มหาภารตะ · อัธยายะ 9.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.18.1
पातिते युधि दुर्धर्षे मद्रराजे महारथे ।
तावकास्तव पुत्राश्च प्रायशो विमुखाऽभवन् ॥ ९.१८.१ ॥
สัญชัยกล่าวว่า เมื่อมัทรราชผู้เป็นมหารถีที่ไม่มีใครต้านทานได้ถูกล้มลงในการรบ ไพร่พลของท่านและบรรดาโอรสของท่านส่วนใหญ่ก็หันหลังหนี
9.18.2
वणिजो नावि भिन्नायां यथागाधे महार्णवे ।
अपारे पारमिच्छन्तो हते शूरे महात्मनि ॥ ९.१८.२ ॥
ดุจพ่อค้าในเรือที่แตกในมหาสมุทรลึกไม่มีที่สิ้นสุด แสวงหาฝั่งที่ไกลในทะเลอันไร้ขอบเขต ไพร่พลของท่านก็แสวงหาที่พึ่งเมื่อวีรบุรุษผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ถูกสังหาร
9.18.3
मद्रराजे महाराज वित्रस्ताः शरविक्षताः ।
अनाथा नाथमिच्छन्तो मृगाः सिंहार्दिता इव ॥ ९.१८.३ ॥
ข้าแต่มหาราช เมื่อมัทรราชล้มลง ไพร่พลของท่านหวาดกลัวและบาดเจ็บด้วยลูกศร ไร้ที่พึ่ง แสวงหาที่พึ่ง ประดุจกวางที่ถูกราชสีห์ไล่ล่า
9.18.4
वृषा यथा भग्नशृङ्गाः शीर्णदन्ता यथा गजाः ।
मध्याह्ने प्रत्यपायाम निर्जिताऽजातशत्रुणा ॥ ९.१८.४ ॥
ดุจวัวที่เขาหักและช้างที่งาหัก พวกเราพ่ายแพ้ตอนเที่ยงต่อยุธิษฐิระผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ จึงถอยร่นกลับไป
9.18.5
न संस्थातुमनीकानि न च राजन्पराक्रमे ।
आसीद्बुद्धिर्हते शल्ये तव योधस्य कस्यचित् ॥ ९.१८.५ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อศัลยะถูกสังหาร ไม่มีความตั้งใจเหลืออยู่ในนักรบของท่านคนใดเลย ทั้งที่จะยืนหยัดรักษากองทัพไว้ หรือที่จะแสดงความกล้าหาญ
9.18.6
भीष्मे द्रोणे च निहते सूतपुत्रे च पातिते ।
यद्दुःखं तव योधानां भयं चासीद्विशाम्पते ॥ ९.१८.६ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน เมื่อภีษมะและโทรณะถูกสังหาร และโอรสของสารถี (กรรณะ) ถูกล้มลง ความเศร้าโศกและความหวาดกลัวที่เกิดขึ้นในหมู่นักรบของท่านเป็นเช่นนี้
9.18.7
तद्भयं स च नः शोको भूय एवाभ्यवर्तत ।
निराशाश्च जये राजन्हते शल्ये महारथे ॥ ९.१८.७ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อมหารถีศัลยะถูกสังหาร ความหวาดกลัวนั้นและความโศกของพวกเราก็กลับมาอีกครั้ง และความหวังในชัยชนะก็สิ้นไป
9.18.8
हतप्रवीरा विध्वस्ता निकृत्ताश्च शितैः शरैः ।
मद्रराजे हते राजन्योधास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ९.१८.८ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อมัทรราชถูกสังหาร นักรบของท่านที่ไร้วีรบุรุษผู้นำ ถูกทำลายและถูกลูกศรคมฟันล้ม ต่างวิ่งหนีด้วยความกลัว
9.18.9
अश्वानन्ये गजानन्ये रथानन्ये महारथाः ।
आरुह्य जवसम्पन्ना पादाताः प्राद्रवंस्तथा ॥ ९.१८.९ ॥
บ้างขึ้นขี่ม้า บ้างขึ้นช้าง บ้างขึ้นรถศึก และมหารถีทั้งหลาย ขึ้นขี่อย่างรวดเร็ว ส่วนทหารราบก็วิ่งหนีไปเช่นกัน
9.18.10
द्विसाहस्राश्च महातङ्गा गिरिरूपाः प्रहारिणः ।
…प्राद्रवन्हते शल्ये अङ्कुशाङ्गुष्ठनोदिताः ॥ ९.१८.१० ॥
ช้างศึกสองพันเชือกตัวใหญ่ดุจภูเขาและดุร้าย … วิ่งหนีเมื่อศัลยะถูกสังหาร ถูกขับไปด้วยขอสับช้างและด้วยปลายนิ้วเท้า
9.18.11
ते रणाद्भरतश्रेष्ठ तावकाः प्राद्रवन्दिशः ।
धावतश्चाप्यपश्याम श्वसमानाञ्शराहतान् ॥ ९.१८.११ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ ไพร่พลของท่านหนีจากสนามรบไปทุกทิศ ขณะที่พวกมันวิ่ง เราเห็นพวกมันหอบหายใจ ถูกลูกศรแทงอยู่
9.18.12
तान्प्रभग्नान्हतान्दृष्ट्वा हतोत्साहान्पराजितान् ।
अभ्यवर्तन्त पाञ्चालाः पाण्डवाश्च जयैषिणः ॥ ९.१८.१२ ॥
เมื่อเห็นพวกมันแตกพ่าย ถูกสังหาร ขวัญหมดกำลังใจและพ่ายแพ้ บรรดาปาญจาละและปาณฑพผู้ปรารถนาชัยชนะ ก็รุกเข้าไปหาพวกมัน
9.18.13
बाणशब्दरवाश्चापि सिंहनादाश्च पुष्कलाः ।
शङ्खशब्दश्च शूराणां दारुणः समपद्यत ॥ ९.१८.१३ ॥
เสียงลูกศรหวีดหวิวและเสียงคำรามของสิงโตดังขึ้นมากมาย และเสียงสังข์ของบรรดาวีรบุรุษก็ดังก้องอย่างน่าสะพรึง
9.18.14
दृष्ट्वा तु कौरवं सैन्यं भयत्रस्तं प्रविद्रुतम् ।
अन्योन्यं समभाषन्त पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥ ९.१८.१४ ॥
เมื่อเห็นกองทัพเการพที่หวาดกลัวและหนีกระเจิงไป บรรดาปาญจาละพูดกันเองพร้อมกับปาณฑพ
9.18.15
अद्य राजा सत्यधृतिर्हतामित्रो युधिष्ठिरः ।
अद्य दुर्योधनो हीनो दीप्तया नृपतिश्रिया ॥ ९.१८.१५ ॥
วันนี้พระราชายุธิษฐิระผู้มั่นคงในความสัตย์ได้สังหารศัตรูแล้ว วันนี้ทุรโยธน์ถูกพรากจากสิริแห่งกษัตริย์อันรุ่งโรจน์ จึงพินาศแล้ว
9.18.16
अद्य श्रुत्वा हतं पुत्रं धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
निःसंज्ञः पतितो भूमौ किल्बिषं प्रतिपत्स्यते ॥ ९.१८.१६ ॥
วันนี้ เมื่อธฤตราษฎร์ เจ้าแห่งมนุษย์ ได้ยินว่าโอรสของตนถูกสังหาร พระองค์จะล้มลงกับพื้นดินหมดสติ และจะได้รับผลแห่งความผิดของตน
9.18.17
अद्य जानाति बीभत्सुं समर्थं स्वधन्विनाम् ।
अद्यात्मानं च दुर्मेधा गर्हयिष्यति पापकृत् ॥ ९.१८.१७ ॥
วันนี้ ทุรโยธน์ผู้โง่เขลาและทำบาปจะได้รู้ว่าพีภัตสุ (อรชุน) ผู้เป็นยอดนักธนูที่สามารถที่สุด เป็นใคร และวันนี้มันจะตำหนิตนเอง
9.18.18
अद्य क्षत्तुर्वचः सत्यं स्मरतां ब्रुवतो हितम् ।
अद्यप्रभृति पार्थं च प्रेष्यभूत इवाचरन्।
विजानातु नृपो दुःखं यत्प्राप्तं पाण्डुनन्दनैः ॥ ९.१८.१८ ॥
วันนี้ ขอให้พระราชาระลึกถึงถ้อยคำอันเป็นสัจจะและเป็นประโยชน์ของกษัตตฤ (วิทุระ) และตั้งแต่วันนี้ไป ปฏิบัติต่อบุตรแห่งปฤถา (อรชุน) ราวกับเป็นผู้รับใช้ ขอให้พระราชาได้รู้ความทุกข์ที่โอรสของปาณฑุได้นำมาสู่พระองค์
9.18.19
अद्य कृष्णस्य माहात्म्यं विजानातु महीपतिः ।
अद्यार्जुनधनुर्घोषं घोरं जानातु संयुगे ॥ ९.१८.१९ ॥
วันนี้ ขอให้เจ้าแห่งแผ่นดินได้รู้ความยิ่งใหญ่ของพระกฤษณะ วันนี้ ขอให้พระองค์ได้รู้ในการรบถึงเสียงสายธนูอันน่าสะพรึงของอรชุน
9.18.20
अत्त्राणां च बलं सर्वं बाह्वोश्च बलमाहवे ।
पुत्राणां च वधं घोरं भीमेन श्रोष्यते नृपः ॥ ९.१८.२० ॥
พระราชาจะได้ยินถึงกำลังทั้งหมดของอาวุธ กำลังแขนทั้งสองในการรบ และการสังหารโอรสของพระองค์อย่างน่าสะพรึงโดยฝีมือของภีมะ
9.18.21
अद्य ज्ञास्यति भीमस्य बलं घोरं महात्मनः ।
हते दुर्योधने युद्धे शक्रेणेव तु शम्बरे ॥ ९.१८.२१ ॥
วันนี้เขาจะได้รู้กำลังอันน่าสะพรึงของภีมะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เมื่อทุรโยธน์ถูกสังหารในการรบ ดังที่พระอินทร์เคยรู้เมื่อพระองค์สังหารศัมพระ
9.18.22
यत्कृतं भीमसेनेन दुःशासनवधे तदा ।
कोऽन्यः कर्ताऽस्ति तल्लोके ऋते भीमान्महाबलात्। ॥ ९.१८.२२ ॥
สิ่งที่ภีมเสนได้ทำในวันที่สังหารทุศาสนะนั้น ในโลกนี้จะมีผู้ใดอื่นทำได้เล่า นอกจากภีมะผู้มีกำลังมหาศาล
9.18.23
अद्य ज्येष्ठस्य जानीतां पाण्डवस्य पराक्रमम् ।
मद्रराजं हतं श्रुत्वा देवैरपि सुदुःसहम् ॥ ९.१८.२३ ॥
วันนี้ ขอให้เขาได้รู้ถึงวีรภาพของปาณฑพผู้เป็นพี่ใหญ่ เมื่อได้ยินว่าพระราชาแห่งมัทระซึ่งแม้เทวดาก็ยังต้านทานได้ยาก ถูกสังหารแล้ว
9.18.24
अद्य ज्ञास्यति सङ्ग्रामे माद्रीपुत्रौ सुदुःसहौ ।
निहते सौबले वीरे गान्धारेषु च सर्वशः ॥ ९.१८.२४ ॥
วันนี้ในการรบ โอรสทั้งสองของมาทรีผู้ต้านทานได้ยากยิ่งจะได้รู้ เมื่อวีรบุรุษเศาพละและชาวคันธารถูกสังหารจนสิ้นทุกด้าน
9.18.25
… न तेषां स्याद्येषां योद्धा धनञ्जयः ।
… धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ९.१८.२५ ॥
… ผู้ที่มีธนัญชัยเป็นนักรบ ย่อมไม่มีความพ่ายแพ้ … และธฤษฏทยุมนะ โอรสของปฤษตะ
9.18.26
… पञ्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
शिखण्डी च महेष्वासो राजा चैव युधिष्ठिरः ॥ ९.१८.२६ ॥
… ทั้งห้า ได้แก่ โอรสทั้งสองของมาทรี ปาณฑพทั้งหลาย ศิขัณฑินผู้เป็นนักธนูยิ่งใหญ่ และพระราชายุธิษฐิระ
9.18.27
येषां च जगतो नाथो नाथः कृष्णो जनार्दनः ।
कथं तेषां जयो न स्याद्येषां धर्मो व्यपाश्रयः ॥ ९.१८.२७ ॥
ผู้ที่มีกฤษณะชนารทนะเป็นองค์ผู้นำ ผู้เป็นเจ้าแห่งโลก และมีธรรมเป็นที่พึ่ง จะไม่มีชัยชนะได้อย่างไรเล่า
9.18.28
लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराभवः ।
येषां नाथो हृषीकेशः सर्वलोकविभुर्हरिः ॥ ९.१८.२८ ॥
ผู้ที่มีหฤษีเกศะ หริ ผู้เป็นใหญ่เหนือโลกทั้งปวง เป็นองค์ผู้นำ ย่อมได้ผลประโยชน์ ย่อมได้ชัยชนะ แล้วความพ่ายแพ้จะมาถึงพวกเขาได้อย่างไร
9.18.29
भीष्मं द्रोणं च कर्णं च मद्रराजानमेव च ।
तथाऽन्यान्नृपतीन्वीराञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.१८.२९ ॥
ภีษมะ โทรณะ กรรณะ และพระราชาแห่งมัทระ และพระราชาผู้กล้าหาญอื่น ๆ อีกนับร้อยนับพัน
9.18.30
कोऽन्यः शक्तो रणे जेतुमृते पार्थाद्युधिष्ठिरात् ।
यस्य नाथो हृषीकेशः सदा सत्ययशोनिधिः ॥ ९.१८.३० ॥
นอกจากปารถะและยุธิษฐิระแล้ว ใครอื่นเล่าจะสามารถชนะในการรบได้ ผู้ที่มีหฤษีเกศะเป็นองค์ผู้นำ ผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งความจริงและเกียรติยศเสมอมา
9.18.31
इत्येवं वदमानास्ते हर्षेण महता युताः ।
प्रभग्नांस्तावकान्योधान्संहृष्टाः पृष्ठतोऽन्वयुः ॥ ९.१८.३१ ॥
เมื่อกล่าวเช่นนี้ พวกเขาเต็มไปด้วยความยินดีอย่างยิ่ง ไล่ตามทหารของท่านที่แตกพ่ายอยู่ข้างหลัง ด้วยความปีติยินดี
9.18.32
धनञ्जयो रथानीकमभ्यवर्तत वीर्यवान् ।
माद्रीपुत्रौ च शकुनिं सात्यकिश्च महारथः ॥ ९.१८.३२ ॥
ธนัญชัยผู้มีวีรภาพรุกเข้าไปในกองทัพรถรบ โอรสทั้งสองของมาทรี ศกุนิ และสาตยกิผู้เป็นมหารถก็รุกไปข้างหน้าเช่นกัน
9.18.33
तान्प्रेक्ष्य द्रवतः सर्वान्भीमसेनभयार्दितान् ।
दुर्योधनस्तदा सूतमब्रवीद्विस्मयन्निव ॥ ९.१८.३३ ॥
เมื่อทุรโยธน์เห็นทหารทั้งหมดหนีไป ถูกความกลัวภีมเสนรบกวนจนทุกข์ทรมาน จึงตรัสกับสารถีด้วยความประหลาดพระทัยราวกับตกตะลึง
9.18.34
मामतिक्रमते पार्थो धनुष्पाणिमवस्थितम् ।
जघने सर्वसैन्यानां शनैरश्वान्प्रचोदय ॥ ९.१८.३४ ॥
ปารถะกำลังผ่านข้าไป ข้าที่ยืนอยู่พร้อมคันธนูในมือ ณ ท้ายแถวของทหารทั้งปวง จงค่อย ๆ เร่งม้าไปเถิด
9.18.35
जघने युध्यमानं हि कौन्तेयो मां न संशयः ।
नोत्सहेदभ्यतिक्रान्तुं वेलामिव महोदधिः ॥ ९.१८.३५ ॥
บุตรแห่งกุนตีคงไม่กล้าผ่านข้าไปขณะที่ข้ากำลังต่อสู้อยู่ท้ายแถว เหมือนมหาสมุทรที่ไม่กล้าล้นฝั่งของตนไป ไม่มีข้อสงสัยเลย
9.18.36
पश्य सैन्यं महत्सूत पाण्डवैः समभिद्रुतम् ।
सैन्यरेणुं समुद्भूतं पश्य चैनं समन्ततः ॥ ९.१८.३६ ॥
ดูเถิด สารถี กองทัพอันยิ่งใหญ่ของเราถูกปาณฑพรุกไล่อยู่ และดูฝุ่นของกองทัพที่ฟุ้งขึ้นไปทุกทิศ
9.18.37
सिंहनादांश्च समुद्भूतं पश्य चैनं समन्ततः ।
तस्माद्याहि शनैः सूत जघनं परिपालय ॥ ९.१८.३७ ॥
ดูเสียงคำรามของสิงโตที่ดังขึ้นทุกทิศด้วย เพราะเหตุนั้น สารถีเอ๋ย จงขับไปอย่างช้า ๆ และคุ้มกันท้ายแถวไว้
9.18.38
मयि स्थिते च समरे निरुद्धेषु च पाण्डुषु ।
पुनरावर्तते तूर्णं मामकं बलमोजसा ॥ ९.१८.३८ ॥
ขณะที่ข้ายืนหยัดอยู่ในการรบ และปาณฑพถูกหน่วงไว้ กองทัพของเราก็หันกลับมาอย่างรวดเร็วด้วยกำลังอันเข้มแข็ง
9.18.39
तच्छ्रुत्वा तव पुत्रस्य शूरस्य सदृशं वचः ।
सारथिर्हेमसञ्छन्नाञ्शरैरश्वानचोदयत् ॥ ९.१८.३९ ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำอันสมควรของโอรสของท่านผู้กล้าหาญ สารถีก็เร่งม้าที่ประดับด้วยทองคำให้วิ่งไป พร้อมกับยิงลูกศรออกไป
9.18.40
गजाश्वरथिभिर्हीनास्त्यक्तात्मानः पदातयः ।
एकविंशतिसाहस्राः संयुगायावतस्थिरे ॥ ९.१८.४० ॥
ทหารราบยี่สิบเอ็ดพันนาย ขาดช้าง ม้า และนักรบบนรถ ทั้งที่ละทิ้งชีวิตไว้แล้ว ก็ยืนพร้อมสำหรับการรบ
9.18.41
नानादेशसमुद्भूता नानारञ्जितवाससः ।
अवस्थितास्तदा योधाः प्रार्थयन्तो महद्यशः ॥ ९.१८.४१ ॥
นักรบจากหลายแดนมาประชุมกัน สวมเครื่องนุ่งห่มย้อมด้วยสีต่าง ๆ นานา แล้วยืนประจำอยู่ ณ ที่นั้น ปรารถนาจะได้ชื่อเสียงอันยิ่งใหญ่
9.18.42
तेषामापततां तत्र संहृष्टानां परस्परम् ।
सम्मर्दः सुमहाञ्चज्ञे घोररूपो भयानकः ॥ ९.१८.४२ ॥
ในที่นั้น เมื่อพวกเขาพุ่งเข้าใส่กันด้วยความฮึกเหิมปีติ เกิดการปะทะกันอย่างใหญ่หลวง น่าสะพรึงกลัวทั้งในรูปลักษณ์และในความหวาดหวั่น
9.18.43
भीमसेनं तदा राजन्धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
बलेन चतुरङ्गेण नानादेश्यानवारयत् ॥ ९.१८.४३ ॥
ข้าแต่พระราชา ในครานั้น นักรบจากหลายแดนพร้อมด้วยกองทัพสี่เหล่า ได้สกัดภีมเสนและธฤษฏทยุมน์ บุตรของปฤษตะ ไว้มิให้ผ่านไป
9.18.44
भीममेवाभ्यवर्तन्त रणेऽन्ये तु पदातयः ।
प्रक्ष्वेड्यास्फोट्य संहृष्टा वीरलोकं यियासवः ॥ ९.१८.४४ ॥
ส่วนทหารราบพวกอื่นในสนามรบพุ่งตรงเข้าหาภีมะ ตะโกนก้องและตบแขนตนเอง ด้วยความฮึกเหิม ปรารถนาจะไปสู่โลกของวีรชน
9.18.45
आसाद्य भीमसेनं तु संरब्धा युद्धदुर्मदाः ।
धार्तराष्ट्रा विनेदुर्हि नान्यामकथनयन्कथाम्।
परिवार्य रणे भीमं निजघ्नुस्ते समन्ततः ॥ ९.१८.४५ ॥
บรรดาโอรสของธฤตราษฏร์ เดือดดาลและเมามันด้วยการรบ เข้าประชิดภีมเสนแล้วคำรามก้อง มิได้เอ่ยถ้อยคำอื่นใด ในสนามรบพวกเขาล้อมภีมะไว้แล้วโจมตีเขาจากทุกทิศ
9.18.46
स वध्यमानः समरे पदातिगणसंवृतः ।
न चचाल ततः स्थानान्मैनाक इव पर्वतः ॥ ९.१८.४६ ॥
แม้ถูกโจมตีในสนามรบและล้อมด้วยกองทหารราบ เขาก็มิได้เคลื่อนจากที่ยืนนั้น เหมือนภูเขาไมนากะ
9.18.47
ते तु क्रुद्धा महाराज पाण्डवस्य महारथम् ।
निग्रहीतुं प्रवृत्ता हि योधांश्चान्यानवारयन् ॥ ९.१८.४७ ॥
ข้าแต่พระมหาราชา บรรดาโอรสของธฤตราษฏร์ผู้โกรธแค้น เข้าจับกุมมหารถของปาณฑพ และยังสกัดนักรบอื่น ๆ ไว้ด้วย
9.18.48
अक्रुध्यत रणे भीमस्तैस्तदा पर्यवस्थितैः ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं पदातिः समवस्थितः ॥ ९.१८.४८ ॥
ในการรบ ภีมะโกรธเกรี้ยวต่อพวกที่มาล้อมรอบเขา ครั้นแล้วเขารีบลงจากรถ ยืนหยัดอยู่บนพื้นดิน
9.18.49
जातरूपप्रतिच्छन्नां प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अवधीत्तावकान्योधान्दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ९.१८.४९ ॥
เขาถือกระบองใหญ่ที่หุ้มด้วยทอง แล้วฟาดฟันนักรบของท่าน เหมือนพระยมถือไม้ค้อนในมือ
9.18.50
रथाश्वविप्रहीणांस्तु तान्भीमो गदया बली ।
एकविंशतिसाहस्रान्पदातीन्समपोथयत् ॥ ९.१८.५० ॥
ภีมะผู้มีกำลัง ด้วยกระบองของตน ได้ทุบทหารราบยี่สิบเอ็ดพันนายที่ปราศจากรถและม้า ให้ราบลงไป
9.18.51
हत्वा तत्पुरुषानीकं भीमः सत्यपराक्रमः ।
धृष्टद्युम्नं पुरस्कृत्य न चिरात्प्रत्यदृश्यत ॥ ९.१८.५१ ॥
ภีมะผู้มีวิกรมอันแท้จริง เมื่อสังหารกองทัพทหารราบนั้นแล้ว นำหน้าด้วยธฤษฏทยุมน์ ก็ปรากฏตัวขึ้นอีกในไม่ช้า
9.18.52
पादाता निहता भूमौ शिश्यिरे रुधिरोक्षितः ।
सम्भग्ना इव वातेन कर्णिकाराः सुपुष्पिताः ॥ ९.१८.५२ ॥
ทหารราบที่ถูกสังหารนอนเกลื่อนอยู่บนพื้นดิน เปรอะเปื้อนด้วยโลหิต เหมือนต้นกรรณิการ์ที่บานสะพรั่งถูกลมพัดหัก
9.18.53
नानाशस्त्रसमायुक्ता नानाकुण्डलधारिणः ।
नानाजात्या हतास्तत्र नादेशसमागताः ॥ ९.१८.५३ ॥
พวกที่มาโดยมิได้รับคำสั่ง มีอาวุธต่าง ๆ สวมตุ้มหูหลากชนิด เป็นคนหลายเผ่าพันธุ์ ถูกสังหารอยู่ ณ ที่นั้น
9.18.54
पताकाध्वजसञ्छन्नं पदातीनां महद्बलम् ।
निकृत्तं विबभौ रौद्रं घोररूपं भयावहम् ॥ ९.१८.५४ ॥
กองทัพทหารราบอันใหญ่หลวง ที่ถูกตัดฟันจนแหลกลาญ ปกคลุมด้วยธงและธวัชต่าง ๆ ส่องแสงน่ากลัว มีรูปลักษณ์น่าสยดสยอง ชวนให้หวาดหวั่น
9.18.55
युधिष्ठिरपुरोगाश्च सहसैन्या महारथाः ।
अभ्यधावन्महात्मानं पुत्रं दुर्योधनं तव ॥ ९.१८.५५ ॥
ยุธิษฐิระนำหน้า มหารถทั้งหลายพร้อมด้วยกองทัพของตน รีบพุ่งไปหาทุรโยธน์ผู้สูงส่ง บุตรของท่าน
9.18.56
ते सर्वे तावकान्दृष्ट्वा महेष्वासान्पराङ्मुखान् ।
नाभ्यवर्तन्त ते पुत्रं वेलामिव महोर्मयः ॥ ९.१८.५६ ॥
เมื่อเห็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ของท่านหันหลังหนี พวกนั้นทั้งหมดก็มิได้หันกลับไปหาบุตรของท่าน เหมือนคลื่นใหญ่ที่มิได้ซัดกลับคืนสู่ฝั่ง
9.18.57
तदद्भुतमपश्याम तव पुत्रस्य पौरुषम् ।
यदेकं सहिताः पार्था न शेकुरतिवर्तितुम् ॥ ९.१८.५७ ॥
เราได้เห็นความกล้าหาญอันน่าอัศจรรย์ของบุตรของท่าน คือแม้เขาต้านทานอยู่ผู้เดียว บรรดาบุตรของปฤถาร่วมกันก็มิอาจเอาชนะเขาได้
9.18.58
नातिदूरापयातं तु कृतबुद्वि पलायने ।
दुर्योधनः स्वकं सैन्यमब्रवीद्भृशविक्षतम् ॥ ९.१८.५८ ॥
ทุรโยธน์ซึ่งยังไม่ได้ไปไกลนัก และตัดสินใจจะหลบหนี ได้กล่าวกับกองทัพของตนซึ่งบาดเจ็บสาหัส
9.18.59
न तं देशं प्रपश्यामि पृथिव्यां पर्वतेषु च ।
यत्र यातान्न वा हन्युः पाण्डवाः किं सृतेन वः ॥ ९.१८.५९ ॥
เราไม่เห็นสถานที่ใดบนแผ่นดินหรือในหมู่ภูเขา ที่หากพวกท่านไปถึงแล้ว ปาณฑพจะไม่สังหารท่านเสีย การหนีไปจะมีประโยชน์อะไรแก่พวกท่าน
9.18.60
अल्पं च बलमेतेषां कृष्णौ च भृशविक्षतौ ।
यदि सर्वेऽत्र तिष्ठामो ध्रुवं नो विजयो भवेत् ॥ ९.१८.६० ॥
กองทัพของพวกเขามีน้อย และกฤษณะทั้งสองก็บาดเจ็บสาหัส หากพวกเราทั้งหมดยืนหยัดอยู่ที่นี่ ชัยชนะย่อมเป็นของพวกเราเป็นแน่
9.18.61
विप्रयातांस्तु वो भिन्नान्पाण्डवाः कृतविप्रियाः ।
अनुयाय हनिष्यन्ति श्रेयान्नः समरे वधः ॥ ९.१८.६१ ॥
แต่พวกปาณฑพผู้ถูกท่านทั้งหลายทำร้ายไว้ จะไล่ตามและฆ่าท่านทั้งหลายขณะที่ท่านแตกกระจัดกระจายหนีไป สำหรับพวกเรา การตายในสนามรบเป็นสิ่งที่ดีกว่า
9.18.62
शृण्वन्तु क्षत्रियाः सर्वे यावन्तोऽत्र समागताः ।
यदा शूरं च भीरुं च मारयत्यन्तकः सदा ॥ ९.१८.६२ ॥
ขอให้กษัตริย์ทั้งปวงที่มาประชุมกันอยู่ที่นี่จงฟังไว้ ยมราชย่อมสังหารทั้งผู้กล้าและผู้ขลาดอยู่เสมอ
9.18.63
को नु मूढो न युध्येत पुरुषः क्षत्रियो ध्रुवम् ।
श्रेयान्नो भीमसेनस्य क्रुद्धस्याभिमुखे स्थितः ॥ ९.१८.६३ ॥
ใครเล่าคือชายกษัตริย์ผู้โง่เขลาที่จะไม่ต่อสู้เป็นแน่ เมื่อยืนเผชิญหน้ากับภีมเสนผู้กำลังโกรธเกรี้ยว สำหรับพวกเรา นี่เป็นสิ่งที่ดีกว่า
9.18.64
सुखः साङ्ग्रामिको मृत्युर्दुःखो व्याधिजरादिभिः ।
मर्त्येनावश्यमर्तव्यं गृहेष्वपि कदाचन ॥ ९.१८.६४ ॥
การตายในสงครามเป็นสิ่งที่น่ายินดี ส่วนการตายด้วยโรคภัย ความแก่ และเหตุอื่นเช่นนั้นเป็นความทุกข์ มนุษย์ย่อมต้องตายแน่นอน บางครั้งแม้อยู่ในเรือนของตนเอง
9.18.65
युध्यतः क्षत्रधर्मेण मृत्युरेष सनातनः ।
हत्वेह सुखमाप्नोति हतः प्रेत्य महत्फलम् ॥ ९.१८.६५ ॥
สำหรับผู้ที่สู้รบตามธรรมของกษัตริย์ นี่คือความตายอันเป็นนิรันดร์ ผู้ที่ฆ่าศัตรูในโลกนี้ย่อมได้รับความสุข ส่วนผู้ที่ถูกฆ่าย่อมได้รับผลอันยิ่งใหญ่ในโลกหน้า
9.18.66
न युद्धधर्माच्छ्रेयान्वै पन्थाः स्वर्गस्य कौरवाः ।
अचिरेणैव ताँल्लोकान्हतो युद्धे समश्नुते ॥ ९.१८.६६ ॥
โอ ชาวเการพทั้งหลาย ไม่มีหนทางใดดีไปกว่าธรรมแห่งการรบเพื่อขึ้นสู่สวรรค์ ผู้ที่ตายในสนามรบย่อมบรรลุโลกเหล่านั้นอย่างรวดเร็ว
9.18.67
श्रुत्वा तद्वचनं तस्य पूजयित्वा च पार्थिवाः ।
पुनरेवाभ्यवर्तन्त पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.१८.६७ ॥
เหล่ากษัตริย์ได้ฟังถ้อยคำของเขาและให้เกียรติเขาแล้ว จึงหันกลับไปยังพวกปาณฑพผู้รุกรานอีกครั้ง
9.18.68
तानापतत एवाशु व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
प्रत्युद्ययुस्तदा पार्था जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ ९.१८.६८ ॥
เมื่อทหารผู้โจมตีจัดกองทัพเป็นกระบวนรบพุ่งเข้าหาพวกเขาอย่างรวดเร็ว บรรดาบุตรของปฤถา ผู้กระหายชัยชนะและโกรธแค้น ก็เคลื่อนเข้าปะทะกับพวกเขาทันที
9.18.69
धनञ्जयो रथेनाजावभ्यवर्तत वीर्यवान् ।
विश्रुतं त्रिषु लोकेषु व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ९.१८.६९ ॥
ธนัญชัยผู้ทรงพลังเคลื่อนรถศึกเข้าสู่การรบ พลางง้างคันธนูคาณฑีวะที่เลื่องชื่อไปทั่วสามโลก
9.18.70
माद्रीपुत्रौ च शकुनिं सात्यकिश्च महाबलः ।
जवेनाभ्यपतन्हृष्टा यत्ता वै तावकं बलम् ॥ ९.१८.७० ॥
บุตรทั้งสองของมาทรี และสาตยกีผู้ทรงพลัง ด้วยความยินดี พุ่งเข้าหาศกุนีและกองทัพของท่านซึ่งเตรียมพร้อมอยู่อย่างรวดเร็ว