మహాభారతం · అధ్యాయం 8.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.91.1
वृषसेनं हतं दृष्ट्वा क्रोधामर्षसमन्वितः ।
पुत्रशोकोद्भवं वारि नेत्राभ्यां समवासृजत् ॥ ८.९१.१ ॥
వృషసేనుడు హతుడవడం చూసి, క్రోధంతో, అసహనంతో నిండినవాడై, కుమారుని శోకంవల్ల కలిగిన కన్నీటిని తన కళ్లనుండి విడిచాడు.
8.91.2
रथेन कर्णस्तेजस्वी जगामाभिमुखो रिपुम् ।
युद्धायामर्पताम्राक्षः समाहूय धनञ्जयम् ॥ ८.९१.२ ॥
తేజోవంతుడైన కర్ణుడు రథంపై శత్రువు ఎదుటికి వెళ్లాడు; అసహనంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో, యుద్ధం కోసం ధనంజయుని సవాలు చేస్తూ.
8.91.3
तौ रथौ सूर्यसङ्काशौ वैयाघ्रपरिवारितौ ।
समेतौ ददृशुस्तत्र द्वाविवार्कौ समुद्गतौ ॥ ८.९१.३ ॥
సూర్యుని సమానమైన ఆ రెండు రథాలు, పులి చర్మాలతో (వీరులతో) చుట్టబడి, అక్కడ కలుసుకోవడం కనిపించింది; ఉదయించిన రెండు సూర్యుల్లా.
8.91.4
श्वेताश्वौ पुरुषादित्यावास्थितावरिमर्दनौ ।
शुशुभाते महात्मानौ चन्द्रादित्यौ यथा दिवि।
रथौ चतुर्भिर्जलदैर्भगमित्राविवाम्बरे ॥ ८.९१.४ ॥
తెల్లని గుర్రాలతో, మనుషులలో సూర్యుల వంటి, శత్రువులను అణచే మహాత్ములైన ఆ ఇద్దరు ప్రకాశించారు; ఆకాశంలో చంద్రుడు, సూర్యుడు వలె; నాలుగు మేఘాలతో కూడిన ఆకాశంలో భగుడు, మిత్రుడు వలె ఆ రెండు రథాలు.
8.91.5
तौ दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः सर्वसैन्यानि मारिष ।
त्रैलोक्यविजये यत्ताविन्द्रवैरोचनाविव ॥ ८.९१.५ ॥
ఓ మారిష! ఆ ఇద్దరినీ చూసి సమస్త సైన్యాలు ఆశ్చర్యంలో మునిగాయి; త్రిలోకవిజయం కోసం ప్రయత్నించే ఇంద్రుడు, విరోచనుడు వలె.
8.91.6
रथज्यातलनिर्हादैर्बाणशङ्खरवैस्तथा ।
तौ रथावभ्यधावन्त क्षत्रियाः सर्व एव हि ॥ ८.९१.६ ॥
ధనుస్సుల టంకారం, రథధ్వనులు, బాణాలు, శంఖాల ధ్వనితో, ఆ రెండు రథాల వైపు క్షత్రియులందరూ పరుగెత్తారు.
8.91.7
ध्वजावालोक्य वीराणां विस्मयः समपद्यत ।
हस्तिकक्ष्यां च कर्णस्य वानरं च किरीटिनः ॥ ८.९१.७ ॥
ధ్వజాలను చూసి వీరులకు విస్మయం కలిగింది — కర్ణుని ఏనుగు కక్ష్య చిహ్నాన్ని, కిరీటి వానర చిహ్నాన్ని చూసి.
8.91.8
तौ रथौ सम्प्रसक्तौ तु दृष्ट्वा भारत पार्थिवाः ।
सिंहनादरवांश्चक्रुः साधुवादांश्च पुष्कलान् ॥ ८.९१.८ ॥
ఆ రెండు రథాలు పోరులో తలపడటం చూసి, భారతా, రాజులు సింహనాద ధ్వనులు చేసి పుష్కలంగా సాధువాదాలు పలికారు.
8.91.9
श्रुत्वा तयोर्द्वैरथं च तत्र योधाः सहस्रशः ।
चक्रुर्बाहुस्वनांश्चैव तथा बाणरवं महत् ॥ ८.९१.९ ॥
వారి ద్వంద్వ యుద్ధాన్ని విని, అక్కడ వేలాది యోధులు భుజాలు చరచే ధ్వనులను, బాణాల గొప్ప ధ్వనిని చేశారు.
8.91.10
आजघ्नुः कुरवस्तत्र वादित्राणि समन्ततः ।
राधेयमभितो दध्मुः शङ्खाञ्शतसहस्रशः ॥ ८.९१.१० ॥
అక్కడ కురువులు చుట్టూ వాద్యాలను మోగించారు; రాధేయుని చుట్టూ లక్షల కొద్దీ శంఖాలను ఊదారు.
8.91.11
तथैव पाण्डवाः सर्वे हर्षयन्तो धनञ्जयम् ।
तूर्यशङ्खनिनादेन दिशः सर्वा व्यनादयन् ॥ ८.९१.११ ॥
అలాగే పాండవులందరూ ధనంజయుని ఉత్సాహపరుస్తూ, తూర్యాల శంఖధ్వనులతో అన్ని దిక్కులను మారుమోగించారు.
8.91.12
क्ष्वेलितास्फोटितोत्क्रुष्टैस्तुमुलं सर्वतोऽभवत् ।
बाहुशब्दैश्च शूराणां कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.१२ ॥
కర్ణార్జునుల సమాగమంలో, గర్జనలు, చరుపులు, కేకలు, శూరుల భుజ ధ్వనులతో, అన్ని వైపులా గొప్ప కోలాహలం కలిగింది.
8.91.13
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ रथस्थौ रथिनां वरौ ।
प्रगृहीतमहाचापौ शरशक्तिध्वजायुतौ ॥ ८.९१.१३ ॥
రథాలపై నిలిచి ఉన్న, రథికులలో శ్రేష్ఠులైన, నరవ్యాఘ్రులైన ఆ ఇద్దరిని చూసి; ఎత్తిన మహాధనుస్సులతో, బాణాలు, శక్తులు, ధ్వజాలతో కూడిన వారిని.
8.91.14
वर्मिणौ बद्धनिस्त्रिंशौ श्वेताश्वौ शङ्खशोभितौ ।
तूणीरवसम्पन्नौ द्वावप्येतौ सुदर्शनौ ॥ ८.९१.१४ ॥
కవచాలు ధరించి, ఖడ్గాలు కట్టుకొని, తెల్లని గుర్రాలతో, శంఖాలతో అలంకరించబడి, అంబుల పొదులతో కూడిన, ఈ ఇద్దరూ మిక్కిలి సుందరులుగా.
8.91.15
रक्तचन्दनदिग्धाङ्गौ समदौ गोवृषाविव ।
चापविद्युद्ध्वजोपेतौ शस्त्रसम्पत्तियोधिनौ ॥ ८.९१.१५ ॥
ఎర్ర చందనం పూసిన దేహాలతో, మదించిన గిత్తలవలె, మెరుపువంటి ధనుస్సులు, ధ్వజాలతో కూడిన, ఆయుధ సంపదతో పోరాడే యోధులు.
8.91.16
चामरव्यजनोपैतौ श्वेतच्छत्रोपशोभितौ ।
कृष्णशल्यरथोपेतौ तुल्यरूपौ महारथौ ॥ ८.९१.१६ ॥
చామరాలు, వ్యజనాలతో కూడిన, తెల్లని ఛత్రంతో శోభించే, నల్లని గుర్రాలు కట్టిన రథాలతో ఉన్న, సమాన రూపుల మహారథులు.
8.91.17
सिंहस्कन्धौ दीर्घभुजौ रक्ताक्षौ हेममालिनौ ।
सिंहस्कन्धप्रतीकाशौ व्यूढोरस्कौ महाबलौ।
अन्योन्यवधमिच्छन्तावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.१७ ॥
సింహపు భుజాలు, పొడవైన బాహువులు, ఎర్రని కన్నులు, బంగారు మాలలు ధరించి, సింహస్కంధుల వంటి, విశాల వక్షులు, మహాబలులై, ఒకరినొకరు చంపాలని, ఒకరిపై జయం కోరుతూ.
8.91.18
अन्योन्यमभिधावन्तौ गोष्ठे गोवृषभाविव ।
प्रभिन्नाविव मातङ्गौ सुसंरब्धाविवाचलौ ॥ ८.९१.१८ ॥
ఒకరిపై ఒకరు దూకుతూ, గోశాలలోని గిత్తల వలె, మదించిన ఏనుగుల వలె, మిక్కిలి కోపించిన పర్వతాల వలె.
8.91.19
आशीविषशिशुप्रख्यौ यमकालान्तकोपमौ ।
इन्द्रवृत्राविव क्रुद्धौ सूर्यचन्द्रसमप्रभौ ॥ ८.९१.१९ ॥
ఆ ఇద్దరూ విషసర్పపు పిల్లల వలె, యముడు మరియు కాలుని వలె, కోపించిన ఇంద్రుడు మరియు వృత్రుడి వలె, సూర్య చంద్రులతో సమానమైన కాంతితో ఉన్నారు.
8.91.20
महाग्रहाविव क्रुद्धौ युगान्ताय समुत्थितौ ।
देवगर्भौ देवसमौ देवतुल्यौ च रूपतः ॥ ८.९१.२० ॥
ఆ ఇద్దరూ యుగాంతం కోసం లేచిన కోపించిన మహాగ్రహాల వలె, దేవతల గర్భం నుండి పుట్టినవారు, దేవతలకు సమానులు, రూపంలో దేవతలతో సమానులుగా ఉన్నారు.
8.91.21
यदृच्छया समायातौ सूर्याचन्द्रमसौ यथा ।
बलिनौ समरे दृप्तौ नानाशस्त्रधरौ युधि ॥ ८.९१.२१ ॥
యాదృచ్ఛికంగా సూర్యచంద్రులు కలిసి వచ్చినట్లు, బలవంతులు, గర్విష్ఠులు, యుద్ధంలో నానా రకాల ఆయుధాలు ధరించిన వారు ఆ ఇద్దరూ రణంలో వచ్చారు.
8.91.22
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ शार्दूलाविव धिष्ठितौ ।
बभूव परमो हर्षस्तावकानां विशाम्पते ॥ ८.९१.२२ ॥
ఆ ఇద్దరు పురుషశ్రేష్ఠులను పులుల వలె నిలిచి ఉన్నవారిగా చూసి, ఓ రాజా, నీ వారికి అత్యంత ఆనందం కలిగింది.
8.91.23
संशयः सर्वभूतानां विजये समपद्यत ।
समेतौ पुरुषव्याघ्रौ प्रेक्ष्य कर्णधनञ्जयौ ॥ ८.९१.२३ ॥
కర్ణుడు, ధనంజయుడు అనే పురుషవ్యాఘ్రులిద్దరూ కలిసి ఉండటం చూసి, విజయం గురించి సర్వప్రాణులకు సందేహం కలిగింది.
8.91.24
उभौ वरायुधधरावुभौ रणकृतश्रमौ ।
उभौ च बाहुशब्देन नादयन्तौ नभस्तलम् ॥ ८.९१.२४ ॥
ఇద్దరూ శ్రేష్ఠమైన ఆయుధాలు ధరించి, యుద్ధంతో అలసినవారై, బాహువుల ధ్వనితో ఆకాశాన్ని ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ ఉన్నారు.
8.91.25
उभौ विश्रुतकर्माणौ पौरुषेण बलेन च ।
उभौ च सदृशौ युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ८.९१.२५ ॥
ఇద్దరూ పౌరుషంతో, బలంతో ప్రసిద్ధ కర్మలు చేసినవారు; యుద్ధంలో ఇద్దరూ శంబరునికీ దేవరాజుకీ సమానులు.
8.91.26
कार्तवीर्यसमौ चोभावुभौ दाशरथेः समौ ।
विष्णुवीर्यसमौ चोभावुभौ भवसमौ युधि ॥ ८.९१.२६ ॥
ఇద్దరూ కార్తవీర్యునికి సమానులు; ఇద్దరూ దశరథ కుమారుడు (రాముడు)కు సమానులు; ఇద్దరూ విష్ణువు పరాక్రమానికి సమానులు; యుద్ధంలో ఇద్దరూ భవునికి (శివునికి) సమానులు.
8.91.27
उभौ श्वेतहयौ राजन्रथप्रवरवाहिनौ ।
सारथिप्रवरौ चापि उभौ मद्रजनार्दनौ ॥ ८.९१.२७ ॥
రాజా, ఇద్దరూ తెల్లని గుర్రాలు కలవారు, ఉత్తమ రథాన్ని మోసేవారు; ఇద్దరూ ఉత్తమ సారథులు — మద్రరాజు మరియు జనార్దనుడు.
8.91.28
ततो दृष्ट्वा महाराज राजमानौ महारथौ ।
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयः समपद्यत ॥ ८.९१.२८ ॥
అప్పుడు మహారాజా, ప్రకాశిస్తున్న ఆ ఇద్దరు మహారథులను చూసి సిద్ధులు, చారణుల సమూహాలకు ఆశ్చర్యం కలిగింది.
8.91.29
धार्तराष्ट्रास्ततस्तूर्णं सबला भरतर्षभ ।
परिवव्रुर्महात्मानं कर्णमाहवशोभिनम् ॥ ८.९१.२९ ॥
అప్పుడు భరతర్షభా, ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు తమ సైన్యాలతో వెంటనే యుద్ధశోభ కలిగిన మహాత్ముడు కర్ణుని చుట్టుముట్టారు.
8.91.30
तथैव पाण्डवा दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
यमौ च चेकितानश्च प्रहृष्टाश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.९१.३० ॥
అలాగే ధృష్టద్యుమ్నుని ముందుంచుకున్న పాండవులు, యమళులు (నకుల-సహదేవులు), చేకితానుడు, ప్రభద్రకులు ఆనందంతో ఉప్పొంగారు.
8.91.31
नानादेश्याश्च ये शूराः शिष्टा युद्धाभिनन्दिनः ।
ते सर्वे सहिता हृष्टाः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ८.९१.३१ ॥
వివిధ దేశాలకు చెందిన, యుద్ధాన్ని ఆనందించే శ్రేష్ఠ శూరులందరూ సంతోషంగా కలిసి ధనంజయుడిని చుట్టుముట్టారు.
8.91.32
रिरक्षिषन्तः शथ्रुघ्नाः पत्त्यश्वरथकुञ्जराः ।
धनञ्जयस्य विजये धृताः कर्णवधेऽपि च ॥ ८.९१.३२ ॥
ధనంజయుని విజయాన్ని రక్షించాలనే కోరికతో, శత్రుసంహారకులైన కాల్బలం, అశ్వికులు, రథికులు, గజారోహకులు కర్ణవధలోనూ దృఢంగా నిలిచారు.
8.91.33
तथैव तावकाः सर्वे यत्ताः सेनाप्रहारिणः ।
दुर्योधनमुखा राजन्कर्णं जुगुपुराहवे ॥ ८.९१.३३ ॥
అలాగే మీ వారందరూ, సిద్ధంగా ఉన్న సేనాప్రహారులు, దుర్యోధనుని నాయకత్వంలో, ఓ రాజా, యుద్ధంలో కర్ణుని రక్షించారు.
8.91.34
तावकानां रणे कर्णो ग्लहो ह्यासीद्विशाम्पते ।
तथैव पाण्डवेयानां ग्लहः पार्थोऽभवत्तदा ॥ ८.९१.३४ ॥
ప్రజాపతీ, మీ పక్షంలో యుద్ధంలో కర్ణుడే పందెం అయ్యాడు; అలాగే పాండవుల పక్షంలో ఆ సమయంలో పార్థుడే పందెం అయ్యాడు.
8.91.35
तयोस्तु सभ्यास्तत्रासन्प्रेक्षकाश्चाभवन्युधि ।
तत्रैषां ग्लहमानानां ध्रुवौ जयपराजयौ ॥ ८.९१.३५ ॥
ఆ ఇద్దరికీ అక్కడ యుద్ధంలో సభ్యులు, ప్రేక్షకులు కూడా ఉన్నారు; పందెం కాసిన వీరికి జయాపజయాలు ధ్రువమయ్యాయి.
8.91.36
ताभ्यां द्यतं समासक्तं विजयायेतराय वा ।
अस्माकं पाण्डवानां च स्थितानां रणमूर्धनि ॥ ८.९१.३६ ॥
ఆ ఇద్దరిచే జయం కోసమో లేక ఇతరం కోసమో ఈ జూదం ఆరంభించబడింది; యుద్ధరంగం ముందు నిలిచిన మనవారికీ పాండవులకూ.
8.91.37
तौ तु स्थितौ महाराज समरे युद्धशालिनौ ।
अन्योन्यं प्रतिसंरब्धावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.३७ ॥
మహారాజా, యుద్ధంలో నిలిచిన ఆ ఇద్దరూ యుద్ధ గర్వం కలవారు; ఒకరిపై ఒకరు తీవ్ర కోపంతో, ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుకున్నారు.
8.91.38
तावुमौ प्रजिहीर्षन्ताविन्द्रवृत्राविव प्रभो ।
भीमरूपधरावास्तां महाधूमाविव ग्रहौ ॥ ८.९१.३८ ॥
ప్రభూ, ఆ ఇద్దరూ ఇంద్రుడు, వృత్రుడు వలె ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుతూ భయంకర రూపాలు ధరించారు; పొగ కమ్మిన రెండు గ్రహాల వలె ఉన్నారు.
8.91.39
ततोऽन्तरिक्षे सञ्जज्ञे विवादो भरतर्षभ ।
मिथो भेदाश्च भूतानामासन्कर्णार्जुनान्तरे ॥ ८.९१.३९ ॥
భరతర్షభా, అప్పుడు ఆకాశంలో వివాదం తలెత్తింది; కర్ణార్జునుల మధ్య ప్రాణుల్లో భేదాభిప్రాయాలు కలిగాయి.
8.91.40
व्याश्रयन्त द्विधा भिन्नाः सर्वे लोकास्तु मारिष ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः।
प्रतिपक्षग्रहं चक्रुः कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.४० ॥
మారిషా, లోకాలన్నీ రెండుగా చీలి ఆశ్రయించాయి; దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, ఉరగులు, రాక్షసులు కర్ణార్జునుల సమాగమంలో ప్రతిపక్షాన్ని ఎంచుకున్నారు.
8.91.41
द्यौरासीत्कर्णपक्षेऽत्र सनक्षत्रा विशाम्पते ।
भूर्विशाला पार्थमाता पुत्रस्य जयकाङ्क्षिणी ॥ ८.९१.४१ ॥
విశాంపతీ, ఇక్కడ కర్ణుని పక్షంలో నక్షత్రాలతో ఆకాశం ఉంది; పార్థుని తల్లి విశాలమైన భూమి తన కుమారుని విజయాన్ని కోరింది.
8.91.42
सागराश्चैव गिरयः सरितश्च नरोत्तम ।
महीजा जलजाश्चैव व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४२ ॥
నరోత్తమా, సముద్రాలు, పర్వతాలు, నదులు, భూమిలో పుట్టినవి, నీటిలో పుట్టినవి అన్నీ కిరీటి (అర్జునుని) ఆశ్రయించాయి.
8.91.43
असुरा यातुधानाश्च गुह्यकाश्च परन्तप ।
कर्णः समभवद्यत्र खेचराणि वयांसि च ॥ ८.९१.४३ ॥
అసురులు, యాతుధానులు, గుహ్యకులు కూడా, ఓ పరంతపా, కర్ణుని పక్షాన చేరారు; ఆకాశంలో సంచరించే పక్షులు కూడా అక్కడే ఉన్నాయి.
8.91.44
रत्नानि निधयः सर्वे वेदाश्चाख्यानपञ्चमाः ।
सोपवेदोपनिषदो व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४४ ॥
అన్ని రత్నాలు, నిధులు, ఇతిహాసాన్ని ఐదవదిగా కలిగిన వేదాలు, ఉపవేదాలు, ఉపనిషత్తులు కూడా కిరీటిని (అర్జునుని) ఆశ్రయించాయి.
8.91.45
वासुकिश्चित्रसेनश्च तक्षकश्चोपतक्षकः ।
महीवियज्जलचराः काद्रवेयाश्च सान्वयाः।
विषवन्तो महानागा वेगिनश्चार्जुनेऽभवन् ॥ ८.९१.४५ ॥
వాసుకి, చిత్రసేనుడు, తక్షకుడు, ఉపతక్షకుడు, భూమి, ఆకాశం, జలాల్లో సంచరించే కద్రువ సంతానం తమ వంశంతో, విషపూరిత మహానాగులు, వేగవంతమైన సర్పాలు—అందరూ అర్జునుని పక్షాన చేరారు.
8.91.46
ऐरावताः सौरभेया वैशालेयाश्च भोगिनः ।
एतेऽभवन्नर्जुनस्य पापाः सर्पाश्च कर्णतः ॥ ८.९१.४६ ॥
ఐరావతులు, సౌరభేయులు, వైశాలేయులు, పడగలు గల నాగులు—ఈ పాపులైన సర్పాలు కర్ణుని వైపు నుండి అర్జునునివి అయ్యాయి.
8.91.47
ईहामृगा व्यालमृगा मङ्गला मृगपक्षिणः ।
मङ्गलाः पशवश्चैव सिंहव्याघ्रास्तथैव च।
पार्थस्य विजये राजन्सर्व एव समाश्रिताः ॥ ८.९१.४७ ॥
ఈహామృగాలు, వ్యాలమృగాలు, మంగళ మృగాలు, పక్షులు, మంగళ పశువులు, సింహాలు, పులులు కూడా—ఓ రాజా, పార్థుని విజయంలో అందరూ అతనిని ఆశ్రయించారు.
8.91.48
वसवो मरुतः साध्या रुद्रा देवाश्विनावपि ।
अग्नी रुद्रश्च सोमश्च पन्नगाश्च दिशो दश।
कर्णतः समपद्यन्त श्वसृगालवयांसि च ॥ ८.९१.४८ ॥
వసువులు, మరుతులు, సాధ్యులు, రుద్రులు, అశ్వినీ దేవతలు కూడా, అగ్ని, రుద్రుడు, సోముడు, సర్పాలు, పది దిక్కులు కర్ణుని వైపు నుండి మారాయి; కుక్కలు, నక్కలు, పక్షులు కూడా.
8.91.49
वसवश्च महेन्द्रेण मरुतश्च सहाग्निना ।
धनञ्जयस्य ते वर्गा आदित्याः कर्णतोऽभवन् ॥ ८.९१.४९ ॥
వసువులు మహేంద్రునితో, మరుత్తులు అగ్నితో కలిసి, ధనంజయుని ఆ గణాలు, ఆదిత్యులు కర్ణుని నుండి పుట్టారు.
8.91.50
देवताः पितृभिः सार्धमृषिभिश्च परन्तप ।
तुम्बुरुप्रमुखाः सर्वे गन्धर्वा भरतर्षभ।
यमौ वैश्रवणश्चैव वरुणश्च यतोऽर्जुनः ॥ ८.९१.५० ॥
శత్రుసంహారీ, పితృదేవతలు ఋషులతో కలిసి దేవతలు, తుంబురుడు ముఖ్యులైన గంధర్వులందరూ, భరతశ్రేష్ఠా, ఇద్దరు యములు, వైశ్రవణుడు, వరుణుడు — వీరంతా అర్జునుని వలన ఉద్భవించారు.
8.91.51
देवर्षिब्रह्मर्षिगणाः सर्वे च खचराश्च ये ।
प्रालेयाः सहमौनेयाः शुभाश्चाप्सरसां गणाः ॥ ८.९१.५१ ॥
దేవర్షులు, బ్రహ్మర్షుల గణాలన్నీ, ఆకాశచారులైనవారు, ప్రాలేయులు, మౌనేయులతో కలిసి, శుభప్రదులైన అప్సరసల గణాలు.
8.91.52
सहाप्सरोभिः शुभ्राभिर्देवदूताश्च गुह्यकाः ।
किरीटिनं संश्रिताः स्म पुण्यगन्धा मनोरमाः ॥ ८.९१.५२ ॥
తెల్లని అప్సరసలతో కలిసి, దేవదూతలు, గుహ్యకులు కూడా కిరీటి (అర్జునుని) ఆశ్రయించారు — పవిత్ర సువాసన కలవారు, మనోహరులు.
8.91.53
अमनोज्ञाश्च ये गन्धास्ते सर्वे कर्णमाश्रिताः ।
विपरीतान्यनिष्टानि भवन्ति विनशिष्यताम् ॥ ८.९१.५३ ॥
అమనోజ్ఞమైన సువాసనలన్నీ కర్ణుని ఆశ్రయించాయి; నశించబోయే వారికి విపరీతమైన, అశుభ పరిణామాలు కలుగుతాయి.
8.91.54
ये त्वन्तकाले पुरुषं विपरीतमुपाश्रितम् ।
प्रविशन्ति नरं क्षिप्रं मृत्युकालेऽभ्युपागते।
ते भावाः सहिताः कर्णं प्रविष्टाः सूतनन्दनम् ॥ ८.९१.५४ ॥
అంతకాలంలో విపరీత స్థితిలో ఉన్న మనిషిలోకి మృత్యుకాలం సమీపించినప్పుడు త్వరగా ప్రవేశించే ఆ భావాలన్నీ కలిసి సూతపుత్రుడైన కర్ణునిలో ప్రవేశించాయి.
8.91.55
ओजस्तेजश्च सिद्धिश्च प्रहर्षः सत्यविक्रमौ ।
मनस्तुष्टिर्जयश्चापि तथाऽऽनन्दो नृपोत्तम ॥ ८.९१.५५ ॥
ఓజస్సు, తేజస్సు, సిద్ధి, హర్షం, సత్య పరాక్రమం, మనస్సు యొక్క తృప్తి, జయం, అలాగే ఆనందం — ఓ నృపోత్తమా.
8.91.56
ईदृशार्नि नरव्याघ् तस्मिन्सङ्ग्रामसागरे ।
निमित्तानि च शुभ्राणि विविशुर्जिष्णुमाहवे ॥ ८.९१.५६ ॥
ఓ నరవ్యాఘ్రా! ఆ యుద్ధ సముద్రంలో ఇటువంటి శుభ శకునాలు జిష్ణువైన అర్జునునిలో ప్రవేశించాయి.
8.91.57
ऋषयो ब्राह्मणैः सार्धमभजन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.५७ ॥
ఋషులు బ్రాహ్మణులతో కలిసి కిరీటధారి అర్జునుని ఆశ్రయించారు.
8.91.58
ततो देवगणैः सार्धं सिद्धाश्च सह चारणैः ।
द्विधा भूता महाराज व्याश्रयन्त नरोत्तमौ ॥ ८.९१.५८ ॥
ఆ తర్వాత దేవగణాలతో, సిద్ధులు చారణులతో కలిసి రెండు భాగాలుగా విడిపోయి, మహారాజా, ఆ ఇద్దరు నరోత్తములను ఆశ్రయించారు.
8.91.59
विमानानि विचित्राणि गुणवन्ति च सर्वशः ।
समारुह्य समाजग्मुर्द्वैरथं कर्णपार्थयोः।
अन्तरिक्षे महाराज देवगन्धर्वराक्षसाः ॥ ८.९१.५९ ॥
విచిత్రమైన, సర్వవిధాలా శ్రేష్ఠమైన విమానాలనెక్కి, కర్ణార్జునుల ద్వైరథాన్ని చూడటానికి దేవ, గంధర్వ, రాక్షసులు ఆకాశంలో సమకూడారు, మహారాజా.
8.91.60
एवं सर्वेषु भूतेषु द्विधा भूतेषु भारत ।
आशंसमानेषु जयं राधेयस्यार्जुनस्य च।
विमानायुतसम्बाधमाकाशमभवत्तदा ॥ ८.९१.६० ॥
ఓ భరతవంశీయుడా, ఈ విధంగా సమస్త ప్రాణులు రెండుగా విడిపోయి, రాధేయుడైన కర్ణునికి, అర్జునునికి జయం ఆశిస్తుండగా, అప్పుడు ఆకాశం పదివేల విమానాలతో నిండిపోయింది.
8.91.61
ईहामृगव्यालमृगैर्दिपाश्वरथपङ्क्तिभिः ।
ऊह्यमानाः परे मेघैर्वायुना च मनीषिणः।
दिदृक्षवः समाजग्मुः कर्णार्जुनसमागमम् ॥ ८.९१.६१ ॥
తోడేళ్ళు, హింస్ర జంతువులు, జింకలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథ శ్రేణులతో, మేఘాలు మరియు వాయువుచే మోసుకుపోబడిన జ్ఞానులు కర్ణార్జునుల సమాగమాన్ని చూడాలని కోరి చేరుకున్నారు.
8.91.62
देवदानवगन्धर्वा नागयक्षपतत्रिणः ।
महर्षयो देवगणाः पितरश्च स्वधाभुजः ॥ ८.९१.६२ ॥
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, నాగులు, యక్షులు, పక్షులు, మహర్షులు, దేవగణాలు, స్వధాభోజులైన పితృదేవతలు.
8.91.63
तपोविद्यौषधीसिदधा नानारूपाम्बरत्विषः ।
अन्तरिक्षे महाराज विवदन्तोऽवतस्थिरे ॥ ८.९१.६३ ॥
తపస్సు, విద్య, ఔషధాల వలన సిద్ధులైనవారు, నానా రూపాలు, వస్త్ర కాంతులు కలవారు, ఓ మహారాజా, ఆకాశంలో వాదించుకుంటూ నిలిచారు.
8.91.64
ब्रह्मा ब्रह्मर्षिभिः सार्धं प्रजापतिभिरेव च ।
आस्थितो यानमाकाशे दिव्यं तेजः समागताः ॥ ८.९१.६४ ॥
బ్రహ్మ, బ్రహ్మర్షులు, ప్రజాపతులతో కలిసి ఆకాశంలో దివ్య వాహనమెక్కి, దివ్య తేజస్సుతో చేరుకున్నారు.
8.91.65
ततः प्रजापतिस्तूर्णमाजगाम महामते ।
द्वैरथं युधि तं द्रुष्टं कर्णपाण्डवयोस्तदा ॥ ८.९१.६५ ॥
అప్పుడు ప్రజాపతి వేగంగా వచ్చారు, ఓ మహామతీ. కర్ణ-పాండవుల ఆ యుద్ధంలోని ద్వంద్వయుద్ధాన్ని చూడటానికి.
8.91.66
विजित्य कर्णः स्विदिमां वसुन्धरा… ।
मथार्जुनः स्वित्प्रतिपद्यतेऽखिलाम्।
इतीश्वरस्यापि बभूव संशयः ।
प्रजापतेः प्रेक्ष्य तयोर्महद्बलम् ॥ ८.९१.६६ ॥
కర్ణుడు ఈ భూమిని జయిస్తాడా… లేక అర్జునుడు సమస్త భూమిని పొందుతాడా? — ఈ విధంగా ఈశ్వరుడికీ (ప్రజాపతికీ) సందేహం కలిగింది, వారిద్దరి మహాబలాన్ని చూసి.