મહાભારત · અધ્યાય 9.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.13.1
अर्जुनो द्रौणिना विद्धो युद्धे बहुभिरायसैः ।
तस्य चानुचरैः शूरैस्त्रिगर्तानां महारथैः ॥ ९.१३.१ ॥
યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રે અર્જુનને ઘણાં લોખંડી બાણોથી ઘાયલ કર્યો; તેના ત્રિગર્ત શૂર અનુચરો અને મહારથીઓએ પણ એમ જ કર્યું.
9.13.2
द्रौणिं विव्याध समरे त्रिभिरेव शिलीमुखैः ।
तथेतरान्महेष्वासान्द्वाभ्यां द्वाभ्यां धनञ्जयः।
भूयश्चैव महाराज शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ९.१३.२ ॥
યુદ્ધમાં અર્જુને દ્રોણપુત્રને ત્રણ જ બાણોથી વીંધ્યો, અને બીજા મહાધનુર્ધરોને બબ્બે બાણોથી. હે મહારાજ, ફરી તેણે બાણોની વર્ષાથી તેમને ઢાંકી દીધા.
9.13.3
शरकण्टकितास्ते तु तावका भरतर्षभ ।
न जहुः पार्थमासाद्य ताड्यमानाः शितैः शरैः ॥ ९.१३.३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તારા તે યોદ્ધાઓ બાણોથી કાંટાની જેમ ભરાયેલા હોવા છતાં, પાર્થ પાસે પહોંચીને તીક્ષ્ણ બાણોથી પીટાતા હોવા છતાં તેમણે તેને છોડ્યો નહીં.
9.13.4
अर्जुनं रथवंशेन द्रोणपुत्रपुरोगमाः ।
परिवार्य मुदा युक्ता योधयन्तश्चकाशिरे ॥ ९.१३.४ ॥
દ્રોણપુત્રને આગળ રાખીને, રથશ્રેણીથી અર્જુનને ઘેરીને, હર્ષથી યુદ્ધ કરતા તેઓ શોભી ઊઠ્યા.
9.13.5
तैस्तु क्षिप्ताः शरा राजन्कार्तस्वरविभूषिताः ।
अर्जुनस्य रथोपस्थं पूरयामासुरञ्जसा ॥ ९.१३.५ ॥
હે રાજન, તેમણે ફેંકેલા સોનાથી શણગારેલા બાણોએ ઝડપથી અર્જુનના રથનું મંચ ભરી દીધું.
9.13.6
तथा कृष्णौ महेष्वासौ वृषभौ सर्वधन्विनाम् ।
विव्यधुश्च शरैर्घोरैः प्रहृष्टा युद्धदुर्मदाः ॥ ९.१३.६ ॥
તેમજ, સર્વ ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ બે મહાધનુર્ધર કૃષ્ણોને, યુદ્ધમદથી હર્ષિત થયેલાઓએ ભયાનક બાણોથી વીંધ્યા.
9.13.7
कूबरं रथचक्राणि ईषा योक्त्राणि वा विभो ।
युगं चैवानुकर्षं च शरभूतमभूत्तदा ॥ ९.१३.७ ॥
હે પ્રભો, ત્યારે રથનું કૂબર, પૈડાં, ઈષા, જોતરાં, યુગ અને અનુકર્ષ બધું બાણમય થઈ ગયું.
9.13.8
नैतादृशं दृष्टपूर्वं राजन्नेव च नः श्रुतम् ।
यादृशं तत्र पार्थस्य तावकाः सम्प्रचक्रिरे ॥ ९.१३.८ ॥
હે રાજન, ત્યાં પાર્થ સામે તમારા માણસોએ જે કર્યું તેવું અમે પહેલાં ક્યારેય જોયું કે સાંભળ્યું નહોતું.
9.13.9
स रथः सर्वतो भाति चित्रपुङ्खैः शितैः शरैः ।
उल्काशतैः सम्प्रदीप्तं विमानमिव भूतले ॥ ९.१३.९ ॥
તે રથ ચિત્રવિચિત્ર પાંખોવાળા તીક્ષ્ણ બાણોથી ચારે તરફ ચમકતો હતો; સેંકડો ઉલ્કાઓથી સળગતા ભૂતળના વિમાન જેવો.
9.13.10
ततोऽर्जुनो महाराज शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अवाकिरत्तां पृतनां मेघो धृष्ट्येव पर्वतम् ॥ ९.१३.१० ॥
ત્યારે હે મહારાજ, અર્જુને વાંકા સાંધાવાળા બાણોથી તે સેનાને ઢાંકી દીધી; જેમ મેઘ ધૃષ્ટતાથી પર્વતને ઢાંકે.
9.13.11
ते वध्यमानाः समरे पार्थनामाङ्कितैः शरैः ।
पार्थभूतममन्यन्त प्रेक्षमाणास्तथाविधम् ॥ ९.१३.११ ॥
યુદ્ધમાં પાર્થના નામથી અંકિત બાણોથી મરાતા તેઓ, બધું પાર્થમય થઈ ગયું હોય એમ માનવા લાગ્યા.
9.13.12
कोपोद्धूतशरज्वालो धनुःशब्दानिलो महान् ।
सैन्येन्धनं ददाहाशु तावकं पार्थपावकः ॥ ९.१३.१२ ॥
ગુસ્સાથી ઊછળેલી બાણજ્વાળાઓ અને ધનુષટંકારના મહાન પવન સાથેના પાર્થ-અગ્નિએ તમારી સેનારૂપી ઈંધણને તરત બાળી નાખ્યું.
9.13.13
चक्राणां पततां चापि युगानां च धरातले ।
तूणीराणां पताकानां ध्वजानां च रथैः सह ॥ ९.१३.१३ ॥
ધરતી પર પડેલાં પૈડાં, ઝૂંસરીઓ, ભાથાં, પતાકાઓ અને ધ્વજો રથો સાથે ઢગલાબંધ પડ્યાં હતાં.
9.13.14
ईषाणामनुकर्षाणां त्रिवेणूनां च भारत ।
अक्षाणामथ योक्त्राणां प्रतोदानां च राशयः ॥ ९.१३.१४ ॥
હે ભરત, ઈષા, અનુકર્ષ, ત્રિવેણુ, ધુરી, લગામો અને ચાબુકના ઢગલા પડ્યા હતા.
9.13.15
शिरसां पततां चापि कुण्डलोष्णीषधारिणाम् ।
भुजानां च महाभाग स्कन्धानां च समन्ततः ॥ ९.१३.१५ ॥
હે મહાભાગ, કુંડળ અને પાઘડી પહેરેલાં પડેલાં મસ્તકો, ભુજાઓ અને ખભાઓના ઢગલા ચારેબાજુ પડ્યા હતા.
9.13.16
छत्राणां व्यजनैः सार्धं मकुटानां च राशयः ।
समदृश्यन्त पार्थस्य रथमार्गेषु भारत ॥ ९.१३.१६ ॥
હે ભરત, પાર્થના રથમાર્ગોમાં છત્રો અને વ્યજનો સાથે મુગટોના ઢગલા દેખાતા હતા.
9.13.17
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ।
भीरूणां त्रासजननी शूराणां हर्षवर्धिनी।
बभूव भरतश्रेष्ठ रुद्रस्याक्रीडनं यथा ॥ ९.१३.१७ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, માંસ અને લોહીના કાદવથી ભરેલી તે ધરતી અગમ્ય રૂપ ધારણ કરી; ડરપોકોને ત્રાસ આપતી અને શૂરવીરોનો હર્ષ વધારતી બની; રુદ્રની ક્રીડાભૂમિ જેવી થઈ.
9.13.18
हत्वा तु समरे पार्थः सहस्रे द्वे परन्तपः ।
रथानां सवरूथानं विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ९.१३.१८ ॥
શત્રુઓને તપાવનાર પાર્થે યુદ્ધમાં બખ્તર સહિત બે હજાર રથોને મારી ધૂમાડા વિનાના અગ્નિ સમાન ઝળહળ્યો.
9.13.19
यथा हि भगवानग्निर्जगद्दग्ध्वा चराचरम् ।
विधूमो दृश्यते राजंस्तथा पार्थो धऩञ्जयः ॥ ९.१३.१९ ॥
હે રાજન, જગતનાં ચરાચરને બાળ્યા પછી ધુમાડા વગરના દેખાતા ભગવાન અગ્નિની જેમ, પાર્થ ધનંજય દેખાતો હતો.
9.13.20
द्रौणिस्तु समरे दृष्ट्वा पाण्डवस्य पराक्रमम् ।
रथेनातिपताकेन पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ ९.१३.२० ॥
પરંતુ યુદ્ધમાં પાંડવનો પરાક્રમ જોઈને દ્રોણપુત્રે ઊંચી પતાકાવાળા રથથી પાંડવને અટકાવ્યો.
9.13.21
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ श्वेताश्वौ धन्विनां वरौ ।
समीयतुस्तदाऽन्योन्यं परस्परवधैषिणौ ॥ ९.१३.२१ ॥
તે બંને પુરુષવ્યાઘ્ર, શ્વેત અશ્વોવાળા, ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ, એકબીજાના વધની ઇચ્છાથી ત્યારે ભિડાયા.
9.13.22
तयोरासीन्महाराज बाणवर्षं सुदारुणम् ।
जीमूतयोर्यथा वृष्टिस्तपान्ते भरतर्षभ ॥ ९.१३.२२ ॥
હે મહારાજ, તે બંને વચ્ચે અતિ ભયંકર બાણવર્ષા થઈ; ઉનાળાના અંતે મેઘોમાંથી વર્ષા થાય તેમ, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
9.13.23
अन्योन्यस्पर्धिनौ तौ तु शरैः सन्नतपर्वभिः ।
ततक्षतुस्तदाऽन्योन्यं शृङ्गाभ्यां वृषभाविव ॥ ९.१३.२३ ॥
પરસ્પર સ્પર્ધા કરતા તે બંનેએ ત્યારે વળેલી ગાંઠોવાળા બાણોથી એકબીજાને ઘાયલ કર્યા, જેમ બે બળદ શિંગડાથી પ્રહાર કરે.
9.13.24
तयोर्युद्धं महाराज चिरं सममिवाभवत् ।
शस्त्राणां सङ्गमश्चैव घोरस्तत्राभवत्पुनः ॥ ९.१३.२४ ॥
હે મહારાજ, તે બંનેનું યુદ્ધ લાંબો સમય સમાન જેવું રહ્યું; ત્યાં શસ્ત્રોનો સંઘર્ષ ફરી ભયંકર બન્યો.
9.13.25
ततोऽर्जुनं द्वादशभी रुक्मपुङ्खैः सुतेजनैः ।
वासुदेवं च दशभिर्द्रौणिर्विव्याध भारत ॥ ९.१३.२५ ॥
પછી દ્રોણપુત્રે સોનેરી પાંખવાળા બાર તીક્ષ્ણ બાણોથી અર્જુનને અને દસ બાણોથી વાસુદેવને વીંધ્યા, હે ભારત.
9.13.26
ततः प्रहस्य बीभत्सुर्व्याक्षिपद्गाण्डिवं धनुः ।
मानयित्वा मुहूर्तं तु गुरुपुत्रं महाहवे ॥ ९.१३.२६ ॥
પછી અર્જુને હસીને ગાંડીવ ધનુષ્ય ખેંચ્યું; એ મહાયુદ્ધમાં ગુરુપુત્રનું ક્ષણભર સન્માન કરીને.
9.13.27
व्यश्वसूतरथं चक्रे सव्यसाची परन्तपः ।
मृदुपूर्वं ततश्चैनं पुनःपुनरताडयत् ॥ ९.१३.२७ ॥
શત્રુતાપન સવ્યસાચી અર્જુને તેના ઘોડા, સારથિ અને રથ નિષ્ક્રિય કરી દીધા; પહેલા નરમાશથી, પછી તેને વારંવાર પ્રહાર કર્યા.
9.13.28
हताश्वे तु रथे तिष्ठन्द्रोणपुत्रस्त्वयस्मयम् ।
मुसलं पाण्डुपुत्राय चिक्षेप परिघोपमम् ॥ ९.१३.२८ ॥
ઘોડા મરાયેલા રથ પર ઊભેલા દ્રોણપુત્રે પાંડુપુત્ર પર પરિઘ જેવું લોખંડનું મુસળ ફેંક્યું.
9.13.29
तमापतन्तं सहसा हेमपट्टविभूषितम् ।
चिच्छेद सप्तधा वीरः पार्थः शत्रुनिबर्हणः ॥ ९.१३.२९ ॥
અચાનક પોતાની તરફ ધસી આવતા સોનાની પટ્ટીઓથી શણગારેલા એ મુસળને શત્રુસંહારક વીર પાર્થે સાત ટુકડા કરીને કાપ્યું.
9.13.30
स च्छिन्नं मुसलं दृष्ट्वा द्रौणिः परमकोपनः ।
आददे परिघं घोरं नगेन्द्रशिखरोपमम्।
चिक्षेप चैव पार्थाय द्रौणिर्युद्धविशारदः ॥ ९.१३.३० ॥
એ મુસળ કપાયેલું જોઈને દ્રોણપુત્ર અત્યંત ક્રોધે ભરાયો. પર્વતશિખર જેવો ભયંકર પરિઘ ઉઠાવીને યુદ્ધકુશળ દ્રોણપુત્રે તે પાર્થ પર ફેંક્યો.
9.13.31
तमन्तकमिव क्रुद्दं परिघं प्रेक्ष्य पाण्डवः ।
अर्जुनस्त्वरितो जघ्ने पञ्चभिः सायकोत्तमैः ॥ ९.१३.३१ ॥
યમ જેવો ક્રોધિત તે પરિઘ જોઈને પાંડવ અર્જુને તરત જ પાંચ ઉત્તમ બાણોથી તેના પર પ્રહાર કર્યો.
9.13.32
स च्छिन्नः पतितो भूमौ पार्थबाणैर्महाहवे ।
दारयन्पृथिवीन्द्राणां मनः सब्देन भारत ॥ ९.१३.३२ ॥
પાર્થના બાણોથી તૂટીને તે મહાયુદ્ધમાં ભૂમિ પર પડ્યો; હે ભારત, તેના અવાજથી રાજાઓના હૃદય ચીરતો.
9.13.33
ततोऽपरैस्त्रिभिर्भल्लैर्द्रौणिं विव्याध पाण्डवः ॥ ९.१३.३३ ॥
પછી પાંડવે બીજા ત્રણ ભલ્લોથી દ્રોણપુત્રને વીંધ્યો.
9.13.34
सोऽतिविद्धो बलवता पार्थेन सुमहात्मना ।
नाकम्पत तदा द्रौणिः पौरुषेषु व्यवस्थितः ॥ ९.१३.३४ ॥
બળવાન અને મહાત્મા પાર્થ વડે અતિ વીંધાયા છતાં દ્રોણપુત્ર કંપ્યો નહીં; પૌરુષમાં તે અડગ ઊભો રહ્યો.
9.13.35
सुरथं च ततो राजन्भारद्वाजो महारथम् ।
अवाकिरच्छरव्रातैः सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ ९.१३.३५ ॥
પછી, હે રાજન, ભારદ્વાજ (દ્રોણપુત્ર)એ મહારથી સુરથ પર બાણોની વર્ષા કરી; બધા ક્ષત્રિયો જોતા રહ્યા.
9.13.36
ततस्तु सुरथोऽप्याजौ पाञ्चालानां महारथः ।
रथेन मेघघोषेण द्रौणिमेवाभ्यधावत ॥ ९.१३.३६ ॥
પછી પાંચાલોના મહારથી સુરથ પણ યુદ્ધમાં મેઘગર્જના જેવા રથ પર દ્રોણપુત્ર તરફ જ દોડ્યો.
9.13.37
विकर्षन्वै धनुःश्रेष्ठं सर्वभारसहं दृढम् ।
ज्वलनाशीविषनिभैः शरैश्चैनमवाकिरत् ॥ ९.१३.३७ ॥
બધો ભાર સહન કરી શકે એવું દૃઢ શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય ખેંચીને, બળતા ઝેરી સર્પો જેવા બાણોથી તેણે તેને ઢાંકી દીધો.
9.13.38
सुरथं तं ततः क्रुद्धमापतन्तं महारथम् ।
चुकोप समरे द्रौणिर्दण्डाहत इवोरगः ॥ ९.१३.३८ ॥
ત્યારે ક્રોધે ધસી આવતા મહારથી સુરથને જોઈને, યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્ર દંડથી પ્રહાર પામેલા સર્પની જેમ કોપે ભરાયો.
9.13.39
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा सृक्विणी परिसंलिहन् ।
उद्वीक्ष्य सुरथं रोषाद्धनुर्ज्यामवमृज्य च।
मुमोच तीक्ष्णं नाराचं यमदण्डोपमद्युतिम् ॥ ९.१३.३९ ॥
ત્રણ શિખર જેવી ભ્રમર ચઢાવી, હોઠના ખૂણા ચાટતાં, ક્રોધથી સુરથ તરફ જોઈ, ધનુષ્યની દોરી લૂછીને, યમદંડ સમાન તેજસ્વી તીક્ષ્ણ નારાચ છોડ્યો.
9.13.40
स तस्य हृदयं भित्त्वा प्रविवेशातिवेगितः ।
शक्ताशनिरिवोत्सृष्टो विदार्य धरणीतलम् ॥ ९.१३.४० ॥
તે તેનું હૃદય વીંધી અતિ વેગથી અંદર ઘૂસી ગયો; ફેંકાયેલી શક્તિ અને વજ્રની જેમ, જે ધરતીને ચીરી નાખે.
9.13.41
ततः स पतितो भूमौ नाराचेन समाहतः ।
वज्रेण च यथा शृङ्गं पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ ९.१३.४१ ॥
નારાચથી પ્રહાર પામી તે ભૂમિ પર પડ્યો; વજ્રથી ચીરાયેલા પર્વતના શિખરની જેમ.
9.13.42
तस्मिन्विनिहते वीरे द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
आरुरोह रथं तूर्णं तमेव रथिनां वरः ॥ ९.१३.४२ ॥
તે વીર મરાયા પછી, પ્રતાપી દ્રોણપુત્ર, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તરત જ એ જ રથ પર ચઢ્યો.
9.13.43
ततः सज्जो महाराज द्रौणिराहवदुर्मदः ।
अर्जुनं योधयामास संशप्तकवृतो रणे ॥ ९.१३.४३ ॥
પછી હે મહારાજ, યુદ્ધમદથી ઉન્મત્ત દ્રોણપુત્ર સજ્જ થઈને સંશપ્તકોથી ઘેરાયેલો રણમાં અર્જુન સાથે લડવા લાગ્યો.
9.13.44
तत्र युद्धं महच्चासीदर्जुनस्य परैः सह ।
मध्यन्दिनगते सूर्ये यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ९.१३.४४ ॥
ત્યાં અર્જુનનું શત્રુઓ સાથે મહાન યુદ્ધ થયું; સૂર્ય મધ્યાહ્ને પહોંચ્યો ત્યારે તે યમરાજ્યને વધારનારું હતું.
9.13.45
तत्राश्चर्यमपश्याम दृष्ट्वा तेषां पराक्रमम् ।
यदेको युगपद्वीरान्समयोधयदर्जुनः ॥ ९.१३.४५ ॥
ત્યાં અમે એક આશ્ચર્ય જોયું; તેમનો પરાક્રમ જોઈને, અર્જુન એકલો એકસાથે અનેક વીરો સાથે લડતો હતો.
9.13.46
विमर्दः सुमहानासीदर्जुनस्य परैः सह ।
शतक्रतोर्यथापूर्वं महत्या दैत्यसेनया ॥ ९.१३.४६ ॥
અર્જુનનું શત્રુઓ સાથે અત્યંત ભીષણ સંહારયુદ્ધ થયું; પૂર્વે ઇન્દ્રનું મહાન દૈત્યસેના સાથે થયું હતું તેમ.