Mahābhārata · Adhyāya 8.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.94.1
तद्देतनागासुरसिद्धयक्षै… ।
र्गन्धर्वरक्षोप्सरसां च सङ्घैः।
ब्रह्मर्षिराजर्षिसुपर्णजुष्टं ।
बभौ वियद्विस्मयनीयरूपम् ॥ ८.९४.१ ॥
Servido por las multitudes de dioses, nāgas, asuras, siddhas y yakṣas… de gandharvas, rākṣasas y apsarases, y por los sabios brahmanes, los sabios reales y los garudas, el cielo brilló con una forma asombrosa.
8.94.2
नानद्यमानं निनदैर्मनोज्ञै… ।
र्वादित्रगीतस्तुतिनृत्यहासैः।
सर्वेऽन्तरिक्षं ददृशुर्मनुष्याः ।
खस्थाश्च तद्विस्मयनीयरूपम् ॥ ८.९४.२ ॥
Resonando con sonidos agradables… con instrumentos, cantos, alabanzas, danzas y risas, todos los hombres contemplaron el cielo, y los que estaban en el cielo contemplaron aquella forma asombrosa.
8.94.3
ततः प्रहृष्टाः कुरुपाण्डुयोधा ।
वादित्रशङ्खस्वनसिंहनादैः।
विनादयन्तो वसुधां दिशश्च ।
स्वनेन सर्वान्द्विषतो निजघ्नुः ॥ ८.९४.३ ॥
Entonces, los guerreros de los Kuru y los Pāṇḍu, regocijados, haciendo resonar la tierra y las direcciones con el sonido de instrumentos, caracolas y rugidos de león, abatieron a todos sus enemigos con aquel estruendo.
8.94.4
नराश्वमातङ्गरथैः समाकुलं ।
शरासिशक्त्यृष्टिनिपातदुःसहम्।
अभीरुजुष्टं हतदेहसङ्कुलं ।
रणाजिरं लोहितमाबभौ तदा ॥ ८.९४.४ ॥
Atestado de hombres, caballos, elefantes y carros, insoportable por la caída de flechas, espadas, lanzas y jabalinas, frecuentado por los valientes, cubierto de cuerpos muertos, el campo de batalla brilló entonces teñido de rojo con sangre.
8.94.5
परस्परं प्रावृणुतां सुदंशितौ ॥ ८.९४.५ ॥
Los dos, bien acorazados, se cubrieron mutuamente.
8.94.6
ततस्त्वदीयाश्च परे च सायकैः ।
कृतेऽन्धकारे ददृशुर्न किञ्चन।
भयातुरा एकरथौ समाश्रयं… ।
स्ततोऽभवत्त्वद्भुतमेव सर्वतः ॥ ८.९४.६ ॥
Entonces tus hombres y los demás, en la oscuridad creada por las flechas, no vieron nada; aterrorizados, buscaron refugio en un solo carro… y entonces ciertamente ocurrió un prodigio por todas partes.
8.94.7
ततोऽस्त्रमस्त्रेण परस्परं तौ ।
विधूय वाताविव पूर्वपश्चिमौ।
घनान्धकारे वितते तमोनुदौ ।
यथोदितौ तद्वदतीव रेजतुः ॥ ८.९४.७ ॥
Entonces ambos, arma contra arma, se enfrentaron entre sí, como los vientos del este y del oeste que dispersan la densa oscuridad; tal como habían surgido, así resplandecieron en extremo.
8.94.8
न चाभिसर्तव्यमिति प्रचोदिताः ।
परे त्वदीयाश्च तथाऽवतस्थिरे।
महारथौ तौ परिवार्य सर्वतः ।
सुरासुराः शम्बरवासवाविव ॥ ८.९४.८ ॥
Instigados con la orden de que no debían acercarse, los demás y los tuyos se mantuvieron a un lado, rodeando por todas partes a aquellos dos grandes guerreros de carro, como los dioses y los demonios rodean a Śambara y a Vāsava.
8.94.9
मृदङ्गभेरीपणवानकस्वनै… ।
र्निनादिते वाहनशङ्खनिस्वनैः।
तौ सिंहनादैर्बभतुर्नरोत्तमौ ।
पतङ्गचन्द्राविव दुःसहावुभौ ॥ ८.९४.९ ॥
Resonando con el sonido de mṛdaṅgas, bherīs, paṇavas y ānakas, y con el estruendo de caballos y conchas, aquellos dos mejores de los hombres brillaron con rugidos de león, ambos insoportables como el sol y la luna.
8.94.10
महाधनुर्मण्डुलमध्यगावुभौ ।
सुवर्चसौ बाणसहस्रदीधिती।
दिधक्षमाणौ सचराचरं जग… ।
द्युगान्तसूर्याविव दुःसहौ रणे ॥ ८.९४.१० ॥
Resplandecientes, situados en el centro de un gran círculo de arcos, ambos tenían mil flechas por rayos; deseosos de quemar el mundo móvil e inmóvil, como soles al final de una era, eran insoportables en la batalla.
8.94.11
उभावजेयावहितान्तकावुभा… ।
वुभौ जिघांसू कृतिनौ परस्परम्।
महाहवे वीतभयौ समीयतु… ।
र्महेन्द्रजम्भाविव कर्णपाण्डवौ ॥ ८.९४.११ ॥
Ambos invencibles, como la Muerte contenida; ambos diestros, ambos deseosos de matarse. Sin miedo, se enfrentaron en aquella gran batalla, como los dos vencedores de Jambha, el demonio de Indra: Karṇa y el Pāṇḍava.
8.94.12
ततो महास्त्राणि महाधनुर्धरौ ।
विमुञ्चमानाविषुभिर्भयानकैः।
नराश्वनागानमितान्निजघ्नतुः ।
परस्परं चापि महारथौ नृप ॥ ८.९४.१२ ॥
Entonces los dos grandes arqueros, lanzando flechas terribles y grandes armas, derribaron a incontables hombres, caballos y elefantes, e incluso se mataron el uno al otro, oh rey, aquellos dos grandes guerreros de carro.
8.94.13
ततो विसस्रुः पुनरर्दिता नरा ।
नरोत्तमाभ्यां कुरुपाण्डवाश्रयाः।
सनागपत्त्यश्वरथा दिशो द्रुता… ।
स्तथा यथा सिंहहता वनौकसः ॥ ८.९४.१३ ॥
Entonces los hombres que dependían de los Kurus y los Pāṇḍavas, atormentados de nuevo por aquellos dos mejores de los hombres, se dispersaron en todas direcciones, huyendo con sus elefantes, infantes, caballos y carros, como criaturas del bosque heridas por un león.
8.94.14
ततस्तु दुर्योधनभोजसौबलाः ।
कृपो गुरोश्चापि सुतो महाहवे।
महारथाः पञ्च धनञ्जयाच्युतौ ।
शरैः शरीरार्तिकरैरताडयन् ॥ ८.९४.१४ ॥
Entonces Duryodhana, los Bhoja y Saubala, Kṛpa, el hijo del maestro, y cinco grandes guerreros de carro en la gran batalla golpearon a Dhanañjaya y a Acyuta con flechas que causaban dolor al cuerpo.
8.94.15
धनूंषि तेषामिषुधीन्ध्वजान्हया… ।
न्रथांश्च सूतांश्च धनञ्जयः शरैः।
समं प्रमध्याशु परान्समन्ततः ।
शरोत्तमैर्द्वादशभिन्न सूतजम् ॥ ८.९४.१५ ॥
Dhanañjaya, rápidamente, aplastó juntos con flechas los arcos, carcajes, estandartes, caballos, hombres, carros y aurigas de los enemigos por todos lados, e hirió al hijo del auriga con doce excelentes flechas.
8.94.16
अथाभ्यधावंस्त्वरिताः शतं रथाः ।
शतं गजाश्चार्जुनमाततायिनः।
शकास्तुषारा यवनाश्च सादिनः ।
सहैव काम्भोजवरैर्जिघांसवः ॥ ८.९४.१६ ॥
Entonces los Śaka, los Tukhāra, los Yavana y los jinetes, junto con los excelentes Kāmboja, deseosos de matar, se lanzaron rápidamente contra Arjuna, agresores con cien carros y cien elefantes.
8.94.17
वरायुधान्पाणिगतैः शरैः सह ।
क्षुरैर्न्यकृन्तत्प्रपतञ्शिरांसि च।
हयांश्च नागांश्च रथांश्च युध्यतो ।
धनञ्जयऋ शत्रुगणान्क्षितौ क्षिणौत् ॥ ८.९४.१७ ॥
Con excelentes armas y flechas que alcanzaban la mano, cortó con flechas de punta de navaja las cabezas que caían; junto con los caballos, elefantes y carros de los combatientes, Dhanañjaya derribó a las huestes enemigas por tierra.
8.94.18
ततोऽन्तरिक्षे सुरतूर्यनिःस्वनाः ।
ससाधुवादा हृषितैः समीरिताः।
निपेतुरप्युत्तमपुष्पवृष्टयः ।
सुरूपगन्धाः पवनेरिताः शुभाः ॥ ८.९४.१८ ॥
Entonces en el cielo resonaron los sonidos de los instrumentos celestiales, y los alegres exclamaron '¡bien hecho!'; también cayeron lluvias de excelentes flores, auspiciosas, de bello aroma, llevadas por el viento.
8.94.19
तदद्भुतं देवमनुष्यसाक्षिकं ।
समीक्ष्य भूतानि विसिस्मियुस्तदा।
तवात्मजः सूतसुतश्च न व्यथां ।
न विस्मयं जग्मतुरेकनिश्चयौ ॥ ८.९४.१९ ॥
Al contemplar aquella maravilla presenciada por dioses y hombres, los seres quedaron asombrados; pero tu hijo y el hijo del auriga, ambos de una sola resolución, no sintieron ni angustia ni asombro.
8.94.20
अथाब्रवीद्द्रोणसुतस्तवात्मजं ।
करं करेण प्रतिपीड्य सान्त्वयन्।
प्रसीद दुर्योधन शाम्य पाण्डवै… ।
रलं विरोधेन धिगस्तु विग्रहम् ॥ ८.९४.२० ॥
Entonces el hijo de Droṇa, oprimiendo la mano de tu hijo con la suya y consolándolo, dijo: 'Sé benévolo, Duryodhana; apacíguate con los Pāṇḍavas… No arruines una joya por enemistad; ¡vergüenza sobre la contienda!'
8.94.21
हतो गुरुर्ब्रह्मसमो महास्त्रवि… ।
त्तथैव भीष्मप्रमुखा महारथाः।
अहं त्ववध्यो मम चापि मातुलः ।
प्रशाधि राज्यं सह पाण्डवैश्चिरम् ॥ ८.९४.२१ ॥
El maestro, igual a Brahmā y conocedor de las grandes armas, ha sido muerto, y lo mismo los grandes guerreros de carro encabezados por Bhīṣma. Pero yo soy inmolable, y también mi tío materno. Gobierna el reino junto con los Pāṇḍavas durante mucho tiempo.
8.94.22
धनञ्जयः स्यास्यति वारितो मया ।
जनार्दनो नैव विरोधमिच्छति।
युधिष्ठिरो भूतहिते रतः सदा ।
वृकोदरस्तद्वशगस्तथा यमौ ॥ ८.९४.२२ ॥
Dhanañjaya, si yo lo contengo, se detendrá. Janārdana no desea en absoluto la enemistad. Yudhiṣṭhira siempre se deleita en el bienestar de los seres. Vṛkodara sigue su guía, y también los gemelos.
8.94.23
ध्रुवं हि तप्तोऽसि हतोऽरिभिर्युधि ॥ ८.९४.२३ ॥
Sin duda estás atormentado, abatido por los enemigos en la batalla.
8.94.24
वृद्धं पितरमालोक्य गान्धारीं च यशस्विनीम् ।
कृपालुर्धर्मराजो हि याचितः शममेष्यति ॥ ८.९४.२४ ॥
Considerando al anciano padre y a la gloriosa Gāndhārī, el compasivo rey del dharma, si se le suplica, ciertamente alcanzará la paz.
8.94.25
यथोचितं च वै राज्यमनुज्ञास्यति ते प्रभुः ।
विपश्चित्सुमतिर्वीरः सर्वशास्त्रार्थतत्त्ववित् ॥ ८.९४.२५ ॥
Y como es debido, aquel señor te concederá de nuevo el reino. Es sabio, de buen juicio, heroico y conocedor del verdadero sentido de todos los tratados.
8.94.26
वैरं नेष्यति धर्मात्मा स्वजने नास्त्यतिक्रमः ।
न विग्रहमतिः कृष्णा स्वजने प्रतिनन्दति ॥ ८.९४.२६ ॥
El de alma justa no guardará enemistad; no hay transgresión hacia los parientes. La mente de Kṛṣṇā no está puesta en el conflicto; ella se alegra en sus parientes.
8.94.27
भीमसेनार्जुनौ चोभौ माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
वासुदेवमते चैव पाण्डवस्य च धीमतः।
स्थास्यन्ति पुरुषव्याघ्रास्तयोर्वचनगौरवात् ॥ ८.९४.२७ ॥
Bhīmasena y Arjuna, ambos, y los dos hijos de Mādrī, los Pāṇḍavas, se mantendrán firmes en la opinión de Vāsudeva y del sabio Pāṇḍava, por respeto a las palabras de esos tigres entre los hombres.
8.94.28
रक्ष दुर्योधनात्मानमात्मा सर्वस्य भाजनम् ।
जीवने यत्नमातिष्ठ जीवन्भद्राणि पश्यति ॥ ८.९४.२८ ॥
Duryodhana, protégete a ti mismo; el yo es el recipiente de todo. Esfuérzate por la vida; sólo los vivos ven cosas buenas.
8.94.29
राज्यं श्रीश्चैव भद्रं ते जीवमाने च कल्पते ।
मृतस्य तु खलु कौरव्य नैव राज्यं कुतः सुखम् ॥ ८.९४.२९ ॥
El reino y la prosperidad también sean buenos para ti; son posibles sólo mientras vives. Pero, descendiente de Kuru, para el muerto no hay reino, ¿y de dónde la felicidad?
8.94.30
लोकवृत्तमिदं वृत्तं प्रवृत्तं पश्य भारत ।
शाम्य त्वं पाण्डवैः सार्धं शेषं रक्ष कुलस्य च ॥ ८.९४.३० ॥
Bhārata, mira este curso del mundo, que ya ha ocurrido. Haz la paz con los Pāṇḍavas, y protege lo que queda de la familia.
8.94.31
मा भूत्स कालः कौरव्य यदाऽहमहितं वचः ।
ब्रूयां कामं महाबाहो माऽवमंस्था वचो मम ॥ ८.९४.३१ ॥
Descendiente de Kuru, que no llegue el tiempo en que deba decir palabras ingratas. Oh de brazos poderosos, no desprecies mis palabras.
8.94.32
धर्मिष्ठमिदमत्यर्थं राज्ञश्चैव कुलस्य च ।
एतद्धि परमं श्रेयः कुरुवंशस्य वृद्धये।
प्रयाहि तं च गान्धारे कुलस्य च सुखावहम् ॥ ८.९४.३२ ॥
Esto es sumamente justo, tanto para el rey como para la familia. Este es el supremo bien, para el crecimiento de la estirpe de Kuru. Ve hacia él, hijo de Gāndhārī, que trae felicidad a la familia.
8.94.33
पथ्यमायतिसंयुक्तं कर्णोऽप्यर्जुनमाहवे ।
न जेष्यति नरव्याघ्र इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.९४.३३ ॥
En la batalla, ni siquiera Karṇa vencerá a Arjuna, tigre entre los hombres; esta es mi opinión firme, beneficiosa y propicia para el futuro.
8.94.34
रोचतां ते नरश्रेष्ठ ममैतद्वचनं शुभम् ।
अतोऽन्यथा हि राजेन्द्र विनाशः सुमहान्भवेत् ॥ ८.९४.३४ ॥
Que mis palabras auspiciosas os agraden, mejor de los hombres; de lo contrario, señor de reyes, sobrevendría una gran ruina.
8.94.35
इदं च दृष्टं जगता सह त्वया ।
कृतं यदेकेन किरीटमालिना।
यथा न कुर्याद्बलभिन्न चान्तको ।
न च प्रचेता भगवान्न यक्षराट् ॥ ८.९४.३५ ॥
Esto lo han visto tú y el mundo entero, lo que hizo solo el de diadema; ni Indra, destructor de Bala, ni Yama, ni Varuṇa, ni el señor de los yakṣas podrían haberlo hecho.
8.94.36
अतोऽपि भूयान्स्वगुणैर्धनञ्जयो ।
न चातिवर्तिष्यति मे वचोऽखिलम्।
तवानुयात्रां च सदा करिष्यति ।
प्रसीद राजेन्द्र शमं त्वमाप्नुहि ॥ ८.९४.३६ ॥
Por tanto, Dhanañjaya, mayor aun por sus propias cualidades, no transgredirá ninguna de mis palabras y siempre te acompañará. Sé benévolo, señor de reyes; alcanza la paz.
8.94.37
ममाभिमानः परमः सदा त्वयि ।
ब्रवीम्यतस्त्वां परमाच्च सौहृदात्।
निवारयिष्यामि च कर्णमाहवे ।
महान्हि मेऽस्ति प्रणयोऽथ सूतजे ॥ ८.९४.३७ ॥
Mi suprema estima hacia ti ha existido siempre; por eso te hablo con la más alta buena voluntad: en la batalla contendré a Karṇa. Grande es mi afecto por ti, hijo del auriga.
8.94.38
वदन्ति मैत्रीं सहजां विचक्षणा… ।
स्तथैव साम्ना च धनेन चार्जिताम्।
प्रतापतश्चोपनतां चतुर्विधां ।
तदस्ति सर्वं तव पाण्डवेषु ॥ ८.९४.३८ ॥
Los sabios hablan de la amistad innata… Asimismo, la de cuatro clases: la ganada por la conciliación, la ganada con riqueza y la alcanzada por el valor. Todo eso existe para ti entre los Pāṇḍavas.
8.94.39
निसर्गतस्ते तव वीर बान्धवाः ।
पुनश्च साम्ना हितमाप्नुयुः प्रभो।
त्वयि प्रसन्ने यदि मित्रतां गते ।
हितं कृतं स्याज्जगतस्त्वयाऽतुलम् ॥ ८.९४.३९ ॥
Oh héroe, tus parientes son tuyos por naturaleza. Oh señor, por la conciliación podrían volver a obtener el bien. Si, complacido, alcanzas la amistad, un bien incomparable habrá sido hecho al mundo por ti.
8.94.40
इतीदमुक्तः सुहृदा वचो हितं ।
विचिन्त्य निःश्वस्य च दुर्मनाऽब्रवीत्।
यथा भवानाह सखे तथैव त… ।
न्ममापि विज्ञापयतो वचः शृणु ॥ ८.९४.४० ॥
Así dirigido por su amigo con palabras beneficiosas, tras reflexionar y suspirar, con el ánimo abatido habló: Oh amigo, tal como tú dices… escucha también mis palabras, que te comunico.
8.94.41
निहत्य दुःशासनमुक्तवान्बहु ।
प्रहस्य शार्दूलवदेष दुर्मतिः।
वृकोदरस्तद्वृदये मम स्थितं ।
न तत्परोक्षं भवतः कुतः शमः ॥ ८.९४.४१ ॥
Tras matar a Duḥśāsana, Vṛkodara (Bhīma) ha dicho muchas cosas, y aquel de mal pensar se rió como un tigre. Lo que está fijo en mi corazón no te está oculto; ¿cómo, pues, podría haber paz?
8.94.42
न चापि कर्णं प्रसहेद्रणेऽर्जुनो ।
महागिरिं मेरुमिवोग्रमारुतः।
न चाश्वसिष्यन्ति पृथात्मजा मयि ।
प्रसह्य वैरं बहुशो विचिन्त्य ॥ ८.९४.४२ ॥
Arjuna no podrá resistir a Karṇa en la batalla, como un viento feroz no puede resistir al gran monte Meru. Los hijos de Pṛthā no hallarán consuelo en mí; una y otra vez meditarán en la enemistad.
8.94.43
न चापि कर्णं गुरुपुत्र संयुगा… ।
दुपारमेत्यर्हसि वीर भाषितुम्।
श्रमेण युक्तो महताद्य फल्गुन… ।
स्तमेष कर्णः प्रसभं हनिष्यति ॥ ८.९४.४३ ॥
En batalla con el hijo del maestro, Karṇa … Héroe, deberías pronunciar palabras difíciles de cruzar. Hoy Phalguna … cansado por gran esfuerzo … este Karṇa lo matará por la fuerza.
8.94.44
वसुन्धरायाः परिवर्तनं भवे… ।
द्व्रजेच्च शोषं मकरालयोऽर्णवः।
प्लवेयुरप्यद्रिवरा महाम्बुधौ ।
न चार्जुनो जेष्यति कर्णमाहवे ॥ ८.९४.४४ ॥
Aunque la tierra se trastornase … y el océano, morada de monstruos marinos, se secara, aunque las mejores montañas flotasen en el gran océano, Arjuna no vencerá a Karṇa en la batalla.
8.94.45
अपां पृथिव्या नभसो नभस्वतः ।
सुतिग्मदीप्तेश्च हिरण्यरेतसः।
अभाव एषामपि सर्वतो भवे… ।
न्न चार्जुनो जेष्यति कर्णमाहवे ॥ ८.९४.४५ ॥
Aunque el agua, la tierra, el cielo, el viento, el fuego de ardor agudísimo y Brahmā, el de semilla dorada, dejaran por completo de existir, Arjuna no vencerá a Karṇa en la batalla.
8.94.46
तमेवमुक्त्वाऽप्यनुनीय चासकृ… ।
त्तवात्मजः स्वाननुशास्ति सैनिकान्।
द्रुतं घ्नताभिद्रवताहितानिमा… ।
नहीनसत्वाः किमु जोषमासते ॥ ८.९४.४६ ॥
Tras hablarle así y consolarle una y otra vez, tu hijo ordenó a sus soldados: "¡Golpead rápidamente a estos enemigos, abalanzaos sobre ellos! ¿Acaso carecéis de valor, para permanecer en silencio?"