ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 9.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत् ॥ ९.१.१ ॥
ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಮತ್ತು ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ 'ಜಯ' (ಗ್ರಂಥವನ್ನು) ಪಠಿಸಬೇಕು.
9.1.2
एवं निपातिते कर्णे समरे सव्यसाचिना ।
अल्पावशिष्टाः कुरवः किमकुर्वत वै द्विज ॥ ९.१.२ ॥
ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಿಂದ (ಅರ್ಜುನನಿಂದ) ಕರ್ಣ ಹತನಾದಾಗ, ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉಳಿದ ಕೌರವರು ಏನು ಮಾಡಿದರು, ಓ ದ್ವಿಜನೇ?
9.1.3
विदीर्यमाणं च बलं दृष्ट्वा राजा सुयोधनः ।
पाण्डवैः प्राप्तकालं च किं प्रापद्यत कौरवः ॥ ९.१.३ ॥
ಪಾಂಡವರಿಂದ ಸೈನ್ಯ ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜ ಸುಯೋಧನ (ದುರ್ಯೋಧನ), ಕಾಲ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದಾಗ, ಏನನ್ನು ಹೊಂದಿದನು, ಕೌರವನೇ?
9.1.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तदाचक्ष्व द्विजोत्तम ।
न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश्चरितं महत् ॥ ९.१.४ ॥
ಇದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು. ಪೂರ್ವಜರ ಮಹಾ ಚರಿತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
9.1.5
ततः कर्णे हते राजन्धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।
भृशं शोकार्णवे मग्नो निराशः सर्वतोऽभवत् ॥ ९.१.५ ॥
ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ಕರ್ಣ ಹತನಾದಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರ ಸುಯೋಧನ ಆಳವಾದ ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಿರಾಶನಾದನು.
9.1.6
हाकर्ण हाकर्ण इति शोचमानो मुहुर्मुहुः ।
कृच्छ्रात्स्वशिबिरं प्रायाद्वतशिष्टैर्नृपैः सह ॥ ९.१.६ ॥
'ಅಯ್ಯೋ ಕರ್ಣ! ಅಯ್ಯೋ ಕರ್ಣ!' ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ, ಉಳಿದ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಕಷ್ಟದಿಂದ ತನ್ನ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
9.1.7
स समाश्वास्यमानोऽपि हेतुभिः शास्त्रनिश्चितैः ।
राजन्विभूतिमिच्छद्भिः सूतपुत्रमनुस्मरन् ॥ ९.१.७ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರನಿಶ್ಚಿತ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಓ ರಾಜನೇ, ವೈಭವವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಅವನು ಸೂತಪುತ್ರನನ್ನು (ಕರ್ಣನನ್ನು) ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.
9.1.8
स दैवं बलवन्मत्वा प्रभाते विमले सति ।
सङ्ग्रामे निश्चयं कृत्वा पुनर्युद्वाय निर्ययौ ॥ ९.१.८ ॥
ದೈವವನ್ನು ಬಲಶಾಲಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟನು.
9.1.9
शल्यं सेनापतिं कृत्वा विधिवद्राजसत्तमम् ।
रणाय निर्ययौ राजा हतशिष्टैर्नृपैः सह ॥ ९.१.९ ॥
ಶಲ್ಯನನ್ನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಸೇನಾಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಉಳಿದ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟನು.
9.1.10
ततः सुतुमुलं युद्धं कुरुपाण्डवसेनयोः ।
बभूव भरतश्रेष्ठ देवासुररणोपमम् ॥ ९.१.१० ॥
ಆಗ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕೌರವ-ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಅತಿ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
9.1.11
ततः शल्यो महाराज कृत्वा कदनमाहवे ।
पाण्डुसैन्येऽथ मध्याह्ने धर्मराजेन पातितः ॥ ९.१.११ ॥
ಆಗ, ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರ ನಡೆಸಿದ ಶಲ್ಯನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜನಿಂದ (ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಂದ) ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
9.1.12
ततो दुर्योधनो राजा हतबन्धू रणाजिरात् ।
अपसृत्य हदं घोरं विवेश रिपुजाद्भुयात् ॥ ९.१.१२ ॥
ಆಗ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು, ಹತರಾದ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದು, ಶತ್ರುಗಳ ಭಯದಿಂದ ಆ ಭೀಕರ ಸರೋವರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
9.1.13
अथापराह्णे तस्याह्नः परिवार्य महारथैः ।
हदादाहूय युद्वाय भीमसेनेन पातितः ॥ ९.१.१३ ॥
ನಂತರ ಆ ದಿನದ ಅಪರಾಹ್ಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು; ಸರೋವರದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
9.1.14
तस्मिंस्तु निहते वीरे महेष्वासास्त्रयो रणे ।
कृतवर्मा कृपो द्रौणिर्जघ्नुः पाण्डवसैनिकान् ॥ ९.१.१४ ॥
ಆ ವೀರನು ಹತನಾದಾಗ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರರಾದ ಮೂವರು — ಕೃತವರ್ಮ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣಪುತ್ರ — ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು.
9.1.15
ततः पूर्वाह्णसमये शिबिरादेत्य सञ्जयः ।
प्रविवेश पुरीं दीनो दुःखशोकसमन्वितः ॥ ९.१.१५ ॥
ನಂತರ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಜಯನು ದೀನನಾಗಿ, ದುಃಖಶೋಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
9.1.16
स प्रविश्य पुरीं सूतो भूजावुच्छ्रित्य दुःखितः ।
वेपमानस्ततो राज्ञः प्रविप्रेश निवेशनम् ॥ ९.१.१६ ॥
ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಸಾರಥಿ ಸಂಜಯನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ನಡುಗುತ್ತ ರಾಜನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
9.1.17
धावतश्चाप्यपश्य… तत्रत्यान्पुरुषर्षभान् ।
नष्टचित्तानिवोन्मत्ताञ्शोकेन भृशदुःखितान् ॥ ९.१.१७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ನರಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು — ಮನಸ್ಸು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಂತೆ, ಹುಚ್ಚರಂತೆ, ಶೋಕದಿಂದ ಅತಿ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದವರನ್ನು.
9.1.18
दृष्ट्वैव च नराञ्शीघ्रं व्याजहारातिदुःखितः ।
अहो बत विपन्नोऽस्मि निधनेन महात्मनः ॥ ९.१.१८ ॥
ಆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆ ಅತಿ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದನು — "ಅಯ್ಯೋ! ಮಹಾತ್ಮನ ನಿಧನದಿಂದ ನಾನು ನಾಶವಾದೆ!"
9.1.19
अहो सुबलवान्कालो गतिश्च परमा तथा ।
शुक्रतुल्यबलाः सर्वे यत्राहन्यन्त पार्थिवाः ॥ ९.१.१९ ॥
ಅಯ್ಯೋ! ಕಾಲವು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿ, ಅದರ ಗತಿಯೂ ಪರಮವಾದುದು; ಶುಕ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಬಲವುಳ್ಳ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಅಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು.
9.1.20
तं दृष्ट्वैव पुरे राजञ्जनः सर्वः स्म सञ्जयम् ।
प्ररुरोद भयोद्विग्नो हा राजन्निति सुस्वरम् ॥ ९.१.२० ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ನಗರದ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಸಂಜಯನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು "ಹಾ ರಾಜನೇ!" ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತರು.
9.1.21
आकुमारं नरव्याघ्र तत्पुरं वै समन्ततः ।
आर्तनादं महच्चक्रे श्रुत्वा विनिहतं नृपम् ॥ ९.१.२१ ॥
ಓ ನರವ್ಯಾಘ್ರ! ಹತನಾದ ರಾಜನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ನಗರದೆಲ್ಲೆಡೆ ಮಹಾ ಆರ್ತನಾದ ಮೊಳಗಿತು.
9.1.22
तथा स विह्वलः सूतः प्रविश्य नृपतिक्षयम् ।
ददर्श नृपतिश्रेष्ठं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ॥ ९.१.२२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ವಿಹ್ವಲನಾದ ಆ ಸಾರಥಿ ರಾಜಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಜ್ಞಾಚಕ್ಷುವಾದ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡನು.
9.1.23
दृष्ट्वा चासीनमनघं समन्तात्परिवारितम् ।
स्नुषामिर्भरतश्रेष्ठ गान्धार्या विदुरेण च।
तथाऽन्यैश्च सुहृद्भिश्च ज्ञातिमिश्च हितैषिभिः ॥ ९.१.२३ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಿರ್ದೋಷನಾದ ರಾಜನು ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು; ಸುತ್ತಲೂ ಸೊಸೆಯರು, ಗಾಂಧಾರಿ, ವಿದುರ, ಹಿತೈಷಿ ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು ಆವರಿಸಿದ್ದರು.
9.1.24
तमेव चार्थं ध्यायन्तं कर्णस्य निधनं प्रति ।
रुदन्नेवाब्रवीद्वाक्यं राजानं जनमेजय ॥ ९.१.२४ ॥
ಕರ್ಣನ ಮರಣದ ಕುರಿತೇ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಅಳುತ್ತಲೇ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು — ಓ ಜನಮೇಜಯ!
9.1.25
नातिहृष्टमनाः सूतो बाष्पसन्दिग्धया गिरा ।
सञ्जयोऽहं नरव्याघ्र नमस्ते भरतर्षभ ॥ ९.१.२५ ॥
ಅತಿಯಾಗಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಸೂತ ಸಂಜಯನು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು: "ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಭರತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಸಂಜಯ; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ."
9.1.26
मद्राधिपो हतः शल्यः शकुनिः सौबलस्तथा ।
उलूकः पुरुषव्याघ्र कैतव्यो दृढविक्रमः ॥ ९.१.२६ ॥
ಮದ್ರ ದೇಶದ ಅಧಿಪತಿ ಶಲ್ಯನು ಹತನಾದನು, ಸುಬಲನ ಮಗ ಶಕುನಿಯೂ ಹತನಾದನು; ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ದೃಢಪರಾಕ್ರಮಿ ಕೈತವ್ಯನ ಮಗ ಉಲೂಕನೂ ಹತನಾದನು.
9.1.27
संशप्तका हताः सर्वे काम्भोजाश्च शकैः सह ।
म्लेच्छाश्च पार्वतीयाश्च यवनाश्च निपातिताः ॥ ९.१.२७ ॥
ಸಂಶಪ್ತಕರೆಲ್ಲರೂ ಹತರಾದರು; ಕಾಂಬೋಜರು ಶಕರೊಂದಿಗೆ ಹತರಾದರು; ಮ್ಲೇಚ್ಛರು, ಪರ್ವತವಾಸಿಗಳು, ಯವನರೂ ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟರು.
9.1.28
प्राच्या हता महाराज दाक्षिणात्याश्च सर्वशः ।
उदीच्याश्च हताः सर्वे प्रतीच्याश्च नरोत्तमाः।
राजानो राजपुत्राश्च सर्वे विनिहता नृप ॥ ९.१.२८ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಪೂರ್ವದವರು ಹತರಾದರು; ದಕ್ಷಿಣದವರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ; ಉತ್ತರದವರೆಲ್ಲರೂ ಹತರಾದರು; ನರೋತ್ತಮರೇ, ಪಶ್ಚಿಮದವರೂ. ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹತರಾದರು, ಓ ನೃಪ.
9.1.29
कर्णपुत्रो हतः शूरः सत्यसेनो महाबलः ॥ ९.१.२९ ॥
ಕರ್ಣನ ಮಗ, ಶೂರನಾದ, ಮಹಾಬಲಿ ಸತ್ಯಸೇನನು ಹತನಾದನು.
9.1.30
दुर्योधनो हतो राजा ययोक्तं पाण्डवेन ह ।
… महाराज शेते पांसुषु रूषितः ॥ ९.१.३० ॥
ಪಾಂಡವನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಹತನಾದನು. … ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವನು ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ.
9.1.31
… हतो … जञ्शिखण्डी चापराजितः ।
उत्तमौज युधामन्युस्तथा सर्वे प्रभद्रकाः ॥ ९.१.३१ ॥
…ಹತರಾದರು… ಶಿಖಂಡಿ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ. ಉತ್ತಮೌಜಸ್, ಯುಧಾಮನ್ಯು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭದ್ರಕರು.
9.1.32
पाञ्चालश्च नरव्याघ्र चेदयश्च निषूदिताः ।
तव पुत्रा हताः सर्वे द्रौपदेयाश्च भारत ॥ ९.१.३२ ॥
ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಚೇದಿಗಳೂ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಭಾರತನೇ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದೇಯರೆಲ್ಲರೂ ಹತರಾದರು.
9.1.33
नरा विनिहताः सर्वे गजाश्च विनिपातिताः ।
रथिनत्र नरव्याघ्र हयाश्च निहता युधि ॥ ९.१.३३ ॥
ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹತರಾದರು, ಆನೆಗಳು ಬಿದ್ದವು. ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ರಥಿಕರೂ, ಕುದುರೆಗಳೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತವಾದವು.
9.1.34
नि… शिबिरं रावंजावकानां कृतं प्रभो ।
पाण्डवानां च शूराणां समासाद्य परस्परम् ॥ ९.१.३४ ॥
ನಿ… ಪ್ರಭೋ, ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಶೂರರು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ, ರಾವಂಜಾವಕರ ಶಿಬಿರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಾಯಿತು.
9.1.35
… स्रीशेषमभवज्जगत्कालेन मोहितम् ।
सप्त पाण्डवतः शिष्टा धार्तराष्ट्रास्त्रयोरथाः ॥ ९.१.३५ ॥
…ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ಉಳಿದರು; ಕಾಲದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಮೋಹಿತವಾಯಿತು. ಪಾಂಡವರ ಕಡೆಯಿಂದ ಏಳು ಮಂದಿ ಉಳಿದರು, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ರಥಿಕರು.
9.1.36
ते चैव भ्रातरः पञ्च वासुदेवोऽथ सात्यकिः ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिश्च जयतां वरः ॥ ९.१.३६ ॥
ಆ ಐವರು ಸಹೋದರರು, ವಾಸುದೇವ, ಸಾತ್ಯಕಿ, ಕೃಪ, ಕೃತವರ್ಮ, ಜಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ರೌಣಿ.
9.1.37
एते शेषा महाराज रथिनो नृपसत्तम ।
अक्षौहिणीनामष्टानां दशानां च न संशयः ॥ ९.१.३७ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇವರೇ ಉಳಿದ ರಥಿಕರು. ಎಂಟು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರು ಇವರೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
9.1.38
एते शेषा महाराज सर्वेऽन्ये निधनं गताः ।
कालेन निहतं सर्वं जगद्वै भरतर्षभ।
दुर्योधनं वै पुरतः कृत्वा सर्वे नरा हताः ॥ ९.१.३८ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಉಳಿದವರು ಮತ್ತು ಇತರರೆಲ್ಲರೂ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕಾಲದಿಂದ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ನಾಶವಾಯಿತು; ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಹತರಾದರು.
9.1.39
एतच्छ्रुत्वा वचः क्रूरं धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
निपपात स राजेन्द्रो गतसत्वो महीतले ॥ ९.१.३९ ॥
ಈ ಕ್ರೂರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜನೇಶ್ವರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜೇಂದ್ರನು ಪ್ರಾಣರಹಿತನಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು.
9.1.40
तस्मिन्निपतिते वीरे विदुरोऽपि महायशाः ।
निपपात महाराज शोकव्यसनकर्शितः ॥ ९.१.४० ॥
ಆ ವೀರನು ಬಿದ್ದಾಗ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ವಿದುರನೂ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಶೋಕ ಮತ್ತು ಸಂಕಟದಿಂದ ಕೃಶನಾಗಿ ಬಿದ್ದನು.
9.1.41
गान्धारी च महाभागा सर्वाश्च कुरुयोषितः ।
पतिताः सहसा भूमौ श्रुत्वा घोरतरं वचः ॥ ९.१.४१ ॥
ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಕುರು ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಘೋರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರು.
9.1.42
निःसंज्ञं पतितं भूमौ तदाऽऽसीद्राजमण्डलम् ।
विलापमुक्तोपहतं चित्रं न्यस्तं पटे यथा ॥ ९.१.४२ ॥
ಆಗ ರಾಜಮಂಡಲವು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು; ಕ್ರಂದನದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಚಿತ್ರದಂತೆ ತೋರಿತು.
9.1.43
कृच्छ्रेण तु ततो राजा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
शनैरलभत प्राणान्पुत्रव्यसनकर्शितः ॥ ९.१.४३ ॥
ಆಗ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಹೀಪತಿ, ಕಷ್ಟದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು; ಪುತ್ರರ ವಿನಾಶದಿಂದ ಕೃಶನಾಗಿದ್ದನು.
9.1.44
लब्ध्वा तु स नृपः प्राणान्वेपमानः सुदुःखितः ।
निरीक्ष्य च दिशः सर्वाः क्षत्तारं वाक्यमब्रवीत् ॥ ९.१.४४ ॥
ಪ್ರಾಣ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ಆ ರಾಜನು, ನಡುಗುತ್ತಾ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕ್ಷತ್ತಾರನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು.
9.1.45
विद्धि क्षत्तर्महाप्राज्ञ त्वं गतिर्भरतर्षभ ।
ममानाथस्य सुभृशं पुत्रैर्हीनस्य सर्वशः।
एवमुक्त्वा ततो भूयो विसंज्ञो निपपात ह ॥ ९.१.४५ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಕ್ಷತ್ತಾರನೇ, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನೇ ನನ್ನ ಆಶ್ರಯ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಪುತ್ರರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಂಚಿತನಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಅನಾಥನಾದ ನನಗೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದನು.
9.1.46
तं तथा पतितं दृष्ट्वा बान्धवा येऽस्य केचन ।
शीतैस्ते सिषिचुस्तोयैर्विव्यजुर्व्यजनैरपि ॥ ९.१.४६ ॥
ಅವನು ಹೀಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ತಣ್ಣೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿದರು; ಬೀಸಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದರು.
9.1.47
स तु दीर्घेण कालेन प्रत्याश्वस्तो नराधिपः ।
तूष्णीमासीन्महीपालः पुत्रव्यसनकर्शितः ॥ ९.१.४७ ॥
ಆದರೆ ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರ ಆ ನರಾಧಿಪನು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡನು; ಪುತ್ರರ ವಿನಾಶದಿಂದ ಕೃಶನಾದ ಆ ಮಹೀಪಾಲನು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತನು.
9.1.48
निःश्वसञ्जिह्मग इव कुम्भक्षिप्तोऽभवन्नृपः ॥ ९.१.४८ ॥
ಹಾವಿನಂತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ ಆ ರಾಜನು ಆದನು.
9.1.49
सञ्जयोऽप्यरुदत्तत्र दृष्ट्वा राजानमातुरम् ।
तथा सर्वाः स्त्रियश्चैव गान्धारी च यशस्विनी ॥ ९.१.४९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸಂಜಯನೂ ದುಃಖಿತನಾದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಅತ್ತನು. ಅಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಗಾಂಧಾರಿಯೂ ಅತ್ತರು.
9.1.50
ततो दीर्घेण कालेन विदुरं वाक्यमब्रवीत् ।
धृतराष्ट्रो नरश्रेष्ठ मुह्यमानो मुहुर्मुहुः ॥ ९.१.५० ॥
ಆಗ ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ವಿದುರನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು — ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪದೇ ಪದೇ ಮೂರ್ಛೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ.
9.1.51
गच्छन्तु योषितः सर्वा गान्धारी च यशस्विनी ।
तथेमे सुहृदः सर्वे मुह्यते मे मनो भृशम् ॥ ९.१.५१ ॥
ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ, ಯಶಸ್ವಿನಿ ಗಾಂಧಾರಿಯೂ ಹೋಗಲಿ; ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಹೋಗಲಿ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬ ಮೂರ್ಛೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
9.1.52
एवमुक्तस्ततः क्षत्ता ताः स्त्रियो भरतर्षभ ।
विसर्जयामास शनैर्मुह्यमानः पुनःपुनः ॥ ९.१.५२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿದುರನು, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಮೂರ್ಛೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು.
9.1.53
निश्चक्रमुस्ततः सर्वाः स्त्रियो भरतसत्तम ।
सुहृदश्च तथा सर्वे दृष्ट्वा राजानमातुरम् ॥ ९.१.५३ ॥
ಆಗ, ಭರತಸತ್ತಮನೇ, ರಾಜನನ್ನು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಎಲ್ಲ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಹೊರಟು ಹೋದರು.
9.1.54
ततो नरपतिस्तत्र लब्ध्वा संज्ञां परन्तपः ।
गतिर्मे को भवेदद्य इति चिन्तासमाकुलः।
अपृच्छत्सञ्जयं तत्र रोदमानं भृशातुरम् ॥ ९.१.५४ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ನರಪತಿಯು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದು, 'ಈಗ ನನಗೆ ಆಶ್ರಯ ಯಾವುದು?' ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತ ಸಂಜಯನನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
9.1.55
प्राञ्जलिं सञ्जयं दृष्ट्वा रोदमानं मुहुर्मुहुः ।
ज्ञातीन्स्त्रियोऽथ निर्याप्य प्रविश्य विदुरःपुनः ॥ ९.१.५५ ॥
ಕೈಮುಗಿದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಜಯನನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ವಿದುರ ಮತ್ತೆ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
9.1.56
राजानं शोचमानस्तु तं शोचन्तं मुहुर्मुहुः ।
समाश्वासयत क्षत्ता वचसा मधुरेण च ॥ ९.१.५६ ॥
ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನನ್ನು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು, ಕ್ಷತ್ತ (ವಿದುರ) ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.