ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.18.1
पातिते युधि दुर्धर्षे मद्रराजे महारथे ।
तावकास्तव पुत्राश्च प्रायशो विमुखाऽभवन् ॥ ९.१८.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ଯୁଦ୍ଧରେ ପତିତ ହୋଇଥିବା ଦୁର୍ଧର୍ଷ ମହାରଥୀ ମଦ୍ରରାଜ ପଡ଼ିଗଲେ ତୁମର ଯୋଦ୍ଧା ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ପ୍ରାୟ ମୁଖ ଫେରାଇଲେ।
9.18.2
वणिजो नावि भिन्नायां यथागाधे महार्णवे ।
अपारे पारमिच्छन्तो हते शूरे महात्मनि ॥ ९.१८.२ ॥
ଗଭୀର ମହାସାଗରରେ ଭଗ୍ନ ନୌକାରେ ବଣିକମାନେ ଯେପରି ଅପାର ତୀର ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେହିପରି ମହାତ୍ମା ବୀର ନିହତ ହେଲେ (ତୁମର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତୀର ଖୋଜୁଥିଲେ)।
9.18.3
मद्रराजे महाराज वित्रस्ताः शरविक्षताः ।
अनाथा नाथमिच्छन्तो मृगाः सिंहार्दिता इव ॥ ९.१८.३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ମଦ୍ରରାଜ ପଡ଼ିଗଲେ ତୁମର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୀତ, ବାଣବିଦ୍ଧ, ଅନାଥ ହୋଇ ଆଶ୍ରୟ ଖୋଜୁଥିଲେ, ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହରିଣ ପରି।
9.18.4
वृषा यथा भग्नशृङ्गाः शीर्णदन्ता यथा गजाः ।
मध्याह्ने प्रत्यपायाम निर्जिताऽजातशत्रुणा ॥ ९.१८.४ ॥
ଭଗ୍ନ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ଷଣ୍ଢ ଓ ଭଗ୍ନ ଦନ୍ତ ଥିବା ହାତୀ ପରି, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ଆମେ ଫେରିଗଲୁ।
9.18.5
न संस्थातुमनीकानि न च राजन्पराक्रमे ।
आसीद्बुद्धिर्हते शल्ये तव योधस्य कस्यचित् ॥ ९.१८.५ ॥
ହେ ରାଜନ, ଶଲ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାରିରେ ସେନା ଧରିବା କିମ୍ବା ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇବା ବୁଦ୍ଧି ରହିଲା ନାହିଁ।
9.18.6
भीष्मे द्रोणे च निहते सूतपुत्रे च पातिते ।
यद्दुःखं तव योधानां भयं चासीद्विशाम्पते ॥ ९.१८.६ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହେଲେ ଏବଂ ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ପଡ଼ିଗଲେ ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ତାହା ଏହି।
9.18.7
तद्भयं स च नः शोको भूय एवाभ्यवर्तत ।
निराशाश्च जये राजन्हते शल्ये महारथे ॥ ९.१८.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମହାରଥୀ ଶଲ୍ୟ ନିହତ ହେବାରୁ ସେ ଭୟ ଏବଂ ଆମ ଶୋକ ପୁନର୍ବାର ଆମକୁ ଘେରିଲା; ବିଜୟର ଆଶା ନିରାଶ ହେଲା।
9.18.8
हतप्रवीरा विध्वस्ता निकृत्ताश्च शितैः शरैः ।
मद्रराजे हते राजन्योधास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ९.१८.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମଦ୍ରରାଜ ନିହତ ହେବାରୁ ତୁମର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ବୀରମାନେ ନିହତ ହୋଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ, ଭୟରେ ପଳାଇଲେ।
9.18.9
अश्वानन्ये गजानन्ये रथानन्ये महारथाः ।
आरुह्य जवसम्पन्ना पादाताः प्राद्रवंस्तथा ॥ ९.१८.९ ॥
କେହି ଘୋଡ଼ା ଉପରେ, କେହି ହାତୀ ଉପରେ, କେହି ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ମହାରଥୀମାନେ, ଏବଂ ପଦାତିକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ପଳାଇଲେ।
9.18.10
द्विसाहस्राश्च महातङ्गा गिरिरूपाः प्रहारिणः ।
…प्राद्रवन्हते शल्ये अङ्कुशाङ्गुष्ठनोदिताः ॥ ९.१८.१० ॥
ଦୁଇ ହଜାର ବିଶାଳ ହାତୀ, ପର୍ବତ ସଦୃଶ, ପ୍ରହାରକାରୀ, … ଶଲ୍ୟ ନିହତ ହେବାରୁ ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ।
9.18.11
ते रणाद्भरतश्रेष्ठ तावकाः प्राद्रवन्दिशः ।
धावतश्चाप्यपश्याम श्वसमानाञ्शराहतान् ॥ ९.१८.११ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଲୋକମାନେ ରଣାଙ୍ଗଣରୁ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ; ପଳାଉଥିବା ସମୟରେ ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ହାଂଫୁଥିବା ଓ ବାଣବିଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲୁ।
9.18.12
तान्प्रभग्नान्हतान्दृष्ट्वा हतोत्साहान्पराजितान् ।
अभ्यवर्तन्त पाञ्चालाः पाण्डवाश्च जयैषिणः ॥ ९.१८.१२ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ, ନିହତ, ଉତ୍ସାହହୀନ ଓ ପରାଜିତ ଦେଖି ବିଜୟାକାଙ୍କ୍ଷୀ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆଗେଇ ଆସିଲେ।
9.18.13
बाणशब्दरवाश्चापि सिंहनादाश्च पुष्कलाः ।
शङ्खशब्दश्च शूराणां दारुणः समपद्यत ॥ ९.१८.१३ ॥
ବାଣର ଶବ୍ଦ ଓ ସିଂହନାଦ ପ୍ରଚୁର ହେଲା; ବୀରମାନଙ୍କ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଗୁଞ୍ଜିଲା।
9.18.14
दृष्ट्वा तु कौरवं सैन्यं भयत्रस्तं प्रविद्रुतम् ।
अन्योन्यं समभाषन्त पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥ ९.१८.१४ ॥
ଭୟରେ ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ପଳାୟମାନ କୌରବ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ପରସ୍ପର ସହ କଥା ହେଲେ।
9.18.15
अद्य राजा सत्यधृतिर्हतामित्रो युधिष्ठिरः ।
अद्य दुर्योधनो हीनो दीप्तया नृपतिश्रिया ॥ ९.१८.१५ ॥
ଆଜି ସତ୍ୟଧୃତି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି; ଆଜି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛି।
9.18.16
अद्य श्रुत्वा हतं पुत्रं धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
निःसंज्ञः पतितो भूमौ किल्बिषं प्रतिपत्स्यते ॥ ९.१८.१६ ॥
ଆଜି ନିଜ ପୁତ୍ରର ନିହତ ହେବାର ଖବର ଶୁଣି ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଚେତନାହୀନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବେ; ନିଜ ପାପର ଫଳ ଭୋଗିବେ।
9.18.17
अद्य जानाति बीभत्सुं समर्थं स्वधन्विनाम् ।
अद्यात्मानं च दुर्मेधा गर्हयिष्यति पापकृत् ॥ ९.१८.१७ ॥
ଆଜି ପାପୀ ଓ ମୂର୍ଖ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମର୍ଥ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) କିଏ ତାହା ଜାଣିବ; ଆଜି ସେ ନିଜକୁ ନିନ୍ଦିବ।
9.18.18
अद्य क्षत्तुर्वचः सत्यं स्मरतां ब्रुवतो हितम् ।
अद्यप्रभृति पार्थं च प्रेष्यभूत इवाचरन्।
विजानातु नृपो दुःखं यत्प्राप्तं पाण्डुनन्दनैः ॥ ९.१८.१८ ॥
ଆଜି କ୍ଷତ୍ତାଙ୍କ (ବିଦୁରଙ୍କ) ସତ୍ୟ ଓ ହିତକର ବାକ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଆଜିଠାରୁ ପାର୍ଥଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ସହ ଦାସ ପରି ଆଚରଣ କରି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଦୁଃଖ କଣ ତାହା ରାଜା ଜାଣନ୍ତୁ।
9.18.19
अद्य कृष्णस्य माहात्म्यं विजानातु महीपतिः ।
अद्यार्जुनधनुर्घोषं घोरं जानातु संयुगे ॥ ९.१८.१९ ॥
ଆଜି ମହୀପତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହିମା ଜାଣନ୍ତୁ। ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଧନୁର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ସେ ଜାଣନ୍ତୁ।
9.18.20
अत्त्राणां च बलं सर्वं बाह्वोश्च बलमाहवे ।
पुत्राणां च वधं घोरं भीमेन श्रोष्यते नृपः ॥ ९.१८.२० ॥
ରାଜା ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ବଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇ ବାହୁର ବଳ ଏବଂ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ବଧ ଶୁଣିବେ।
9.18.21
अद्य ज्ञास्यति भीमस्य बलं घोरं महात्मनः ।
हते दुर्योधने युद्धे शक्रेणेव तु शम्बरे ॥ ९.१८.२१ ॥
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିହତ ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଶମ୍ବରଙ୍କୁ ବଧ କଲା ପରି, ମହାତ୍ମା ଭୀମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବଳ ସେମାନେ ଜାଣିବେ।
9.18.22
यत्कृतं भीमसेनेन दुःशासनवधे तदा ।
कोऽन्यः कर्ताऽस्ति तल्लोके ऋते भीमान्महाबलात्। ॥ ९.१८.२२ ॥
ସେତେବେଳେ ଦୁଃଶାସନ ବଧରେ ଭୀମସେନ ଯାହା କରିଥିଲେ, ମହାବଳୀ ଭୀମ ବିନା ଏ ଜଗତରେ ଆଉ କିଏ ତାହା କରିପାରେ?
9.18.23
अद्य ज्येष्ठस्य जानीतां पाण्डवस्य पराक्रमम् ।
मद्रराजं हतं श्रुत्वा देवैरपि सुदुःसहम् ॥ ९.१८.२३ ॥
ଆଜି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତୁ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁଃସହ ମଦ୍ରରାଜ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି।
9.18.24
अद्य ज्ञास्यति सङ्ग्रामे माद्रीपुत्रौ सुदुःसहौ ।
निहते सौबले वीरे गान्धारेषु च सर्वशः ॥ ९.१८.२४ ॥
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କର ସେହି ଦୁଇ ଅତି ଦୁଃସହ ପୁତ୍ର, ବୀର ସୌବଳ ଓ ଗାନ୍ଧାରମାନେ ସର୍ବତ୍ର ନିହତ ହେଲେ ଜାଣିବେ।
9.18.25
… न तेषां स्याद्येषां योद्धा धनञ्जयः ।
… धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ९.१८.२५ ॥
… ଯାହାଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧା ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ), ସେମାନଙ୍କର (ପରାଜୟ) ହେବ ନାହିଁ। … ଏବଂ ପାର୍ଷତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ।
9.18.26
… पञ्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
शिखण्डी च महेष्वासो राजा चैव युधिष्ठिरः ॥ ९.१८.२६ ॥
… ପାଞ୍ଚ ଜଣ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ପାଣ୍ଡବମାନେ, ମହାଧନୁର୍ଧର ଶିଖଣ୍ଡୀ ଏବଂ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
9.18.27
येषां च जगतो नाथो नाथः कृष्णो जनार्दनः ।
कथं तेषां जयो न स्याद्येषां धर्मो व्यपाश्रयः ॥ ९.१८.२७ ॥
ଜଗତର ନାଥ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ଯାହାଙ୍କର ନାଥ, ଧର୍ମ ଯାହାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ସେମାନଙ୍କର ଜୟ କିପରି ହେବ ନାହିଁ?
9.18.28
लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराभवः ।
येषां नाथो हृषीकेशः सर्वलोकविभुर्हरिः ॥ ९.१८.२८ ॥
ସେମାନଙ୍କର ଲାଭ, ସେମାନଙ୍କର ଜୟ; ଯାହାଙ୍କର ନାଥ ହୃଷୀକେଶ, ସର୍ବଲୋକର ପ୍ରଭୁ ହରି, ସେମାନଙ୍କର ପରାଜୟ କେଉଁଠୁ ହେବ?
9.18.29
भीष्मं द्रोणं च कर्णं च मद्रराजानमेव च ।
तथाऽन्यान्नृपतीन्वीराञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.१८.२९ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, ମଦ୍ରରାଜ ଏବଂ ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ବୀର ରାଜାମାନଙ୍କୁ, ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର।
9.18.30
कोऽन्यः शक्तो रणे जेतुमृते पार्थाद्युधिष्ठिरात् ।
यस्य नाथो हृषीकेशः सदा सत्ययशोनिधिः ॥ ९.१८.३० ॥
ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବାକୁ ଅନ୍ୟ କିଏ ସମର୍ଥ, ଯାହାଙ୍କର ନାଥ ସଦା ସତ୍ୟ-ଯଶର ନିଧି ହୃଷୀକେଶ?
9.18.31
इत्येवं वदमानास्ते हर्षेण महता युताः ।
प्रभग्नांस्तावकान्योधान्संहृष्टाः पृष्ठतोऽन्वयुः ॥ ९.१८.३१ ॥
ଏହିପରି କହି, ମହାନ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେମାନେ ତୁମର ପରାଜିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ପଛରୁ ପିଛା କଲେ।
9.18.32
धनञ्जयो रथानीकमभ्यवर्तत वीर्यवान् ।
माद्रीपुत्रौ च शकुनिं सात्यकिश्च महारथः ॥ ९.१८.३२ ॥
ପରାକ୍ରମୀ ଧନଞ୍ଜୟ ରଥସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ଶକୁନି ଏବଂ ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
9.18.33
तान्प्रेक्ष्य द्रवतः सर्वान्भीमसेनभयार्दितान् ।
दुर्योधनस्तदा सूतमब्रवीद्विस्मयन्निव ॥ ९.१८.३३ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦୁର୍ଯୋଧନ ତେବେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଭଳି ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.18.34
मामतिक्रमते पार्थो धनुष्पाणिमवस्थितम् ।
जघने सर्वसैन्यानां शनैरश्वान्प्रचोदय ॥ ९.१८.३४ ॥
ଧନୁ ହାତରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୋତେ, ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟର ପଛ ଭାଗରେ ପାର୍ଥ ଅତିକ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି; ଧୀରେ ଧୀରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଅ।
9.18.35
जघने युध्यमानं हि कौन्तेयो मां न संशयः ।
नोत्सहेदभ्यतिक्रान्तुं वेलामिव महोदधिः ॥ ९.१८.३५ ॥
ପଛପଟେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ମୋତେ କୌନ୍ତେୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମହାସାଗର ନିଜ କୂଳ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ସାହସ କରେ ନାହିଁ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
9.18.36
पश्य सैन्यं महत्सूत पाण्डवैः समभिद्रुतम् ।
सैन्यरेणुं समुद्भूतं पश्य चैनं समन्ततः ॥ ९.१८.३६ ॥
ହେ ସୂତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ଆମ ମହାନ ସୈନ୍ୟ ଦେଖ; ଚାରିଆଡ଼ୁ ଉଠିଥିବା ସୈନ୍ୟର ଧୂଳି ମଧ୍ୟ ଦେଖ।
9.18.37
सिंहनादांश्च समुद्भूतं पश्य चैनं समन्ततः ।
तस्माद्याहि शनैः सूत जघनं परिपालय ॥ ९.१८.३७ ॥
ଚାରିପଟେ ଉଠୁଥିବା ସିଂହନାଦ ଦେଖ। ତେଣୁ ହେ ସୂତ, ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଗକୁ ଚାଲ, ପଛଭାଗକୁ ରକ୍ଷା କର।
9.18.38
मयि स्थिते च समरे निरुद्धेषु च पाण्डुषु ।
पुनरावर्तते तूर्णं मामकं बलमोजसा ॥ ९.१८.३८ ॥
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିର ଥିବାବେଳେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହେବାବେଳେ, ଆମ ସେନା ଶୀଘ୍ର ବଳ ସହ ଫେରି ଆସିଲା।
9.18.39
तच्छ्रुत्वा तव पुत्रस्य शूरस्य सदृशं वचः ।
सारथिर्हेमसञ्छन्नाञ्शरैरश्वानचोदयत् ॥ ९.१८.३९ ॥
ଆପଣଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ରର ସେହି ଉପଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସାରଥି ସୁନାରେ ଆବୃତ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ଚଳାଇଲା।
9.18.40
गजाश्वरथिभिर्हीनास्त्यक्तात्मानः पदातयः ।
एकविंशतिसाहस्राः संयुगायावतस्थिरे ॥ ९.१८.४० ॥
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥୀ ବିହୀନ, ପ୍ରାଣର ମୋହ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଏକୋଇଶ ହଜାର ପଦାତିକ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଠିଆ ହେଲେ।
9.18.41
नानादेशसमुद्भूता नानारञ्जितवाससः ।
अवस्थितास्तदा योधाः प्रार्थयन्तो महद्यशः ॥ ९.१८.४१ ॥
ନାନା ଦେଶରେ ଜନ୍ମିତ, ନାନା ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ ସେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମହାଯଶ କାମନା କରି ସେତେବେଳେ ଠିଆ ଥିଲେ।
9.18.42
तेषामापततां तत्र संहृष्टानां परस्परम् ।
सम्मर्दः सुमहाञ्चज्ञे घोररूपो भयानकः ॥ ९.१८.४२ ॥
ସେଠାରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଉତ୍ସାହରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ମହାନ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଘୋର ସଂଘର୍ଷ ଉପୁଜିଲା।
9.18.43
भीमसेनं तदा राजन्धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
बलेन चतुरङ्गेण नानादेश्यानवारयत् ॥ ९.१८.४३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ନାନା ଦେଶର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନାର ବଳରେ ଭୀମସେନ ଓ ପାର୍ଷତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
9.18.44
भीममेवाभ्यवर्तन्त रणेऽन्ये तु पदातयः ।
प्रक्ष्वेड्यास्फोट्य संहृष्टा वीरलोकं यियासवः ॥ ९.१८.४४ ॥
ରଣରେ ଅନ୍ୟ ପଦାତିକମାନେ ଭୀମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ହିଁ ଆଗେଇଲେ; ହର୍ଷରେ ଗର୍ଜନ କରି, ବାହୁ ଥାପୁଡ଼ାଇ, ବୀରଲୋକ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।
9.18.45
आसाद्य भीमसेनं तु संरब्धा युद्धदुर्मदाः ।
धार्तराष्ट्रा विनेदुर्हि नान्यामकथनयन्कथाम्।
परिवार्य रणे भीमं निजघ्नुस्ते समन्ततः ॥ ९.१८.४५ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଓ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ; ଅନ୍ୟ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ। ରଣରେ ଭୀମଙ୍କୁ ଘେରି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
9.18.46
स वध्यमानः समरे पदातिगणसंवृतः ।
न चचाल ततः स्थानान्मैनाक इव पर्वतः ॥ ९.१८.४६ ॥
ରଣରେ ଆଘାତ ପାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟଦଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ ମଧ୍ୟ, ମୈନାକ ପର୍ବତ ପରି ସେ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଟଳିଲେ ନାହିଁ।
9.18.47
ते तु क्रुद्धा महाराज पाण्डवस्य महारथम् ।
निग्रहीतुं प्रवृत्ता हि योधांश्चान्यानवारयन् ॥ ९.१८.४७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେହି ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ; ଅନ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଟକାଇଲେ।
9.18.48
अक्रुध्यत रणे भीमस्तैस्तदा पर्यवस्थितैः ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं पदातिः समवस्थितः ॥ ९.१८.४८ ॥
ତତ୍ପରେ ରଣରେ ଚାରିପାଖେ ଘେରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଭୀମ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ସେ ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ପଦାତିକ ରୂପେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
9.18.49
जातरूपप्रतिच्छन्नां प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अवधीत्तावकान्योधान्दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ९.१८.४९ ॥
ସୁନାରେ ମଢ଼ା ବିଶାଳ ଗଦା ଧରି, ଦଣ୍ଡ ହାତରେ ଯମ ପରି ସେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲା।
9.18.50
रथाश्वविप्रहीणांस्तु तान्भीमो गदया बली ।
एकविंशतिसाहस्रान्पदातीन्समपोथयत् ॥ ९.१८.५० ॥
ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାହୀନ ସେହି ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ବଳବାନ ଭୀମ ଗଦାରେ ଏକୁଶ ହଜାର ଜଣଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
9.18.51
हत्वा तत्पुरुषानीकं भीमः सत्यपराक्रमः ।
धृष्टद्युम्नं पुरस्कृत्य न चिरात्प्रत्यदृश्यत ॥ ९.१८.५१ ॥
ସେହି ପଦାତିକ ସେନାକୁ ବଧ କରି ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭୀମ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ବାର ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।
9.18.52
पादाता निहता भूमौ शिश्यिरे रुधिरोक्षितः ।
सम्भग्ना इव वातेन कर्णिकाराः सुपुष्पिताः ॥ ९.१८.५२ ॥
ଭୂମିରେ ହତ ପଦାତିକମାନେ ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ, ପବନରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା କଣିକାର ଗଛ ପରି।
9.18.53
नानाशस्त्रसमायुक्ता नानाकुण्डलधारिणः ।
नानाजात्या हतास्तत्र नादेशसमागताः ॥ ९.१८.५३ ॥
ନାନା ଅସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ, ନାନା କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ନାନା ଜାତିର ସେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଆଦେଶ ବିନା ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ହତ ହେଲେ।
9.18.54
पताकाध्वजसञ्छन्नं पदातीनां महद्बलम् ।
निकृत्तं विबभौ रौद्रं घोररूपं भयावहम् ॥ ९.१८.५४ ॥
ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜାରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇଥିବା ପଦାତିକ ବିଶାଳ ସେନା କଟାଯାଇ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଦାୟକ ରୂପରେ ଶୋଭିଲା।
9.18.55
युधिष्ठिरपुरोगाश्च सहसैन्या महारथाः ।
अभ्यधावन्महात्मानं पुत्रं दुर्योधनं तव ॥ ९.१८.५५ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯାହାଙ୍କ ଆଗରେ ଥିଲେ, ସେନାସହିତ ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
9.18.56
ते सर्वे तावकान्दृष्ट्वा महेष्वासान्पराङ्मुखान् ।
नाभ्यवर्तन्त ते पुत्रं वेलामिव महोर्मयः ॥ ९.१८.५६ ॥
ଆପଣଙ୍କ ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ପିଠି ଦେଇ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ଯେପରି ତଟକୁ ଆସେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆଡ଼େ ଫେରିଲେ ନାହିଁ।
9.18.57
तदद्भुतमपश्याम तव पुत्रस्य पौरुषम् ।
यदेकं सहिताः पार्था न शेकुरतिवर्तितुम् ॥ ९.१८.५७ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ଏକାକୀ ହେଲେ ବି ସଂଘବଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
9.18.58
नातिदूरापयातं तु कृतबुद्वि पलायने ।
दुर्योधनः स्वकं सैन्यमब्रवीद्भृशविक्षतम् ॥ ९.१८.५८ ॥
ବହୁ ଦୂର ନ ଯାଇ, ପଳାଇବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିବା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ନିଜ ସେନାକୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କହିଲେ।
9.18.59
न तं देशं प्रपश्यामि पृथिव्यां पर्वतेषु च ।
यत्र यातान्न वा हन्युः पाण्डवाः किं सृतेन वः ॥ ९.१८.५९ ॥
ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ପର୍ବତରେ ଏପରି କୌଣସି ସ୍ଥାନ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ ଯେଉଁଠାକୁ ଗଲେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ନ ମାରିବେ; ପଳାଇ ଆପଣଙ୍କର କ'ଣ ଲାଭ?
9.18.60
अल्पं च बलमेतेषां कृष्णौ च भृशविक्षतौ ।
यदि सर्वेऽत्र तिष्ठामो ध्रुवं नो विजयो भवेत् ॥ ९.१८.६० ॥
ଏମାନଙ୍କ ସେନା ଅଳ୍ପ; ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ରହିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମର ବିଜୟ ହେବ।
9.18.61
विप्रयातांस्तु वो भिन्नान्पाण्डवाः कृतविप्रियाः ।
अनुयाय हनिष्यन्ति श्रेयान्नः समरे वधः ॥ ९.१८.६१ ॥
କିନ୍ତୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ତୁମକୁ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଅପ୍ରିୟ କରିଛ ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନେ ପିଛା କରି ବଧ କରିବେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ହିଁ ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର।
9.18.62
शृण्वन्तु क्षत्रियाः सर्वे यावन्तोऽत्र समागताः ।
यदा शूरं च भीरुं च मारयत्यन्तकः सदा ॥ ९.१८.६२ ॥
ଏଠାରେ ସମବେତ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଅନ୍ତକ (ମୃତ୍ୟୁ) ସର୍ବଦା ଶୂର ଓ ଭୀରୁ ଉଭୟଙ୍କୁ ବଧ କରେ।
9.18.63
को नु मूढो न युध्येत पुरुषः क्षत्रियो ध्रुवम् ।
श्रेयान्नो भीमसेनस्य क्रुद्धस्याभिमुखे स्थितः ॥ ९.१८.६३ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମସେନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ କୌଣସି ମୂର୍ଖ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପୁରୁଷ ଯୁଦ୍ଧ ନ କରିବ? ଆମ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର।
9.18.64
सुखः साङ्ग्रामिको मृत्युर्दुःखो व्याधिजरादिभिः ।
मर्त्येनावश्यमर्तव्यं गृहेष्वपि कदाचन ॥ ९.१८.६४ ॥
ଯୁଦ୍ଧର ମୃତ୍ୟୁ ସୁଖକର; ରୋଗ, ଜରା ଆଦିରୁ ହେଉଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖକର। ମର୍ତ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅବଶ୍ୟ ମରିବାକୁ ହୁଏ, କେବେ ଘରେ ମଧ୍ୟ।
9.18.65
युध्यतः क्षत्रधर्मेण मृत्युरेष सनातनः ।
हत्वेह सुखमाप्नोति हतः प्रेत्य महत्फलम् ॥ ९.१८.६५ ॥
କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ହିଁ ସନାତନ ମୃତ୍ୟୁ। ଏଠାରେ ବଧକାରୀ ସୁଖ ପାଏ; ନିହତ ପରଲୋକରେ ମହାଫଳ ପାଏ।
9.18.66
न युद्धधर्माच्छ्रेयान्वै पन्थाः स्वर्गस्य कौरवाः ।
अचिरेणैव ताँल्लोकान्हतो युद्धे समश्नुते ॥ ९.१८.६६ ॥
ହେ କୌରବଗଣ, ଯୁଦ୍ଧଧର୍ମଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥ ଆଉ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶୀଘ୍ର ସେହି ଲୋକସମୂହ ପାଏ।
9.18.67
श्रुत्वा तद्वचनं तस्य पूजयित्वा च पार्थिवाः ।
पुनरेवाभ्यवर्तन्त पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.१८.६७ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ଓ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ରାଜାମାନେ ପୁଣି ଆତତାୟୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫେରିଲେ।
9.18.68
तानापतत एवाशु व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
प्रत्युद्ययुस्तदा पार्था जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ ९.१८.६८ ॥
ବ୍ୟୂହ ରଚିତ ସେନା ସହ ପ୍ରହାର ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଧାବିତ ସେମାନଙ୍କୁ, ଜୟାକାଂକ୍ଷୀ ଓ କ୍ରୋଧାନ୍ଵିତ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ତେବେ ଆଗେଇ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
9.18.69
धनञ्जयो रथेनाजावभ्यवर्तत वीर्यवान् ।
विश्रुतं त्रिषु लोकेषु व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ९.१८.६९ ॥
ପରାକ୍ରମୀ ଧନଞ୍ଜୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରି।
9.18.70
माद्रीपुत्रौ च शकुनिं सात्यकिश्च महाबलः ।
जवेनाभ्यपतन्हृष्टा यत्ता वै तावकं बलम् ॥ ९.१८.७० ॥
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଓ ମହାବଳୀ ସାତ୍ୟକି ହର୍ଷରେ ଶୀଘ୍ର ଶକୁନି ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।