మహాభారతం · అధ్యాయం 8.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.98.1
अथाब्रवीद्वासुदेवो महात्मा ।
राधेय दिष्ट्या स्मरसीह धर्मम्।
धर्मे हि बद्धा सततं हि पार्था… ।
स्तेभ्यस्ततो वृद्धिसौ ददाति ॥ ८.९८.१ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడైన వాసుదేవుడు ఇలా అన్నాడు: రాధేయా, అదృష్టవశాత్తు నువ్వు ఇక్కడ ధర్మాన్ని గుర్తుచేసుకుంటున్నావు. పార్థులు ఎల్లప్పుడూ ధర్మంతో బంధించబడినవారు… అప్పుడు వారికి అతడు అభివృద్ధిని ప్రసాదిస్తాడు.
8.98.2
धर्मादपेताः परिपन्थिनस्ते ।
तस्माद्गता वै कुरवो विनाशम्।
प्रायेण नीचा व्यसनेषु मग्ना ।
निन्दन्ति दैवं न तु दुष्कृतं स्वम् ॥ ८.९८.२ ॥
ధర్మం నుండి తొలగిపోయిన వారు శత్రువులు. అందుకే కురువులు వినాశాన్ని పొందారు. చాలావరకు నీచులు కష్టాల్లో మునిగి దైవాన్ని నిందిస్తారు, తమ స్వంత దుష్కర్మను కాదు.
8.98.3
कृष्णां सभां कर्ण यदेकवस्त्रा… ।
मानीतवांस्त्वं च सुयोधनश्च।
दुःशासनः शकुनिः सौबलश्च ।
धर्मस्तदा ते रुचितो न कस्मात् ॥ ८.९८.३ ॥
కర్ణా, ఏకవస్త్రగా ఉన్న కృష్ణను సభకు… నువ్వూ, సుయోధనుడూ, దుశ్శాసనుడూ, శకునీ, సౌబలుడూ తీసుకువచ్చినప్పుడు, అప్పుడు నీకు ధర్మం ఎందుకు రుచించలేదు?
8.98.4
यदा सभायां राजानमनक्षज्ञं युधिष्ठिरम् ।
आनीय जितवन्तो वै क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.४ ॥
సభలో పాచికలు ఆడటం తెలియని రాజు యుధిష్ఠిరుని తీసుకువచ్చి వారు జయించినప్పుడు, అప్పుడు నీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్ళింది?
8.98.5
वनवासे व्यतीते च कर्ण वर्षे त्रयोदशे ।
न प्रयच्छसि यद्राज्यं क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.५ ॥
కర్ణా, అరణ్యవాసం పదమూడవ సంవత్సరం గడిచినా నువ్వు రాజ్యాన్ని తిరిగి ఇవ్వనప్పుడు, అప్పుడు నీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్ళింది?
8.98.6
यद्भीमसेनं सर्पैश्च विषयुक्तैश्च भोजनैः ।
आचरत्त्वन्मते राजा क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.६ ॥
నీ మాట ప్రకారం రాజు భీమసేనునితో పాములతో, విషం కలిపిన భోజనాలతో వ్యవహరించినప్పుడు, అప్పుడు నీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్ళింది?
8.98.7
यद्वारणावते पार्थान्सुप्ताञ्जतुगृहे तदा ।
हन्तुकामास्तदा यूयं क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.७ ॥
వారణావతంలో అరగిల్ల భవనంలో నిద్రిస్తున్న పార్థులను చంపాలని మీరు కోరినప్పుడు, అప్పుడు మీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్లిపోయింది?
8.98.8
यदा रजस्वलां कृष्णां दुःशासनवशे स्थिताम् ।
सभायां प्राहसः कर्ण क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.८ ॥
రజస్వలైన కృష్ణ దుశ్శాసనుని వశంలో సభలో నిలబడినప్పుడు నువ్వు నవ్వావు, కర్ణా; అప్పుడు నీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్లిపోయింది?
8.98.9
यदनार्यैः पुरा कृष्णां क्लिश्यमानामनागसम् ।
उपप्रेक्षसि राधेय क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.९ ॥
పూర్వం అనార్యులు నిర్దోషి కృష్ణను హింసిస్తుండగా నువ్వు చూస్తూ ఊరుకున్నావు, రాధేయా; అప్పుడు నీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్లిపోయింది?
8.98.10
विनष्टाः पाण्डवाः कृष्णे शाश्वतं नरकं गताः ।
पतिमन्यं वृणीष्वेति वदंस्त्वं गजगामिनीम्।
उपप्रेक्षसि राधेय क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.१० ॥
'పాండవులు నశించారు, శాశ్వత నరకానికి వెళ్లారు; గజగామినీ, వేరొక భర్తను ఎన్నుకో' అని అంటూ నువ్వు చూస్తూ ఉన్నావు, రాధేయా; అప్పుడు నీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్లిపోయింది?
8.98.11
राज्यलुब्धः पुनः कर्ण समाह्वयसि पाण्डवान् ।
यदा शकुनिमाश्रित्य क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.११ ॥
రాజ్యాశతో ఉన్న కర్ణా, నువ్వు మళ్లీ పాండవులను సవాలు చేస్తున్నావు; శకుని సాయంతో ఆహ్వానించినప్పుడు నీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్లిపోయింది?
8.98.12
यदाऽभिमन्युं बहवो युद्धे जघ्नुर्महारथाः ।
परिवार्य रणे बालं क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥ ८.९८.१२ ॥
అనేక మహారథులు యుద్ధంలో బాలుడు అభిమన్యుని చుట్టుముట్టి చంపినప్పుడు, అప్పుడు నీ ధర్మం ఎక్కడికి వెళ్లిపోయింది?
8.98.13
यद्येष धर्मस्तत्र न विद्यते हि ।
किं सर्वथा तालुविशोषणेन।
अद्येह धर्म्याणि विधत्स्व सूत ।
तथापि जीवन्न विमोक्ष्यसे हि ॥ ८.९८.१३ ॥
అక్కడ ధర్మం లేకపోతే, నోరు పూర్తిగా ఎండించుకోవడంవల్ల ఏమి ప్రయోజనం? సూతుడా, ఇప్పుడు ఇక్కడ ధర్మబద్ధమైన కర్మలు చెయ్యి; అయినా నీవు బ్రతికి బయటపడవు.
8.98.14
नलो ह्यक्षैर्निर्जितः पुष्करेण ।
पुनर्यशो राज्यमवाप वीर्यात्।
प्राप्तास्तथा पाण्डवा बाहुवीर्या… ।
त्सर्वैः समेताः परिवृत्तलोभाः ॥ ८.९८.१४ ॥
నలుడు కూడా పాచికలతో పుష్కరునిచే ఓడింపబడ్డాడు; తరువాత తన వీర్యంతో కీర్తిని, రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు. అలాగే బాహువీర్యులైన పాండవులు కూడా… మీ అందరితో కలిసి, లోభం విడిచి (రాజ్యాన్ని) పొందుతారు.
8.98.15
निहत्य शत्रून्समरे प्रवृद्धा… ।
न्ससोमका राज्यमवाप्नुयुस्ते।
तथा गता धार्तराष्ट्रा विनाशं ।
धर्माभिगुप्तैः सततं नृसिंहैः ॥ ८.९८.१५ ॥
యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరించి వృద్ధి చెందిన… సోమకులతో కలిసి వారు రాజ్యాన్ని పొందుతారు; ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు అలాగే వినాశాన్ని పొందారు, ఎల్లప్పుడూ ధర్మంచే రక్షింపబడిన నృసింహులచే (ఓడింపబడ్డారు).
8.98.16
एवमुक्तस्तदा कर्णो वासुदेवेन भारत ।
लज्जयावनतो भूत्वा नोत्तरं किञ्चिदुक्तवान् ॥ ८.९८.१६ ॥
ఓ భారతా, అప్పుడు వాసుదేవుడు ఇలా చెప్పగా, కర్ణుడు సిగ్గుతో తల వంచుకుని ఏమీ సమాధానం చెప్పలేదు.
8.98.17
क्रोधात्प्रस्फुरमाणौष्ठो धनुरुद्यम्य भारत ।
योधयामास वै पार्थं महावेगपराक्रमः ॥ ८.९८.१७ ॥
ఓ భారతా, కోపంతో పెదవులు వణుకుతుండగా, ధనుస్సు ఎత్తి, మహావేగపరాక్రమంతో అతడు పార్థునితో (అర్జునునితో) యుద్ధం చేశాడు.
8.98.18
ततोऽब्रवीद्वासुदेवः फल्गुनं पुरुषर्षभम् ।
दिव्यास्त्रेणैव निर्भिद्य पातयस्व महाबल ॥ ८.९८.१८ ॥
అప్పుడు వాసుదేవుడు ఫల్గుణునితో, పురుషులలో వృషభుడైన అతనితో ఇలా అన్నాడు: ఓ మహాబలుడా, దివ్యాస్త్రంతో అతడిని చీల్చి కూల్చు.
8.98.19
एवमुक्तस्तु देवेन क्रोधमागात्तदाऽर्जुनः ।
मन्युमभ्याविशद्धोरं स्मृत्वा तत्तु धनञ्जयः ॥ ८.९८.१९ ॥
దేవుడు ఇలా చెప్పగా అర్జునుడికి అప్పుడు కోపం వచ్చింది. ఆ మాటను గుర్తుచేసుకొని ధనంజయుడు భయంకరమైన రోషంలో మునిగిపోయాడు.
8.98.20
तस्य क्रुद्धस्य सर्वेभ्यः स्रोतोभ्यस्तेजसोऽर्चिषः ।
प्रादुरासंस्तदा राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.९८.२० ॥
ఓ రాజా, కోపించిన అతని అన్ని రంధ్రాల నుండి తేజస్సు జ్వాలలు అప్పుడు ప్రకటమయ్యాయి; అది అద్భుతంలా ఉంది.
8.98.21
तत्समीक्ष्य ततः कर्णो ब्रह्मास्त्रेण धनञ्जयम् ।
अभ्यवर्षत्पुनर्यत्नमकरोद्रथसर्जने ॥ ८.९८.२१ ॥
అది చూసి కర్ణుడు బ్రహ్మాస్త్రంతో ధనంజయుడిపై మళ్లీ వర్షం కురిపించాడు; రథాలను ప్రయోగించడంలో మళ్లీ ప్రయత్నించాడు.
8.98.22
ब्रह्मास्त्रेणव तं पार्थो कवर्ष शरवृष्टिभिः ।
तदस्त्रमस्त्रेणावार्य प्रजहार च पाण्डवः ॥ ८.९८.२२ ॥
పార్థుడు కూడా బ్రహ్మాస్త్రంతోనే అతనిపై బాణవర్షం కురిపించాడు; పాండవుడు ఆ అస్త్రాన్ని అస్త్రంతో అడ్డుకుని నాశనం చేశాడు.
8.98.23
ततोऽन्यदस्त्रं कौन्तेयो दयितं जातवेदसः ।
मुमोच कर्णमुद्दिश्य तत्प्रजज्वाल तेजसा ॥ ८.९८.२३ ॥
అప్పుడు కుంతీపుత్రుడు జాతవేదసుడు (అగ్ని) ప్రియమైన మరో అస్త్రాన్ని కర్ణుడిపై గురిపెట్టి వదిలాడు; అది తన తేజస్సుతో ప్రజ్వలించింది.
8.98.24
वारुणेन ततः कर्णः शमयामास पावक्रम् ।
जीमूतैश्च दिशः सर्वाश्चक्रे तिमिरदुर्दिनाः ॥ ८.९८.२४ ॥
అప్పుడు కర్ణుడు వరుణాస్త్రంతో అగ్నిని శాంతింపజేశాడు; మేఘాలతో అన్ని దిక్కులను చీకటి వర్షపు రోజులుగా చేశాడు.
8.98.25
पाण्डवेयस्त्वसम्भ्रान्तो वायव्यास्त्रेण वीर्यवान् ।
अपोवाह तदाऽभ्राणि राधेयस्य प्रपश्यतः ॥ ८.९८.२५ ॥
అయితే కలవరపడని పాండుపుత్రుడు అర్జునుడు, వాయవ్యాస్త్రంతో వీర్యవంతుడై, రాధేయుడు కర్ణుడు చూస్తుండగానే ఆ మేఘాలను తొలగించాడు.
8.98.26
ततः शरं महाघोरं ज्वलन्तिमिव पावकम् ।
आददे पाण्डुपुत्रस्य सूतपुत्रो जिघांसया ॥ ८.९८.२६ ॥
అప్పుడు సూతపుత్రుడు కర్ణుడు పాండుపుత్రుడిని చంపాలనే కోరికతో, మండే అగ్నిలా అత్యంత భయంకరమైన బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
8.98.27
योज्यमाने ततस्तस्मिन्बाणे धनुषि पूजिते ।
चचाल पृथिवी राजन्सशैलवनकानना ॥ ८.९८.२७ ॥
ఓ రాజా! ఆ బాణాన్ని ధనుస్సుపై సంధించగానే, పూజింపబడిన ధనుస్సుపై, పర్వతాలు అరణ్యాలు తోటలతో కూడిన భూమి కంపించింది.
8.98.28
ववौ सशर्करो वायुर्दिशश्च रजसा वृताः ।
हाहाकारश्च संवज्ञे सुराणां दिवि भारत ॥ ८.९८.२८ ॥
ఇసుకతో కూడిన గాలి వీచింది; దిశలు ధూళితో కప్పబడ్డాయి. ఓ భారతా! ఆకాశంలో దేవతల 'హాహాకారం' వినిపించింది.
8.98.29
तमिगुं सन्धितं दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मारिष ।
विषादं परमं जग्मुः पाण्डवा दीनचेतसः ॥ ८.९८.२९ ॥
ఓ పూజ్యుడా! సూతపుత్రుడు ఆ బాణాన్ని ధనుస్సుపై సంధించడం చూసి పాండవులు మిక్కిలి విషాదంలో మునిగి, దీనమనస్కులయ్యారు.
8.98.30
स सायकः कर्णभुजप्रमुक्तः ।
शक्राशनिग्रख्यरुचिः शिताग्रः।
मुलान्तरं प्राप्य धनञ्जयस्य ।
विवेश वल्मीकमिवोरमोत्तमः ॥ ८.९८.३० ॥
కర్ణుని భుజం నుండి విడువబడిన ఆ బాణం, ఇంద్రుని వజ్రంలా కాంతితో, పదునైన కొనతో, ధనంజయుని (అర్జునుని) కవచ సంధిలో ప్రవేశించింది; ఉత్తమ సర్పం పుట్టలోకి దూరినట్లు.
8.98.31
स राढविद्धः समरे महात्मा ।
विधूर्णमानः श्लथहस्तगाण्डिवः।
चचाल वीभत्सुरमित्रमर्दनः ।
क्षितेः प्रकम्पे च यथाऽचलोत्तमः ॥ ८.९८.३१ ॥
యుద్ధంలో దెబ్బతిన్న ఆ మహాత్ముడు తూలిపోయాడు; చేతులు సడలి గాండీవం జారగా, శత్రుమర్దనుడు వీభత్సు (అర్జునుడు) కంపించాడు; భూకంపంలో శ్రేష్ఠమైన పర్వతం కదిలినట్లు.
8.98.32
तदन्तरं प्राप्य वृषो महारथो ।
रथाङ्गसुर्वीगतमुज्जिहीर्षुः।
रथादवप्लुत्य निगृह्य दोर्भ्यां ।
शशाक दैवान्न महाबलोऽपि ॥ ८.९८.३२ ॥
ఆ అవకాశాన్ని చూసి మహారథుడు వృషుడు (కర్ణుడు) రథం నుండి దూకి, భూమిలో కూరుకుపోయిన రథచక్రాన్ని రెండు చేతులతో పట్టి పైకెత్తాలని ప్రయత్నించాడు; కానీ దైవవశాత్తు ఆ మహాబలుడు కూడా దాన్ని ఎత్తలేకపోయాడు.
8.98.33
ततः किरीटि प्रतिलभ्य संज्ञां ।
जग्राह बाणं यमदण्डकल्पम्।
ततोऽर्जुनः प्राञ्जलिकं महात्मा ।
ततोऽब्रवीद्वासुदेवोऽपि पार्थम् ॥ ८.९८.३३ ॥
అప్పుడు కిరీటి (అర్జునుడు) స్పృహ తిరిగి పొంది, యముని దండంలా ఉన్న బాణాన్ని పట్టుకున్నాడు. తరువాత మహాత్ముడైన అర్జునుడు చేతులు జోడించాడు; అప్పుడు వాసుదేవుడు కూడా పార్థునితో మాట్లాడాడు.
8.98.34
महारथे रथचक्रे विमग्ने ॥ ८.९८.३४ ॥
మహారథుడి (కర్ణుని) రథచక్రం కూరుకుపోయింది.
8.98.35
तं हस्तिकक्षाप्रवरं सुकेतुं ।
सुवर्णमुक्तामणिवज्रजुष्टम्।
कलाप्रकृष्टोत्तमशिल्पियत्नैः ।
कृतं सुरूपं तपनीयचित्रम् ॥ ८.९८.३५ ॥
ఏనుగు-అంబారి పతాకాలలో శ్రేష్ఠమైన ఆ అందమైన కేతువు, బంగారం, ముత్యాలు, మణులు, వజ్రాలతో అలంకరించబడి, నైపుణ్యవంతులైన శిల్పుల శ్రమతో రూపొందించబడి, చక్కని బంగారు చిత్రాలతో ఉంది.
8.98.36
जयास्पदं तव सैन्यस्य नित्य… ।
ममित्रवित्रासनमीड्यरूपम्।
विख्यातमादित्यसुतस्य लोके ।
त्विषा समं पावकभानुचन्द्रैः ॥ ८.९८.३६ ॥
మీ సైన్యానికి ఎల్లప్పుడూ విజయ స్థానమైన, శత్రువులను భయపెట్టే, స్తుతింపదగిన రూపం కలిగిన, సూర్యపుత్రుని ప్రసిద్ధ ధ్వజం, తన కాంతితో అగ్ని, సూర్యుడు, చంద్రులతో సమానం.
8.98.37
ततः क्षुरप्रेण सुसंशितेन ।
सुवर्णपुङ्खेन हुताग्निवर्चसा।
श्रिया ज्वलन्तं ध्वजमुन्ममाथ ।
महारथस्याधिरथेः किरीटी ॥ ८.९८.३७ ॥
అప్పుడు కిరీటి (అర్జునుడు) బాగా పదునుపెట్టిన, బంగారు రెక్కల క్షురప్ర బాణంతో, హోమాగ్ని వలె ప్రకాశిస్తూ తేజస్సుతో మండుతున్న మహారథుడు అధిరథపుత్రుడి (కర్ణుడి) ధ్వజాన్ని విరిచివేశాడు.
8.98.38
यशश्च दर्पश्च तथा प्रियाणि ।
सर्वाणि कार्याणि च तेन केतुना।
साकं कुरूणां हृदयानि चापतन् ।
बभूव हाहेति च निःस्वनो महान् ॥ ८.९८.३८ ॥
ఆ ధ్వజంతో పాటు కీర్తి, గర్వం, ప్రియమైనవన్నీ, అన్ని కార్యాలూ పడిపోయాయి; కౌరవుల హృదయాలు కూడా పడిపోయాయి; అప్పుడు 'హా! హా!' అనే మహా ధ్వని ఎగసింది.
8.98.39
द्वष्ट्वा ध्वजं पातितमाशुकारिणा ।
कुरुप्रवीरेण निकृत्तमाहवे।
नाशंसिरे सूतपुत्रस्य सर्वे ।
जयं तदा भारत ये त्वदीयाः ॥ ८.९८.३९ ॥
యుద్ధంలో కురువీరుడు (అర్జునుడు) వేగంగా నరికి పడగొట్టిన ధ్వజాన్ని చూసి, ఓ భరతా, మీవారు అందరూ అప్పుడు సూతపుత్రుడి (కర్ణుడి) విజయాన్ని ఆశించడం మానేశారు.
8.98.40
अथ त्वरन्कर्णवधाय पार्थो ।
महेद्रवज्रानलदण्डसन्निभम्।
आदत्त चाथाञ्जलिकं निषङ्गा… ।
त्सहस्ररश्मेरिव रश्मिमुत्तमम् ॥ ८.९८.४० ॥
అప్పుడు కర్ణుడిని వధించడానికి త్వరపడుతున్న పార్థుడు (అర్జునుడు) ఇంద్రుని వజ్రాన్ని, అగ్ని దండాన్ని పోలిన, సహస్రరశ్మి సూర్యుని ఉత్తమ కిరణంలా ఉన్న అంజలిక బాణాన్ని అంబులపొది నుండి తీసుకున్నాడు.
8.98.41
मर्मच्छिदं शोणितमांसदिग्धं ।
वैश्वानरार्कप्रतिमं महार्हम्।
नराश्वनागासुहरं त्र्यरत्निं ।
षड्वाजमञ्जोगतिमुग्रवेगम् ॥ ८.९८.४१ ॥
ఆ బాణం మర్మస్థానాలను చీల్చేది, రక్తమాంసాలతో తడిసినది, అగ్ని మరియు సూర్యుని వంటిది, మహా విలువైనది; మనుషులు, గుర్రాలు, ఏనుగుల ప్రాణాలను హరించేది, మూడు మూరల పొడవు, ఆరు రెక్కలు కలది, సరళంగా వేగంగా వెళ్ళేది, భయంకర వేగం కలది.
8.98.42
सहस्रनेत्राशनितुल्यवीर्यं ।
कालानलं व्यात्तमिवातिघोरम्।
पिनाकनारायणचक्रसन्निभं ।
भयङ्करं प्राणभृतां विनाशनम् ॥ ८.९८.४२ ॥
వేయి కన్నుల ఇంద్రుని వజ్రానికి సమానమైన పరాక్రమం కలది; తెరచిన నోటి కాలాగ్ని వలె అత్యంత భయంకరమైనది; పినాకం, నారాయణ చక్రంతో సమానమైనది; ప్రాణులకు భయాన్ని, వినాశాన్ని కలిగించేది.
8.98.43
जग्राह पार्थः स शरं प्रहृष्टो ।
यो देवसङ्घैरपि दुर्निवार्यः।
सम्पूजितो यः सततं महात्मा ।
देवासुरान्यो विजयेन्महेषुः ॥ ८.९८.४३ ॥
పార్థుడు సంతోషంతో ఆ బాణాన్ని పట్టుకున్నాడు; దేవగణాలచేత కూడా అడ్డుకోలేనిది, ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడే మహాత్ముడైనది, దేవాసురులలో ఎవరినైనా జయించగలిగిన ఆ మహాబాణం.
8.98.44
तं वै प्रमृष्टं प्रसमीक्ष्य युद्धे ।
चचाल सर्वं सचराचरं जगत्।
कृत्स्नं जगत्स्वस्त्यृषयोऽभिचक्रु… ।
स्तमुद्यतं प्रेक्ष्य महाहवेषुम् ॥ ८.९८.४४ ॥
యుద్ధంలో తుడిచి మెరుస్తున్న దానిని చూసి చరాచర సహిత సమస్త జగత్తు కంపించింది; ఋషులు సమస్త జగత్తుకు శుభం కోరి… ఎత్తబడిన ఆ మహాయుద్ధబాణాన్ని చూసి.
8.98.45
ततस्तु तं वै शरमप्रमेयं ।
गाण्डीवधन्वा धनुषि व्ययोजयत्।
युक्त्वा महास्त्रेण परेण चापं ।
विकृष्य गाण्डीवमुवाच सत्वरम् ॥ ८.९८.४५ ॥
అప్పుడు గాండీవధారి ఆ అప్రమేయ బాణాన్ని ధనువుపై సంధించాడు; పరమ మహాస్త్రంతో ఆ ధనువును కూర్చి, గాండీవాన్ని లాగి వేగంగా పలికాడు.
8.98.46
अयं हास्त्रप्रहितो महाशरः ।
शरीरहृच्चासुहरश्च दुर्हृदः।
तपोऽस्ति तप्तं गुरवश्च तोषिता ।
मया यदीष्टं सुहुतं यदि श्रुतम् ॥ ८.९८.४६ ॥
ఈ మహాబాణం అస్త్రంచే ప్రేరితమైనది; శరీరాన్ని చీల్చేది, దుష్టుల ప్రాణాలను హరించేది. నేను తపస్సు చేసి ఉంటే, గురువులను సంతోషపెట్టి ఉంటే, యజ్ఞం చేసి మంచి ఆహుతులు ఇచ్చి ఉంటే, శాస్త్రం విని ఉంటే (ఇది ఫలించుగాక).
8.98.47
अनेन सत्येन निहन्त्वयं शरः ।
सुसंहितः कर्णमरिं ममोर्जितम्।
इत्यूचिवांस्तं प्रमुमोच बाणं ।
धनञ्जयः कर्णवधाय घोरम् ॥ ८.९८.४७ ॥
ఈ సత్యం వల్ల ఈ బాణం నా బలవంతుడైన శత్రువు కర్ణుని చంపుగాక, బాగా గురిపెట్టబడినది. ఇలా పలికి ధనంజయుడు కర్ణుని వధ కోసం ఆ భయంకర బాణాన్ని విడిచాడు.
8.98.48
कृत्या ह्यथर्वाङ्गिरसी प्रचोदिता ।
यथा तथा त्वं जहि शात्रवं मम।
ब्रुवन्किरीटी तमतिप्रहृष्टो… ।
ऽसृजद्देवानां जयहेतुं महेषुम् ॥ ८.९८.४८ ॥
అథర్వాంగిరస మంత్రాలచే ప్రేరేపించబడిన కృత్యలాగా, నీవు నా శత్రువును నాశనం చేయి అని పలికి కిరీటి మిగుల సంతోషించి… దేవతల విజయ హేతువైన ఆ మహాబాణాన్ని విడిచాడు.
8.98.49
जिघांसुरर्केन्दुसमप्रभावः ।
कर्णं वशी पाण्डवः क्षिप्रकारी।
ततो विमुक्तो बलिना महेषुः ।
प्रज्वालयामास नभो दिशश्च ॥ ८.९८.४९ ॥
సూర్యచంద్రులతో సమాన ప్రభావం గలవాడు, కర్ణుని చంపగోరినవాడు, వశీకరించిన, శీఘ్రకారి అయిన పాండవుడు. అప్పుడు బలవంతుడు విడిచిన ఆ మహాబాణం ఆకాశాన్ని దిక్కులను ప్రజ్వలింపజేసింది.
8.98.50
सैन्यान्यनेकानि च विप्रमोह्य ।
गाण्डीवमुक्तेन ततो महात्मा।
तेनार्जुनस्तन्महनीयमस्य ।
शिरोऽहरत्सूतपुत्रस्य राजन् ॥ ८.९८.५० ॥
అనేక సైన్యాలను పూర్తిగా భ్రమింపజేసి, గాండీవం నుండి విడిచిన ఆ బాణంతో మహాత్ముడైన అర్జునుడు, ఓ రాజా, సూతపుత్రుడు కర్ణుని ఆ పూజనీయమైన తలను ఖండించాడు.
8.98.51
कायश्च पश्चाद्धरणीं जगाम ॥ ८.९८.५१ ॥
ఆ తర్వాత శరీరం భూమిపై పడింది.
8.98.52
तदुद्यतादित्यसमानतेजसं ।
शरन्नभोमध्यगभास्करोपमम्।
वराङ्गमुर्व्यामपतच्चमुमूखे ।
दिवाकरोऽस्तादिव रक्तमण्डलः ॥ ८.९८.५२ ॥
ఉదయిస్తున్న సూర్యుడిలా తేజస్సు గలదైన, శరత్కాల ఆకాశ మధ్యలో ఉన్న సూర్యునిలా ఉన్న ఆ శ్రేష్ఠ శరీరం సైన్యం ముందు భూమిపై పడింది, అస్తమించే ఎర్రని మండలం గల సూర్యుడిలా.
8.98.53
ततोऽस्य देहं सततं सुखैधितं ।
सुरूपमत्यर्थसुखं सुगन्धि च।
परेण कृच्छ्रेण शिरः समत्यज… ।
द्गृहं महर्धीन्निवसन्निवेश्वरः ॥ ८.९८.५३ ॥
ఎల్లప్పుడూ సుఖాలతో పెరిగిన అతని శరీరం, అందమైనది, అత్యంత సుఖకరమైనది, సుగంధభరితమైనది, చాలా కష్టంతో తల విడిచిపెట్టింది; గొప్ప సంపదలో నివసించే నగరాధిపతిలా.
8.98.54
शरैर्विभिन्नं व्यसु तत्सुवर्चसः ।
पपात कर्णस्य शरीमुच्छ्रितम्।
स्रवद्व्रणं गैरिकतोयविस्रवं ।
गिरेर्यथा वज्रहतं महाशिरः ॥ ८.९८.५४ ॥
బాణాలతో గుచ్చబడిన ఆ తేజస్వి శరీరం ప్రాణం లేకుండా కర్ణుని ఎత్తైన దేహం పడిపోయింది; ప్రవహించే గాయాల నుండి గైరిక జలం స్రవిస్తూ, వజ్రంతో కొట్టబడిన పర్వత మహా శిఖరంలా.
8.98.55
देहाच्च कर्णस्य निपातितस्य ।
तेजः सूर्यं खं वितत्याविवेश।
तदद्भुतं सर्वमनुष्ययोधाः ।
संदृष्टवन्तो निहते स्म कर्णे ॥ ८.९८.५५ ॥
పడిపోయిన కర్ణుని దేహం నుండి తేజస్సు ఆకాశంలో సూర్యుని వైపు వ్యాపించి ప్రవేశించింది; కర్ణుడు చంపబడినప్పుడు మానవ యోధులందరూ ఆ అద్భుతాన్ని చూశారు.
8.98.56
ततः शङ्खान्पाण्डवा दध्मुरुच्चै… ।
र्दृष्ट्वा कर्णं पातितं फल्गुनेन।
तथैव कृष्णश्च धनञ्जयश्च ।
हष्टौ यमौ दध्मतुर्वारिजातौ ॥ ८.९८.५६ ॥
అప్పుడు పాండవులు గట్టిగా శంఖాలు ఊదారు, అర్జునుడు కర్ణుని పడగొట్టడం చూసి; అలాగే కృష్ణుడు, ధనంజయుడు, సంతోషించిన ఇద్దరు యమజులు కూడా జలజ శంఖాలు ఊదారు.
8.98.57
तं सोमकाः प्रेक्ष्य हतं शयानं ।
सैन्यैः सार्धं सिंहनादान्प्रचक्रुः।
तूर्याणि सञ्जघ्नुरतीव हृष्टा ।
वासांसि चैवादुधुवुर्भुजांश्च ॥ ८.९८.५७ ॥
చంపబడి పడి ఉన్న అతనిని చూసి సోమకులు తమ సేనలతో కలిసి సింహనాదాలు చేశారు; అత్యంత సంతోషంతో వాద్యాలు మోగించారు, వస్త్రాలను, బాహువులను ఊపారు.
8.98.58
संवर्धयन्तश्च नरेन्द्र योधाः ।
पार्थं समाजग्मुरतीव हृष्टाः।
बलान्विताश्चापरे ह्यप्यनृत्य… ।
न्नन्योन्यमाश्लिष्य नदन्त ऊचुः ॥ ८.९८.५८ ॥
ఓ రాజా, యోధులు అర్జునుడిని కీర్తిస్తూ అత్యంత సంతోషంతో అతని వద్దకు వచ్చారు. బలవంతులైన ఇతరులు కూడా నృత్యం చేశారు; ఒకరినొకరు కౌగిలించుకుని గర్జిస్తూ మాట్లాడారు.
8.98.59
दृष्ट्वा तु कर्णं भुवि वा विपन्नं ।
कृत्तं रथात्सायकैरर्जुनस्य।
महानिलेनाद्रिमिवापविद्वं ।
यज्ञावसानेऽग्निमिव प्रशान्तम् ॥ ८.९८.५९ ॥
అర్జునుని బాణాలతో రథం నుండి నరికివేయబడి నేలపై పడి ఉన్న కర్ణుడిని చూశారు; మహావాయువు కూల్చిన పర్వతంలా, యజ్ఞం ముగిసిన తర్వాత శాంతించిన అగ్నిలా.
8.98.60
तदाननं सूर्यसुतस्य राज… ।
न्विभ्राजते पद्मिवावनालम्।
रराज कर्णस्य शिरो निकृत्त… ।
मस्तंगतं भास्करस्येव बिम्बम् ॥ ८.९८.६० ॥
సూర్యపుత్రుడైన కర్ణుని ఆ ముఖం…… కాడతో సహా నరికిన కమలంలా ప్రకాశించింది. కర్ణుని నరికివేయబడిన శిరస్సు అస్తమిస్తున్న సూర్యబింబంలా ప్రకాశించింది.
8.98.61
शरैराचितसर्वाङ्गः शोणितौघपरिप्लुतः ।
रराज देहः कर्णस्य स्वरश्मिभिरिवांशुमान् ॥ ८.९८.६१ ॥
బాణాలతో సర్వాంగాలు కప్పబడి, రక్త ప్రవాహంలో మునిగిన కర్ణుని దేహం తన కిరణాలతో ప్రకాశించే సూర్యునిలా ప్రకాశించింది.
8.98.62
प्रताप्य सेनामामित्रीं दीप्तैः शरगभस्तिभिः ।
बलिनार्जुनकालेन नीतोऽस्तं कर्णभास्करः ॥ ८.९८.६२ ॥
శత్రుసేనను తన ప్రకాశించే బాణకిరణాలతో తపింపజేసిన కర్ణుడనే సూర్యుడు, బలవంతుడైన అర్జునుడనే కాలంచేత అస్తమయానికి తీసుకువెళ్ళబడ్డాడు.
8.98.63
अस्तं गच्छन्यथाऽदित्यः प्रभामादाय गच्छति ।
तथा जीवितमाहाय कर्णस्येषुर्जगाम सः ॥ ८.९८.६३ ॥
సూర్యుడు అస్తమిస్తూ తన కాంతిని తీసుకుపోయినట్లు, ఆ బాణం కర్ణుని ప్రాణాన్ని తీసుకొని వెళ్ళింది.
8.98.64
अपराह्णेऽपराह्णस्य सूतपुत्रस्य मारिष ।
छिन्नमञ्जलिकेनाजौ सोत्सेधमपतच्छिरः ॥ ८.९८.६४ ॥
ఓ మాన్యా, మధ్యాహ్నం అపరాహ్ణంలో సూతపుత్రుడు కర్ణుని తల యుద్ధంలో అంజలికం అనే బాణంతో తెగి ఎత్తుగా పడిపోయింది.
8.98.65
उपर्युपरि सैन्यानां विनिघ्नन्नितराञ्जनान् ।
शिरः कर्णस्य सोऽत्सेधमिषुः सोप्यहरद्द्रुतम् ॥ ८.९८.६५ ॥
సేనల పైనుండి ఇతరులను చంపుతూ ఆ బాణం కూడా కర్ణుని ఎత్తైన తలను వేగంగా తీసుకుపోయింది.
8.98.66
कर्णं तु शूरं पतितं पृथिव्यां ।
शराचितं शोणितदिग्धगात्रम्।
दृष्ट्वा शयानं भुवि मद्रराज… ।
श्छिन्नध्वजेनाथ ययौ रथेन ॥ ८.९८.६६ ॥
శూరుడైన కర్ణుడు నేలపై పడి, బాణాలతో కప్పబడి, రక్తంతో తడిసిన దేహంతో పడుకుని ఉండటం చూసి, మద్రరాజు… అనంతరం విరిగిన ధ్వజంతో ఉన్న రథంలో వెళ్లిపోయాడు.
8.98.67
हते कर्णे कुरवः प्राद्रवन्त ।
भयार्दिता गाढविद्धाश्च सङ्ख्ये।
अवेक्षमाणा मुहुरर्जुनस्य ।
ध्वजं महान्तं वपुषा ज्वलन्तम् ॥ ८.९८.६७ ॥
కర్ణుడు చంపబడగా కురువులు భయంతో పీడించబడి, యుద్ధంలో తీవ్రంగా గాయపడి పారిపోయారు; అర్జునుని పెద్ద, ప్రకాశించే ధ్వజాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చూస్తూ.
8.98.68
तच्छिरो भरतश्रेष्ठ शोभयामास मेदिनीम् ।
यदृच्छयेव पतितं मण्डलं चाण्डदीधितेः ॥ ८.९८.६८ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఆ తల భూమిని అలంకరించింది; యాదృచ్ఛికంగా పడిన సూర్యమండలంలా.
8.98.69
तं दृष्ट्वा समरविमर्द लब्धनिद्रं ।
दष्टोष्ठं रुधिरपीरतकातराक्षम्।
राधेयं रथवरपृष्ठसन्निषण्णं ।
हीनांशुर्दिवसकरो मुहूर्तमासीत् ॥ ८.९८.६९ ॥
యుద్ధంలో నలిగి, నిద్రపట్టినవాడై, పెదవులు కొరికి, రక్తంతో పసుపు రంగైన భయభీత నేత్రాలతో, ఉత్తమ రథం వెనుక భాగంలో కూర్చుని ఉన్న రాధేయుని చూసి సూర్యుడు ఒక ముహూర్తం పాటు కిరణహీనుడయ్యాడు.
8.98.70
निःशब्दतूर्यं हतयोधमुख्यं ।
प्रशान्तदर्पं धृतराष्ट्रसैन्यम्।
न शोभते सूर्यसुतेन हीनं ।
वृन्दं ग्रहाणामिव चन्द्रहीनम् ॥ ८.९८.७० ॥
యుద్ధ భేరీలు, శంఖాలు మూగబోయాయి; ప్రధాన వీరులు హతులయ్యారు; ధృతరాష్ట్రుని సైన్యపు గర్వం అణగారింది. సూర్యపుత్రుడు (కర్ణుడు) లేని ఆ సైన్యం చంద్రుడు లేని గ్రహసమూహంలా ప్రకాశం కోల్పోయింది.
8.98.71
सहस्रनेत्रप्रतिमानकर्मणः ।
सहस्रपत्रप्रतिमाननं शुभम्।
सहस्ररश्मिर्दिवसक्षये यथा ।
तथाऽपतत्कर्णशिरो वसुन्धराम् ॥ ८.९८.७१ ॥
వేయి కన్నులున్న (ఇంద్రుని) వంటి కర్మలు చేసినవాడు, వేయి రేకుల కమలం వంటి అందమైన ముఖం గలవాడు (కర్ణుని) శిరస్సు, పగలు ముగిసేటప్పుడు వేయి కిరణాల సూర్యుడు పడినట్లు భూమిపై పడింది.
8.98.72
व्यूढोरस्कं कमलवदनं तप्तहेमावभासं ।
कर्णं दृष्ट्वा भुवि निपतितं पार्थबाणाभितप्तम्।
पांसुग्रस्तं मलिनमसकृत्पुत्रमन्वीक्षमाणो ।
मन्दम्मन्दं व्रजति सविता मन्दिरं मन्दरश्मिः ॥ ८.९८.७२ ॥
విశాల వక్షస్థలం, కమల ముఖం, కాగిన బంగారు కాంతి గల కర్ణుడు పార్థుని బాణాలతో కాలి భూమిపై పడి ఉండటం చూసి, ధూళితో కప్పబడి మలినమైన తన కుమారుని మళ్లీ మళ్లీ చూస్తూ, మందమైన కిరణాల సూర్యుడు నెమ్మదిగా తన గృహం వైపు వెళ్తున్నాడు.