ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.91.1
वृषसेनं हतं दृष्ट्वा क्रोधामर्षसमन्वितः ।
पुत्रशोकोद्भवं वारि नेत्राभ्यां समवासृजत् ॥ ८.९१.१ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ (ਕਰਣ ਨੇ) ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਅੱਥਰੂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਹਾਏ।
8.91.2
रथेन कर्णस्तेजस्वी जगामाभिमुखो रिपुम् ।
युद्धायामर्पताम्राक्षः समाहूय धनञ्जयम् ॥ ८.९१.२ ॥
ਤੇਜਸਵੀ ਕਰਣ ਰਥ ਉੱਤੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ; ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੋਇਆ।
8.91.3
तौ रथौ सूर्यसङ्काशौ वैयाघ्रपरिवारितौ ।
समेतौ ददृशुस्तत्र द्वाविवार्कौ समुद्गतौ ॥ ८.९१.३ ॥
ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਥ, ਬਾਘਾਂ (ਵੀਰਾਂ) ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਮਿਲਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ; ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਸੂਰਜ ਉੱਗ ਆਏ ਹੋਣ।
8.91.4
श्वेताश्वौ पुरुषादित्यावास्थितावरिमर्दनौ ।
शुशुभाते महात्मानौ चन्द्रादित्यौ यथा दिवि।
रथौ चतुर्भिर्जलदैर्भगमित्राविवाम्बरे ॥ ८.९१.४ ॥
ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਲਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ; ਚਾਰ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਗ ਅਤੇ ਮਿਤਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਦੋ ਰਥ।
8.91.5
तौ दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः सर्वसैन्यानि मारिष ।
त्रैलोक्यविजये यत्ताविन्द्रवैरोचनाविव ॥ ८.९१.५ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼! ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਚਨ ਵਾਂਗ।
8.91.6
रथज्यातलनिर्हादैर्बाणशङ्खरवैस्तथा ।
तौ रथावभ्यधावन्त क्षत्रियाः सर्व एव हि ॥ ८.९१.६ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਰ ਦੀ ਟੰਕਾਰ, ਰਥਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
8.91.7
ध्वजावालोक्य वीराणां विस्मयः समपद्यत ।
हस्तिकक्ष्यां च कर्णस्य वानरं च किरीटिनः ॥ ८.९१.७ ॥
ਧੁਜਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ — ਕਰਨ ਦਾ ਹਾਥੀ ਦੀ ਕਮਰਪੱਟੀ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਕਿਰੀਟੀ ਦਾ ਬਾਂਦਰ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖ ਕੇ।
8.91.8
तौ रथौ सम्प्रसक्तौ तु दृष्ट्वा भारत पार्थिवाः ।
सिंहनादरवांश्चक्रुः साधुवादांश्च पुष्कलान् ॥ ८.९१.८ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਥ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਿੜੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸਾਧੂਵਾਦ ਆਖੇ।
8.91.9
श्रुत्वा तयोर्द्वैरथं च तत्र योधाः सहस्रशः ।
चक्रुर्बाहुस्वनांश्चैव तथा बाणरवं महत् ॥ ८.९१.९ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁਵੰਦ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਬਾਹਾਂ ਥਪਥਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ।
8.91.10
आजघ्नुः कुरवस्तत्र वादित्राणि समन्ततः ।
राधेयमभितो दध्मुः शङ्खाञ्शतसहस्रशः ॥ ८.९१.१० ॥
ਉੱਥੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਚੁਫੇਰੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਏ; ਰਾਧੇਯ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲੱਖਾਂ ਸੰਖ ਫੂਕੇ।
8.91.11
तथैव पाण्डवाः सर्वे हर्षयन्तो धनञ्जयम् ।
तूर्यशङ्खनिनादेन दिशः सर्वा व्यनादयन् ॥ ८.९१.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੂਰੀ ਅਤੇ ਸੰਖਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
8.91.12
क्ष्वेलितास्फोटितोत्क्रुष्टैस्तुमुलं सर्वतोऽभवत् ।
बाहुशब्दैश्च शूराणां कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.१२ ॥
ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੇਲ ਤੇ, ਗਰਜਣਾਂ, ਥਪਥਪਾਹਟਾਂ, ਚੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਾਰੀ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
8.91.13
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ रथस्थौ रथिनां वरौ ।
प्रगृहीतमहाचापौ शरशक्तिध्वजायुतौ ॥ ८.९१.१३ ॥
ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ; ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਾਣਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
8.91.14
वर्मिणौ बद्धनिस्त्रिंशौ श्वेताश्वौ शङ्खशोभितौ ।
तूणीरवसम्पन्नौ द्वावप्येतौ सुदर्शनौ ॥ ८.९१.१४ ॥
ਕਵਚ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਤਰਕਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸੋਹਣੇ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ।
8.91.15
रक्तचन्दनदिग्धाङ्गौ समदौ गोवृषाविव ।
चापविद्युद्ध्वजोपेतौ शस्त्रसम्पत्तियोधिनौ ॥ ८.९१.१५ ॥
ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਲੱਗੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਸਤ ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਸਤਰ-ਸੰਪਦਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਯੋਧੇ।
8.91.16
चामरव्यजनोपैतौ श्वेतच्छत्रोपशोभितौ ।
कृष्णशल्यरथोपेतौ तुल्यरूपौ महारथौ ॥ ८.९१.१६ ॥
ਚਾਮਰ ਤੇ ਪੱਖੇ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਛਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਕਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀ।
8.91.17
सिंहस्कन्धौ दीर्घभुजौ रक्ताक्षौ हेममालिनौ ।
सिंहस्कन्धप्रतीकाशौ व्यूढोरस्कौ महाबलौ।
अन्योन्यवधमिच्छन्तावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.१७ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਢੇ, ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ, ਸ਼ੇਰ-ਮੋਢਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਲੀ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੇ।
8.91.18
अन्योन्यमभिधावन्तौ गोष्ठे गोवृषभाविव ।
प्रभिन्नाविव मातङ्गौ सुसंरब्धाविवाचलौ ॥ ८.९१.१८ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ, ਗੋਹਾਲ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ।
8.91.19
आशीविषशिशुप्रख्यौ यमकालान्तकोपमौ ।
इन्द्रवृत्राविव क्रुद्धौ सूर्यचन्द्रसमप्रभौ ॥ ८.९१.१९ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਯਮ ਅਤੇ ਕਾਲ ਵਰਗੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਰਗੇ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਮਾਨ ਆਭਾ ਵਾਲੇ ਸਨ।
8.91.20
महाग्रहाविव क्रुद्धौ युगान्ताय समुत्थितौ ।
देवगर्भौ देवसमौ देवतुल्यौ च रूपतः ॥ ८.९१.२० ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਯੁਗਾਂਤ ਲਈ ਉੱਠੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਹਾਗ੍ਰਹਾਂ ਵਰਗੇ, ਦੇਵਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੁਲ੍ਯ ਸਨ।
8.91.21
यदृच्छया समायातौ सूर्याचन्द्रमसौ यथा ।
बलिनौ समरे दृप्तौ नानाशस्त्रधरौ युधि ॥ ८.९१.२१ ॥
ਜਿਵੇਂ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਇਕੱਠੇ ਆ ਗਏ ਹੋਣ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਵਾਨ, ਮਾਣੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
8.91.22
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ शार्दूलाविव धिष्ठितौ ।
बभूव परमो हर्षस्तावकानां विशाम्पते ॥ ८.९१.२२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
8.91.23
संशयः सर्वभूतानां विजये समपद्यत ।
समेतौ पुरुषव्याघ्रौ प्रेक्ष्य कर्णधनञ्जयौ ॥ ८.९१.२३ ॥
ਕਰਣ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
8.91.24
उभौ वरायुधधरावुभौ रणकृतश्रमौ ।
उभौ च बाहुशब्देन नादयन्तौ नभस्तलम् ॥ ८.९१.२४ ॥
ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਮ ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਅੰਬਰ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਸਨ।
8.91.25
उभौ विश्रुतकर्माणौ पौरुषेण बलेन च ।
उभौ च सदृशौ युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ८.९१.२५ ॥
ਦੋਵੇਂ ਪੌਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ।
8.91.26
कार्तवीर्यसमौ चोभावुभौ दाशरथेः समौ ।
विष्णुवीर्यसमौ चोभावुभौ भवसमौ युधि ॥ ८.९१.२६ ॥
ਦੋਵੇਂ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ; ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਰਾਮ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ; ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵੀਰਯ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ।
8.91.27
उभौ श्वेतहयौ राजन्रथप्रवरवाहिनौ ।
सारथिप्रवरौ चापि उभौ मद्रजनार्दनौ ॥ ८.९१.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੋਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਉੱਤਮ ਰੱਥ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਮ ਸਾਰਥੀ ਸਨ — ਮਦਰਾਜ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ।
8.91.28
ततो दृष्ट्वा महाराज राजमानौ महारथौ ।
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयः समपद्यत ॥ ८.९१.२८ ॥
ਤਦ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹਨਾਂ ਚਮਕਦੇ ਦੋ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ।
8.91.29
धार्तराष्ट्रास्ततस्तूर्णं सबला भरतर्षभ ।
परिवव्रुर्महात्मानं कर्णमाहवशोभिनम् ॥ ८.९१.२९ ॥
ਤਦ ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਹਿਤ ਤੁਰੰਤ ਯੁੱਧ-ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
8.91.30
तथैव पाण्डवा दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
यमौ च चेकितानश्च प्रहृष्टाश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.९१.३० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਿਉਮਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੁੜਵੇਂ (ਨਕੁਲ-ਸਹਦੇਵ), ਚੇਕਿਤਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
8.91.31
नानादेश्याश्च ये शूराः शिष्टा युद्धाभिनन्दिनः ।
ते सर्वे सहिता हृष्टाः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ८.९१.३१ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੂਰਬੀਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਗਏ।
8.91.32
रिरक्षिषन्तः शथ्रुघ्नाः पत्त्यश्वरथकुञ्जराः ।
धनञ्जयस्य विजये धृताः कर्णवधेऽपि च ॥ ८.९१.३२ ॥
ਧਨੰਜਯ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ-ਨਾਸ਼ਕ ਪੈਦਲ, ਘੋੜਸਵਾਰ, ਰਥੀ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਸਵਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ ਸਨ।
8.91.33
तथैव तावकाः सर्वे यत्ताः सेनाप्रहारिणः ।
दुर्योधनमुखा राजन्कर्णं जुगुपुराहवे ॥ ८.९१.३३ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ, ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.91.34
तावकानां रणे कर्णो ग्लहो ह्यासीद्विशाम्पते ।
तथैव पाण्डवेयानां ग्लहः पार्थोऽभवत्तदा ॥ ८.९१.३४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਹੀ ਦਾਅ ਸੀ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਾਰਥ ਹੀ ਦਾਅ ਬਣਿਆ।
8.91.35
तयोस्तु सभ्यास्तत्रासन्प्रेक्षकाश्चाभवन्युधि ।
तत्रैषां ग्लहमानानां ध्रुवौ जयपराजयौ ॥ ८.९१.३५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਵੀ ਸਨ; ਦਾਅ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਹਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਨ।
8.91.36
ताभ्यां द्यतं समासक्तं विजयायेतराय वा ।
अस्माकं पाण्डवानां च स्थितानां रणमूर्धनि ॥ ८.९१.३६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤ ਲਈ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਲਈ ਇਹ ਜੂਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਡੇ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ।
8.91.37
तौ तु स्थितौ महाराज समरे युद्धशालिनौ ।
अन्योन्यं प्रतिसंरब्धावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.३७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਯੁੱਧ-ਅਭਿਮਾਨੀ ਸਨ; ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
8.91.38
तावुमौ प्रजिहीर्षन्ताविन्द्रवृत्राविव प्रभो ।
भीमरूपधरावास्तां महाधूमाविव ग्रहौ ॥ ८.९१.३८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ।
8.91.39
ततोऽन्तरिक्षे सञ्जज्ञे विवादो भरतर्षभ ।
मिथो भेदाश्च भूतानामासन्कर्णार्जुनान्तरे ॥ ८.९१.३९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਫਿਰ ਅੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਮਤਭੇਦ ਹੋ ਗਏ।
8.91.40
व्याश्रयन्त द्विधा भिन्नाः सर्वे लोकास्तु मारिष ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः।
प्रतिपक्षग्रहं चक्रुः कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.४० ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲੱਗੇ; ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਉਰਗ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਕਰਨ-ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਲਿਆ।
8.91.41
द्यौरासीत्कर्णपक्षेऽत्र सनक्षत्रा विशाम्पते ।
भूर्विशाला पार्थमाता पुत्रस्य जयकाङ्क्षिणी ॥ ८.९१.४१ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਇੱਥੇ ਕਰਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅੰਬਰ ਸੀ; ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
8.91.42
सागराश्चैव गिरयः सरितश्च नरोत्तम ।
महीजा जलजाश्चैव व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४२ ॥
ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਸਾਗਰ, ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਸਭ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲੱਗੇ।
8.91.43
असुरा यातुधानाश्च गुह्यकाश्च परन्तप ।
कर्णः समभवद्यत्र खेचराणि वयांसि च ॥ ८.९१.४३ ॥
ਅਸੁਰ, ਯਾਤੁਧਾਨ ਅਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕ ਵੀ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਕਰਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਏ; ਜਿੱਥੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਸਨ।
8.91.44
रत्नानि निधयः सर्वे वेदाश्चाख्यानपञ्चमाः ।
सोपवेदोपनिषदो व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४४ ॥
ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ, ਆਖਿਆਨ ਨੂੰ ਪੰਜਵਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਵੇਦ, ਉਪਵੇਦ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵੀ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।
8.91.45
वासुकिश्चित्रसेनश्च तक्षकश्चोपतक्षकः ।
महीवियज्जलचराः काद्रवेयाश्च सान्वयाः।
विषवन्तो महानागा वेगिनश्चार्जुनेऽभवन् ॥ ८.९१.४५ ॥
ਵਾਸੁਕੀ, ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ, ਤਕ੍ਸ਼ਕ ਅਤੇ ਉਪਤਕ੍ਸ਼ਕ, ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਕਦ੍ਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨਾਗ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਸੱਪ—ਸਾਰੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਏ।
8.91.46
ऐरावताः सौरभेया वैशालेयाश्च भोगिनः ।
एतेऽभवन्नर्जुनस्य पापाः सर्पाश्च कर्णतः ॥ ८.९१.४६ ॥
ਐਰਾਵਤ, ਸੌਰਭੇਯ, ਵੈਸ਼ਾਲੇਯ ਅਤੇ ਫਣਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਗ—ਇਹ ਪਾਪੀ ਸੱਪ ਕਰਣ ਦੇ ਪਾਸਿਓਂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹੋ ਗਏ।
8.91.47
ईहामृगा व्यालमृगा मङ्गला मृगपक्षिणः ।
मङ्गलाः पशवश्चैव सिंहव्याघ्रास्तथैव च।
पार्थस्य विजये राजन्सर्व एव समाश्रिताः ॥ ८.९१.४७ ॥
ਈਹਾਮ੍ਰਿਗ, ਵਿਆਲਮ੍ਰਿਗ, ਮੰਗਲ ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀ, ਮੰਗਲ ਪਸ਼ੂ, ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬਾਘ ਵੀ—ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਰਥ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।
8.91.48
वसवो मरुतः साध्या रुद्रा देवाश्विनावपि ।
अग्नी रुद्रश्च सोमश्च पन्नगाश्च दिशो दश।
कर्णतः समपद्यन्त श्वसृगालवयांसि च ॥ ८.९१.४८ ॥
ਵਸੂ, ਮਰੁਤ, ਸਾਧ੍ਯ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਅਗਨੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਸੋਮ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਕਰਣ ਦੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਦਲ ਗਏ; ਕੁੱਤੇ, ਗਿੱਦੜ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ।
8.91.49
वसवश्च महेन्द्रेण मरुतश्च सहाग्निना ।
धनञ्जयस्य ते वर्गा आदित्याः कर्णतोऽभवन् ॥ ८.९१.४९ ॥
ਵਸੂ ਮਹੇਂਦਰ ਨਾਲ, ਮਰੁਤ ਅਗਨੀ ਨਾਲ, ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਉਹ ਗਣ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
8.91.50
देवताः पितृभिः सार्धमृषिभिश्च परन्तप ।
तुम्बुरुप्रमुखाः सर्वे गन्धर्वा भरतर्षभ।
यमौ वैश्रवणश्चैव वरुणश्च यतोऽर्जुनः ॥ ८.९१.५० ॥
ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਤੁੰਬੁਰੂ ਮੁੱਖ ਸਾਰੇ ਗੰਧਰਵ, ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਦੋਵੇਂ ਯਮ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਅਤੇ ਵਰੁਣ — ਇਹ ਸਭ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
8.91.51
देवर्षिब्रह्मर्षिगणाः सर्वे च खचराश्च ये ।
प्रालेयाः सहमौनेयाः शुभाश्चाप्सरसां गणाः ॥ ८.९१.५१ ॥
ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗਣ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਜੋ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਲੇਯ ਅਤੇ ਮੌਨੇਯਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣ।
8.91.52
सहाप्सरोभिः शुभ्राभिर्देवदूताश्च गुह्यकाः ।
किरीटिनं संश्रिताः स्म पुण्यगन्धा मनोरमाः ॥ ८.९१.५२ ॥
ਚਿੱਟੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਦੂਤ ਅਤੇ ਗੁਹਯਕ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਰਹੇ — ਪਵਿੱਤਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ।
8.91.53
अमनोज्ञाश्च ये गन्धास्ते सर्वे कर्णमाश्रिताः ।
विपरीतान्यनिष्टानि भवन्ति विनशिष्यताम् ॥ ८.९१.५३ ॥
ਜੋ ਅਮਨੋਜ਼ ਗੰਧਾਂ ਸਨ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਗਈਆਂ; ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਲਟ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਗੱਲਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ।
8.91.54
ये त्वन्तकाले पुरुषं विपरीतमुपाश्रितम् ।
प्रविशन्ति नरं क्षिप्रं मृत्युकालेऽभ्युपागते।
ते भावाः सहिताः कर्णं प्रविष्टाः सूतनन्दनम् ॥ ८.९१.५४ ॥
ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਲਟ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭਾਵ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਭਾਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
8.91.55
ओजस्तेजश्च सिद्धिश्च प्रहर्षः सत्यविक्रमौ ।
मनस्तुष्टिर्जयश्चापि तथाऽऽनन्दो नृपोत्तम ॥ ८.९१.५५ ॥
ਓਜ, ਤੇਜ, ਸਿੱਧੀ, ਹਰਸ਼, ਸੱਚਾ ਪਰਾਕਰਮ, ਮਨ ਦੀ ਤੁਸ਼ਟੀ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਵੀ — ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ।
8.91.56
ईदृशार्नि नरव्याघ् तस्मिन्सङ्ग्रामसागरे ।
निमित्तानि च शुभ्राणि विविशुर्जिष्णुमाहवे ॥ ८.९१.५६ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ! ਉਸ ਯੁੱਧ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਗਨ ਜਿਸ਼ਣੂ ਅਰਜੁਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ।
8.91.57
ऋषयो ब्राह्मणैः सार्धमभजन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.५७ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।
8.91.58
ततो देवगणैः सार्धं सिद्धाश्च सह चारणैः ।
द्विधा भूता महाराज व्याश्रयन्त नरोत्तमौ ॥ ८.९१.५८ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਰੋਤਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਏ।
8.91.59
विमानानि विचित्राणि गुणवन्ति च सर्वशः ।
समारुह्य समाजग्मुर्द्वैरथं कर्णपार्थयोः।
अन्तरिक्षे महाराज देवगन्धर्वराक्षसाः ॥ ८.९१.५९ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਉੱਤਮ ਵਿਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦਾ ਦਵੈਰਥ ਵੇਖਣ ਲਈ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ।
8.91.60
एवं सर्वेषु भूतेषु द्विधा भूतेषु भारत ।
आशंसमानेषु जयं राधेयस्यार्जुनस्य च।
विमानायुतसम्बाधमाकाशमभवत्तदा ॥ ८.९१.६० ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾ ਕੇ ਰਾਧੇਯ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਤਦ ਅਕਾਸ਼ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
8.91.61
ईहामृगव्यालमृगैर्दिपाश्वरथपङ्क्तिभिः ।
ऊह्यमानाः परे मेघैर्वायुना च मनीषिणः।
दिदृक्षवः समाजग्मुः कर्णार्जुनसमागमम् ॥ ८.९१.६१ ॥
ਬਘਿਆੜ, ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਹਿਰਨ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਮਨੀਸ਼ੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮੇਲ ਵੇਖਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
8.91.62
देवदानवगन्धर्वा नागयक्षपतत्रिणः ।
महर्षयो देवगणाः पितरश्च स्वधाभुजः ॥ ८.९१.६२ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਛੀ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਗਣ ਅਤੇ ਸਵਧਾ-ਭੋਜੀ ਪਿਤਰ।
8.91.63
तपोविद्यौषधीसिदधा नानारूपाम्बरत्विषः ।
अन्तरिक्षे महाराज विवदन्तोऽवतस्थिरे ॥ ८.९१.६३ ॥
ਤਪ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
8.91.64
ब्रह्मा ब्रह्मर्षिभिः सार्धं प्रजापतिभिरेव च ।
आस्थितो यानमाकाशे दिव्यं तेजः समागताः ॥ ८.९१.६४ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਵ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਵ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
8.91.65
ततः प्रजापतिस्तूर्णमाजगाम महामते ।
द्वैरथं युधि तं द्रुष्टं कर्णपाण्डवयोस्तदा ॥ ८.९१.६५ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੁਰੰਤ ਆਏ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਦਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਵੰਦ ਵੇਖਣ ਲਈ।
8.91.66
विजित्य कर्णः स्विदिमां वसुन्धरा… ।
मथार्जुनः स्वित्प्रतिपद्यतेऽखिलाम्।
इतीश्वरस्यापि बभूव संशयः ।
प्रजापतेः प्रेक्ष्य तयोर्महद्बलम् ॥ ८.९१.६६ ॥
ਕਰਨ ਕੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ… ਜਾਂ ਅਰਜੁਨ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ? — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਸ਼ਵਰ (ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ) ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸ਼ਯ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਬਲ ਵੇਖ ਕੇ।