മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.17.1
शल्येऽथ निहते राजन्मद्रराजपदानुगाः ।
रथाः सप्तशता वीरा दुद्रुवुर्महतो बलात् ॥ ९.१७.१ ॥
ഓ രാജാവേ, ശല്യൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മദ്രരാജന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന എഴുന്നൂറ് വീര രഥികർ മഹാസേനയിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോയി.
9.17.2
दुर्योधनस्तु द्विरदमारुह्याचलसन्निभम् ।
छत्रेण ध्रियमाणेन वीज्यमानश्च चामरैः।
न गन्तव्यं न गन्तव्यमिति मद्रानवारयत् ॥ ९.१७.२ ॥
എന്നാൽ ദുര്യോധനൻ പർവതസമാനമായ ആനപ്പുറത്ത് കയറി; അവന്റെ മേൽ കുട പിടിക്കപ്പെട്ടു, ചാമരങ്ങൾ വീശപ്പെട്ടു. 'പോകരുത്, പോകരുത്' എന്ന് അവൻ മദ്രരെ തടഞ്ഞു.
9.17.3
दुर्योधनेन ते वीरा वार्यमाणाः पुनः पुनः ।
युधिष्ठिरं जिघांसन्तः पाण्डूनां प्राविशन्बलम् ॥ ९.१७.३ ॥
ദുര്യോധനൻ വീണ്ടും വീണ്ടും തടഞ്ഞിട്ടും, ആ വീരന്മാർ യുധിഷ്ഠിരനെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച് പാണ്ഡവസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
9.17.4
ते तु शूरा महाराज कृतचित्ताश्च योधने ।
धनुःशब्दं महत्कृत्वा सहायुध्यन्त पाण्डवैः ॥ ९.१७.४ ॥
ഓ മഹാരാജാവേ, ആ ശൂരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ വലിയ വില്ലൊലി മുഴക്കി പാണ്ഡവരോട് പൊരുതി.
9.17.5
श्रुत्वा च निहतं शल्यं धर्मपुत्रं च पीडितम् ।
मद्रराजप्रिये युक्तैर्मद्रकाणां महारथैः ॥ ९.१७.५ ॥
ശല്യൻ വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും ധർമപുത്രൻ (യുധിഷ്ഠിരൻ) പീഡിതനായെന്നും കേട്ട്, മദ്രരാജന് പ്രിയമായ കാര്യത്തിൽ മുഴുകിയ മദ്രകരുടെ മഹാരഥന്മാർ—
9.17.6
आजगाम ततः पार्थो गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
पूरयन्रथघोषेण दिशः सर्वा महारथः ॥ ९.१७.६ ॥
അപ്പോൾ മഹാരഥനായ പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) ഗാണ്ഡീവം വീശിക്കൊണ്ട് വന്നു; രഥഘോഷത്താൽ എല്ലാ ദിക്കുകളും നിറച്ചു.
9.17.7
ततोऽर्जुनश्च भीमश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
सात्यकिश्च नरव्याघ्रो द्रौपदेयाश्च सर्वशः ॥ ९.१७.७ ॥
പിന്നെ അർജുനനും ഭീമനും മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരും സാത്യകിയും നരവ്യാഘ്രനും ദ്രൌപദിയുടെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും.
9.17.8
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाञ्चालाः सह सोमकैः ।
युधिष्ठिरं परीप्सन्तः समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ९.१७.८ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ശിഖണ്ഡിയും സോമകരോടൊപ്പമുള്ള പാഞ്ചാലരും യുധിഷ്ഠിരനെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അവനെ വളഞ്ഞു.
9.17.9
ते समन्तात्परिवृताः पाण्डवैः पुरुषर्षभैः ।
क्षोभयन्ति स्म तां सेनां मकराः सागरं यथा।
वृक्षानिव महावाताः कम्पयन्ति स्म तावकाः ॥ ९.१७.९ ॥
പാണ്ഡവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവർ മകരങ്ങൾ സമുദ്രത്തെ ഇളക്കുന്നതുപോലെ ആ സേനയെ ഇളക്കി; നിന്റെ ആളുകൾ മഹാവാതം വൃക്ഷങ്ങളെ ഇളക്കുന്നതുപോലെ അതിനെ കുലുക്കി.
9.17.10
पुरोवातेन गङ्गेव…क्षोभ्यमाणा महानदी ।
अक्षोभ्यत तदा राजन्पाण्डूनां ध्वजिनी ततः ॥ ९.१७.१० ॥
…മുന്നിൽ വീശുന്ന കാറ്റിനാൽ ഇളകുന്ന ഗംഗ എന്ന മഹാനദിപോലെ, രാജാവേ, അപ്പോൾ പാണ്ഡവരുടെ ആ സേന ഇളകി.
9.17.11
प्रस्कन्द्य सेनां महतीं महात्मानो महारथाः ।
बहवश्चुक्रुशुस्तत्र क्व स राजा युधिष्ठिरः।
भ्रातरो वाऽस्य ते शूरा दृश्यन्ते नेह केचन ॥ ९.१७.११ ॥
ആ മഹാസേനയിൽനിന്ന് കുതിച്ചുചാടിയ അനേകം മഹാത്മാക്കളായ മഹാരഥന്മാർ അവിടെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: 'രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ എവിടെ? അല്ലെങ്കിൽ അവന്റെ ആ ശൂരസഹോദരന്മാരിൽ ആരും ഇവിടെ കാണുന്നില്ലല്ലോ?'
9.17.12
धृष्टद्युम्नोऽथ शैनेयो द्रौपदेयाश्च सर्वशः ।
पाञ्चालाश्च महावीर्याः शिखण्डी च महारथः ॥ ९.१७.१२ ॥
പിന്നെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ശൈനേയനായ സാത്യകിയും ദ്രൌപദിയുടെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും മഹാപരാക്രമികളായ പാഞ്ചാലരും മഹാരഥനായ ശിഖണ്ഡിയും.
9.17.13
एवं तान्वादिनः शूरान्द्रौपदेया महारथाः ।
अभ्यघ्नन्युयुधानश्च मद्रराजपदानुगान् ॥ ९.१७.१३ ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച ആ വീരന്മാരെ, ദ്രൗപദിയുടെ മഹാരഥന്മാരായ പുത്രന്മാരും യുയുധാനനും മദ്രരാജാവിന്റെ അനുചരന്മാരുടെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
9.17.14
चक्रैर्विमथितैः केचित्केचिच्छिन्नैर्महाध्वजैः ।
सम्प्रदृश्यन्त समरे तावका निहताः परैः ॥ ९.१७.१४ ॥
ചിലരുടെ ചക്രങ്ങൾ തകർന്നിരുന്നു, മറ്റുചിലരുടെ മഹാധ്വജങ്ങൾ മുറിഞ്ഞിരുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങളുടെ ആളുകൾ ശത്രുക്കളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു.
9.17.15
आलोक्य पाण्डवान्युद्धे योधा राजन्समन्ततः ।
वार्यमाणा ययुर्वेगात्पुत्रेण तव भारत ॥ ९.१७.१५ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലായിടത്തും പാണ്ഡവരെ കണ്ട് യോദ്ധാക്കൾ വേഗത്തിൽ മുന്നേറി; ഭാരതാ, നിന്റെ പുത്രൻ തടഞ്ഞിട്ടും.
9.17.16
दुर्योधनश्च तान्वीरान्वारयामास सान्त्वयन् ।
न चास्य शासनं केचित्तत्र चक्रुर्महारथाः ॥ ९.१७.१६ ॥
ദുര്യോധനൻ ആ വീരന്മാരെ സാന്ത്വനിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തടയാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ ആ മഹാരഥന്മാരിൽ ആരും അവിടെ അവന്റെ ആജ്ഞ പാലിച്ചില്ല.
9.17.17
ततो गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिरब्रवीत् ।
दुर्योधनं महाराज वचनं वचनक्षमम् ॥ ९.१७.१७ ॥
അപ്പോൾ ഗാന്ധാരരാജാവിന്റെ പുത്രനായ ശകുനി ദുര്യോധനനോട്, മഹാരാജാവേ, പറയാൻ യോഗ്യമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
9.17.18
किं नः सम्प्रेक्षमाणानां मद्राणां हन्यते बलम् ।
न युक्तमेतत्समरे त्वयि तिष्ठति भारत ॥ ९.१७.१८ ॥
നാം നോക്കിനിൽക്കെ മദ്രരുടെ സൈന്യം എന്തിന് നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു? ഭാരതാ, നീ യുദ്ധത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ഇത് ഉചിതമല്ല.
9.17.19
सहितैर्नाम योद्धव्यमित्येष समयः कृतः ।
अथ कस्मात्स्मरन्नेव घ्नतो मर्षयसे नृप ॥ ९.१७.१९ ॥
സഹിതൈർനാമ യോദ്ധവ്യമിത്യേഷ സമയഃ കൃതഃ। അഥ കസ്മാത്സ്മരന്നേവ ഘ്നതോ മർഷയസേ നൃപ॥
9.17.20
वार्यमाणा मया पूर्वं नैते चक्रुर्वचो मम ।
एते विनिहताः सर्वे प्रस्कन्नाः पाण्डुवाहिनीम् ॥ ९.१७.२० ॥
വാര്യമാണാ മയാ പൂർവം നൈതേ ചക്രുർവചോ മമ। ഏതേ വിനിഹതാഃ സർവേ പ്രസ്കന്നാഃ പാണ്ഡുവാഹിനീം॥
9.17.21
न भर्तुः शासनं वीरा रणे कुर्वन्त्यमर्षिताः ।
अलं क्रोद्वुमथैतेषां नायं काल उपेक्षितुम् ॥ ९.१७.२१ ॥
ന ഭർതുഃ ശാസനം വീരാ രണേ കുർവന്ത്യമർഷിതാഃ। അലം ക്രോദ്വുമഥൈതേഷാം നായം കാല ഉപേക്ഷിതും॥
9.17.22
यामः सर्वेऽत्र सम्भूय सवाजिरथकुञ्जराः ।
परित्रातुं महेष्वासान्मद्रराजपदानुगान् ॥ ९.१७.२२ ॥
യാമഃ സർവേഽത്ര സമ്ഭൂയ സവാജിരഥകുഞ്ജരാഃ। പരിത്രാതും മഹേഷ്വാസാൻമദ്രരാജപദാനുഗാൻ॥
9.17.23
अन्योन्यं परिरक्षामो यत्नेन महता नृप ।
एवं सर्वेऽनुसञ्चिन्त्य प्रययुर्यत्र सैनिकाः ॥ ९.१७.२३ ॥
അന്യോന്യം പരിരക്ഷാമോ യത്നേന മഹതാ നൃപ। ഏവം സർവേऽനുസഞ്ചിന്ത്യ പ്രയയുര്യത്ര സൈനികാഃ॥
9.17.24
एवमुक्तस्तदा राजा बलेन महता वृतः ।
प्रययौ सिंहनादेन कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ९.१७.२४ ॥
ഏവമുക്തസ്തദാ രാജാ ബലേന മഹതാ വൃതഃ। പ്രയയൗ സിംഹനാദേന കമ്പയന്നിവ മേദിനീം॥
9.17.25
हत विध्यत गृह्णीत प्रहरध्वं निकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ९.१७.२५ ॥
കൊല്ലൂ, കുത്തൂ, പിടിക്കൂ, പ്രഹരിക്കൂ, വെട്ടിവീഴ്ത്തൂ — ഇങ്ങനെ, ഭാരതാ, നിന്റെ സൈന്യത്തിൽ മഹാകോലാഹലം ഉയർന്നു.
9.17.26
पाण्डवास्तु रणे दृष्ट्वा मद्रराजपदानुगान् ।
सहितानभ्यवर्तन्तं गुल्ममास्थाय मध्यमम् ॥ ९.१७.२६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവർ മദ്രരാജാവിനെ അനുഗമിക്കുന്നവർ ഒന്നിച്ചു മധ്യവ്യൂഹം ചമച്ച് മുന്നേറുന്നത് കണ്ടു.
9.17.27
ते मुहूर्ताद्रणे वीरा हस्ताहस्ति विशाम्पते ।
निहताः प्रत्यदृश्यन्त मद्रराजपदानुगाः ॥ ९.१७.२७ ॥
പ്രജാപാലകാ, ആ വീരന്മാർ — മദ്രരാജാവിനെ അനുഗമിച്ചവർ — ഒരു നിമിഷത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ നേർക്കുനേർ വീണ് മരിച്ചുകിടക്കുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു.
9.17.28
ततो नः सम्प्रयातानां हता मद्रास्तरस्विनः ।
हृष्टाः किलकिलाशब्दमकुर्वन्सहिताः परे ॥ ९.१७.२८ ॥
അപ്പോൾ മുന്നേറിയ നമ്മുടെ വേഗതയേറിയ മദ്രന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു; സന്തോഷിച്ച ശത്രുക്കൾ ഒന്നിച്ചു 'കിലകില' ശബ്ദം മുഴക്കി.
9.17.29
अथोत्थितानि रुण्डानि समदृश्यन्त सर्वशः ।
पपात महती चोल्का मध्येनादित्यमण्डलम् ॥ ९.१७.२९ ॥
അപ്പോൾ എല്ലായിടത്തും തലയറ്റ ഉടലുകൾ എഴുന്നേറ്റതായി കാണപ്പെട്ടു; സൂര്യമണ്ഡലത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വലിയ ഉൽക്ക വീണു.
9.17.30
रथैर्भग्नयुगाक्षैश्च निहतैश्च महारथैः ।
अश्वैर्निपातितैश्चैव सञ्छन्नाऽभूद्वसुन्धरा ॥ ९.१७.३० ॥
ഒടിഞ്ഞ നുകങ്ങളും അച്ചുതണ്ടുകളുമുള്ള രഥങ്ങളാലും, കൊല്ലപ്പെട്ട മഹാരഥന്മാരാലും, വീണുപോയ കുതിരകളാലും ഭൂമി മൂടിപ്പോയി.
9.17.31
वातायमानैस्तुरगैर्युगासक्तैस्ततस्ततः ।
अकृष्यन्त महाराज योधास्तत्र रणाजिरे ॥ ९.१७.३१ ॥
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ കാറ്റുപോലെ പായുന്ന കുതിരകളാൽ, നുകത്തിൽ കുരുങ്ങിയ യോദ്ധാക്കൾ അങ്ങുമിങ്ങും വലിച്ചിഴക്കപ്പെട്ടു.
9.17.32
भग्नचक्रान्रथान्केचिदहरंस्तुरगा रणे ।
रथार्धं केचिदादाय दिशो दश विबभ्रमुः।
तत्रतत्र व्यदृश्यन्त योक्त्रैः श्लिष्टाः स्म वाजिनः ॥ ९.१७.३२ ॥
ചില കുതിരകൾ യുദ്ധത്തിൽ ചക്രം ഒടിഞ്ഞ രഥങ്ങൾ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി; ചിലത് പകുതി രഥവുമായി പത്തുദിക്കിലും അലഞ്ഞു. ഇടയ്ക്കിടെ കുതിരകൾ കടിഞ്ഞാണിലും നുകത്തിലും കുരുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് കാണാമായിരുന്നു.
9.17.33
रथिनः पतमानाश्च दृश्यन्ते स्म नरोत्तमाः ।
गगनात्प्रच्युताः सिद्धाः पुण्यानामिव सङ्क्षये ॥ ९.१७.३३ ॥
രഥികളായ ശ്രേഷ്ഠപുരുഷന്മാർ വീഴുന്നതു കാണപ്പെട്ടു; പുണ്യം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ ആകാശത്തുനിന്ന് വീഴുന്ന സിദ്ധന്മാരെപ്പോലെ അവർ തോന്നി.
9.17.34
निहतेषु च शूरेषु मद्रराजानुगेषु वै ।
अस्मानापततश्चापि दृष्ट्वा पार्था महारथाः ॥ ९.१७.३४ ॥
മദ്രരാജന്റെ അനുയായികളായ വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഞങ്ങൾ മുന്നേറുന്നതു കണ്ട്, മഹാരഥന്മാരായ പാർഥന്മാർ…
9.17.35
अभ्यवर्तन्त वेगेन जयगृद्धाः प्रहारिणः ।
बाणशब्दरवान्कृत्वा विमिश्राञ्शङ्खनिःस्वनैः ॥ ९.१७.३५ ॥
വിജയം കൊതിച്ച പ്രഹാരികൾ വേഗത്തിൽ മുന്നേറി; അമ്പൊലികളും ശംഖൊലികളും ചേർത്ത് മുഴക്കി.
9.17.36
अस्मांस्तु पुनरासाद्य लब्धलक्षाः प्रहारिणः ।
शरासनानि धुन्वानाः सिंहनादान्प्रचुक्रुशुः ॥ ९.१७.३६ ॥
എന്നാൽ ഞങ്ങളെ വീണ്ടും ആക്രമിച്ച്, ലക്ഷ്യം കണ്ടെത്തിയ പ്രഹാരികൾ വില്ലുകൾ ഇളക്കി സിംഹനാദം മുഴക്കി.
9.17.37
ततो हतमभिप्रेक्ष्य मद्रराजबलं महत् ।
मद्रराजं च समरे दृष्ट्वा शूरं निपातितम्।
दुर्योधनबलं सर्वं पुनरासीत्पराङ्मुखम् ॥ ९.१७.३७ ॥
അപ്പോൾ മദ്രരാജാവിന്റെ മഹാസൈന്യം വധിക്കപ്പെട്ടതും യുദ്ധത്തിൽ ശൂരനായ മദ്രരാജാവ് വീണുപോയതും കണ്ട്, ദുര്യോധനന്റെ സകല സേനയും വീണ്ടും പിന്തിരിഞ്ഞോടി.
9.17.38
वध्यमानं महाराज पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
दिशो भेजेऽथ सम्भ्रान्तं त्रासितं दृढधन्विभिः ॥ ९.१७.३८ ॥
മഹാരാജാവേ, പാണ്ഡവരാലും വിജയികളായ കാശികളാലും വധിക്കപ്പെട്ട്, ദൃഢധനുർധരന്മാരാൽ ഭയപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ആ സേന പരിഭ്രാന്തരായി ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടി.