مہابھارت · ادھیائے 9.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.17.1
शल्येऽथ निहते राजन्मद्रराजपदानुगाः ।
रथाः सप्तशता वीरा दुद्रुवुर्महतो बलात् ॥ ९.१७.१ ॥
اے راجا، شلیہ کے مارے جانے پر مدراج کے نقشِ قدم پر چلنے والے سات سو بہادر رتھی بڑے لشکر سے بھاگ نکلے۔
9.17.2
दुर्योधनस्तु द्विरदमारुह्याचलसन्निभम् ।
छत्रेण ध्रियमाणेन वीज्यमानश्च चामरैः।
न गन्तव्यं न गन्तव्यमिति मद्रानवारयत् ॥ ९.१७.२ ॥
لیکن دُریودھن پہاڑ جیسے ہاتھی پر سوار ہوا؛ اس پر چھتر تھاما جا رہا تھا اور چنور جھلے جا رہے تھے۔ اس نے مدروں کو روکتے ہوئے کہا، 'نہیں جانا، نہیں جانا۔'
9.17.3
दुर्योधनेन ते वीरा वार्यमाणाः पुनः पुनः ।
युधिष्ठिरं जिघांसन्तः पाण्डूनां प्राविशन्बलम् ॥ ९.१७.३ ॥
دُریودھن کے بار بار روکنے کے باوجود وہ بہادر یدھشٹھر کو قتل کرنے کی خواہش سے پانڈووں کے لشکر میں گھس گئے۔
9.17.4
ते तु शूरा महाराज कृतचित्ताश्च योधने ।
धनुःशब्दं महत्कृत्वा सहायुध्यन्त पाण्डवैः ॥ ९.१७.४ ॥
اے مہاراج، وہ شُورا میدانِ جنگ میں پختہ ارادے کے ساتھ کمانوں کی بڑی ٹنکار کرتے ہوئے پانڈووں سے لڑنے لگے۔
9.17.5
श्रुत्वा च निहतं शल्यं धर्मपुत्रं च पीडितम् ।
मद्रराजप्रिये युक्तैर्मद्रकाणां महारथैः ॥ ९.१७.५ ॥
شلیہ کے مارے جانے اور دھرم پُتر (یدھشٹھر) کے زخمی ہونے کی خبر سن کر، مدراج کے محبوب کام میں لگے مدرکوں کے مہارتھی—
9.17.6
आजगाम ततः पार्थो गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
पूरयन्रथघोषेण दिशः सर्वा महारथः ॥ ९.१७.६ ॥
تب مہارتھی پارتھ (ارجن) گانڈیو کمان کو لہراتے ہوئے آ پہنچا؛ رتھ کی گڑگڑاہٹ سے تمام سمتیں بھر دیں۔
9.17.7
ततोऽर्जुनश्च भीमश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
सात्यकिश्च नरव्याघ्रो द्रौपदेयाश्च सर्वशः ॥ ९.१७.७ ॥
پھر ارجن اور بھیم، مادری کے دونوں بیٹے پانڈو، ستیاکی، نرویاघر اور دروپدی کے سب بیٹے۔
9.17.8
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाञ्चालाः सह सोमकैः ।
युधिष्ठिरं परीप्सन्तः समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ९.१७.८ ॥
دھرشٹدیمن، شکھنڈی اور سومکوں کے ساتھ پانچال، یدھشٹھر کی حفاظت چاہتے ہوئے اسے ہر طرف سے گھیر لیا۔
9.17.9
ते समन्तात्परिवृताः पाण्डवैः पुरुषर्षभैः ।
क्षोभयन्ति स्म तां सेनां मकराः सागरं यथा।
वृक्षानिव महावाताः कम्पयन्ति स्म तावकाः ॥ ९.१७.९ ॥
پانڈووں سے ہر طرف گھرے وہ اس فوج کو یوں ہلانے لگے جیسے مگرمچھ سمندر کو، اور تمہارے لوگ اسے یوں کپکپانے لگے جیسے تیز ہوا درختوں کو۔
9.17.10
पुरोवातेन गङ्गेव…क्षोभ्यमाणा महानदी ।
अक्षोभ्यत तदा राजन्पाण्डूनां ध्वजिनी ततः ॥ ९.१७.१० ॥
…سامنے سے چلتی ہوا سے بپھرتی مہاندی گنگا کی مانند، اے راجہ، تب پانڈووں کی وہ فوج بھی بپھر گئی۔
9.17.11
प्रस्कन्द्य सेनां महतीं महात्मानो महारथाः ।
बहवश्चुक्रुशुस्तत्र क्व स राजा युधिष्ठिरः।
भ्रातरो वाऽस्य ते शूरा दृश्यन्ते नेह केचन ॥ ९.१७.११ ॥
اس عظیم فوج سے نکل کر دوڑنے والے بہت سے مہاتما مہارتھی وہاں چیخ اٹھے، 'راجہ یدھشٹھر کہاں ہیں؟ یا ان کے وہ شوربیر بھائی یہاں کوئی کیوں دکھائی نہیں دیتا؟'
9.17.12
धृष्टद्युम्नोऽथ शैनेयो द्रौपदेयाश्च सर्वशः ।
पाञ्चालाश्च महावीर्याः शिखण्डी च महारथः ॥ ९.१७.१२ ॥
پھر دھرشٹدیمن، شینیہ ستیاکی، دروپدی کے سب بیٹے، مہاپراکرمی پانچال اور مہارتھی شکھنڈی۔
9.17.13
एवं तान्वादिनः शूरान्द्रौपदेया महारथाः ।
अभ्यघ्नन्युयुधानश्च मद्रराजपदानुगान् ॥ ९.१७.१३ ॥
اس طرح بولنے والے ان شوروں پر دروپدی کے مہارتھی بیٹوں اور یُیُدھان نے مدر راجہ کے پیروکاروں پر حملہ کیا۔
9.17.14
चक्रैर्विमथितैः केचित्केचिच्छिन्नैर्महाध्वजैः ।
सम्प्रदृश्यन्त समरे तावका निहताः परैः ॥ ९.१७.१४ ॥
کسی کے پہیے کچلے گئے تھے اور کسی کے بڑے جھنڈے کٹ گئے تھے؛ جنگ میں آپ کے لوگ دشمنوں کے ہاتھوں مارے گئے نظر آ رہے تھے۔
9.17.15
आलोक्य पाण्डवान्युद्धे योधा राजन्समन्ततः ।
वार्यमाणा ययुर्वेगात्पुत्रेण तव भारत ॥ ९.१७.१५ ॥
اے راجا، جنگ میں ہر طرف پانڈووں کو دیکھ کر سورما تیزی سے آگے بڑھے، اے بھارت، آپ کے بیٹے کے روکنے کے باوجود۔
9.17.16
दुर्योधनश्च तान्वीरान्वारयामास सान्त्वयन् ।
न चास्य शासनं केचित्तत्र चक्रुर्महारथाः ॥ ९.१७.१६ ॥
دُریودھن نے ان سورماؤں کو تسلی دے کر روکنے کی کوشش کی، مگر ان مہارتھیوں میں سے کسی نے وہاں اس کے حکم پر عمل نہ کیا۔
9.17.17
ततो गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिरब्रवीत् ।
दुर्योधनं महाराज वचनं वचनक्षमम् ॥ ९.१७.१७ ॥
تب گندھار راجہ کے بیٹے شکنی نے دُریودھن سے، اے مہاراج، کہنے کے لائق باتیں کہیں۔
9.17.18
किं नः सम्प्रेक्षमाणानां मद्राणां हन्यते बलम् ।
न युक्तमेतत्समरे त्वयि तिष्ठति भारत ॥ ९.१७.१८ ॥
ہمارے دیکھتے دیکھتے مدروں کا لشکر کیوں مارا جا رہا ہے؟ اے بھارت، جب آپ جنگ میں کھڑے ہیں تو یہ مناسب نہیں۔
9.17.19
सहितैर्नाम योद्धव्यमित्येष समयः कृतः ।
अथ कस्मात्स्मरन्नेव घ्नतो मर्षयसे नृप ॥ ९.१७.१९ ॥
سہitairnāma yoddhavyamityeṣa samayaḥ kṛtaḥ। atha kasmāt smarannēva ghnato marṣayase nṛpa॥
9.17.20
वार्यमाणा मया पूर्वं नैते चक्रुर्वचो मम ।
एते विनिहताः सर्वे प्रस्कन्नाः पाण्डुवाहिनीम् ॥ ९.१७.२० ॥
vāryamāṇā mayā pūrvaṁ naite cakrurvaco mama। ete vinihatāḥ sarve praskannāḥ pāṇḍuvāhinīm॥
9.17.21
न भर्तुः शासनं वीरा रणे कुर्वन्त्यमर्षिताः ।
अलं क्रोद्वुमथैतेषां नायं काल उपेक्षितुम् ॥ ९.१७.२१ ॥
na bhartuḥ śāsanaṁ vīrā raṇe kurvantyamarṣitāḥ। alaṁ krodhumathaiteṣāṁ nāyaṁ kāla upekṣitum॥
9.17.22
यामः सर्वेऽत्र सम्भूय सवाजिरथकुञ्जराः ।
परित्रातुं महेष्वासान्मद्रराजपदानुगान् ॥ ९.१७.२२ ॥
yāmaḥ sarve'tra sambhūya savājirathakuñjarāḥ। paritrātuṁ maheṣvāsānmadrarājapadānugān॥
9.17.23
अन्योन्यं परिरक्षामो यत्नेन महता नृप ।
एवं सर्वेऽनुसञ्चिन्त्य प्रययुर्यत्र सैनिकाः ॥ ९.१७.२३ ॥
anyonyaṁ parirakṣāmo yatnena mahatā nṛpa। evaṁ sarve'nusañcintya prayayuryatra sainikāḥ॥
9.17.24
एवमुक्तस्तदा राजा बलेन महता वृतः ।
प्रययौ सिंहनादेन कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ९.१७.२४ ॥
evamuktastadā rājā balena mahatā vṛtaḥ। prayayau siṁhanādena kampayanniva medinīm॥
9.17.25
हत विध्यत गृह्णीत प्रहरध्वं निकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ९.१७.२५ ॥
مارو، چھیدو، پکڑو، حملہ کرو، کاٹ ڈالو — اس طرح، اے بھارت، آپ کے لشکر میں ایک ہولناک شور اٹھا۔
9.17.26
पाण्डवास्तु रणे दृष्ट्वा मद्रराजपदानुगान् ।
सहितानभ्यवर्तन्तं गुल्ममास्थाय मध्यमम् ॥ ९.१७.२६ ॥
جنگ میں پانڈووں نے مدر کے بادشاہ کے پیروکاروں کو اکٹھے ہو کر درمیانی ہراول بناتے ہوئے آگے بڑھتے دیکھا۔
9.17.27
ते मुहूर्ताद्रणे वीरा हस्ताहस्ति विशाम्पते ।
निहताः प्रत्यदृश्यन्त मद्रराजपदानुगाः ॥ ९.१७.२७ ॥
اے رعایا کے پالنہار، وہ سورما — مدر کے بادشاہ کے پیروکار — لمحوں میں جنگ میں آمنے سامنے کی لڑائی میں مارے گئے دکھائی دینے لگے۔
9.17.28
ततो नः सम्प्रयातानां हता मद्रास्तरस्विनः ।
हृष्टाः किलकिलाशब्दमकुर्वन्सहिताः परे ॥ ९.१७.२८ ॥
تب ہمارے آگے بڑھنے والے تیز رفتار مدر جنگجو مارے گئے، اور خوش ہوکر دشمنوں نے مل کر 'کلکلا' کی آواز بلند کی۔
9.17.29
अथोत्थितानि रुण्डानि समदृश्यन्त सर्वशः ।
पपात महती चोल्का मध्येनादित्यमण्डलम् ॥ ९.१७.२९ ॥
پھر ہر طرف بے سر دھڑ اٹھتے دکھائی دیے؛ اور سورج کے دائرے کے بیچ سے ایک بڑا شہابِ ثاقب گرا۔
9.17.30
रथैर्भग्नयुगाक्षैश्च निहतैश्च महारथैः ।
अश्वैर्निपातितैश्चैव सञ्छन्नाऽभूद्वसुन्धरा ॥ ९.१७.३० ॥
ٹوٹے جوئے اور دھرے والے رتھوں، مارے گئے مہارتھیوں اور گرائے گئے گھوڑوں سے زمین ڈھک گئی۔
9.17.31
वातायमानैस्तुरगैर्युगासक्तैस्ततस्ततः ।
अकृष्यन्त महाराज योधास्तत्र रणाजिरे ॥ ९.१७.३१ ॥
اے مہاراج، میدان جنگ میں ہوا کی رفتار سے دوڑتے گھوڑوں کے ذریعے، جوئے میں بندھے جنگجو ادھر ادھر گھسیٹے جا رہے تھے۔
9.17.32
भग्नचक्रान्रथान्केचिदहरंस्तुरगा रणे ।
रथार्धं केचिदादाय दिशो दश विबभ्रमुः।
तत्रतत्र व्यदृश्यन्त योक्त्रैः श्लिष्टाः स्म वाजिनः ॥ ९.१७.३२ ॥
کچھ گھوڑے جنگ میں ٹوٹے پہیوں والے رتھ کھینچ لے گئے؛ کچھ آدھا رتھ اٹھا کر دسوں سمتوں میں بھٹکنے لگے۔ جگہ جگہ گھوڑے لگام اور جوئے میں الجھے ہوئے دکھائی دے رہے تھے۔
9.17.33
रथिनः पतमानाश्च दृश्यन्ते स्म नरोत्तमाः ।
गगनात्प्रच्युताः सिद्धाः पुण्यानामिव सङ्क्षये ॥ ९.१७.३३ ॥
رتھی بہترین انسان گرتے دکھائی دے رہے تھے، گویا پُنیہ ختم ہونے پر آسمان سے گرنے والے سِدھ ہوں۔
9.17.34
निहतेषु च शूरेषु मद्रराजानुगेषु वै ।
अस्मानापततश्चापि दृष्ट्वा पार्था महारथाः ॥ ९.१७.३४ ॥
مدر راج کے پیروکار سورما مارے جانے پر، اور ہمیں حملہ آور ہوتے دیکھ کر، مہارتھی پارتھ…
9.17.35
अभ्यवर्तन्त वेगेन जयगृद्धाः प्रहारिणः ।
बाणशब्दरवान्कृत्वा विमिश्राञ्शङ्खनिःस्वनैः ॥ ९.१७.३५ ॥
فتح کے متمنی ضرب لگانے والے تیزی سے آگے بڑھے؛ تیروں کی آواز اور شنکھ کی گونج کو ملا کر۔
9.17.36
अस्मांस्तु पुनरासाद्य लब्धलक्षाः प्रहारिणः ।
शरासनानि धुन्वानाः सिंहनादान्प्रचुक्रुशुः ॥ ९.१७.३६ ॥
مگر ہم پر پھر حملہ کر کے، ہدف پا کر، کمان ہلاتے ضرب لگانے والوں نے شیر کی طرح دھاڑیں ماریں۔
9.17.37
ततो हतमभिप्रेक्ष्य मद्रराजबलं महत् ।
मद्रराजं च समरे दृष्ट्वा शूरं निपातितम्।
दुर्योधनबलं सर्वं पुनरासीत्पराङ्मुखम् ॥ ९.१७.३७ ॥
پھر مدرراج کی بڑی فوج کو مارا گیا دیکھ کر اور جنگ میں بہادر مدرراج کو گرا ہوا دیکھ کر دُریودھن کی ساری فوج پھر پیٹھ پھیر گئی۔
9.17.38
वध्यमानं महाराज पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
दिशो भेजेऽथ सम्भ्रान्तं त्रासितं दृढधन्विभिः ॥ ९.१७.३८ ॥
اے مہاراج، پانڈووں اور فاتح کاشیوں کے ہاتھوں مارے جاتے ہوئے، اور مضبوط کمانداروں سے خوفزدہ ہو کر وہ فوج گھبرا کر سمتوں کی طرف بھاگ گئی۔