మహాభారతం · అధ్యాయం 9.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.13.1
अर्जुनो द्रौणिना विद्धो युद्धे बहुभिरायसैः ।
तस्य चानुचरैः शूरैस्त्रिगर्तानां महारथैः ॥ ९.१३.१ ॥
యుద్ధంలో ద్రోణపుత్రుడు అర్జునుడిని అనేక ఇనుప బాణాలతో గాయపరిచాడు; అతని త్రిగర్త వీర అనుచరులు, మహారథులు కూడా అలాగే చేశారు.
9.13.2
द्रौणिं विव्याध समरे त्रिभिरेव शिलीमुखैः ।
तथेतरान्महेष्वासान्द्वाभ्यां द्वाभ्यां धनञ्जयः।
भूयश्चैव महाराज शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ९.१३.२ ॥
అర్జునుడు యుద్ధంలో ద్రోణపుత్రుడిని మూడు బాణాలతో కొట్టాడు; ఇతర మహాధనుర్ధరులను రెండేసి బాణాలతో కొట్టాడు. మహారాజా, మళ్లీ బాణవర్షంతో వారిని కప్పాడు.
9.13.3
शरकण्टकितास्ते तु तावका भरतर्षभ ।
न जहुः पार्थमासाद्य ताड्यमानाः शितैः शरैः ॥ ९.१३.३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, నీ వీరులు బాణాలతో ముళ్ల వలె కప్పబడినప్పటికీ, పార్థుడి దగ్గరికి వెళ్లి పదునైన బాణాలతో కొట్టబడుతూ కూడా అతడిని విడిచిపెట్టలేదు.
9.13.4
अर्जुनं रथवंशेन द्रोणपुत्रपुरोगमाः ।
परिवार्य मुदा युक्ता योधयन्तश्चकाशिरे ॥ ९.१३.४ ॥
ద్రోణపుత్రుడిని ముందుంచుకుని, రథశ్రేణితో అర్జునుడిని చుట్టుముట్టి, ఆనందంతో పోరాడుతూ వారు ప్రకాశించారు.
9.13.5
तैस्तु क्षिप्ताः शरा राजन्कार्तस्वरविभूषिताः ।
अर्जुनस्य रथोपस्थं पूरयामासुरञ्जसा ॥ ९.१३.५ ॥
రాజా, వారు ప్రయోగించిన బంగారంతో అలంకరించిన బాణాలు వేగంగా అర్జునుడి రథం వేదికను నింపాయి.
9.13.6
तथा कृष्णौ महेष्वासौ वृषभौ सर्वधन्विनाम् ।
विव्यधुश्च शरैर्घोरैः प्रहृष्टा युद्धदुर्मदाः ॥ ९.१३.६ ॥
అలాగే, సర్వ ధనుర్ధరులలో శ్రేష్ఠులైన ఇద్దరు మహాధనుర్ధరులు కృష్ణులను, యుద్ధమదంతో ఆనందంగా ఉన్నవారు భయంకర బాణాలతో కొట్టారు.
9.13.7
कूबरं रथचक्राणि ईषा योक्त्राणि वा विभो ।
युगं चैवानुकर्षं च शरभूतमभूत्तदा ॥ ९.१३.७ ॥
ఓ ప్రభూ, అప్పుడు రథపు కూబరం, చక్రాలు, ఈషా, కట్లు, యుగం, అనుకర్షం అన్నీ బాణాలుగా మారాయి.
9.13.8
नैतादृशं दृष्टपूर्वं राजन्नेव च नः श्रुतम् ।
यादृशं तत्र पार्थस्य तावकाः सम्प्रचक्रिरे ॥ ९.१३.८ ॥
ఓ రాజా, అక్కడ పార్థునికి వ్యతిరేకంగా మీ వారు చేసినట్టు ఇంతకు ముందు మనం చూడలేదు, వినలేదు.
9.13.9
स रथः सर्वतो भाति चित्रपुङ्खैः शितैः शरैः ।
उल्काशतैः सम्प्रदीप्तं विमानमिव भूतले ॥ ९.१३.९ ॥
ఆ రథం చిత్రవిచిత్ర రెక్కల పదునైన బాణాలతో అన్నివైపులా ప్రకాశించింది; వందలాది ఉల్కలతో వెలిగే భూమిపై విమానంలా.
9.13.10
ततोऽर्जुनो महाराज शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अवाकिरत्तां पृतनां मेघो धृष्ट्येव पर्वतम् ॥ ९.१३.१० ॥
అప్పుడు మహారాజా, అర్జునుడు వంగిన కీళ్ల బాణాలతో ఆ సేనను కప్పేశాడు; మేఘం ధైర్యంగా పర్వతాన్ని కప్పినట్లు.
9.13.11
ते वध्यमानाः समरे पार्थनामाङ्कितैः शरैः ।
पार्थभूतममन्यन्त प्रेक्षमाणास्तथाविधम् ॥ ९.१३.११ ॥
యుద్ధంలో పార్థుని పేరు ముద్రించిన బాణాలతో కొట్టబడినవారు, అంతా పార్థుడుగా మారిందని భావించారు.
9.13.12
कोपोद्धूतशरज्वालो धनुःशब्दानिलो महान् ।
सैन्येन्धनं ददाहाशु तावकं पार्थपावकः ॥ ९.१३.१२ ॥
కోపంతో రేగిన బాణాల జ్వాలలు, ధనుష్టంకార వాయువుతో కూడిన పార్థుడనే అగ్ని మీ సేనను ఇంధనంగా వేగంగా దహించింది.
9.13.13
चक्राणां पततां चापि युगानां च धरातले ।
तूणीराणां पताकानां ध्वजानां च रथैः सह ॥ ९.१३.१३ ॥
నేలపై పడిన చక్రాలు, కాడలు, అంబుల పొదులు, పతాకలు, ధ్వజాలు, రథాలతో సహా కుప్పలుగా పడి ఉన్నాయి.
9.13.14
ईषाणामनुकर्षाणां त्रिवेणूनां च भारत ।
अक्षाणामथ योक्त्राणां प्रतोदानां च राशयः ॥ ९.१३.१४ ॥
ఓ భరతా, కాడలు, లాగుడు దండాలు, మూడు కీళ్ల ఇరుసులు, ఇరుసులు, కళ్లెములు, చాబుకుల రాశులు ఉన్నాయి.
9.13.15
शिरसां पततां चापि कुण्डलोष्णीषधारिणाम् ।
भुजानां च महाभाग स्कन्धानां च समन्ततः ॥ ९.१३.१५ ॥
ఓ మహాభాగా, కుండలాలు, తలపాగాలు ధరించిన పడిన తలలు, భుజాలు, స్కంధాల రాశులు చుట్టూ పడి ఉన్నాయి.
9.13.16
छत्राणां व्यजनैः सार्धं मकुटानां च राशयः ।
समदृश्यन्त पार्थस्य रथमार्गेषु भारत ॥ ९.१३.१६ ॥
ఓ భరతా, పార్థుని రథమార్గాలలో గొడుగులు, వ్యజనాలతో పాటు కిరీటాల రాశులు కనిపించాయి.
9.13.17
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ।
भीरूणां त्रासजननी शूराणां हर्षवर्धिनी।
बभूव भरतश्रेष्ठ रुद्रस्याक्रीडनं यथा ॥ ९.१३.१७ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, మాంసం రక్తపు బురదతో నిండిన ఆ భూమి గుర్తుపట్టలేని రూపం పొందింది; భీరువులకు భయం కలిగించి శూరులకు ఆనందాన్ని పెంచింది; రుద్రుని క్రీడాస్థలంలా మారింది.
9.13.18
हत्वा तु समरे पार्थः सहस्रे द्वे परन्तपः ।
रथानां सवरूथानं विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ९.१३.१८ ॥
శత్రుసంహారి అయిన పార్థుడు యుద్ధంలో కవచాలతో సహా రెండు వేల రథాలను చంపి, పొగలేని అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
9.13.19
यथा हि भगवानग्निर्जगद्दग्ध्वा चराचरम् ।
विधूमो दृश्यते राजंस्तथा पार्थो धऩञ्जयः ॥ ९.१३.१९ ॥
ఓ రాజా, లోకంలోని చరాచరాలను దహించిన తరువాత పొగ లేకుండా కనిపించే భగవానుడైన అగ్నిలా, పార్థుడు ధనంజయుడు అలా కనిపించాడు.
9.13.20
द्रौणिस्तु समरे दृष्ट्वा पाण्डवस्य पराक्रमम् ।
रथेनातिपताकेन पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ ९.१३.२० ॥
అయితే యుద్ధంలో పాండవుని పరాక్రమాన్ని చూసిన ద్రోణుని కుమారుడు, పొడవైన పతాకలున్న రథంతో పాండవుని ఎదుర్కొని అడ్డుకున్నాడు.
9.13.21
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ श्वेताश्वौ धन्विनां वरौ ।
समीयतुस्तदाऽन्योन्यं परस्परवधैषिणौ ॥ ९.१३.२१ ॥
ఆ ఇద్దరు పురుషవ్యాఘ్రులు, తెల్లని గుర్రాలున్నవారు, ధనుర్ధరులలో శ్రేష్ఠులు, ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుతూ అప్పుడు తలపడ్డారు.
9.13.22
तयोरासीन्महाराज बाणवर्षं सुदारुणम् ।
जीमूतयोर्यथा वृष्टिस्तपान्ते भरतर्षभ ॥ ९.१३.२२ ॥
ఓ మహారాజా, వారిద్దరి మధ్య అత్యంత భయంకరమైన బాణాల వర్షం కురిసింది; ఎండాకాలం ముగింపులో మేఘాల నుండి వర్షం కురిసినట్లు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.
9.13.23
अन्योन्यस्पर्धिनौ तौ तु शरैः सन्नतपर्वभिः ।
ततक्षतुस्तदाऽन्योन्यं शृङ्गाभ्यां वृषभाविव ॥ ९.१३.२३ ॥
ఒకరితో ఒకరు పోటీపడిన ఆ ఇద్దరూ, వంగిన కీళ్లున్న బాణాలతో అప్పుడు ఒకరినొకరు గాయపరిచారు; రెండు ఎద్దులు కొమ్ములతో పొడుచుకున్నట్లు.
9.13.24
तयोर्युद्धं महाराज चिरं सममिवाभवत् ।
शस्त्राणां सङ्गमश्चैव घोरस्तत्राभवत्पुनः ॥ ९.१३.२४ ॥
ఓ మహారాజా, వారిద్దరి యుద్ధం చాలాసేపు సమానంగా సాగింది; అక్కడ ఆయుధాల తాకిడి మళ్లీ భయంకరమైంది.
9.13.25
ततोऽर्जुनं द्वादशभी रुक्मपुङ्खैः सुतेजनैः ।
वासुदेवं च दशभिर्द्रौणिर्विव्याध भारत ॥ ९.१३.२५ ॥
అప్పుడు ద్రోణపుత్రుడు అర్జునుని బంగారు రెక్కల పదునైన పన్నెండు బాణాలతోనూ, వాసుదేవుని పది బాణాలతోనూ గాయపరిచాడు, ఓ భారతా.
9.13.26
ततः प्रहस्य बीभत्सुर्व्याक्षिपद्गाण्डिवं धनुः ।
मानयित्वा मुहूर्तं तु गुरुपुत्रं महाहवे ॥ ९.१३.२६ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు నవ్వి గాండీవ ధనుస్సును లాగాడు; ఆ మహాయుద్ధంలో గురుపుత్రుణ్ణి ఒక క్షణం గౌరవించి.
9.13.27
व्यश्वसूतरथं चक्रे सव्यसाची परन्तपः ।
मृदुपूर्वं ततश्चैनं पुनःपुनरताडयत् ॥ ९.१३.२७ ॥
శత్రుసంహారకుడైన సవ్యసాచి అర్జునుడు అతని గుర్రాలను, సారథిని, రథాన్ని లేకుండా చేశాడు; మొదట మృదువుగా, తరువాత అతన్ని పదే పదే కొట్టాడు.
9.13.28
हताश्वे तु रथे तिष्ठन्द्रोणपुत्रस्त्वयस्मयम् ।
मुसलं पाण्डुपुत्राय चिक्षेप परिघोपमम् ॥ ९.१३.२८ ॥
గుర్రాలు చచ్చిన రథంపై నిలిచిన ద్రోణపుత్రుడు, పాండుపుత్రునిపై ఇనుప గదవంటి ముసలాన్ని విసిరాడు.
9.13.29
तमापतन्तं सहसा हेमपट्टविभूषितम् ।
चिच्छेद सप्तधा वीरः पार्थः शत्रुनिबर्हणः ॥ ९.१३.२९ ॥
అకస్మాత్తుగా తన వైపు దూసుకొస్తున్న బంగారు పట్టీలతో అలంకరించిన దానిని శత్రుసంహారకుడైన వీరుడు పార్థుడు ఏడు ముక్కలుగా నరికాడు.
9.13.30
स च्छिन्नं मुसलं दृष्ट्वा द्रौणिः परमकोपनः ।
आददे परिघं घोरं नगेन्द्रशिखरोपमम्।
चिक्षेप चैव पार्थाय द्रौणिर्युद्धविशारदः ॥ ९.१३.३० ॥
ఆ ద్రోణపుత్రుడు ముసలం ముక్కలైనది చూసి మిక్కిలి కోపించి, పర్వతశిఖరంలా భయంకరమైన పరిఘను పట్టుకొని, యుద్ధనిపుణుడైన అతడు పార్థునిపై విసిరాడు.
9.13.31
तमन्तकमिव क्रुद्दं परिघं प्रेक्ष्य पाण्डवः ।
अर्जुनस्त्वरितो जघ्ने पञ्चभिः सायकोत्तमैः ॥ ९.१३.३१ ॥
యముడివలె కోపంతో వస్తున్న ఆ పరిఘను చూసి పాండవుడు అర్జునుడు వెంటనే ఐదు ఉత్తమ బాణాలతో దానిని కొట్టాడు.
9.13.32
स च्छिन्नः पतितो भूमौ पार्थबाणैर्महाहवे ।
दारयन्पृथिवीन्द्राणां मनः सब्देन भारत ॥ ९.१३.३२ ॥
పార్థుని బాణాలతో ముక్కలై ఆ మహాయుద్ధంలో అది నేలపై పడింది; ఓ భారతా, దాని శబ్దంతో రాజుల హృదయాలను చీల్చుతూ.
9.13.33
ततोऽपरैस्त्रिभिर्भल्लैर्द्रौणिं विव्याध पाण्डवः ॥ ९.१३.३३ ॥
అప్పుడు పాండవుడు మరో మూడు భల్లాలతో ద్రోణపుత్రుని గుచ్చాడు.
9.13.34
सोऽतिविद्धो बलवता पार्थेन सुमहात्मना ।
नाकम्पत तदा द्रौणिः पौरुषेषु व्यवस्थितः ॥ ९.१३.३४ ॥
బలవంతుడు, మహాత్ముడైన పార్థునిచే తీవ్రంగా గుచ్చబడినా ద్రోణపుత్రుడు చలించలేదు; పౌరుషంలో స్థిరంగా నిలిచాడు.
9.13.35
सुरथं च ततो राजन्भारद्वाजो महारथम् ।
अवाकिरच्छरव्रातैः सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ ९.१३.३५ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, భారద్వాజుడు (ద్రోణపుత్రుడు) మహారథుడైన సురథునిపై బాణాల వర్షం కురిపించాడు; క్షత్రియులందరూ చూస్తుండగా.
9.13.36
ततस्तु सुरथोऽप्याजौ पाञ्चालानां महारथः ।
रथेन मेघघोषेण द्रौणिमेवाभ्यधावत ॥ ९.१३.३६ ॥
అప్పుడు పాంచాలుల మహారథుడైన సురథుడు కూడా మేఘగర్జనలా మ్రోగే రథంతో యుద్ధంలో ద్రోణపుత్రునిపైకే దూసుకెళ్ళాడు.
9.13.37
विकर्षन्वै धनुःश्रेष्ठं सर्वभारसहं दृढम् ।
ज्वलनाशीविषनिभैः शरैश्चैनमवाकिरत् ॥ ९.१३.३७ ॥
అన్ని భారాలను భరించగల, దృఢమైన శ్రేష్ఠ ధనుస్సును లాగి, మండే విషసర్పాల వంటి బాణాలతో అతడిని కప్పివేశాడు.
9.13.38
सुरथं तं ततः क्रुद्धमापतन्तं महारथम् ।
चुकोप समरे द्रौणिर्दण्डाहत इवोरगः ॥ ९.१३.३८ ॥
అప్పుడు కోపంతో దూకివస్తున్న ఆ మహారథుడు సురథుడిని చూసి, యుద్ధంలో ద్రోణపుత్రుడు దండంతో కొట్టబడిన పామువలె కోపించాడు.
9.13.39
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा सृक्विणी परिसंलिहन् ।
उद्वीक्ष्य सुरथं रोषाद्धनुर्ज्यामवमृज्य च।
मुमोच तीक्ष्णं नाराचं यमदण्डोपमद्युतिम् ॥ ९.१३.३९ ॥
మూడు శిఖరాల వంటి కనుబొమ్మలు ముడివేసి, పెదవుల అంచులు నాలుకతో తడుపుతూ, కోపంగా సురథుడిని చూసి, ధనుస్త్రాడును తుడిచి, యమదండంతో సమానమైన కాంతిగల తీక్ష్ణ నారాచాన్ని విడిచాడు.
9.13.40
स तस्य हृदयं भित्त्वा प्रविवेशातिवेगितः ।
शक्ताशनिरिवोत्सृष्टो विदार्य धरणीतलम् ॥ ९.१३.४० ॥
అది అతని హృదయాన్ని చీల్చి అతివేగంతో లోపలికి దూసుకుపోయింది; విసిరిన శక్తి, వజ్రం భూమిని చీల్చినట్లు.
9.13.41
ततः स पतितो भूमौ नाराचेन समाहतः ।
वज्रेण च यथा शृङ्गं पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ ९.१३.४१ ॥
నారాచంతో కొట్టబడి అతడు నేలపై పడ్డాడు; వజ్రంతో చీల్చబడిన పర్వత శిఖరంలా.
9.13.42
तस्मिन्विनिहते वीरे द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
आरुरोह रथं तूर्णं तमेव रथिनां वरः ॥ ९.१३.४२ ॥
ఆ వీరుడు చంపబడినప్పుడు, ప్రతాపవంతుడైన ద్రోణపుత్రుడు, రథికులలో శ్రేష్ఠుడు, వెంటనే అదే రథంపైకి ఎక్కాడు.
9.13.43
ततः सज्जो महाराज द्रौणिराहवदुर्मदः ।
अर्जुनं योधयामास संशप्तकवृतो रणे ॥ ९.१३.४३ ॥
అప్పుడు మహారాజా, యుద్ధ మదంతో ఉన్న ద్రోణ పుత్రుడు సిద్ధమై, సంశప్తకులతో చుట్టుముట్టబడి, రణంలో అర్జునుడితో పోరాడాడు.
9.13.44
तत्र युद्धं महच्चासीदर्जुनस्य परैः सह ।
मध्यन्दिनगते सूर्ये यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ९.१३.४४ ॥
అక్కడ అర్జునునికి శత్రువులతో మహా యుద్ధం జరిగింది; సూర్యుడు మధ్యాహ్నానికి చేరినప్పుడు అది యముని రాజ్యాన్ని వృద్ధిచేసేది.
9.13.45
तत्राश्चर्यमपश्याम दृष्ट्वा तेषां पराक्रमम् ।
यदेको युगपद्वीरान्समयोधयदर्जुनः ॥ ९.१३.४५ ॥
అక్కడ మేము ఒక ఆశ్చర్యాన్ని చూశాము; వారి పరాక్రమాన్ని చూసి, అర్జునుడు ఒక్కడే ఒకేసారి అనేక వీరులతో పోరాడటం చూశాము.
9.13.46
विमर्दः सुमहानासीदर्जुनस्य परैः सह ।
शतक्रतोर्यथापूर्वं महत्या दैत्यसेनया ॥ ९.१३.४६ ॥
అర్జునునికి శత్రువులకు మధ్య అత్యంత భీకర సంహార యుద్ధం జరిగింది; పూర్వం ఇంద్రునికి గొప్ప దైత్య సేనతో జరిగినట్లు.