มหาภารตะ · อัธยายะ 8.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.94.1
तद्देतनागासुरसिद्धयक्षै… ।
र्गन्धर्वरक्षोप्सरसां च सङ्घैः।
ब्रह्मर्षिराजर्षिसुपर्णजुष्टं ।
बभौ वियद्विस्मयनीयरूपम् ॥ ८.९४.१ ॥
เมื่อเหล่าเทพ นาค อสุร สิทธะ และยักษ์ กับเหล่าคนธรรพ์ รากษส และอัปสร รวมทั้งพรหมฤๅษี ราชฤๅษี และสุบรรณ ล้วนมาประชุมอยู่ ท้องฟ้าก็เปล่งรัศมีอันน่าอัศจรรย์
8.94.2
नानद्यमानं निनदैर्मनोज्ञै… ।
र्वादित्रगीतस्तुतिनृत्यहासैः।
सर्वेऽन्तरिक्षं ददृशुर्मनुष्याः ।
खस्थाश्च तद्विस्मयनीयरूपम् ॥ ८.९४.२ ॥
ก้องด้วยเสียงอันไพเราะ พร้อมด้วยเครื่องดนตรี บทเพลง คำสรรเสริญ การร่ายรำ และเสียงหัวเราะ มนุษย์ทั้งหมดมองเห็นท้องฟ้า และผู้ที่อยู่บนท้องฟ้าก็มองเห็นรูปอันน่าอัศจรรย์นั้น
8.94.3
ततः प्रहृष्टाः कुरुपाण्डुयोधा ।
वादित्रशङ्खस्वनसिंहनादैः।
विनादयन्तो वसुधां दिशश्च ।
स्वनेन सर्वान्द्विषतो निजघ्नुः ॥ ८.९४.३ ॥
ทันใดนั้น นักรบของเการพและปาณฑพผู้ปีติยินดี ทำให้แผ่นดินและทิศทั้งหลายก้องด้วยเสียงเครื่องดนตรี สังข์ และเสียงคำรามเหมือนราชสีห์ แล้วใช้เสียงนั้นสังหารศัตรูทั้งปวง
8.94.4
नराश्वमातङ्गरथैः समाकुलं ।
शरासिशक्त्यृष्टिनिपातदुःसहम्।
अभीरुजुष्टं हतदेहसङ्कुलं ।
रणाजिरं लोहितमाबभौ तदा ॥ ८.९४.४ ॥
สนามรบในเวลานั้นแน่นขนัดด้วยคน ม้า ช้าง และรถศึก ทนแรงได้ยากเพราะลูกศร ดาบ หอก และง้าว ผู้กล้าหาญเข้ามาประชิด ร่างที่ถูกฆ่าเกลื่อนกลาด สนามรบจึงแดงฉานด้วยโลหิต
8.94.5
परस्परं प्रावृणुतां सुदंशितौ ॥ ८.९४.५ ॥
ทั้งสองผู้สวมเกราะอย่างดี ต่างปกคลุมกันและกัน
8.94.6
ततस्त्वदीयाश्च परे च सायकैः ।
कृतेऽन्धकारे ददृशुर्न किञ्चन।
भयातुरा एकरथौ समाश्रयं… ।
स्ततोऽभवत्त्वद्भुतमेव सर्वतः ॥ ८.९४.६ ॥
จากนั้น ทั้งพวกของท่านและพวกอื่น ๆ ต่างมองไม่เห็นสิ่งใดเลย เพราะความมืดที่ลูกศรสร้างขึ้น ด้วยความหวาดกลัว พวกเขาจึงแสวงที่พึ่งบนรถคันเดียว… และจากนั้นก็เกิดความอัศจรรย์ขึ้นทุกทิศ
8.94.7
ततोऽस्त्रमस्त्रेण परस्परं तौ ।
विधूय वाताविव पूर्वपश्चिमौ।
घनान्धकारे वितते तमोनुदौ ।
यथोदितौ तद्वदतीव रेजतुः ॥ ८.९४.७ ॥
จากนั้น ทั้งสองต่างฟาดอาวุธใส่กันและกัน เหมือนลมตะวันออกและลมตะวันตกที่พัดกระจายความมืดหนาทึบ ทั้งสองผู้ขับไล่ความมืดต่างส่องแสงเจิดจ้ายิ่งนัก ดังที่กล่าวไว้แล้ว
8.94.8
न चाभिसर्तव्यमिति प्रचोदिताः ।
परे त्वदीयाश्च तथाऽवतस्थिरे।
महारथौ तौ परिवार्य सर्वतः ।
सुरासुराः शम्बरवासवाविव ॥ ८.९४.८ ॥
ด้วยถ้อยคำที่ว่า "ห้ามเข้าใกล้" พวกอื่นและพวกของท่านจึงยืนหลบอยู่ห่าง ล้อมรักษานักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองไว้รอบทิศ ดังเหล่าเทพและอสุรล้อมศัมพระและวาสวะ
8.94.9
मृदङ्गभेरीपणवानकस्वनै… ।
र्निनादिते वाहनशङ्खनिस्वनैः।
तौ सिंहनादैर्बभतुर्नरोत्तमौ ।
पतङ्गचन्द्राविव दुःसहावुभौ ॥ ८.९४.९ ॥
ก้องด้วยเสียงมฤทังคะ เภรี ปณวะ และอานกะ พร้อมด้วยเสียงม้าศึกและสังข์ ทั้งสองผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ส่องประกายด้วยเสียงคำรามเหมือนราชสีห์ ทั้งสองคนล้วนทนได้ยาก ดังดวงอาทิตย์และดวงจันทร์
8.94.10
महाधनुर्मण्डुलमध्यगावुभौ ।
सुवर्चसौ बाणसहस्रदीधिती।
दिधक्षमाणौ सचराचरं जग… ।
द्युगान्तसूर्याविव दुःसहौ रणे ॥ ८.९४.१० ॥
ทั้งสองยืนอยู่ท่ามกลางวงล้อมของธนูอันใหญ่ รุ่งโรจน์ มีลูกศรนับพันเป็นรัศมี ปรารถนาจะเผาโลกทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว เหมือนดวงอาทิตย์ปลายกัลป์ พวกเขาทนได้ยากในการรบ
8.94.11
उभावजेयावहितान्तकावुभा… ।
वुभौ जिघांसू कृतिनौ परस्परम्।
महाहवे वीतभयौ समीयतु… ।
र्महेन्द्रजम्भाविव कर्णपाण्डवौ ॥ ८.९४.११ ॥
ทั้งสองไม่มีใครเอาชนะได้ เหมือนความตายที่ถูกยับยั้งไว้ ทั้งสองเชี่ยวชาญและต่างปรารถนาจะฆ่ากันและกัน ทั้งสองปราศจากความกลัว มาประจันหน้ากันในมหายุทธ์นั้น เหมือนผู้สังหารจัมภะอสุรของพระอินทร์สองคน คือกรรณะกับปาณฑพ
8.94.12
ततो महास्त्राणि महाधनुर्धरौ ।
विमुञ्चमानाविषुभिर्भयानकैः।
नराश्वनागानमितान्निजघ्नतुः ।
परस्परं चापि महारथौ नृप ॥ ८.९४.१२ ॥
จากนั้น นักยิงธนูผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสอง ปล่อยทั้งลูกศรอันน่ากลัวและอาวุธทิพย์อันยิ่งใหญ่ สังหารคน ม้า และช้างนับไม่ถ้วน และยังสังหารกันและกันด้วย ข้าแต่พระราชา ทั้งสองนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่นั้น
8.94.13
ततो विसस्रुः पुनरर्दिता नरा ।
नरोत्तमाभ्यां कुरुपाण्डवाश्रयाः।
सनागपत्त्यश्वरथा दिशो द्रुता… ।
स्तथा यथा सिंहहता वनौकसः ॥ ८.९४.१३ ॥
จากนั้น บรรดานักรบที่พึ่งพาเการพและปาณฑพ ถูกทั้งสองบุรุษผู้ประเสริฐบีบคั้นอีกครั้ง จึงแตกกระจายไปทุกทิศ หนีไปพร้อมช้าง ทหารราบ ม้า และรถศึก เหมือนสัตว์ป่าที่ถูกราชสีห์โจมตี
8.94.14
ततस्तु दुर्योधनभोजसौबलाः ।
कृपो गुरोश्चापि सुतो महाहवे।
महारथाः पञ्च धनञ्जयाच्युतौ ।
शरैः शरीरार्तिकरैरताडयन् ॥ ८.९४.१४ ॥
จากนั้น ทุรโยธน์ ภోชะ และสาวละ พร้อมด้วยกฤปะ บุตรของอาจารย์ และรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ห้าคน ในมหายุทธ์นั้น ได้ยิงลูกศรที่ทำให้ร่างกายเจ็บปวดใส่ธนัญชัยและอัจยุตะ
8.94.15
धनूंषि तेषामिषुधीन्ध्वजान्हया… ।
न्रथांश्च सूतांश्च धनञ्जयः शरैः।
समं प्रमध्याशु परान्समन्ततः ।
शरोत्तमैर्द्वादशभिन्न सूतजम् ॥ ८.९४.१५ ॥
ธนัญชัยได้ทำลายทั้งคันธนู ถุงลูกศร ธง ม้า คน และรถศึกของพวกเขา พร้อมกับสารถีของศัตรูทุกด้านให้แหลกไปด้วยกันอย่างรวดเร็วด้วยลูกศร แล้วยิงบุตรของสารถีด้วยลูกศรชั้นเลิศสิบสองดอก
8.94.16
अथाभ्यधावंस्त्वरिताः शतं रथाः ।
शतं गजाश्चार्जुनमाततायिनः।
शकास्तुषारा यवनाश्च सादिनः ।
सहैव काम्भोजवरैर्जिघांसवः ॥ ८.९४.१६ ॥
ต่อจากนั้น ชาวศกะ ตุขาระ ยวนะ และทหารม้า พร้อมด้วยกัมโพชผู้ประเสริฐ ปรารถนาจะฆ่า ต่างรีบพุ่งเข้าหาอรชุนผู้เป็นผู้รุกราน ด้วยรถร้อยคันและช้างร้อยเชือก
8.94.17
वरायुधान्पाणिगतैः शरैः सह ।
क्षुरैर्न्यकृन्तत्प्रपतञ्शिरांसि च।
हयांश्च नागांश्च रथांश्च युध्यतो ।
धनञ्जयऋ शत्रुगणान्क्षितौ क्षिणौत् ॥ ८.९४.१७ ॥
ด้วยอาวุธชั้นเลิศและลูกศรที่ไปถึงมือ เขาตัดศีรษะที่ร่วงลงมาด้วยลูกศรปลายคมดุจใบมีด พร้อมทั้งม้า ช้าง และรถศึกของศัตรูที่กำลังต่อสู้ ธนัญชัยได้โค่นกองทัพศัตรูลงสู่พื้นดิน
8.94.18
ततोऽन्तरिक्षे सुरतूर्यनिःस्वनाः ।
ससाधुवादा हृषितैः समीरिताः।
निपेतुरप्युत्तमपुष्पवृष्टयः ।
सुरूपगन्धाः पवनेरिताः शुभाः ॥ ८.९४.१८ ॥
จากนั้น บนท้องฟ้า มีเสียงเครื่องดนตรีของเทพดังขึ้น และผู้มีใจยินดีต่างกล่าวคำว่า "ดีแล้ว" ดอกไม้อันประเสริฐก็โปรยปรายลงมา เป็นดอกไม้มงคลที่มีรูปงามและกลิ่นหอม พัดมาด้วยลม
8.94.19
तदद्भुतं देवमनुष्यसाक्षिकं ।
समीक्ष्य भूतानि विसिस्मियुस्तदा।
तवात्मजः सूतसुतश्च न व्यथां ।
न विस्मयं जग्मतुरेकनिश्चयौ ॥ ८.९४.१९ ॥
เมื่อเหล่าสรรพสัตว์เห็นเหตุการณ์อัศจรรย์นั้น ซึ่งมีเทพและมนุษย์เป็นพยาน ต่างก็ประหลาดใจ แต่บุตรของท่านและบุตรของสารถี ซึ่งมีความมุ่งมั่นเดียวกัน ไม่รู้สึกทุกข์ใจหรือประหลาดใจเลย
8.94.20
अथाब्रवीद्द्रोणसुतस्तवात्मजं ।
करं करेण प्रतिपीड्य सान्त्वयन्।
प्रसीद दुर्योधन शाम्य पाण्डवै… ।
रलं विरोधेन धिगस्तु विग्रहम् ॥ ८.९४.२० ॥
จากนั้น บุตรของโทรณะ จับมือของบุตรท่านด้วยมือของตน ปลอบโยนแล้วกล่าวว่า "ขอทรงพระเมตตา ทุรโยธน์ จงสงบลงกับปาณฑพเถิด… อย่าทำลายอัญมณีด้วยการเป็นปรปักษ์ ความขัดแย้งนั้นน่าอับอาย"
8.94.21
हतो गुरुर्ब्रह्मसमो महास्त्रवि… ।
त्तथैव भीष्मप्रमुखा महारथाः।
अहं त्ववध्यो मम चापि मातुलः ।
प्रशाधि राज्यं सह पाण्डवैश्चिरम् ॥ ८.९४.२१ ॥
ครูผู้เสมอด้วยพระพรหม ผู้รู้อาวุธอันยิ่งใหญ่ ถูกสังหารแล้ว และนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ที่มีภีษมะเป็นหัวหน้าก็เช่นกัน แต่ข้าพเจ้าไม่อาจถูกสังหาร และพระมาตุลของข้าพเจ้าก็เช่นกัน จงปกครองแผ่นดินร่วมกับปาณฑพเป็นเวลานานเถิด
8.94.22
धनञ्जयः स्यास्यति वारितो मया ।
जनार्दनो नैव विरोधमिच्छति।
युधिष्ठिरो भूतहिते रतः सदा ।
वृकोदरस्तद्वशगस्तथा यमौ ॥ ८.९४.२२ ॥
ธนัญชัย หากข้าพเจ้าห้ามไว้ ก็จะยับยั้ง ชนารทนะไม่ปรารถนาการเป็นปรปักษ์เลยแม้แต่น้อย ยุธิษฐิระยินดีในประโยชน์สุขของสรรพสัตว์เสมอ วฤโกทรปฏิบัติตามคำของเขา และฝาแฝดก็เช่นกัน
8.94.23
ध्रुवं हि तप्तोऽसि हतोऽरिभिर्युधि ॥ ८.९४.२३ ॥
แน่นอนว่าท่านทุกข์ร้อน ถูกศัตรูฟันล้มในการรบ
8.94.24
वृद्धं पितरमालोक्य गान्धारीं च यशस्विनीम् ।
कृपालुर्धर्मराजो हि याचितः शममेष्यति ॥ ८.९४.२४ ॥
เมื่อคำนึงถึงบิดาผู้ชราและคานธารีผู้มีเกียรติยศ พระธรรมราชผู้มีเมตตาเมื่อถูกวิงวอน แน่นอนว่าจะยอมสงบศึก
8.94.25
यथोचितं च वै राज्यमनुज्ञास्यति ते प्रभुः ।
विपश्चित्सुमतिर्वीरः सर्वशास्त्रार्थतत्त्ववित् ॥ ८.९४.२५ ॥
และตามที่เหมาะสม เจ้าผู้ปกครองนั้นจะคืนราชอาณาจักรให้แก่ท่าน เขาเป็นผู้มีปัญญา มีวิจารณญาณดี กล้าหาญ และรู้ความหมายที่แท้จริงของคัมภีร์ทั้งปวง
8.94.26
वैरं नेष्यति धर्मात्मा स्वजने नास्त्यतिक्रमः ।
न विग्रहमतिः कृष्णा स्वजने प्रतिनन्दति ॥ ८.९४.२६ ॥
ผู้มีจิตใจชอบธรรมจะไม่ผูกเวร และไม่มีการล่วงละเมิดต่อญาติพี่น้อง จิตของกฤษณาไม่มุ่งไปที่การต่อสู้ นางยินดีในญาติพี่น้องของตน
8.94.27
भीमसेनार्जुनौ चोभौ माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
वासुदेवमते चैव पाण्डवस्य च धीमतः।
स्थास्यन्ति पुरुषव्याघ्रास्तयोर्वचनगौरवात् ॥ ८.९४.२७ ॥
ภีมเสนและอรชุนทั้งสองพี่น้อง และบุตรทั้งสองของมาทรี ปาณฑพ พร้อมด้วยความเห็นของวาสุเทพและของปาณฑพผู้มีปัญญา จะยืนหยัดมั่นคง เพราะความเคารพในคำพูดของบุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์เหล่านั้น
8.94.28
रक्ष दुर्योधनात्मानमात्मा सर्वस्य भाजनम् ।
जीवने यत्नमातिष्ठ जीवन्भद्राणि पश्यति ॥ ८.९४.२८ ॥
ทุรโยธน์ จงปกป้องตนเอง เพราะตนเป็นภาชนะของทุกสิ่ง จงพยายามเพื่อการดำรงชีวิต เพราะเฉพาะผู้มีชีวิตเท่านั้นที่เห็นสิ่งดีงาม
8.94.29
राज्यं श्रीश्चैव भद्रं ते जीवमाने च कल्पते ।
मृतस्य तु खलु कौरव्य नैव राज्यं कुतः सुखम् ॥ ८.९४.२९ ॥
ราชอาณาจักรและความเจริญรุ่งเรืองก็อาจเป็นสิ่งดีงามแก่ท่านได้ เพราะเป็นไปได้ก็ต่อเมื่อท่านยังมีชีวิตอยู่ แต่ผู้เป็นกุรุเอ๋ย สำหรับผู้ตายแล้วไม่มีราชอาณาจักร แล้วความสุขจะมีได้อย่างไร
8.94.30
लोकवृत्तमिदं वृत्तं प्रवृत्तं पश्य भारत ।
शाम्य त्वं पाण्डवैः सार्धं शेषं रक्ष कुलस्य च ॥ ८.९४.३० ॥
ภารตะเอ๋ย จงเห็นเหตุการณ์ในโลกนี้ที่เกิดขึ้นแล้ว จงทำสันติกับปาณฑพ และรักษาสิ่งที่เหลืออยู่ของวงศ์ตระกูลไว้เถิด
8.94.31
मा भूत्स कालः कौरव्य यदाऽहमहितं वचः ।
ब्रूयां कामं महाबाहो माऽवमंस्था वचो मम ॥ ८.९४.३१ ॥
ผู้เป็นกุรุเอ๋ย ขอให้เวลานั้นอย่ามาถึงเลย ที่ข้าพเจ้าต้องพูดถ้อยคำที่ไม่เป็นที่พอใจ โอ้ผู้มีแขนทรงพลังเอ๋ย จงอย่าดูหมิ่นถ้อยคำของข้าพเจ้าเลย
8.94.32
धर्मिष्ठमिदमत्यर्थं राज्ञश्चैव कुलस्य च ।
एतद्धि परमं श्रेयः कुरुवंशस्य वृद्धये।
प्रयाहि तं च गान्धारे कुलस्य च सुखावहम् ॥ ८.९४.३२ ॥
ข้อนี้เป็นธรรมอย่างยิ่งทั้งต่อพระราชาและต่อวงศ์ตระกูล นี่เป็นความดีสูงสุดเพื่อความเจริญของวงศ์กุรุ โอ้บุตรแห่งคานธารี จงไปหาเขาเถิด ผู้จะนำความสุขมาสู่วงศ์ตระกูล
8.94.33
पथ्यमायतिसंयुक्तं कर्णोऽप्यर्जुनमाहवे ।
न जेष्यति नरव्याघ्र इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.९४.३३ ॥
ในการรบ กรรณะก็จะไม่ชนะอรชุนได้เช่นกัน โอ้เสือในหมู่มนุษย์ นี่คือความเห็นที่ข้าพเจ้าตัดสินใจแล้ว ซึ่งเป็นประโยชน์และนำไปสู่อนาคตที่ดี
8.94.34
रोचतां ते नरश्रेष्ठ ममैतद्वचनं शुभम् ।
अतोऽन्यथा हि राजेन्द्र विनाशः सुमहान्भवेत् ॥ ८.९४.३४ ॥
ขอให้ถ้อยคำอันเป็นมงคลของข้าพเจ้านี้ทำให้ท่านพอใจเถิด โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในมนุษย์ มิฉะนั้นแล้ว โอ้จอมกษัตริย์ ความพินาศอันใหญ่หลวงจะเกิดขึ้น
8.94.35
इदं च दृष्टं जगता सह त्वया ।
कृतं यदेकेन किरीटमालिना।
यथा न कुर्याद्बलभिन्न चान्तको ।
न च प्रचेता भगवान्न यक्षराट् ॥ ८.९४.३५ ॥
ท่านและโลกทั้งหมดได้เห็นสิ่งนี้แล้ว ซึ่งได้กระทำโดยผู้สวมมงกุฎเพียงคนเดียว อินทร์ ยมราช วรุณ หรือจอมยักษ์ก็ไม่อาจกระทำได้เช่นนั้น
8.94.36
अतोऽपि भूयान्स्वगुणैर्धनञ्जयो ।
न चातिवर्तिष्यति मे वचोऽखिलम्।
तवानुयात्रां च सदा करिष्यति ।
प्रसीद राजेन्द्र शमं त्वमाप्नुहि ॥ ८.९४.३६ ॥
เพราะเหตุนี้ ธนัญชัยผู้ยิ่งกว่าด้วยคุณธรรมของตนเอง จะไม่ล่วงละเมิดถ้อยคำของข้าพเจ้าแม้แต่ข้อเดียว และจะติดตามท่านไปในฐานะผู้คุ้มกันเสมอ โปรดเมตตาเถิด จอมกษัตริย์ จงได้รับความสงบเถิด
8.94.37
ममाभिमानः परमः सदा त्वयि ।
ब्रवीम्यतस्त्वां परमाच्च सौहृदात्।
निवारयिष्यामि च कर्णमाहवे ।
महान्हि मेऽस्ति प्रणयोऽथ सूतजे ॥ ८.९४.३७ ॥
ความเคารพอันสูงสุดของข้าพเจ้าต่อท่านมีอยู่เสมอ เพราะเหตุนี้ ด้วยไมตรีอันสูงสุด ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่ท่านว่า ในการรบ ข้าพเจ้าจะห้ามกรรณะไว้ ข้าพเจ้ามีความรักใคร่ต่อท่านอย่างยิ่งใหญ่ โอ้บุตรของสารถีเอ๋ย
8.94.38
वदन्ति मैत्रीं सहजां विचक्षणा… ।
स्तथैव साम्ना च धनेन चार्जिताम्।
प्रतापतश्चोपनतां चतुर्विधां ।
तदस्ति सर्वं तव पाण्डवेषु ॥ ८.९४.३८ ॥
ผู้มีปัญญากล่าวถึงมิตรภาพโดยกำเนิด… และเช่นเดียวกัน มิตรภาพทั้งสี่ประการ คือที่ได้มาด้วยการประนีประนอม ที่ได้มาด้วยทรัพย์ และที่ได้มาด้วยความกล้าหาญ ทั้งหมดนั้นมีอยู่แก่ท่านในหมู่ปาณฑพ
8.94.39
निसर्गतस्ते तव वीर बान्धवाः ।
पुनश्च साम्ना हितमाप्नुयुः प्रभो।
त्वयि प्रसन्ने यदि मित्रतां गते ।
हितं कृतं स्याज्जगतस्त्वयाऽतुलम् ॥ ८.९४.३९ ॥
โอ้วีรบุรุษ ญาติพี่น้องของท่านโดยธรรมชาติเป็นของท่าน โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่ พวกเขาอาจได้รับประโยชน์อีกครั้งด้วยการประนีประนอม หากท่านพอใจและได้มิตรภาพ ความดีอันเทียบไม่ได้จะเกิดขึ้นแก่โลกโดยท่าน
8.94.40
इतीदमुक्तः सुहृदा वचो हितं ।
विचिन्त्य निःश्वस्य च दुर्मनाऽब्रवीत्।
यथा भवानाह सखे तथैव त… ।
न्ममापि विज्ञापयतो वचः शृणु ॥ ८.९४.४० ॥
เมื่อมิตรสหายกล่าวถ้อยคำอันเป็นประโยชน์นี้แล้ว ท่านไตร่ตรองและถอนใจด้วยจิตใจที่ไม่สบาย จึงกล่าวว่า สหายเอ๋ย ดังที่ท่านกล่าวนั้นถูกต้องแล้ว แต่จงฟังถ้อยคำของข้าพเจ้าที่ข้าพเจ้าจะกล่าวให้ทราบด้วยเถิด
8.94.41
निहत्य दुःशासनमुक्तवान्बहु ।
प्रहस्य शार्दूलवदेष दुर्मतिः।
वृकोदरस्तद्वृदये मम स्थितं ।
न तत्परोक्षं भवतः कुतः शमः ॥ ८.९४.४१ ॥
ภีมะ (วฤโกทร) ได้สังหารทุศศาสนแล้วกล่าวถ้อยคำมากมาย และผู้มีจิตชั่วร้ายนั้นหัวเราะดุจเสือ สิ่งที่ตั้งอยู่ในหัวใจของข้าพเจ้านั้นย่อมไม่ซ่อนเร้นจากพระองค์ แล้วจะมีความสงบได้อย่างไร
8.94.42
न चापि कर्णं प्रसहेद्रणेऽर्जुनो ।
महागिरिं मेरुमिवोग्रमारुतः।
न चाश्वसिष्यन्ति पृथात्मजा मयि ।
प्रसह्य वैरं बहुशो विचिन्त्य ॥ ८.९४.४२ ॥
อรชุนไม่อาจต้านทานกรรณะในสนามรบได้ ดังลมกล้าไม่อาจต้านทานภูเขาใหญ่เมรุฉันใด บุตรแห่งปฤถาจะไม่พบความสบายใจในข้าพเจ้า เขาทั้งหลายจะคิดถึงการเป็นศัตรูนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า
8.94.43
न चापि कर्णं गुरुपुत्र संयुगा… ।
दुपारमेत्यर्हसि वीर भाषितुम्।
श्रमेण युक्तो महताद्य फल्गुन… ।
स्तमेष कर्णः प्रसभं हनिष्यति ॥ ८.९४.४३ ॥
ในการรบกับบุตรของครู กรรณะ … วีรบุรุษเอ๋ย พระองค์ควรกล่าวถ้อยคำที่ยากจะข้ามพ้นนั้น วันนี้ฟัลคุนะ … ผู้เหน็ดเหนื่อยด้วยความพยายามอันยิ่งใหญ่ … กรรณะผู้นี้จะสังหารเขาโดยแรง
8.94.44
वसुन्धरायाः परिवर्तनं भवे… ।
द्व्रजेच्च शोषं मकरालयोऽर्णवः।
प्लवेयुरप्यद्रिवरा महाम्बुधौ ।
न चार्जुनो जेष्यति कर्णमाहवे ॥ ८.९४.४४ ॥
แม้แผ่นดินจะพลิกคว่ำ … และมหาสมุทรซึ่งเป็นที่อาศัยของสัตว์น้ำอย่างมกรจะแห้งเหือด แม้ภูเขาอันประเสริฐจะลอยอยู่บนมหาสมุทร อรชุนก็จะไม่ชนะกรรณะในสงคราม
8.94.45
अपां पृथिव्या नभसो नभस्वतः ।
सुतिग्मदीप्तेश्च हिरण्यरेतसः।
अभाव एषामपि सर्वतो भवे… ।
न्न चार्जुनो जेष्यति कर्णमाहवे ॥ ८.९४.४५ ॥
แม้น้ำ แผ่นดิน ท้องฟ้า ลม ไฟที่ลุกโชนอย่างแหลมคม และพระพรหมผู้มีเมล็ดพันธุ์เป็นทอง จะทั้งหมดสิ้นสภาพไปโดยสิ้นเชิง อรชุนก็จะไม่ชนะกรรณะในสงคราม
8.94.46
तमेवमुक्त्वाऽप्यनुनीय चासकृ… ।
त्तवात्मजः स्वाननुशास्ति सैनिकान्।
द्रुतं घ्नताभिद्रवताहितानिमा… ।
नहीनसत्वाः किमु जोषमासते ॥ ८.९४.४६ ॥
เมื่อกล่าวกับเขาเช่นนั้นและปลอบโยนซ้ำแล้วซ้ำเล่า บุตรของพระองค์ได้สั่งทหารของตนว่า "จงรีบฆ่าศัตรูเหล่านี้ จงรุกเข้าไปโดยเร็ว พวกเจ้าหมดกำลังแล้วหรือ ถึงได้นั่งนิ่งเงียบอยู่เช่นนี้"