९१.४३ ॥

ଅସୁର, ଯାତୁଧାନ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପରନ୍ତପ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ହେଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ଆକାଶଚାରୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

8.91.44

रत्नानि निधयः सर्वे वेदाश्चाख्यानपञ्चमाः ।
सोपवेदोपनिषदो व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४४ ॥

ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଓ ନିଧି, ଇତିହାସକୁ ପଞ୍ଚମ କରି ବେଦ, ଉପବେଦ ଓ ଉପନିଷଦମାନେ ମଧ୍ୟ କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

8.91.45

वासुकिश्चित्रसेनश्च तक्षकश्चोपतक्षकः ।
महीवियज्जलचराः काद्रवेयाश्च सान्वयाः।
विषवन्तो महानागा वेगिनश्चार्जुनेऽभवन् ॥ ८.९१.४५ ॥

ବାସୁକି, ଚିତ୍ରସେନ, ତକ୍ଷକ ଓ ଉପତକ୍ଷକ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ଜଳରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା କଦ୍ରୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ନିଜ ବଂଶ ସହିତ, ବିଷଧର ମହାନାଗ ଓ ବେଗବାନ ସର୍ପମାନେ—ସମସ୍ତେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ହେଲେ।

8.91.46

ऐरावताः सौरभेया वैशालेयाश्च भोगिनः ।
एतेऽभवन्नर्जुनस्य पापाः सर्पाश्च कर्णतः ॥ ८.९१.४६ ॥

ଐରାବତ, ସୌରଭେୟ, ବୈଶାଲେୟ ଓ ଫଣାଧାରୀ ନାଗମାନେ—ଏହି ପାପୀ ସର୍ପମାନେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଖରୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ହୋଇଗଲେ।

8.91.47

ईहामृगा व्यालमृगा मङ्गला मृगपक्षिणः ।
मङ्गलाः पशवश्चैव सिंहव्याघ्रास्तथैव च।
पार्थस्य विजये राजन्सर्व एव समाश्रिताः ॥ ८.९१.४७ ॥

ଈହାମୃଗ, ବ୍ୟାଳମୃଗ, ମଙ୍ଗଳ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ, ମଙ୍ଗଳ ପଶୁ, ସିଂହ ଓ ବ୍ୟାଘ୍ର ମଧ୍ୟ—ହେ ରାଜନ, ପାର୍ଥଙ୍କ ବିଜୟରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

8.91.48

वसवो मरुतः साध्या रुद्रा देवाश्विनावपि ।
अग्नी रुद्रश्च सोमश्च पन्नगाश्च दिशो दश।
कर्णतः समपद्यन्त श्वसृगालवयांसि च ॥ ८.९१.४८ ॥

ବସୁଗଣ, ମରୁତ୍‌, ସାଧ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତା ମଧ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର ଓ ସୋମ, ସର୍ପମାନେ ଓ ଦଶ ଦିଗ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଖରୁ ବଦଳିଗଲେ; କୁକୁର, ଶିଆଳ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ।

8.91.49

वसवश्च महेन्द्रेण मरुतश्च सहाग्निना ।
धनञ्जयस्य ते वर्गा आदित्याः कर्णतोऽभवन् ॥ ८.९१.४९ ॥

ବସୁଗଣ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ମରୁତ୍ ଅଗ୍ନି ସହିତ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସେହି ଗଣସମୂହ ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟଗଣ କର୍ଣ୍ଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

8.91.50

देवताः पितृभिः सार्धमृषिभिश्च परन्तप ।
तुम्बुरुप्रमुखाः सर्वे गन्धर्वा भरतर्षभ।
यमौ वैश्रवणश्चैव वरुणश्च यतोऽर्जुनः ॥ ८.९१.५० ॥

ହେ ପରନ୍ତପ, ପିତୃଗଣ ଓ ଋଷିଗଣ ସହିତ ଦେବତାଗଣ, ତୁମ୍ବୁରୁ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଦୁଇ ଯମ, ବୈଶ୍ରବଣ ଓ ବରୁଣ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅର୍ଜୁନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

8.91.51

देवर्षिब्रह्मर्षिगणाः सर्वे च खचराश्च ये ।
प्रालेयाः सहमौनेयाः शुभाश्चाप्सरसां गणाः ॥ ८.९१.५१ ॥

ଦେବର୍ଷି ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗଣ, ଆକାଶଚାରୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ, ପ୍ରାଲେୟ ଓ ମୌନେୟଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ଶୁଭ ଅପ୍ସରାଙ୍କ ଗଣସମୂହ।

8.91.52

सहाप्सरोभिः शुभ्राभिर्देवदूताश्च गुह्यकाः ।
किरीटिनं संश्रिताः स्म पुण्यगन्धा मनोरमाः ॥ ८.९१.५२ ॥

ଶୁଭ୍ର ଅପ୍ସରାଙ୍କ ସହିତ, ଦେବଦୂତ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନେ କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ — ପବିତ୍ର ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଓ ମନୋହର।

8.91.53

अमनोज्ञाश्च ये गन्धास्ते सर्वे कर्णमाश्रिताः ।
विपरीतान्यनिष्टानि भवन्ति विनशिष्यताम् ॥ ८.९१.५३ ॥

ଯେଉଁ ଅମନୋଜ୍ଞ ଗନ୍ଧସବୁ ଥିଲା ସେ ସମସ୍ତେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ; ବିନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିପରୀତ ଓ ଅନିଷ୍ଟ ଘଟଣା ଘଟେ।

8.91.54

ये त्वन्तकाले पुरुषं विपरीतमुपाश्रितम् ।
प्रविशन्ति नरं क्षिप्रं मृत्युकालेऽभ्युपागते।
ते भावाः सहिताः कर्णं प्रविष्टाः सूतनन्दनम् ॥ ८.९१.५४ ॥

ଅନ୍ତକାଳରେ ବିପରୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭିତରକୁ ମୃତ୍ୟୁକାଳ ଆସିଲେ ଯେଉଁ ଭାବସମୂହ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେହି ଭାବସମୂହ ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

8.91.55

ओजस्तेजश्च सिद्धिश्च प्रहर्षः सत्यविक्रमौ ।
मनस्तुष्टिर्जयश्चापि तथाऽऽनन्दो नृपोत्तम ॥ ८.९१.५५ ॥

ଓଜ, ତେଜ, ସିଦ୍ଧି, ହର୍ଷ, ସତ୍ୟ ପରାକ୍ରମ, ମନର ତୃପ୍ତି, ଜୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ — ହେ ନୃପୋତ୍ତମ।

8.91.56

ईदृशार्नि नरव्याघ् तस्मिन्सङ्ग्रामसागरे ।
निमित्तानि च शुभ्राणि विविशुर्जिष्णुमाहवे ॥ ८.९१.५६ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର! ସେହି ଯୁଦ୍ଧସାଗରରେ ଏପରି ଶୁଭ ନିମିତ୍ତ ଜିଷ୍ଣୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

8.91.57

ऋषयो ब्राह्मणैः सार्धमभजन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.५७ ॥

ଋଷିମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ କିରୀଟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

8.91.58

ततो देवगणैः सार्धं सिद्धाश्च सह चारणैः ।
द्विधा भूता महाराज व्याश्रयन्त नरोत्तमौ ॥ ८.९१.५८ ॥

ତା'ପରେ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହିତ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଦୁଇ ନରୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

8.91.59

विमानानि विचित्राणि गुणवन्ति च सर्वशः ।
समारुह्य समाजग्मुर्द्वैरथं कर्णपार्थयोः।
अन्तरिक्षे महाराज देवगन्धर्वराक्षसाः ॥ ८.९१.५९ ॥

ବିଚିତ୍ର ଓ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଉତ୍ତମ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କର ଦ୍ୱୈରଥ ଦେଖିବାକୁ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆକାଶରେ ସମବେତ ହେଲେ, ହେ ମହାରାଜ।

8.91.60

एवं सर्वेषु भूतेषु द्विधा भूतेषु भारत ।
आशंसमानेषु जयं राधेयस्यार्जुनस्य च।
विमानायुतसम्बाधमाकाशमभवत्तदा ॥ ८.९१.६० ॥

ହେ ଭରତ, ଏହିପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଜୟ ଆଶା କଲେ; ସେତେବେଳେ ଆକାଶ ଦଶ ହଜାର ବିମାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

8.91.61

ईहामृगव्यालमृगैर्दिपाश्वरथपङ्क्तिभिः ।
ऊह्यमानाः परे मेघैर्वायुना च मनीषिणः।
दिदृक्षवः समाजग्मुः कर्णार्जुनसमागमम् ॥ ८.९१.६१ ॥

ବାଘ, ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀ ଓ ହରିଣ, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥର ପଂକ୍ତି ସହିତ, ମେଘ ଓ ପବନ ଦ୍ୱାରା ବୋହିନିଆ ହୋଇ ମନୀଷୀମାନେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାଗମ ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

8.91.62

देवदानवगन्धर्वा नागयक्षपतत्रिणः ।
महर्षयो देवगणाः पितरश्च स्वधाभुजः ॥ ८.९१.६२ ॥

ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ଯକ୍ଷ ଓ ପକ୍ଷୀ, ମହର୍ଷି, ଦେବଗଣ ଏବଂ ସ୍ୱଧା-ଭୋଜୀ ପିତୃଗଣ।

8.91.63

तपोविद्यौषधीसिदधा नानारूपाम्बरत्विषः ।
अन्तरिक्षे महाराज विवदन्तोऽवतस्थिरे ॥ ८.९१.६३ ॥

ତପ, ବିଦ୍ୟା ଓ ଔଷଧିରେ ସିଦ୍ଧ, ନାନା ରୂପ ଓ ବସ୍ତ୍ରର କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ, ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ଆକାଶରେ ବିବାଦ କରି ଠିଆ ହେଲେ।

8.91.64

ब्रह्मा ब्रह्मर्षिभिः सार्धं प्रजापतिभिरेव च ।
आस्थितो यानमाकाशे दिव्यं तेजः समागताः ॥ ८.९१.६४ ॥

ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ସହ ଆକାଶରେ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ତେଜ ସହିତ ସେଠାରେ ଆସି ମିଳିତ ହେଲେ।

8.91.65

ततः प्रजापतिस्तूर्णमाजगाम महामते ।
द्वैरथं युधि तं द्रुष्टं कर्णपाण्डवयोस्तदा ॥ ८.९१.६५ ॥

ତେବେ ପ୍ରଜାପତି ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ, ହେ ମହାମତି, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେହି ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦେଖିବାକୁ।

8.91.66

विजित्य कर्णः स्विदिमां वसुन्धरा… ।
मथार्जुनः स्वित्प्रतिपद्यतेऽखिलाम्।
इतीश्वरस्यापि बभूव संशयः ।
प्रजापतेः प्रेक्ष्य तयोर्महद्बलम् ॥ ८.९१.६६ ॥

କର୍ଣ୍ଣ କ’ଣ ଏହି ପୃଥିବୀ ଜିତିବ… ନା ଅର୍ଜୁନ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ପାଇବ? — ଏହିପରି ଈଶ୍ବରଙ୍କ (ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ) ମଧ୍ୟ ସଂଶୟ ହେଲା, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମହାବଳ ଦେଖି।