มหาภารตะ · อัธยายะ 8.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.91.1
वृषसेनं हतं दृष्ट्वा क्रोधामर्षसमन्वितः ।
पुत्रशोकोद्भवं वारि नेत्राभ्यां समवासृजत् ॥ ८.९१.१ ॥
เมื่อเห็นวฤษเสนถูกฆ่าแล้ว ท้าวเธอเต็มไปด้วยความโกรธและความไม่อดทน จึงหลั่งน้ำตาอันเกิดจากความโศกเศร้าถึงบุตรชาย ออกจากดวงเนตรทั้งสอง
8.91.2
रथेन कर्णस्तेजस्वी जगामाभिमुखो रिपुम् ।
युद्धायामर्पताम्राक्षः समाहूय धनञ्जयम् ॥ ८.९१.२ ॥
กรรณะผู้รุ่งเรืองขับรถศึกเข้าเผชิญหน้าศัตรู ดวงตาแดงก่ำด้วยความไม่อดทน ท้าให้ธนัญชัยออกรบ
8.91.3
तौ रथौ सूर्यसङ्काशौ वैयाघ्रपरिवारितौ ।
समेतौ ददृशुस्तत्र द्वाविवार्कौ समुद्गतौ ॥ ८.९१.३ ॥
รถศึกทั้งสองนั้นงดงามดุจดวงอาทิตย์ มีนักรบเสือล้อมรอบ ได้เห็นมาพบกันที่นั่น ดุจอาทิตย์สองดวงที่ขึ้นมาพร้อมกัน
8.91.4
श्वेताश्वौ पुरुषादित्यावास्थितावरिमर्दनौ ।
शुशुभाते महात्मानौ चन्द्रादित्यौ यथा दिवि।
रथौ चतुर्भिर्जलदैर्भगमित्राविवाम्बरे ॥ ८.९१.४ ॥
ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสอง ผู้เป็นดวงอาทิตย์ในหมู่มนุษย์ ผู้บดขยี้ศัตรู มีม้าสีขาว ได้ส่องแสงรุ่งเรือง ดุจพระจันทร์และพระอาทิตย์บนท้องฟ้า รถศึกทั้งสองดุจภคและมิตร ที่มีเมฆสี่ก้อนล้อมรอบบนท้องนภา
8.91.5
तौ दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः सर्वसैन्यानि मारिष ।
त्रैलोक्यविजये यत्ताविन्द्रवैरोचनाविव ॥ ८.९१.५ ॥
ข้าแต่มาริษะ เมื่อเห็นทั้งสองนั้น กองทัพทั้งปวงก็ตกอยู่ในความอัศจรรย์ ดุจอินทร์และวิโรจนะที่ต่อสู้เพื่อชัยชนะเหนือโลกทั้งสาม
8.91.6
रथज्यातलनिर्हादैर्बाणशङ्खरवैस्तथा ।
तौ रथावभ्यधावन्त क्षत्रियाः सर्व एव हि ॥ ८.९१.६ ॥
ด้วยเสียงสายธนูดังกึกก้อง เสียงรถศึกคำรามและเสียงลูกศรกับสังข์ นักรบกษัตริย์ทั้งปวงก็พุ่งเข้าหารถศึกทั้งสองนั้น
8.91.7
ध्वजावालोक्य वीराणां विस्मयः समपद्यत ।
हस्तिकक्ष्यां च कर्णस्य वानरं च किरीटिनः ॥ ८.९१.७ ॥
เมื่อเห็นธงของนักรบทั้งหลาย ความอัศจรรย์ก็บังเกิดขึ้นในหมู่วีรบุรุษ คือธงรูปเชือกคาดช้างของกรรณะ และธงรูปลิงของผู้สวมมงกุฎ (อรชุน)
8.91.8
तौ रथौ सम्प्रसक्तौ तु दृष्ट्वा भारत पार्थिवाः ।
सिंहनादरवांश्चक्रुः साधुवादांश्च पुष्कलान् ॥ ८.९१.८ ॥
ข้าแต่ภารตะ เมื่อเห็นรถศึกทั้งสองที่เข้าประจัญบานกันอย่างดุเดือด บรรดากษัตริย์ก็คำรามดุจราชสีห์ และเปล่งเสียงสาธุการอย่างเต็มเปี่ยม
8.91.9
श्रुत्वा तयोर्द्वैरथं च तत्र योधाः सहस्रशः ।
चक्रुर्बाहुस्वनांश्चैव तथा बाणरवं महत् ॥ ८.९१.९ ॥
ได้ยินการดวลรถศึกของทั้งสองที่นั่น นักรบนับพันก็ตบแขนดังสนั่น และส่งเสียงลูกศรอันกึกก้องยิ่งใหญ่
8.91.10
आजघ्नुः कुरवस्तत्र वादित्राणि समन्ततः ।
राधेयमभितो दध्मुः शङ्खाञ्शतसहस्रशः ॥ ८.९१.१० ॥
ที่นั่นชาวกุรุตีเครื่องดนตรีทุกด้าน และเป่าสังข์นับแสนรอบตัวบุตรแห่งราธา
8.91.11
तथैव पाण्डवाः सर्वे हर्षयन्तो धनञ्जयम् ।
तूर्यशङ्खनिनादेन दिशः सर्वा व्यनादयन् ॥ ८.९१.११ ॥
ฝ่ายปาณฑพทั้งหมดก็เช่นกัน ยังให้ธนัญชัยชื่นชม และทำให้ทิศทั้งปวงกึกก้องด้วยเสียงแตรและสังข์
8.91.12
क्ष्वेलितास्फोटितोत्क्रुष्टैस्तुमुलं सर्वतोऽभवत् ।
बाहुशब्दैश्च शूराणां कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.१२ ॥
ในการประจัญหน้ากันของกรรณะกับอรชุน เกิดความวุ่นวายรอบด้านด้วยเสียงคำรามและเสียงตบ เสียงตะโกนร้อง และเสียงแขนของวีรบุรุษ
8.91.13
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ रथस्थौ रथिनां वरौ ।
प्रगृहीतमहाचापौ शरशक्तिध्वजायुतौ ॥ ८.९१.१३ ॥
เมื่อเห็นบุรุษเสือทั้งสองนั้นยืนอยู่บนรถศึก ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบรถศึก ถือคันธนูใหญ่ยกขึ้น พร้อมด้วยลูกศร หอก และธง
8.91.14
वर्मिणौ बद्धनिस्त्रिंशौ श्वेताश्वौ शङ्खशोभितौ ।
तूणीरवसम्पन्नौ द्वावप्येतौ सुदर्शनौ ॥ ८.९१.१४ ॥
ทั้งสองสวมเกราะ มีดาบคาดอยู่ มีม้าสีขาว ประดับด้วยสังข์ มีแล่งลูกศรพร้อมสรรพ ทั้งสองนั้นงดงามน่าชม
8.91.15
रक्तचन्दनदिग्धाङ्गौ समदौ गोवृषाविव ।
चापविद्युद्ध्वजोपेतौ शस्त्रसम्पत्तियोधिनौ ॥ ८.९१.१५ ॥
ร่างกายทาด้วยจันทน์แดง เปี่ยมด้วยความฮึกเหิม ดุจวัวผู้ท่ามกลางฝูงวัว มีธนูสว่างดุจสายฟ้า และมีธง ทั้งสองเป็นนักรบผู้ถึงพร้อมด้วยอาวุธ
8.91.16
चामरव्यजनोपैतौ श्वेतच्छत्रोपशोभितौ ।
कृष्णशल्यरथोपेतौ तुल्यरूपौ महारथौ ॥ ८.९१.१६ ॥
มีพัดขนจามรีและพัดวีประกอบอยู่ ประดับด้วยฉัตรขาว มีรถศึกที่เทียมด้วยม้าดำ รูปร่างเหมือนกัน เป็นมหารถทั้งสอง
8.91.17
सिंहस्कन्धौ दीर्घभुजौ रक्ताक्षौ हेममालिनौ ।
सिंहस्कन्धप्रतीकाशौ व्यूढोरस्कौ महाबलौ।
अन्योन्यवधमिच्छन्तावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.१७ ॥
มีบ่าดุจราชสีห์ มีแขนยาว ดวงตาแดง สวมพวงมาลัยทอง มีบ่าคล้ายบ่าราชสีห์ มีอกกว้าง มีกำลังมหาศาล ต่างปรารถนาจะฆ่ากันและกัน ต่างแสวงหาชัยชนะเหนืออีกฝ่าย
8.91.18
अन्योन्यमभिधावन्तौ गोष्ठे गोवृषभाविव ।
प्रभिन्नाविव मातङ्गौ सुसंरब्धाविवाचलौ ॥ ८.९१.१८ ॥
พุ่งเข้าหากันและกัน ดุจวัวผู้ในคอกวัว ดุจช้างตกมัน ดุจภูเขาที่โกรธจัดอย่างรุนแรง
8.91.19
आशीविषशिशुप्रख्यौ यमकालान्तकोपमौ ।
इन्द्रवृत्राविव क्रुद्धौ सूर्यचन्द्रसमप्रभौ ॥ ८.९१.१९ ॥
ทั้งสองเหมือนงูพิษตัวเล็ก เหมือนยมและกาลผู้ทำลาย ดุจอินทร์กับวฤตระที่โกรธเกรี้ยว มีรัศมีเท่าเทียมดวงอาทิตย์และดวงจันทร์
8.91.20
महाग्रहाविव क्रुद्धौ युगान्ताय समुत्थितौ ।
देवगर्भौ देवसमौ देवतुल्यौ च रूपतः ॥ ८.९१.२० ॥
ทั้งสองดุจดาวเคราะห์ใหญ่ที่โกรธเกรี้ยว ลุกขึ้นเพื่อการสิ้นสุดของยุค เกิดจากครรภ์ของเทพ เท่าเทียมกับเทพ และเหมือนเทพทั้งในรูปลักษณ์
8.91.21
यदृच्छया समायातौ सूर्याचन्द्रमसौ यथा ।
बलिनौ समरे दृप्तौ नानाशस्त्रधरौ युधि ॥ ८.९१.२१ ॥
ราวกับโดยบังเอิญ ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์มาพบกัน ทั้งสองผู้ทรงพลัง ผู้ภาคภูมิ ถืออาวุธนานาชนิด มาประจันกันในสงคราม
8.91.22
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ शार्दूलाविव धिष्ठितौ ।
बभूव परमो हर्षस्तावकानां विशाम्पते ॥ ८.९१.२२ ॥
เมื่อเห็นทั้งสองเสือแห่งมนุษย์ยืนอยู่ราวกับเสือ ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ความยินดีอย่างยิ่งก็บังเกิดแก่ไพร่พลของพระองค์
8.91.23
संशयः सर्वभूतानां विजये समपद्यत ।
समेतौ पुरुषव्याघ्रौ प्रेक्ष्य कर्णधनञ्जयौ ॥ ८.९१.२३ ॥
เมื่อเห็นกรรณและธนัญชัย เสือแห่งมนุษย์ทั้งสองมาพบกัน ความไม่แน่ใจในชัยชนะก็บังเกิดแก่สรรพสัตว์ทั้งปวง
8.91.24
उभौ वरायुधधरावुभौ रणकृतश्रमौ ।
उभौ च बाहुशब्देन नादयन्तौ नभस्तलम् ॥ ८.९१.२४ ॥
ทั้งสองถืออาวุธอันวิเศษ ทั้งสองเหน็ดเหนื่อยจากการรบ และทั้งสองทำให้ท้องฟ้าก้องด้วยเสียงแขนของตน
8.91.25
उभौ विश्रुतकर्माणौ पौरुषेण बलेन च ।
उभौ च सदृशौ युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ८.९१.२५ ॥
ทั้งสองมีชื่อเสียงในผลงาน ด้วยความกล้าหาญและกำลัง และทั้งสองเสมอเท่าท้าวศัมพระแห่งอสูรและพระราชาแห่งเทวดาในการรบ
8.91.26
कार्तवीर्यसमौ चोभावुभौ दाशरथेः समौ ।
विष्णुवीर्यसमौ चोभावुभौ भवसमौ युधि ॥ ८.९१.२६ ॥
ทั้งสองเสมอเท่ากฤตวีรยะ ทั้งสองเสมอเท่าพระราม โอรสของท้าวทศรถ ทั้งสองเสมอเท่าพลานุภาพของพระวิษณุ และในการรบทั้งสองเสมอเท่าภวะ (พระศิวะ)
8.91.27
उभौ श्वेतहयौ राजन्रथप्रवरवाहिनौ ।
सारथिप्रवरौ चापि उभौ मद्रजनार्दनौ ॥ ८.९१.२७ ॥
ข้าแต่พระราชา ทั้งสองมีม้าขาวและขับรถศึกชั้นเลิศ ทั้งสองยังเป็นสารถีชั้นเลิศด้วย คือพระราชาแห่งมัทระและพระชนารทนะ
8.91.28
ततो दृष्ट्वा महाराज राजमानौ महारथौ ।
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयः समपद्यत ॥ ८.९१.२८ ॥
ข้าแต่มหาราช เมื่อเห็นมหารถทั้งสองที่รุ่งโรจน์นั้น ความพิศวงก็บังเกิดแก่หมู่สิทธะและจารณะ
8.91.29
धार्तराष्ट्रास्ततस्तूर्णं सबला भरतर्षभ ।
परिवव्रुर्महात्मानं कर्णमाहवशोभिनम् ॥ ८.९१.२९ ॥
ครานั้น ข้าแต่ผู้เป็นเสือแห่งภรตะ บุตรของธฤตราษฎร์พร้อมด้วยกองทัพรีบล้อมกรรณผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้เป็นเครื่องประดับแห่งการรบ
8.91.30
तथैव पाण्डवा दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
यमौ च चेकितानश्च प्रहृष्टाश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.९१.३० ॥
ปาณฑพเช่นกัน มีธฤษฏัทยุมนะนำหน้า พร้อมทั้งฝาแฝดและเจกิตานะ และประภัทรกะทั้งหลาย ต่างยินดีเมื่อเห็นเหตุการณ์นั้น
8.91.31
नानादेश्याश्च ये शूराः शिष्टा युद्धाभिनन्दिनः ।
ते सर्वे सहिता हृष्टाः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ८.९१.३१ ॥
บรรดาวีรบุรุษจากแดนต่าง ๆ ผู้เป็นคนดีและชื่นชอบการรบ ต่างพากันรวมกันด้วยความยินดีและล้อมธนัญชัยไว้
8.91.32
रिरक्षिषन्तः शथ्रुघ्नाः पत्त्यश्वरथकुञ्जराः ।
धनञ्जयस्य विजये धृताः कर्णवधेऽपि च ॥ ८.९१.३२ ॥
ผู้ปรารถนาจะคุ้มครองชัยชนะของอรชุน ทั้งทหารราบ พลม้า พลรถ และพลช้าง ผู้สังหารศัตรู ก็ยืนหยัดมั่นคง แม้เพื่อการสังหารกรรณด้วย
8.91.33
तथैव तावकाः सर्वे यत्ताः सेनाप्रहारिणः ।
दुर्योधनमुखा राजन्कर्णं जुगुपुराहवे ॥ ८.९१.३३ ॥
ฝ่ายไพร่พลของพระองค์ทั้งหมดก็เช่นกัน พร้อมรบและโจมตีกองทัพ มีทุรโยธน์นำหน้า ข้าแต่พระราชา ต่างคุ้มกันกรรณไว้ในการรบ
8.91.34
तावकानां रणे कर्णो ग्लहो ह्यासीद्विशाम्पते ।
तथैव पाण्डवेयानां ग्लहः पार्थोऽभवत्तदा ॥ ८.९१.३४ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ในการรบ กรรณเป็นเดิมพันของฝ่ายพระองค์โดยแท้ และเช่นกัน ฝ่ายปาณฑพในครานั้น ปารถ (อรชุน) ก็เป็นเดิมพัน
8.91.35
तयोस्तु सभ्यास्तत्रासन्प्रेक्षकाश्चाभवन्युधि ।
तत्रैषां ग्लहमानानां ध्रुवौ जयपराजयौ ॥ ८.९१.३५ ॥
ในการรบนั้นมีผู้ตัดสินและผู้เฝ้าดูของทั้งสองฝ่าย สำหรับผู้เดิมพันเหล่านี้ ชัยชนะและความปราชัยเป็นสิ่งที่แน่นอน
8.91.36
ताभ्यां द्यतं समासक्तं विजयायेतराय वा ।
अस्माकं पाण्डवानां च स्थितानां रणमूर्धनि ॥ ८.९१.३६ ॥
โดยทั้งสองนั้น การเล่นพนันได้เริ่มขึ้น เพื่อชัยชนะหรือความพ่ายแพ้ สำหรับฝ่ายเรา และสำหรับปาณฑพผู้ยืนอยู่หน้าสนามรบ
8.91.37
तौ तु स्थितौ महाराज समरे युद्धशालिनौ ।
अन्योन्यं प्रतिसंरब्धावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ ८.९१.३७ ॥
ข้าแต่มหาราช ทั้งสองยืนอยู่ในสงคราม ผู้มีความชำนาญในการรบ โกรธเคืองกันและกันอย่างรุนแรง ปรารถนาความตายของกันและกัน
8.91.38
तावुमौ प्रजिहीर्षन्ताविन्द्रवृत्राविव प्रभो ।
भीमरूपधरावास्तां महाधूमाविव ग्रहौ ॥ ८.९१.३८ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ ทั้งสองนั้น ปรารถนาจะสังหารกันและกัน เหมือนอินทร์และวฤตระ ทั้งสองทรงรูปอันน่าสะพรึงกลัว เหมือนดาวเคราะห์สองดวงที่มีควันมาก
8.91.39
ततोऽन्तरिक्षे सञ्जज्ञे विवादो भरतर्षभ ।
मिथो भेदाश्च भूतानामासन्कर्णार्जुनान्तरे ॥ ८.९१.३९ ॥
ครานั้น ข้าแต่ผู้เป็นเสือแห่งภรตะ ความขัดแย้งก็เกิดขึ้นในท้องฟ้า และความแตกแยกในหมู่สัตว์ทั้งหลายก็เกิดขึ้นระหว่างกรรณกับอรชุน
8.91.40
व्याश्रयन्त द्विधा भिन्नाः सर्वे लोकास्तु मारिष ।
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः।
प्रतिपक्षग्रहं चक्रुः कर्णार्जुनसमागमे ॥ ८.९१.४० ॥
ข้าแต่ท่านผู้ประเสริฐ บรรดาโลกทั้งหลายถูกแบ่งเป็นสองฝ่ายและเข้าข้าง ทั้งเทวดา ทานพ คนธรรพ์ ปิศาจ นาค และรากษส ต่างถือข้างตรงข้ามเมื่อการประจันหน้าระหว่างกรรณกับอรชุนเกิดขึ้น
8.91.41
द्यौरासीत्कर्णपक्षेऽत्र सनक्षत्रा विशाम्पते ।
भूर्विशाला पार्थमाता पुत्रस्य जयकाङ्क्षिणी ॥ ८.९१.४१ ॥
ข้าแต่จอมคน ฟ้าพร้อมดวงดาวเอนเอียงไปทางฝ่ายกรรณะ ส่วนแผ่นดินอันกว้างใหญ่ มารดาของปารถะ ปรารถนาชัยชนะของบุตรของนาง
8.91.42
सागराश्चैव गिरयः सरितश्च नरोत्तम ।
महीजा जलजाश्चैव व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ มหาสมุทร ขุนเขา และแม่น้ำทั้งหลาย ทั้งที่เกิดจากแผ่นดินและที่เกิดจากน้ำ ต่างพึ่งพิงอรชุนผู้สวมมงกุฎ
8.91.43
असुरा यातुधानाश्च गुह्यकाश्च परन्तप ।
कर्णः समभवद्यत्र खेचराणि वयांसि च ॥ ८.९१.४३ ॥
ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู อสูร ยาตุธานะ และกุหยกะ ก็มาอยู่ฝ่ายกรรณะ รวมทั้งนกทั้งหลายที่บินท่องฟ้าด้วย
8.91.44
रत्नानि निधयः सर्वे वेदाश्चाख्यानपञ्चमाः ।
सोपवेदोपनिषदो व्याश्रयन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.४४ ॥
อัญมณีและขุมทรัพย์ทั้งปวง พระเวทพร้อมอาขยานเป็นลำดับที่ห้า รวมทั้งอุปเวทและอุปนิษัท ต่างพึ่งพิงอรชุนผู้สวมมงกุฎ
8.91.45
वासुकिश्चित्रसेनश्च तक्षकश्चोपतक्षकः ।
महीवियज्जलचराः काद्रवेयाश्च सान्वयाः।
विषवन्तो महानागा वेगिनश्चार्जुनेऽभवन् ॥ ८.९१.४५ ॥
วาสุกิ จิตรเสนะ ตักษกะ และอุปตักษกะ บรรดาบุตรของกัทรูผู้เคลื่อนที่บนแผ่นดิน ในอากาศ และในน้ำ พร้อมด้วยเครือญาติ งูใหญ่มีพิษและงูว่องไวทั้งหลาย ต่างตกเป็นของอรชุนทั้งสิ้น
8.91.46
ऐरावताः सौरभेया वैशालेयाश्च भोगिनः ।
एतेऽभवन्नर्जुनस्य पापाः सर्पाश्च कर्णतः ॥ ८.९१.४६ ॥
ไอราวตะ เสาระเภยะ ไวศาเลยะ และงูแผ่แม่เบี้ยทั้งหลาย งูบาปเหล่านี้ตกเป็นของอรชุนจากฝ่ายกรรณะ
8.91.47
ईहामृगा व्यालमृगा मङ्गला मृगपक्षिणः ।
मङ्गलाः पशवश्चैव सिंहव्याघ्रास्तथैव च।
पार्थस्य विजये राजन्सर्व एव समाश्रिताः ॥ ८.९१.४७ ॥
อีหามฤคะ วยาฬมฤคะ สัตว์และนกอันเป็นมงคล และโคอันเป็นมงคล ทั้งสิงห์และเสือโคร่งก็เช่นกัน ข้าแต่พระราชา สิ่งทั้งปวงเหล่านี้ต่างพึ่งพิงชัยชนะของปารถะ
8.91.48
वसवो मरुतः साध्या रुद्रा देवाश्विनावपि ।
अग्नी रुद्रश्च सोमश्च पन्नगाश्च दिशो दश।
कर्णतः समपद्यन्त श्वसृगालवयांसि च ॥ ८.९१.४८ ॥
วสุทั้งหลาย มรุตทั้งหลาย สาธยะ รุทรทั้งหลาย เทพอัศวินทั้งสอง พระอัคนี พระรุทร พระโสม งูทั้งหลาย และทิศทั้งสิบ ต่างตกไปอยู่ฝ่ายกรรณะ ทั้งสุนัข หมาจิ้งจอก และนกทั้งหลายก็เช่นกัน
8.91.49
वसवश्च महेन्द्रेण मरुतश्च सहाग्निना ।
धनञ्जयस्य ते वर्गा आदित्याः कर्णतोऽभवन् ॥ ८.९१.४९ ॥
วสุทั้งหลายพร้อมพระมเหนทร และมรุตทั้งหลายพร้อมพระอัคนี กลุ่มเหล่านั้นของธนัญชัย รวมทั้งอาทิตย์ทั้งหลาย ล้วนมาอยู่ฝ่ายกรรณะ
8.91.50
देवताः पितृभिः सार्धमृषिभिश्च परन्तप ।
तुम्बुरुप्रमुखाः सर्वे गन्धर्वा भरतर्षभ।
यमौ वैश्रवणश्चैव वरुणश्च यतोऽर्जुनः ॥ ८.९१.५० ॥
ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู เทพทั้งหลายพร้อมด้วยบรรพบุรุษและฤๅษี คนธรรพ์ทั้งปวงที่มีตุมบุรุเป็นประธาน ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ ยมทั้งสองพระองค์ ไวศรวณ และวรุณ ทั้งหมดนี้มาจากอรชุน
8.91.51
देवर्षिब्रह्मर्षिगणाः सर्वे च खचराश्च ये ।
प्रालेयाः सहमौनेयाः शुभाश्चाप्सरसां गणाः ॥ ८.९१.५१ ॥
หมู่เทวฤๅษีและพรหมฤๅษีทั้งปวง และผู้ท่องฟ้าทั้งหลาย ประเลยะพร้อมด้วยเมาเนยะ และหมู่อัปสรผู้เป็นมงคล
8.91.52
सहाप्सरोभिः शुभ्राभिर्देवदूताश्च गुह्यकाः ।
किरीटिनं संश्रिताः स्म पुण्यगन्धा मनोरमाः ॥ ८.९१.५२ ॥
พร้อมด้วยอัปสรผู้รุ่งเรือง เทพทูต และกุหยกะทั้งหลาย ต่างพึ่งพิงผู้สวมมงกุฎ มีกลิ่นหอมอันบริสุทธิ์และชวนใจ
8.91.53
अमनोज्ञाश्च ये गन्धास्ते सर्वे कर्णमाश्रिताः ।
विपरीतान्यनिष्टानि भवन्ति विनशिष्यताम् ॥ ८.९१.५३ ॥
กลิ่นที่ไม่น่าพอใจทั้งหมดพึ่งพิงกรรณะ สำหรับผู้ที่กำลังจะพินาศ สิ่งที่ตรงข้ามและไม่เป็นมงคลย่อมเกิดขึ้น
8.91.54
ये त्वन्तकाले पुरुषं विपरीतमुपाश्रितम् ।
प्रविशन्ति नरं क्षिप्रं मृत्युकालेऽभ्युपागते।
ते भावाः सहिताः कर्णं प्रविष्टाः सूतनन्दनम् ॥ ८.९१.५४ ॥
สภาวะทั้งหลายที่เข้าสู่บุรุษผู้มีจิตตรงข้ามในยามสิ้นอายุ เมื่อเวลามรณะมาถึง สภาวะเหล่านั้นทั้งหมดได้เข้าสู่กรรณะ บุตรของสารถี
8.91.55
ओजस्तेजश्च सिद्धिश्च प्रहर्षः सत्यविक्रमौ ।
मनस्तुष्टिर्जयश्चापि तथाऽऽनन्दो नृपोत्तम ॥ ८.९१.५५ ॥
พลัง ความรุ่งโรจน์ ความสำเร็จ ความยินดี ความกล้าหาญที่แท้จริง ความพอใจแห่งใจ ชัยชนะ และความสุขใจด้วย ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์
8.91.56
ईदृशार्नि नरव्याघ् तस्मिन्सङ्ग्रामसागरे ।
निमित्तानि च शुभ्राणि विविशुर्जिष्णुमाहवे ॥ ८.९१.५६ ॥
ข้าแต่เสือในหมู่มนุษย์ นิมิตอันสว่างไสวเช่นนี้ ได้เข้าสู่อรชุนผู้ชนะในมหาสมุทรแห่งการรบนั้น
8.91.57
ऋषयो ब्राह्मणैः सार्धमभजन्त किरीटिनम् ॥ ८.९१.५७ ॥
บรรดาฤๅษีพร้อมด้วยพราหมณ์ ต่างพึ่งพิงอรชุนผู้สวมมงกุฎ
8.91.58
ततो देवगणैः सार्धं सिद्धाश्च सह चारणैः ।
द्विधा भूता महाराज व्याश्रयन्त नरोत्तमौ ॥ ८.९१.५८ ॥
ครั้งนั้น หมู่เทพพร้อมด้วยสิทธะและจารณะ แยกออกเป็นสองฝ่าย ข้าแต่มหาราชา ต่างพึ่งพิงบุรุษผู้ประเสริฐทั้งสองนั้น
8.91.59
विमानानि विचित्राणि गुणवन्ति च सर्वशः ।
समारुह्य समाजग्मुर्द्वैरथं कर्णपार्थयोः।
अन्तरिक्षे महाराज देवगन्धर्वराक्षसाः ॥ ८.९१.५९ ॥
ข้าแต่มหาราชา เหล่าเทพ คนธรรพ์ และรากษสขึ้นประทับยานวิมานอันวิจิตรและงดงามทุกประการ มาประชุมกันในอากาศ เพื่อดูการประลองยุทธ์เดี่ยวระหว่างกรรณะกับปารถะ
8.91.60
एवं सर्वेषु भूतेषु द्विधा भूतेषु भारत ।
आशंसमानेषु जयं राधेयस्यार्जुनस्य च।
विमानायुतसम्बाधमाकाशमभवत्तदा ॥ ८.९१.६० ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ สรรพสัตว์ทั้งปวงแยกเป็นสองฝ่าย ต่างหวังชัยชนะให้แก่กรรณะบุตรของราธา และอรชุน ครั้งนั้นท้องฟ้าเต็มไปด้วยวิมานนับหมื่น
8.91.61
ईहामृगव्यालमृगैर्दिपाश्वरथपङ्क्तिभिः ।
ऊह्यमानाः परे मेघैर्वायुना च मनीषिणः।
दिदृक्षवः समाजग्मुः कर्णार्जुनसमागमम् ॥ ८.९१.६१ ॥
ผู้มีปัญญาทั้งหลายพากันมาดูการพบกันของกรรณะและอรชุน ขี่ไปบนเมฆและลมพัดพา มีฝูงสัตว์ร้ายอย่างหมาป่า สิงโต และกวาง มีแถวช้าง ม้า และรถรบ
8.91.62
देवदानवगन्धर्वा नागयक्षपतत्रिणः ।
महर्षयो देवगणाः पितरश्च स्वधाभुजः ॥ ८.९१.६२ ॥
เทพ ทานพ คนธรรพ์ นาค ยักษ์ และนก มหาฤๅษี หมู่เทพ และปิตฤทั้งหลายผู้รับเครื่องบูชาสวธา
8.91.63
तपोविद्यौषधीसिदधा नानारूपाम्बरत्विषः ।
अन्तरिक्षे महाराज विवदन्तोऽवतस्थिरे ॥ ८.९१.६३ ॥
บรรดาผู้สำเร็จด้วยตบะ วิทยา และยาสมุนไพร มีรูปร่างและเครื่องนุ่งห่มอันรุ่งเรืองต่างๆ กัน ต่างยืนอยู่บนท้องฟ้าโต้เถียงกัน ข้าแต่มหาราชา
8.91.64
ब्रह्मा ब्रह्मर्षिभिः सार्धं प्रजापतिभिरेव च ।
आस्थितो यानमाकाशे दिव्यं तेजः समागताः ॥ ८.९१.६४ ॥
พระพรหมพร้อมด้วยพรหมฤๅษีและเหล่าประชาบดี ประทับบนยานทิพย์ในท้องฟ้า มาประชุมกันด้วยรัศมีทิพย์
8.91.65
ततः प्रजापतिस्तूर्णमाजगाम महामते ।
द्वैरथं युधि तं द्रुष्टं कर्णपाण्डवयोस्तदा ॥ ८.९१.६५ ॥
ครั้งนั้น ประชาบดีรีบเสด็จมา ข้าแต่ผู้มีจิตใหญ่ เพื่อทอดพระเนตรการรบตัวต่อตัวในสงครามระหว่างกรรณะกับปาณฑพ
8.91.66
विजित्य कर्णः स्विदिमां वसुन्धरा… ।
मथार्जुनः स्वित्प्रतिपद्यतेऽखिलाम्।
इतीश्वरस्यापि बभूव संशयः ।
प्रजापतेः प्रेक्ष्य तयोर्महद्बलम् ॥ ८.९१.६६ ॥
กรรณะจะพิชิตแผ่นดินนี้ได้หรือไม่… หรืออรชุนจะได้ครอบครองทั้งหมดหรือ แม้แต่พระผู้เป็นเจ้าก็ยังเกิดความสงสัย เมื่อทรงเห็นกำลังอันยิ่งใหญ่ของทั้งสองนั้น