మహాభారతం · అధ్యాయం 9.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.12.1
पीडिते धर्मराजे तु मद्रराजेन मारिष ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ।
परिवार्य रथैः शल्यं पीडयामासुराहवे ॥ ९.१२.१ ॥
ఓ మారిష, మద్రరాజు ధర్మరాజును బాధించినప్పుడు, సాత్యకి, భీమసేనుడు, మాద్రి కుమారులైన పాండవులు రథాలతో శల్యుని చుట్టుముట్టి యుద్ధంలో అతన్ని బాధించారు.
9.12.2
तमेकं बहुभिर्दृष्ट्वा पीड्यमानं महारथैः ।
साधुवादो महाञ्जज्ञे सिद्धाश्चासन्प्रहर्षिताः ॥ ९.१२.२ ॥
ఒంటరిగా ఉన్న అతన్ని అనేక మహారథులు బాధించడం చూసి గొప్ప సాధువాదం మ్రోగింది; సిద్ధులు ఆనందించారు.
9.12.3
आश्चर्यमित्यभाषन्त मुनयश्चापि सङ्गताः ॥ ९.१२.३ ॥
"ఆశ్చర్యం" అని సమావేశమైన మునులు కూడా పలికారు.
9.12.4
भीमसेनो रणे शल्यं शल्यभूतं पराक्रमे ।
एकेन विद्ध्वा बाणेन पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ९.१२.४ ॥
యుద్ధంలో పరాక్రమంలో ముల్లువంటి శల్యుడిని భీమసేనుడు ఒక బాణంతో గుచ్చి, మళ్లీ ఏడు బాణాలతో గుచ్చాడు.
9.12.5
सात्यकिश्च शतेनैनं धर्मपुत्रपरीप्सया ।
मद्रेश्वरमवाकीर्य सिंहनादमथानदत् ॥ ९.१२.५ ॥
సాత్యకి ధర్మపుత్రుని రక్షించాలన్న కోరికతో నూరు బాణాలతో మద్రేశ్వరుని కప్పి సింహనాదం చేశాడు.
9.12.6
नकुलः पञ्चभिश्चैनं सहदेवश्च प़ञ्चभिः ।
विद्ध्वा तं तु पुनस्तूर्णं ततो विव्याध सप्तभिः ॥ ९.१२.६ ॥
నకులుడు అయిదు బాణాలతోనూ, సహదేవుడు కూడా అయిదు బాణాలతోనూ అతన్ని గుచ్చారు; తర్వాత వేగంగా మళ్లీ గుచ్చి ఏడు బాణాలతో గుచ్చారు.
9.12.7
स तु शूरो रणे यत्तः पीडितस्तैर्महारथैः ।
विकृष्य कार्मुकं घोरं भारघ्नं वेगवत्तरम् ॥ ९.१२.७ ॥
ఆ శూరుడు యుద్ధంలో అప్రమత్తంగా ఉండి, ఆ మహారథులచే పీడించబడి, భయంకరమైన, భారాన్ని మోయగల, అతివేగమైన ధనుస్సును లాగి...
9.12.8
सात्यकिं पञ्चविंशत्या शल्यो विव्याध मारिष ।
भीमसेनं तु सप्तत्या नकुलं सप्तभिस्तथा ॥ ९.१२.८ ॥
ఓ పూజ్యుడా, శల్యుడు సాత్యకిని ఇరవై ఐదు బాణాలతో, భీమసేనుని డెబ్భైతో, నకులుని ఏడుతో అలాగే కొట్టాడు.
9.12.9
ततः स विशिखं चापं सहदेवस्य धन्विनः ।
छित्त्वा भल्लेन समरे विव्याधैनं त्रिसप्तभिः ॥ ९.१२.९ ॥
అప్పుడు అతడు యుద్ధంలో భల్ల బాణంతో సహదేవుని ధనుస్సును, బాణాన్ని విరిచి, అతన్ని ఇరవై ఒకటితో కొట్టాడు.
9.12.10
सहदेवस्तु समरे मातुलं भूरिवर्चसम् ।
सज्यमन्यद्धनुः कृत्वा पञ्चभिः समताडयत्।
शरैराशीविषाकारैर्ज्वलज्ज्वलनसन्निभैः ॥ ९.१२.१० ॥
కానీ సహదేవుడు యుద్ధంలో తన మహా తేజస్వి అయిన మేనమామను, మరో ధనుస్సుకు నారి ఎక్కించి, పాముల వంటి, మండే అగ్నిలా ప్రకాశించే ఐదు బాణాలతో బాగా కొట్టాడు.
9.12.11
सारथिं चास्य समरे शरेणानतपर्वणा ।
विव्याध भृशसङ्क्रुद्धस्तं वै भूयस्त्रिभिः शरैः ॥ ९.१२.११ ॥
యుద్ధంలో అత్యంత కోపంతో అతడు అతని సారథిని కూడా వంగిన కీళ్లున్న ఒక బాణంతో కొట్టాడు; మళ్ళీ అతన్ని మూడు బాణాలతో కొట్టాడు.
9.12.12
भीमसेनस्तु सप्तत्या सात्यकिर्नवभिः शरैः ।
धर्मराजस्तथा षष्ट्या गात्रे शल्यं समार्पयत् ॥ ९.१२.१२ ॥
భీమసేనుడు డెబ్భైతో, సాత్యకి తొమ్మిదితో, ధర్మరాజు అలాగే అరవైతో శల్యుని శరీరంపై కొట్టారు.
9.12.13
ततः शल्यो महाराज निर्विद्धस्तैर्महारथैः ।
सुस्राव रुधिरं गात्रैर्गैरिकं पर्वतो यथा ॥ ९.१२.१३ ॥
అప్పుడు ఓ మహారాజా, ఆ మహారథులచే గాయపడిన శల్యుని అవయవాల నుండి పర్వతం నుండి గైరికం ప్రవహించినట్లు రక్తం ప్రవహించింది.
9.12.14
तांश्च सर्वान्महेष्वासान्पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ।
विव्याध तरसा राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ९.१२.१४ ॥
ఓ రాజా, ఆ మహాధనుర్ధరులందరినీ ఒక్కొక్కరిని ఐదేసి బాణాలతో వేగంగా గుచ్చాడు; అది అద్భుతంగా ఉంది.
9.12.15
ततोऽपरेण भल्लेन धर्मपुत्रस्य मारिष ।
धनुश्चिच्छेद समरे सज्जयं स सुमहारथः ॥ ९.१२.१५ ॥
అప్పుడు ఓ పూజ్యా, ఆ మహారథుడు యుద్ధంలో ధర్మపుత్రుని నారి కట్టిన ధనుస్సును మరొక భల్ల బాణంతో ఖండించాడు.
9.12.16
अथान्यद्धनुरादाय धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
साश्वसूतध्वजरथं शल्यं प्राच्छादयच्छरैः ॥ ९.१२.१६ ॥
అప్పుడు ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు మరొక ధనుస్సును తీసుకుని, గుర్రాలు, సారథి, ధ్వజంతో కూడిన రథంలో ఉన్న శల్యుని బాణాలతో కప్పివేశాడు.
9.12.17
स च्छाद्यमानः समरे धर्मपुत्रस्य सायकैः ।
युधिष्ठिरमथाविध्यद्दशभिर्निशितैः शरैः ॥ ९.१२.१७ ॥
యుద్ధంలో ధర్మపుత్రుని బాణాలతో కప్పబడిన అతను యుధిష్ఠిరుని పది వాడి బాణాలతో గుచ్చాడు.
9.12.18
सात्यकिस्तु ततः क्रुद्धो धर्मपुत्रे शरार्दिते ।
मद्राणामधिपं शूरं शरैर्विव्याध पञ्चभिः ॥ ९.१२.१८ ॥
అప్పుడు ధర్మపుత్రుడు బాణాలతో బాధింపబడగా సాత్యకి కోపించి, మద్రుల అధిపతి శూరుడు శల్యుని ఐదు బాణాలతో గుచ్చాడు.
9.12.19
स सात्यकेः प्रचिच्छेद क्षुरप्रेण महद्धनुः ।
भीमसेनमुखांस्तांश्च त्रिभिस्त्रिभिरताडयत् ॥ ९.१२.१९ ॥
అతడు సాత్యకి మహాధనువును క్షురప్రంతో ఛేదించాడు; భీమసేనుడు మొదలైన వారినందరినీ ఒక్కొక్కరిని మూడేసి బాణాలతో కొట్టాడు.
9.12.20
तस्य क्रुद्धो महाराज सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
तोमरं प्रेषयामास स्वर्णदण्डं महारणे ॥ ९.१२.२० ॥
మహారాజా! అతనిపై కోపించిన సత్యపరాక్రముడైన సాత్యకి ఆ మహాసంగ్రామంలో బంగారు దండం గల తోమరాన్ని ప్రయోగించాడు.
9.12.21
भीमसेनोऽथ नाराचं ज्वलन्तमिव पन्नगम् ।
नकुलः समरे शक्तिं सहदेवो गदां शुभाम्।
धर्मराजः शतघ्नीं च जिघांसुः शल्यमाहवे ॥ ९.१२.२१ ॥
తరువాత భీమసేనుడు మండుతున్న పాములా ఉన్న నారాచాన్ని, నకులుడు యుద్ధంలో శక్తిని, సహదేవుడు సుందరమైన గదను, ధర్మరాజు యుద్ధంలో శల్యుని చంపాలనే కోరికతో శతఘ్నిని ప్రయోగించారు.
9.12.22
तानापतत एवाशु पञ्चानां वै भुजच्युतान् ।
वारयामास समरे शस्त्रसङ्घैः स मद्रराट् ॥ ९.१२.२२ ॥
ఐదుగురి చేతుల నుండి విడివడి వేగంగా దూసుకొచ్చిన వాటిని ఆ మద్రరాజు యుద్ధంలో ఆయుధ సమూహాలతో అడ్డుకున్నాడు.
9.12.23
सात्यकिप्रहितं शल्यो भल्लैश्चिच्छेद तोमरम् ।
प्रहितं भीमसेनेन शरं कनकभूषणम् ॥ ९.१२.२३ ॥
సాత్యకి ప్రయోగించిన తోమరాన్ని శల్యుడు భల్లాలతో ఛేదించాడు; భీమసేనుడు ప్రయోగించిన బంగారు అలంకారాల బాణాన్ని కూడా ఛేదించాడు.
9.12.24
द्विधा चिच्छेद समरे कृतहस्तः प्रतापवान् ।
नकुलप्रेषितां शक्तिं हेमदण्डां भयावहाम् ॥ ९.१२.२४ ॥
నేర్పరి చేతులు, ప్రతాపం కలిగిన అతడు యుద్ధంలో నకులుడు ప్రయోగించిన బంగారు దండం గల భయంకరమైన శక్తిని రెండు ముక్కలుగా ఛేదించాడు.
9.12.25
गदां च सहदेवेन शरौघैः समवारयत् ।
शराभ्यां च शतघ्नीं तां राज्ञश्चिच्छेद भारत ॥ ९.१२.२५ ॥
సహదేవుడు బాణ వర్షంతో అతని గదను పూర్తిగా అడ్డుకున్నాడు; ఓ భారతా, రెండు బాణాలతో రాజు యొక్క ఆ శతఘ్నిని ఛేదించాడు.
9.12.26
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां सिंहनादं ननाद च ।
नामृष्यत्तत्र शैनेयः शत्रोर्विजयमाहवे ॥ ९.१२.२६ ॥
పాండు కుమారులు చూస్తుండగా అతడు సింహనాదం చేశాడు; అక్కడ శైనేయుడు (సాత్యకి) యుద్ధంలో శత్రువు విజయాన్ని సహించలేకపోయాడు.
9.12.27
अथान्यद्धनुरादाय सात्यकिः क्रोधमूर्च्छितः ।
द्वाभ्यां मद्रेश्वरं विद्वा सारथिं च त्रिभिः शरैः ॥ ९.१२.२७ ॥
అప్పుడు సాత్యకి మరొక విల్లు పట్టి, కోపంతో మూర్ఛితుడై, రెండు బాణాలతో మద్రేశ్వరుని (శల్యుని)ని, మూడు బాణాలతో అతని సారథిని గాయపరిచాడు.
9.12.28
ततः शल्यो रणे राजन्सर्वांस्तान्दशभिः शरैः ।
विव्याध भृशसङ्क्रुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपान् ॥ ९.१२.२८ ॥
అప్పుడు ఓ రాజా, యుద్ధంలో అత్యంత కోపోద్రిక్తుడైన శల్యుడు వారందరినీ పది పది బాణాలతో గాయపరిచాడు—మహా ఏనుగులను అంకుశాలతో పొడిచినట్లు.
9.12.29
ते वार्यमाणाः समरे मद्रराज्ञा महारथाः ।
न शेकुः सम्मुखे स्थातुं तस्य शत्रुनिषूदनाः ॥ ९.१२.२९ ॥
మద్రరాజు అడ్డుకుంటున్నప్పటికీ, శత్రువులను నాశనం చేసే ఆ మహారథులు యుద్ధంలో అతని ఎదుట నిలబడలేకపోయారు.
9.12.30
ततो दुर्योधनो राजा दृष्ट्वा शल्यस्य विक्रमम् ।
निहतान्पाण्डवान्मेने पाञ्चालानथ सृञ्जयान्। ॥ ९.१२.३० ॥
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు శల్యుని పరాక్రమాన్ని చూసి, పాండవులు, పాంచాలురు, సృంజయులు హతులయ్యారని భావించాడు.
9.12.31
तथाविधं महाराज मद्रराजस्य विक्रमम् ।
असह्यं मानवैर्युद्धे तद्बभूव नरर्षभ ॥ ९.१२.३१ ॥
మహారాజా, మద్రరాజు శల్యుని అటువంటి పరాక్రమం యుద్ధంలో మానవులకు సహించరానిదిగా ఉంది, ఓ నరశ్రేష్ఠా.
9.12.32
ततो राजन्महाबाहुर्भीमसेनः प्रतापवान् ।
सन्त्यज्य मनसा प्राणान्मद्राधिपमयोधयत् ॥ ९.१२.३२ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, మహాబాహువు, ప్రతాపవంతుడైన భీమసేనుడు ప్రాణాలపై ఆశ వదులుకుని మద్రాధిపతితో పోరాడాడు.
9.12.33
नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः ।
परिवार्य तदा शल्यं समन्ताद्व्यकिरञ्शरैः ॥ ९.१२.३३ ॥
నకులుడు, సహదేవుడు, మహారథుడైన సాత్యకి కూడా అప్పుడు శల్యుని చుట్టుముట్టి అన్ని వైపులా బాణాలతో కప్పారు.
9.12.34
स चतुर्भिर्महेष्वासैः पाण्डवानां महारथः ।
वृतस्तान्योधयामास मद्रराजः प्रतापवान् ॥ ९.१२.३४ ॥
ఆ మహారథుడు, ప్రతాపవంతుడైన మద్రరాజు, పాండవుల నలుగురు మహావిలుకాండ్రచే చుట్టుముట్టబడి వారితో పోరాడాడు.
9.12.35
तस्य धर्मसुतो राजन्क्षुरप्रेण महाहवे ।
चक्ररक्षं जघानाशु मद्रराजस्य पार्थिवः ॥ ९.१२.३५ ॥
ఓ రాజా, ధర్మపుత్రుడైన రాజు మహాయుద్ధంలో క్షురప్ర బాణంతో మద్రరాజు చక్రరక్షకుడిని వెంటనే పడగొట్టాడు.
9.12.36
तस्मिंस्तु निहते शूरे चक्ररक्षे महारथे ।
मद्रराजोऽपि बलवान्सैनिकानावृणोच्छरैः ॥ ९.१२.३६ ॥
ఆ శూరుడు, మహారథుడైన చక్రరక్షకుడు చంపబడగా, బలవంతుడైన మద్రరాజు కూడా సైనికులను బాణాలతో కప్పాడు.
9.12.37
समावृतांस्ततस्तांस्तु राजन्वीक्ष्य स्वसैनिकान् ।
चिन्तयामास समरे धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.१२.३७ ॥
ఓ రాజా, తన సైనికులు చుట్టుముట్టబడడం చూసి ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు యుద్ధంలో ఆలోచించసాగాడు.
9.12.38
कथं नु न भवेत्सत्यं तन्माधववचो महत् ।
अपि क्रुद्धो रणे राजन्क्षपयेत बलं मम ॥ ९.१२.३८ ॥
మాధవుని ఆ గొప్ప మాట నిజం కాకుండా ఉంటుందా? ఓ రాజా, కోపంతో అతడు యుద్ధంలో నా సైన్యాన్ని నాశనం చేయవచ్చు.
9.12.39
अहं मद्धातरश्चैव सात्यकिश्च महारथः ।
पाञ्चालाः सृञ्जयाश्चैव न शक्तास्म हि मद्रपम् ॥ ९.१२.३९ ॥
నేను, నా సోదరులు, మహారథుడు సాత్యకి, పాంచాలురు, సృంజయులు — మేమెవ్వరం మద్రరాజును ఎదిరించలేము.
9.12.40
निहनिष्यति चैवाद्य मातुलोऽस्मान्महाबलः ।
गोविन्दवचनं सत्यं कथं भवति किन्त्विदम् ॥ ९.१२.४० ॥
ఈరోజే మద్రరాజు, మా మేనమామ, మహాబలుడు, మమ్మల్ని సంహరిస్తాడు. గోవిందుని మాట ఎలా నిజమవుతుంది? ఇది ఎలా జరుగుతుంది?
9.12.41
ततः सरथनागाश्वा पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
मद्रराजं समासेदुः पीडयन्तः समन्ततः ॥ ९.१२.४१ ॥
అప్పుడు ఓ పాండు జ్యేష్ఠ పుత్రా, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో పాండవులు మద్రరాజును అన్ని వైపులా పీడిస్తూ అతని వద్దకు చేరారు.
9.12.42
नानाशस्त्रौघबहुलां शस्त्रवृष्टिं समुद्यताम् ।
व्यधमत्समरे राजा महाभ्राणीव मारुतः ॥ ९.१२.४२ ॥
యుద్ధంలో రాజు, అనేక ఆయుధ ప్రవాహాలతో నిండి ఎగసిన ఆయుధ వర్షాన్ని, గాలి పెద్ద మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు చెదరగొట్టాడు.
9.12.43
ततः कनकपुङ्खां तां शल्यक्षिप्तां वियद्गताम् ।
शरवृष्टिमपश्याम शलभानामिवायतिम् ॥ ९.१२.४३ ॥
అప్పుడు శల్యుడు ప్రయోగించి ఆకాశమంతా వ్యాపించిన, బంగారు రెక్కల ఆ బాణవర్షాన్ని మిడతల గుంపులా మేము చూశాము.
9.12.44
ते शरा मद्रराजेन प्रेषिता रणमूर्धनि ।
सम्पतन्तः स्म दृश्यन्ते शलभानां व्रजा इव ॥ ९.१२.४४ ॥
మద్రరాజు రణరంగ మొదటిభాగంలో ప్రయోగించిన ఆ బాణాలు దిగివస్తూ మిడతల గుంపుల్లా కనిపించాయి.
9.12.45
मद्रराजधनुर्मुक्तैः शरैः कनकभूषणैः ।
निरन्तरमिवाकाशं सम्बभूव जनाधिप ॥ ९.१२.४५ ॥
ఓ జనాధిపా! మద్రరాజు ధనువు నుండి విడిచిన బంగారు అలంకారాల బాణాలతో ఆకాశం నిరంతరంగా నిండినట్లయింది.
9.12.46
न पाण्डवानां नास्माकं तत्र किञ्चिद्व्यदृश्यत ।
बाणान्धकारे महति कृते तत्र महाहवे ॥ ९.१२.४६ ॥
ఆ మహాయుద్ధంలో బాణాల మహా అంధకారం కారణంగా అక్కడ పాండవులదీ మనదీ ఏదీ కనిపించలేదు.
9.12.47
मद्रराजेन बलिना लाघवाच्छरवृष्टिभिः ।
चाल्यमानं तु तं दृष्ट्वा पाण्डवानां बलार्णवम्।
विस्मयं परमं जग्मुर्देवगन्धर्वदानवाः ॥ ९.१२.४७ ॥
బలవంతుడైన మద్రరాజు తన లాఘవంతో కురిపించిన బాణవర్షాలకు పాండవుల సైన్య సముద్రం కదలడం చూసి దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులు మహా విస్మయం చెందారు.
9.12.48
स तु तान्सर्वतो यत्ताञ्शरैः सञ्छाद्य मारिष ।
धर्मराजमवच्छाद्य सिंहवद्व्यनदन्मुहुः ॥ ९.१२.४८ ॥
ఓ మారిషా! అతడు అన్ని వైపులా సిద్ధంగా ఉన్నవారిని బాణాలతో కప్పి, ధర్మరాజును కూడా కప్పి, సింహంలా మళ్లీ మళ్లీ గర్జించాడు.
9.12.49
ते च्छन्नाः समरे तेन पाण्डवानां महारथाः ।
नाशक्नुवंस्तदा युद्धे प्रत्युद्यातुं महारथम् ॥ ९.१२.४९ ॥
యుద్ధంలో అతనిచే కప్పబడిన పాండవుల మహారథులు అప్పుడు ఆ మహారథుని ఎదుర్కొని ముందుకు సాగలేకపోయారు.
9.12.50
धर्मराजपुरोगास्तु भीमसेनमुखा रथाः ।
निजघ्नुः समरे शूरंशल्यमाहवशोभिनम् ॥ ९.१२.५० ॥
కానీ ధర్మరాజును ముందుంచుకుని, భీమసేనుని ముఖ్యునిగా చేసుకున్న రథికులు యుద్ధంలో శోభించే శూరుడైన శల్యుడిని సంహరించడానికి ప్రయత్నించారు.