Mahābhārata · Adhyāya 8.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.95.1
तौ शङ्खभेरीनिनदे समृद्धे ।
समीयतुः श्वेतहयौ नराग्र्यौ।
वैकर्तनः सूतपुत्रोऽर्जुनश्च ।
दुर्मन्त्रिते ते ससुतस्य राजन् ॥ ८.९५.१ ॥
Di tengah gemuruh sangkakala dan genderang yang membesar, dua manusia terbaik itu, berkuda putih, Karṇa putra Vikartana dan Arjuna, saling berhadapan. Wahai raja, inilah buah dari nasihat jahatmu dan putra-putramu.
8.95.2
आशीविषावग्निमिवोत्सृजन्तौ ।
तथा मुखाभ्यामभिनिः श्वसन्तौ।
यशस्विनौ जज्वलतुर्मृधे तदा ।
घृतावसिक्ताविव हव्यवाहौ ॥ ८.९५.२ ॥
Bagaikan dua ular berbisa yang menyemburkan api, menghembuskan napas dari mulut mereka, kedua pahlawan termasyhur itu kemudian berkobar dalam pertempuran, seperti dua api persembahan yang disiram mentega suci.
8.95.3
यथा गजौ हैमवतौ प्रभिन्नौ ।
प्रवृद्धदन्ताविव वासितार्थे।
तथा समाजग्मतुरुग्रवीर्यौ ।
धनञ्जयश्चाधिरथिश्च वीरौ ॥ ८.९५.३ ॥
Seperti dua gajah Himalaya yang sedang berahi, dengan gading yang telah tumbuh penuh, saling berbenturan karena hasrat pada betina, demikianlah kedua pahlawan berani garang itu, Dhanañjaya dan Karṇa putra Adhiratha, saling berhadapan.
8.95.4
बलाहकेनेव महाबलाहको ।
यदृच्छया वा गिरिणा यथा गिरिः।
तथा धनुर्ज्यातलनेमिनिःस्वनौ ।
समीयतुस्ताविषुवर्षवर्षिणौ ॥ ८.९५.४ ॥
Seperti awan badai yang besar bertemu awan lain, atau gunung yang secara kebetulan bertemu gunung lain, keduanya, dengan tali busur dan tepi busur berbunyi, menghujankan hujan panah, saling bertemu.
8.95.5
शरास्त्रशक्त्यृष्टिगदासिसर्पौ ।
रोषानिलोद्वूतमहोर्मिमालौ।
यथाऽचलौ द्वौ चलतस्तथा तौ ।
यथाऽर्णवौ चाशु चतुर्युगान्ते ॥ ८.९५.५ ॥
Keduanya, dengan ular-ular berupa panah, senjata, tombak, lembing, gada dan pedang, dihiasi gelombang besar yang diaduk angin amarah, bergerak seperti dua gunung tak bergerak yang digerakkan, dan seperti dua samudra yang dengan cepat bergelora pada akhir empat yuga.
8.95.6
प्रवृद्धशृङ्गद्रुमवीरुदोषधी ।
प्रवृद्वनानाविधनिर्झरौघौ।
यथाऽचलौ वा चलितौ महाजलै… ।
स्तथा महास्त्रैरितरेतरं हतः ॥ ८.९५.६ ॥
Seperti dua gunung yang membengkak dengan puncak tinggi, pepohonan, tanaman merambat dan tumbuhan obat, dengan aliran air terjun berbagai jenis yang meluap, atau seperti dua gunung yang digoyang air besar, demikianlah keduanya saling memukul dengan senjata-senjata agung.
8.95.7
स सन्निपातो रथयोर्महानभू… ।
त्सुरेशवैरोचनयोर्यथा पुरा।
शरैर्विनुन्नाश्वनियन्तृदेहयोः ।
सुदुःसहास्त्रैः परिभिन्नदेहयोः ॥ ८.९५.७ ॥
Benturan besar kedua kereta itu terjadi, seperti dahulu terjadi antara penguasa para dewa dan Vairocana. Dengan anak panah kuda dan tubuh para kusir dirobohkan, tubuh mereka tertembus senjata yang sangat sulit ditanggung.
8.95.8
प्रभूतपद्मोत्पलमत्स्यकच्छपौ ।
महाहदौ पक्षिगणानुनादितौ।
सुसन्निकृष्टावनिलोद्धतौ यथा ।
तथा रथौ तौ ध्वजिनौ समीयतुः ॥ ८.९५.८ ॥
Seperti dua danau besar yang melimpah teratai, bunga teratai air, ikan dan kura-kura, bergema oleh kawanan burung, sangat berdekatan dan digoyang angin, demikianlah kedua kereta berpanji itu saling bertemu.
8.95.9
उभौ महेन्द्रस्य समानविक्रमा… ।
वुभौ महेन्द्रप्रतिमौ महारथौ।
महेन्द्रवज्रप्रतिमैश्च सायकै… ।
र्महेन्द्रवृत्राविव सम्प्रजघ्नतुः ॥ ८.९५.९ ॥
Keduanya setara dengan Mahendra dalam keberanian, keduanya para kesatria kereta agung seperti Indra, dengan anak panah seperti vajra Indra, mereka saling memukul seperti Indra dan Vṛtra.
8.95.10
सनागपत्त्यश्वरथे उभे बले ।
विचित्रवर्माभरणाम्बरायुधे।
चकम्पतुश्चोन्नदतुश्च विस्मया… ।
द्धरा वियच्चार्जुनकर्णसङ्गमे ॥ ८.९५.१० ॥
Kedua pasukan, dengan gajah, prajurit berjalan kaki, kuda dan kereta, dengan baju zirah, perhiasan, pakaian dan senjata yang beraneka, gemetar dan berteriak; karena takjub bumi dan langit pun, pada pertemuan Arjuna dan Karṇa itu.
8.95.11
भुजाः सवस्त्राङ्गुलयः समुच्छ्रिताः ।
ससिंहनादैर्हृषितैर्दिदृक्षुभिः।
यदाऽर्जुनं मत्त इव द्विपो द्विपं ।
समभ्ययादाधिरथिर्जिघांसया ॥ ८.९५.११ ॥
Ketika Karṇa, putra kusir kereta, mengangkat lengannya dengan jari-jari terbalut kain, mengaum seperti singa di hadapan kerumunan yang gembira dan ingin menyaksikan, ia maju menyerang Arjuna dengan niat membunuh, seperti gajah mengamuk menyerbu gajah lain.
8.95.12
उदक्रोशन्सोमकास्तत्र पार्थं ।
त्वरस्व याह्यर्जुन भिन्धि कर्णम्।
छिन्ध्यस्य मूर्धानमलं चिरेण ।
श्रद्धां च राज्याद्वृतराष्ट्रसूनोः ॥ ८.९५.१२ ॥
Di sana para Somaka berseru kepada Pārtha: 'Cepatlah, Arjuna, maju! Tusuk Karṇa, penggal kepalanya tanpa menunda, dan hancurkan harapan putra Dhṛtarāṣṭra akan kerajaan!'
8.95.13
तथाऽस्माकं बहवस्तत्र योधाः ।
कर्णं तथा याहि याहीत्यवोचन्।
जह्यर्जुनं कर्ण ततः सुदीनाः ।
पुनर्वनं यान्त्वचिराय पार्थाः ॥ ८.९५.१३ ॥
Demikian pula banyak prajurit kami di sana berkata: 'Majulah, Karṇa, majulah! Bunuhlah Arjuna, Karṇa!' Maka biarlah putra-putra Pṛthā yang sangat sedih segera kembali ke hutan.
8.95.14
कर्णोऽथ पूर्वं दशभिः पृषत्कै… ।
र्गाण्डीवधन्वानमविध्यदाशु।
जघान तं चापि ततः किरीटी ।
शरैस्तदाष्टादशभिः सुमुक्तैः ॥ ८.९५.१४ ॥
Maka Karṇa pertama-tama dengan cepat menusuk dengan sepuluh anak panah…sang pemanah Gāṇḍīva. Dan sang berkirīṭa membalasnya, kemudian dengan delapan belas anak panah yang dilepaskan dengan baik.
8.95.15
पुनश्च कर्णस्त्वरितोऽपि पार्थं ।
रथेषुभिस्तं दशभिर्जघान।
तं चापि पार्थो दशभिः शिताग्रैः ।
कक्ष्यान्तरे तीक्ष्णमुखैरविध्यत् ॥ ८.९५.१५ ॥
Kemudian Karṇa dengan cepat kembali memukul Pārtha dengan sepuluh anak panah kereta.
8.95.16
कर्णस्ततो भारत साम्पराये ।
घोरेऽतिवेलं रणसंविमर्दी।
जघान पार्थं नवभिः शिताग्रैः ।
कक्ष्यान्ते नागमिव प्रभिन्नम् ॥ ८.९५.१६ ॥
Kemudian, wahai Bhārata, dalam pertempuran dahsyat itu, Karṇa yang meremukkan medan perang memukul Pārtha dengan sembilan anak panah tajam, seperti gajah yang mengamuk dipukul di lambungnya.
8.95.17
ततोऽपराभ्यां युधि सूतपुत्रो ।
द्वाभ्यां क्षुराभ्यां हरिमाशुकारी।
समाजघान त्वरया महात्मा ।
यथा सुरेन्द्रं नमुचिः प्रसह्य ॥ ८.९५.१७ ॥
Kemudian dalam pertempuran, putra sais kereta, yang berjiwa agung dan bertindak cepat, memukul kuda Hari dengan dua anak panah tajam seperti silet, sebagaimana Namuci dengan paksa memukul raja para dewa.
8.95.18
तं पाण्डवः पञ्चभिरायसाग्रै… ।
राकर्णपूर्णैर्निजघान कर्णम्।
ते शोणितं तस्य पपुस्तदानीं ।
कालस्य दूता इव पार्थबाणाः ॥ ८.९५.१८ ॥
Sang Pāṇḍava dengan lima anak panah berujung besi… dengan tali busur ditarik sampai telinga, merobohkan Karṇa. Lalu anak-anak panah Pārtha itu meminum darahnya, seperti utusan Waktu.
8.95.19
कर्णोऽपि पार्थं सह वासुदेवं ।
समाचिनोद्भारत वत्सदन्तैः।
परस्परं तौ विशिखैः प्रमुक्तै… ।
स्ततक्षतुः सूतपुत्रोऽर्जुनश्च ॥ ८.९५.१९ ॥
Karṇa pun menutupi Pārtha bersama Vāsudeva, wahai Bhārata, dengan anak panah bergigi anak sapi. Dengan anak panah yang saling dilepaskan… Karṇa putra sais dan Arjuna saling melukai.
8.95.20
परस्परं छिद्रदिदृक्षया च ।
सुभीममभ्याययतुः प्ररुष्टौ ॥ ८.९५.२० ॥
Keduanya, ingin mencari celah satu sama lain dan sangat murka, maju mendekati satu sama lain dengan sangat mengerikan.
8.95.21
ततोऽस्त्रमाग्नेयममित्रतापनं ।
मुमोच कर्णाय सुरेश्वरात्मजः।
धनञ्जयात्संयुगमूर्ध्नि निःसृतं ।
तदा प्रजज्वाल तदस्त्रमुत्तमम् ॥ ८.९५.२१ ॥
Kemudian putra raja para dewa (Arjuna), pembakar musuh, melepaskan senjata api kepada Karṇa; dan senjata tertinggi itu, yang dilepaskan Dhanañjaya di barisan depan pertempuran, menyala berkobar.
8.95.22
समीक्ष्य कर्णो ज्वलनास्त्रमुद्यतं ।
स वारुणं तत्प्रशमार्थमाहवे।
समुत्सृजत्सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
स तेन वह्निं शमयाञ्चकार ॥ ८.९५.२२ ॥
Melihat senjata api yang telah diangkat, Karṇa, putra kusir yang perkasa, melepaskan senjata Varuṇa untuk memadamkannya dalam pertempuran; dengannya ia memadamkan api itu.
8.95.23
वलाहकास्त्रेण दिशस्तरस्वी ।
चकार सर्वास्तिमिरेण संवृताः।
अपावहन्मेघगणांस्ततस्तान् ।
समीरणास्त्रेण समीरितेन ॥ ८.९५.२३ ॥
Yang gesit dan perkasa itu menutupi semua penjuru dengan kegelapan melalui senjata awan; kemudian, didorong oleh senjata angin, ia menghalau gumpalan-gumpalan awan itu.
8.95.24
ततः सोऽस्त्रं दयितं देवराज्ञः ।
प्रादुश्चक्रे वज्रममित्रतापनः।
गाण्डीवज्या विमृशंश्चातिमन्यु… ।
र्धनञ्जयः शत्रुसङ्घप्रमाथी ॥ ८.९५.२४ ॥
Lalu sang pembakar musuh mengeluarkan senjata petir, yang disayangi raja para dewa; sambil merenungkan tali busur Gāṇḍīva, sangat murka, Dhanañjaya, penghancur barisan musuh, melakukannya.
8.95.25
नाराचनालीकवराहकर्णा ।
गाण्डीवतः प्रादुरासन्सुतीक्ष्णाः।
सहस्रशो वज्रसमानवेगा… ।
स्ते सर्वतः पर्यधावन्त घोराः ॥ ८.९५.२५ ॥
Dari busur Gāṇḍīva melesatlah anak panah yang sangat tajam bernama nārāca, nālīka dan varāhakarṇa, berjumlah ribuan, dengan kecepatan setara petir… anak-anak panah yang mengerikan itu menyerbu ke segala arah.
8.95.26
पार्थेषवः कर्णरथं विलग्ना ।
अधोमुखाः पक्षिगणा दिनान्ते।
निशानिकेतार्थमिवाशु वृक्षं ।
जग्राह तान्सूतपुत्रः पृषत्कैः ॥ ८.९५.२६ ॥
Anak-anak panah Pārtha menancap pada kereta Karṇa, menghadap ke bawah, seperti kawanan burung yang cepat hinggap di pohon pada akhir hari mencari tempat bermalam. Putra kusir itu menangkapnya dengan anak panahnya sendiri.
8.95.27
क्षिप्तांस्तथा पाण्डवबाणसङ्घा… ।
नमृष्यमाणस्य धनञ्जयस्य।
रणाजिरे त्वन्तकतुल्यकर्मा ।
वैकर्तनो रोषपरीतचेताः ॥ ८.९५.२७ ॥
Gerombolan anak panah Pāṇḍava pun dilepaskan dengan cara serupa. Namun karena serangan Dhanañjaya yang tak tertahankan, Vaikartana (Karṇa), yang perbuatannya seperti Maut, dengan pikiran dikuasai amarah, di medan perang…
8.95.28
ज्योतिष्प्रभां यद्वदुपागतः स… ।
न्दिवाकरो नाशयते क्षणेन।
पार्थस्य तान्बाणगणान्समग्रा… ।
न्व्यनाशयद्युध्यत एव कर्णः ॥ ८.९५.२८ ॥
Seperti matahari yang mendekati cahaya bintang lalu melenyapkannya dalam sekejap, demikianlah Karṇa, sambil bertempur, memusnahkan seluruh gerombolan anak panah Pārtha…
8.95.29
रोषात्प्रदीप्तः सुमहाविमर्दे ।
भीमस्ततोऽक्रुध्यददीनसत्वः।
पाणिं स्वपाणौ स विनिष्पिष्य रोषा… ।
दमर्षितो वाक्यमुवाच पार्थम् ॥ ८.९५.२९ ॥
Maka dalam pertempuran dahsyat itu, Bhīma yang berkobar amarahnya, yang keberaniannya tak pernah surut, menjadi murka; menggosokkan tangan pada tangannya sendiri dengan geram… tak sanggup menahannya, ia berkata kepada Pārtha.
8.95.30
त्वां सूतपुत्रो नु कथं किरीटि… ।
न्रथेषुभिर्हन्ति शिताग्रधारैः।
धृत्या हि भूतानि ययाऽजयस्त्वं ।
ग्रासं ददत्खाण्डवे पावकाय ॥ ८.९५.३० ॥
Bagaimana putra kusir itu dapat membunuhmu, wahai Kirīṭin, dengan anak panah berujung tajam? Dengan keteguhan yang sama yang membuatmu menaklukkan makhluk, engkau menang ketika mempersembahkan santapan kepada api di Khāṇḍava.
8.95.31
धृत्या तया सूतपुत्रं जहि त्व… ।
महं वैनं गदया पोथयिष्ये।
समेत्य पार्थं सुनृशंसवादी ।
जीवन्नायं यास्यति कालपक्वः ॥ ८.९५.३१ ॥
Dengan keteguhan yang sama itu, bunuhlah putra kusir. Aku akan menghancurkannya dengan gadaku. Setelah bertemu Pārtha, pengucap kata-kata kejam ini, matang oleh waktu, tidak akan pulang dalam keadaan hidup.