മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.18.1
पातिते युधि दुर्धर्षे मद्रराजे महारथे ।
तावकास्तव पुत्राश्च प्रायशो विमुखाऽभवन् ॥ ९.१८.१ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട, ജയിക്കാനാകാത്ത മഹാരഥനായ മദ്രരാജാവ് വീണപ്പോൾ, നിന്റെ സൈനികരും പുത്രന്മാരും മിക്കവാറും മുഖം തിരിച്ചു.
9.18.2
वणिजो नावि भिन्नायां यथागाधे महार्णवे ।
अपारे पारमिच्छन्तो हते शूरे महात्मनि ॥ ९.१८.२ ॥
ആഴമുള്ള മഹാസമുദ്രത്തിൽ തകർന്ന കപ്പലിലെ വ്യാപാരികൾ അതിരില്ലാത്ത കരയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ, മഹാത്മാവായ വീരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ (നിന്റെ സൈനികർ കരയെ ആഗ്രഹിച്ചു).
9.18.3
मद्रराजे महाराज वित्रस्ताः शरविक्षताः ।
अनाथा नाथमिच्छन्तो मृगाः सिंहार्दिता इव ॥ ९.१८.३ ॥
മഹാരാജാവേ, മദ്രരാജാവ് വീണപ്പോൾ നിന്റെ സൈനികർ ഭയന്ന്, അമ്പുകളേറ്റ് മുറിവേറ്റ്, രക്ഷകനില്ലാതെ, ഒരു അഭയം തേടി, സിംഹം ആക്രമിച്ച മാൻകൂട്ടങ്ങളെപ്പോലെ ആയി.
9.18.4
वृषा यथा भग्नशृङ्गाः शीर्णदन्ता यथा गजाः ।
मध्याह्ने प्रत्यपायाम निर्जिताऽजातशत्रुणा ॥ ९.१८.४ ॥
ഒടിഞ്ഞ കൊമ്പുള്ള കാളകളെയും ഒടിഞ്ഞ കൊമ്പനാനകളെയും പോലെ, ഉച്ചയ്ക്ക് അജാതശത്രുവിനാൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ട് ഞങ്ങൾ പിന്തിരിഞ്ഞു.
9.18.5
न संस्थातुमनीकानि न च राजन्पराक्रमे ।
आसीद्बुद्धिर्हते शल्ये तव योधस्य कस्यचित् ॥ ९.१८.५ ॥
രാജാവേ, ശല്യൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ നിന്റെ ഒരു യോദ്ധാവിനും സേനയെ പിടിച്ചുനിർത്താനോ വീര്യം കാണിക്കാനോ ബുദ്ധി തോന്നിയില്ല.
9.18.6
भीष्मे द्रोणे च निहते सूतपुत्रे च पातिते ।
यद्दुःखं तव योधानां भयं चासीद्विशाम्पते ॥ ९.१८.६ ॥
പ്രജാപതേ, ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും കൊല്ലപ്പെട്ട്, സൂതപുത്രൻ (കർണൻ) വീണപ്പോൾ നിന്റെ യോദ്ധാക്കളിൽ ഉണ്ടായ ദുഃഖവും ഭയവും ഇതായിരുന്നു.
9.18.7
तद्भयं स च नः शोको भूय एवाभ्यवर्तत ।
निराशाश्च जये राजन्हते शल्ये महारथे ॥ ९.१८.७ ॥
രാജാവേ, മഹാരഥനായ ശല്യൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ ഭയവും ഞങ്ങളുടെ ശോകവും വീണ്ടും ഞങ്ങളെ മൂടി; വിജയപ്രതീക്ഷ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
9.18.8
हतप्रवीरा विध्वस्ता निकृत्ताश्च शितैः शरैः ।
मद्रराजे हते राजन्योधास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ९.१८.८ ॥
രാജാവേ, മദ്രരാജൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നിന്റെ യോദ്ധാക്കൾ, വീരന്മാർ വീണു, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ചിതറി, ഭയത്താൽ ഓടി.
9.18.9
अश्वानन्ये गजानन्ये रथानन्ये महारथाः ।
आरुह्य जवसम्पन्ना पादाताः प्राद्रवंस्तथा ॥ ९.१८.९ ॥
ചിലർ കുതിരകളിലും ചിലർ ആനകളിലും ചിലർ രഥങ്ങളിലും കയറി വേഗത്തിൽ മഹാരഥന്മാർ ഓടി; കാലാൾപ്പടയും അങ്ങനെതന്നെ ഓടി.
9.18.10
द्विसाहस्राश्च महातङ्गा गिरिरूपाः प्रहारिणः ।
…प्राद्रवन्हते शल्ये अङ्कुशाङ्गुष्ठनोदिताः ॥ ९.१८.१० ॥
രണ്ടായിരം വലിയ ആനകൾ, പർവതസമാനമായവ, പ്രഹരിക്കുന്നവ, … ശല്യൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അങ്കുശത്താലും കാൽവിരലിനാലും തെളിക്കപ്പെട്ട് ഓടി.
9.18.11
ते रणाद्भरतश्रेष्ठ तावकाः प्राद्रवन्दिशः ।
धावतश्चाप्यपश्याम श्वसमानाञ्शराहतान् ॥ ९.१८.११ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ ആളുകൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽനിന്ന് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി; ഓടുമ്പോൾ കിതച്ച്, അമ്പേറ്റവരെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
9.18.12
तान्प्रभग्नान्हतान्दृष्ट्वा हतोत्साहान्पराजितान् ।
अभ्यवर्तन्त पाञ्चालाः पाण्डवाश्च जयैषिणः ॥ ९.१८.१२ ॥
അവർ ചിതറി, വധിക്കപ്പെട്ട്, ഉത്സാഹം നശിച്ച്, പരാജിതരായതു കണ്ട് വിജയം ആഗ്രഹിച്ച പാഞ്ചാലരും പാണ്ഡവരും മുന്നേറി.
9.18.13
बाणशब्दरवाश्चापि सिंहनादाश्च पुष्कलाः ।
शङ्खशब्दश्च शूराणां दारुणः समपद्यत ॥ ९.१८.१३ ॥
അമ്പുകളുടെ ശബ്ദവും സിംഹനാദങ്ങളും ഏറെയായി ഉയർന്നു; ശൂരന്മാരുടെ ശംഖധ്വനി ഭയങ്കരമായി മുഴങ്ങി.
9.18.14
दृष्ट्वा तु कौरवं सैन्यं भयत्रस्तं प्रविद्रुतम् ।
अन्योन्यं समभाषन्त पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥ ९.१८.१४ ॥
ഭയത്താൽ വിറച്ച് ഓടിപ്പോകുന്ന കൗരവസൈന്യത്തെ കണ്ട് പാഞ്ചാലർ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.
9.18.15
अद्य राजा सत्यधृतिर्हतामित्रो युधिष्ठिरः ।
अद्य दुर्योधनो हीनो दीप्तया नृपतिश्रिया ॥ ९.१८.१५ ॥
ഇന്ന് സത്യധൃതിയായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ ശത്രുക്കളെ വധിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇന്ന് ദുര്യോധനൻ തിളങ്ങുന്ന രാജലക്ഷ്മി നഷ്ടപ്പെട്ടവനായി.
9.18.16
अद्य श्रुत्वा हतं पुत्रं धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
निःसंज्ञः पतितो भूमौ किल्बिषं प्रतिपत्स्यते ॥ ९.१८.१६ ॥
ഇന്ന് തന്റെ പുത്രൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്ന് കേട്ട് ജനേശ്വരനായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ ബോധശൂന്യനായി നിലത്തു വീഴും; തന്റെ പാപത്തിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കും.
9.18.17
अद्य जानाति बीभत्सुं समर्थं स्वधन्विनाम् ।
अद्यात्मानं च दुर्मेधा गर्हयिष्यति पापकृत् ॥ ९.१८.१७ ॥
ഇന്ന് പാപിയും ദുർബുദ്ധിയുമായ ദുര്യോധനൻ വില്ലാളികളിൽ സമർത്ഥനായ ബീഭത്സുവിനെ (അർജുനനെ) അറിയും; ഇന്ന് അവൻ സ്വയം നിന്ദിക്കും.
9.18.18
अद्य क्षत्तुर्वचः सत्यं स्मरतां ब्रुवतो हितम् ।
अद्यप्रभृति पार्थं च प्रेष्यभूत इवाचरन्।
विजानातु नृपो दुःखं यत्प्राप्तं पाण्डुनन्दनैः ॥ ९.१८.१८ ॥
ഇന്ന് ക്ഷത്താവിന്റെ (വിദുരന്റെ) സത്യവും ഹിതകരവുമായ വാക്കുകൾ ഓർത്ത്, ഇന്നുമുതൽ പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) ഭൃത്യനെപ്പോലെ പെരുമാറി, പാണ്ഡുപുത്രന്മാരിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ദുഃഖം എന്തെന്ന് രാജാവ് അറിയട്ടെ.
9.18.19
अद्य कृष्णस्य माहात्म्यं विजानातु महीपतिः ।
अद्यार्जुनधनुर्घोषं घोरं जानातु संयुगे ॥ ९.१८.१९ ॥
ഇന്ന് മഹീപതി കൃഷ്ണന്റെ മഹിമ അറിയട്ടെ. ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ അർജുനന്റെ വില്ലിന്റെ ഭയങ്കരമായ മുഴക്കവും അവൻ അറിയട്ടെ.
9.18.20
अत्त्राणां च बलं सर्वं बाह्वोश्च बलमाहवे ।
पुत्राणां च वधं घोरं भीमेन श्रोष्यते नृपः ॥ ९.१८.२० ॥
രാജാവ് ആയുധങ്ങളുടെ സർവ്വബലവും, യുദ്ധത്തിൽ ഇരു ഭുജങ്ങളുടെ ബലവും, ഭീമനാൽ പുത്രന്മാരുടെ ഭയങ്കരമായ വധവും കേൾക്കും.
9.18.21
अद्य ज्ञास्यति भीमस्य बलं घोरं महात्मनः ।
हते दुर्योधने युद्धे शक्रेणेव तु शम्बरे ॥ ९.१८.२१ ॥
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ദുര്യോധനൻ വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ ശംബരനെ വധിച്ചതുപോലെ, മഹാത്മാവായ ഭീമന്റെ ഭയങ്കരമായ ബലം അവർ അറിയും.
9.18.22
यत्कृतं भीमसेनेन दुःशासनवधे तदा ।
कोऽन्यः कर्ताऽस्ति तल्लोके ऋते भीमान्महाबलात्। ॥ ९.१८.२२ ॥
അന്ന് ദുശ്ശാസനന്റെ വധത്തിൽ ഭീമസേനൻ ചെയ്തത്, ഈ ലോകത്തിൽ മഹാബലനായ ഭീമനല്ലാതെ മറ്റാർ ചെയ്യും?
9.18.23
अद्य ज्येष्ठस्य जानीतां पाण्डवस्य पराक्रमम् ।
मद्रराजं हतं श्रुत्वा देवैरपि सुदुःसहम् ॥ ९.१८.२३ ॥
ഇന്ന് മൂത്ത പാണ്ഡവന്റെ പരാക്രമം അവർ അറിയട്ടെ; ദേവന്മാർക്കും അതിദുസ്സഹനായ മദ്രരാജൻ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് കേട്ട്.
9.18.24
अद्य ज्ञास्यति सङ्ग्रामे माद्रीपुत्रौ सुदुःसहौ ।
निहते सौबले वीरे गान्धारेषु च सर्वशः ॥ ९.१८.२४ ॥
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ മാദ്രിയുടെ ആ രണ്ടു പുത്രന്മാർ, അതിദുസ്സഹന്മാർ, വീരനായ സൗബലൻ വധിക്കപ്പെടുകയും ഗാന്ധാരർ പൂർണ്ണമായി നശിക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം അറിയും.
9.18.25
… न तेषां स्याद्येषां योद्धा धनञ्जयः ।
… धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ९.१८.२५ ॥
… ആരുടെ യോദ്ധാവ് ധനഞ്ജയനാണോ അവർക്ക് (തോൽവി) ഉണ്ടാകില്ല. … പാർഷതനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും.
9.18.26
… पञ्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
शिखण्डी च महेष्वासो राजा चैव युधिष्ठिरः ॥ ९.१८.२६ ॥
… അഞ്ചുപേർ, മാദ്രിയുടെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ, പാണ്ഡവർ, മഹാധനുർധരനായ ശിഖണ്ഡി, രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനും.
9.18.27
येषां च जगतो नाथो नाथः कृष्णो जनार्दनः ।
कथं तेषां जयो न स्याद्येषां धर्मो व्यपाश्रयः ॥ ९.१८.२७ ॥
ലോകനാഥനായ ജനാർദ്ദനൻ കൃഷ്ണൻ ആരുടെ നാഥനാണോ, ധർമ്മം ആശ്രയമായവർക്ക് വിജയം എങ്ങനെ ഇല്ലാതിരിക്കും?
9.18.28
लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराभवः ।
येषां नाथो हृषीकेशः सर्वलोकविभुर्हरिः ॥ ९.१८.२८ ॥
അവർക്ക് ലാഭം, അവർക്ക് വിജയം; ഹൃഷീകേശനും സർവലോകങ്ങളുടെയും പ്രഭുവുമായ ഹരി ആരുടെ നാഥനാണോ, അവർക്ക് പരാജയം എവിടെനിന്ന്?
9.18.29
भीष्मं द्रोणं च कर्णं च मद्रराजानमेव च ।
तथाऽन्यान्नृपतीन्वीराञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.१८.२९ ॥
ഭീഷ്മരെയും ദ്രോണരെയും കർണ്ണനെയും മദ്രരാജാവിനെയും, അതുപോലെ മറ്റ് വീര രാജാക്കന്മാരെയും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും.
9.18.30
कोऽन्यः शक्तो रणे जेतुमृते पार्थाद्युधिष्ठिरात् ।
यस्य नाथो हृषीकेशः सदा सत्ययशोनिधिः ॥ ९.१८.३० ॥
പാർത്ഥനെയും യുധിഷ്ഠിരനെയും ഒഴികെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ മറ്റാർക്കാണ് കഴിയുക? സത്യത്തിന്റെയും യശസ്സിന്റെയും നിധിയായ ഹൃഷീകേശൻ ആരുടെ നാഥനാണോ?
9.18.31
इत्येवं वदमानास्ते हर्षेण महता युताः ।
प्रभग्नांस्तावकान्योधान्संहृष्टाः पृष्ठतोऽन्वयुः ॥ ९.१८.३१ ॥
ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, മഹാ ആനന്ദത്താൽ നിറഞ്ഞ അവർ നിങ്ങളുടെ പരാജിതരായ യോദ്ധാക്കളെ സന്തോഷത്തോടെ പിന്തുടർന്നു.
9.18.32
धनञ्जयो रथानीकमभ्यवर्तत वीर्यवान् ।
माद्रीपुत्रौ च शकुनिं सात्यकिश्च महारथः ॥ ९.१८.३२ ॥
വീര്യവാനായ ധനഞ്ജയൻ രഥസേനയ്ക്കെതിരെ മുന്നേറി; മാദ്രിയുടെ ഇരു പുത്രന്മാരും, ശകുനിയും, മഹാരഥൻ സാത്യകിയും മുന്നേറി.
9.18.33
तान्प्रेक्ष्य द्रवतः सर्वान्भीमसेनभयार्दितान् ।
दुर्योधनस्तदा सूतमब्रवीद्विस्मयन्निव ॥ ९.१८.३३ ॥
ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതരായി ഓടുന്ന അവരെല്ലാവരെയും കണ്ട്, ദുര്യോധനൻ അപ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടവനെപ്പോലെ സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു.
9.18.34
मामतिक्रमते पार्थो धनुष्पाणिमवस्थितम् ।
जघने सर्वसैन्यानां शनैरश्वान्प्रचोदय ॥ ९.१८.३४ ॥
വില്ലുമേന്തി നിൽക്കുന്ന എന്നെ, സർവസൈന്യത്തിന്റെയും പിന്നിൽ പാർത്ഥൻ കടന്നുപോകുന്നു; പതുക്കെ കുതിരകളെ തെളിക്കൂ.
9.18.35
जघने युध्यमानं हि कौन्तेयो मां न संशयः ।
नोत्सहेदभ्यतिक्रान्तुं वेलामिव महोदधिः ॥ ९.१८.३५ ॥
പിന്നിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന എന്നെ കൗന്തേയൻ കടന്നുപോകാൻ ധൈര്യപ്പെടില്ല, മഹാസമുദ്രം തന്റെ തീരം കടക്കാൻ ധൈര്യപ്പെടാത്തതുപോലെ; സംശയമില്ല.
9.18.36
पश्य सैन्यं महत्सूत पाण्डवैः समभिद्रुतम् ।
सैन्यरेणुं समुद्भूतं पश्य चैनं समन्ततः ॥ ९.१८.३६ ॥
സൂതാ, പാണ്ഡവരാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ട നമ്മുടെ മഹാസൈന്യത്തെ കാണുക; എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ഉയർന്ന സൈന്യത്തിന്റെ പൊടിയും കാണുക.
9.18.37
सिंहनादांश्च समुद्भूतं पश्य चैनं समन्ततः ।
तस्माद्याहि शनैः सूत जघनं परिपालय ॥ ९.१८.३७ ॥
ചുറ്റും ഉയരുന്ന സിംഹഗർജ്ജനങ്ങൾ കാണുക. അതിനാൽ, സൂതാ, സാവധാനം മുന്നോട്ടു പോകുക, പിൻഭാഗം സംരക്ഷിക്കുക.
9.18.38
मयि स्थिते च समरे निरुद्धेषु च पाण्डुषु ।
पुनरावर्तते तूर्णं मामकं बलमोजसा ॥ ९.१८.३८ ॥
ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ നിലകൊണ്ടപ്പോഴും പാണ്ഡവർ തടയപ്പെട്ടപ്പോഴും നമ്മുടെ സൈന്യം വേഗത്തിൽ ശക്തിയോടെ തിരിച്ചുവന്നു.
9.18.39
तच्छ्रुत्वा तव पुत्रस्य शूरस्य सदृशं वचः ।
सारथिर्हेमसञ्छन्नाञ्शरैरश्वानचोदयत् ॥ ९.१८.३९ ॥
നിങ്ങളുടെ ശൂരനായ പുത്രന്റെ ഉചിതമായ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ സാരഥി സ്വർണ്ണം പൊതിഞ്ഞ കുതിരകളെ അമ്പുകളാൽ തെളിച്ചു.
9.18.40
गजाश्वरथिभिर्हीनास्त्यक्तात्मानः पदातयः ।
एकविंशतिसाहस्राः संयुगायावतस्थिरे ॥ ९.१८.४० ॥
ആനകളും കുതിരകളും രഥികളും ഇല്ലാത്ത, ജീവനാശ ഉപേക്ഷിച്ച ഇരുപത്തൊന്നായിരം കാലാൾ യുദ്ധത്തിനായി നിന്നു.
9.18.41
नानादेशसमुद्भूता नानारञ्जितवाससः ।
अवस्थितास्तदा योधाः प्रार्थयन्तो महद्यशः ॥ ९.१८.४१ ॥
വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള, പലവിധ നിറങ്ങളിൽ ചായം പൂശിയ വസ്ത്രം ധരിച്ച ആ യോദ്ധാക്കൾ മഹത്തായ യശസ്സ് കാംക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അപ്പോൾ നിലകൊണ്ടു.
9.18.42
तेषामापततां तत्र संहृष्टानां परस्परम् ।
सम्मर्दः सुमहाञ्चज्ञे घोररूपो भयानकः ॥ ९.१८.४२ ॥
അവിടെ പരസ്പരം ആവേശത്തോടെ പാഞ്ഞടുത്ത അവർക്കിടയിൽ വലിയതും ഭയങ്കരവുമായ ഘോരമായ കൂട്ടിയിടി ഉണ്ടായി.
9.18.43
भीमसेनं तदा राजन्धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
बलेन चतुरङ्गेण नानादेश्यानवारयत् ॥ ९.१८.४३ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ നാനാദേശക്കാരായ യോദ്ധാക്കൾ ചതുരംഗ സേനയോടെ ഭീമസേനനെയും പാർഷതനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും തടഞ്ഞു.
9.18.44
भीममेवाभ्यवर्तन्त रणेऽन्ये तु पदातयः ।
प्रक्ष्वेड्यास्फोट्य संहृष्टा वीरलोकं यियासवः ॥ ९.१८.४४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മറ്റു കാലാളുകൾ ഭീമനെ തന്നെ നേരിട്ടു മുന്നേറി; ആഹ്ലാദത്തോടെ ഗർജിച്ചും തോളുകൾ അടിച്ചും വീരലോകം പ്രാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചും.
9.18.45
आसाद्य भीमसेनं तु संरब्धा युद्धदुर्मदाः ।
धार्तराष्ट्रा विनेदुर्हि नान्यामकथनयन्कथाम्।
परिवार्य रणे भीमं निजघ्नुस्ते समन्ततः ॥ ९.१८.४५ ॥
ഭീമസേനനെ എത്തിയപ്പോൾ കോപിച്ചും യുദ്ധമദത്തിൽ ഉന്മത്തരായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ഗർജിച്ചു; മറ്റൊരു വാക്കും പറഞ്ഞില്ല. യുദ്ധത്തിൽ ഭീമനെ വളഞ്ഞ് എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അവർ പ്രഹരിച്ചു.
9.18.46
स वध्यमानः समरे पदातिगणसंवृतः ।
न चचाल ततः स्थानान्मैनाक इव पर्वतः ॥ ९.१८.४६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പ്രഹരമേറ്റിട്ടും കാലാൾപ്പടയാൽ വളയപ്പെട്ടിട്ടും മൈനാക പർവതം പോലെ അവൻ തന്റെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് ഇളകിയില്ല.
9.18.47
ते तु क्रुद्धा महाराज पाण्डवस्य महारथम् ।
निग्रहीतुं प्रवृत्ता हि योधांश्चान्यानवारयन् ॥ ९.१८.४७ ॥
മഹാരാജാവേ, അവർ കോപിച്ച് പാണ്ഡവന്റെ ആ മഹാരഥനെ പിടികൂടാൻ തുനിഞ്ഞു; മറ്റു യോദ്ധാക്കളെയും തടഞ്ഞു.
9.18.48
अक्रुध्यत रणे भीमस्तैस्तदा पर्यवस्थितैः ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं पदातिः समवस्थितः ॥ ९.१८.४८ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ ചുറ്റും നിന്നവരാൽ ഭീമൻ കോപിച്ചു; അവൻ വേഗം രഥത്തിൽനിന്നിറങ്ങി കാൽനടയായി ഉറച്ചുനിന്നു.
9.18.49
जातरूपप्रतिच्छन्नां प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अवधीत्तावकान्योधान्दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ९.१८.४९ ॥
സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ മഹത്തായ ഗദ എടുത്ത്, ദണ്ഡം കയ്യിലേന്തിയ യമനെപ്പോലെ അവൻ നിങ്ങളുടെ യോദ്ധാക്കളെ വധിച്ചു.
9.18.50
रथाश्वविप्रहीणांस्तु तान्भीमो गदया बली ।
एकविंशतिसाहस्रान्पदातीन्समपोथयत् ॥ ९.१८.५० ॥
രഥങ്ങളും കുതിരകളും ഇല്ലാതായ ആ കാലാളുകളെ ബലവാനായ ഭീമൻ ഗദകൊണ്ട് ഇരുപത്തിയൊന്നായിരം പേരെ തകർത്തുകളഞ്ഞു.
9.18.51
हत्वा तत्पुरुषानीकं भीमः सत्यपराक्रमः ।
धृष्टद्युम्नं पुरस्कृत्य न चिरात्प्रत्यदृश्यत ॥ ९.१८.५१ ॥
ആ കാലാൾപ്പടയെ വധിച്ച സത്യപരാക്രമിയായ ഭീമൻ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ മുന്നിൽ നിർത്തി താമസിയാതെ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷനായി.
9.18.52
पादाता निहता भूमौ शिश्यिरे रुधिरोक्षितः ।
सम्भग्ना इव वातेन कर्णिकाराः सुपुष्पिताः ॥ ९.१८.५२ ॥
നിലത്ത് വീണ കാലാളുകൾ രക്തം പുരണ്ട് കിടന്നു; കാറ്റിൽ ഒടിഞ്ഞ പൂത്തുനിൽക്കുന്ന കണിക്കൊന്നകൾ പോലെ.
9.18.53
नानाशस्त्रसमायुक्ता नानाकुण्डलधारिणः ।
नानाजात्या हतास्तत्र नादेशसमागताः ॥ ९.१८.५३ ॥
പല ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച്, പല തരം കുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, പല ജാതിക്കാരായി, കല്പനയില്ലാതെ വന്നുചേർന്നവർ അവിടെ വധിക്കപ്പെട്ടു.
9.18.54
पताकाध्वजसञ्छन्नं पदातीनां महद्बलम् ।
निकृत्तं विबभौ रौद्रं घोररूपं भयावहम् ॥ ९.१८.५४ ॥
പതാകകളും ധ്വജങ്ങളും മൂടിയ കാലാളുകളുടെ മഹാസേന വെട്ടിമുറിക്കപ്പെട്ട്, ഭയങ്കരവും ഭീതിജനകവുമായ രൂപത്തിൽ തിളങ്ങി.
9.18.55
युधिष्ठिरपुरोगाश्च सहसैन्या महारथाः ।
अभ्यधावन्महात्मानं पुत्रं दुर्योधनं तव ॥ ९.१८.५५ ॥
യുധിഷ്ഠിരനെ മുന്നിൽ നിർത്തി സൈന്യസമേതരായ മഹാരഥന്മാർ നിങ്ങളുടെ പുത്രനായ മഹാത്മാവ് ദുര്യോധനന്റെ നേർക്ക് കുതിച്ചു.
9.18.56
ते सर्वे तावकान्दृष्ट्वा महेष्वासान्पराङ्मुखान् ।
नाभ्यवर्तन्त ते पुत्रं वेलामिव महोर्मयः ॥ ९.१८.५६ ॥
നിങ്ങളുടെ മഹാധനുർധരന്മാർ പുറംതിരിഞ്ഞോടുന്നത് കണ്ട് മഹാതിരമാലകൾ കരയിലേക്ക് എത്താത്തതുപോലെ അവർ നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ നേർക്ക് വന്നില്ല.
9.18.57
तदद्भुतमपश्याम तव पुत्रस्य पौरुषम् ।
यदेकं सहिताः पार्था न शेकुरतिवर्तितुम् ॥ ९.१८.५७ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ ആ അദ്ഭുത പരാക്രമം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; ഒരുമിച്ചു നിന്ന പാർത്ഥന്മാർക്ക് ഒറ്റയ്ക്കുള്ള അവനെ മറികടക്കാനായില്ല.
9.18.58
नातिदूरापयातं तु कृतबुद्वि पलायने ।
दुर्योधनः स्वकं सैन्यमब्रवीद्भृशविक्षतम् ॥ ९.१८.५८ ॥
വളരെ ദൂരം പോകാതെ, ഓടാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്ന, ഏറെ മുറിവേറ്റ തന്റെ സൈന്യത്തോട് ദുര്യോധനൻ പറഞ്ഞു.
9.18.59
न तं देशं प्रपश्यामि पृथिव्यां पर्वतेषु च ।
यत्र यातान्न वा हन्युः पाण्डवाः किं सृतेन वः ॥ ९.१८.५९ ॥
ഭൂമിയിലോ പർവതങ്ങളിലോ അങ്ങനെയൊരു സ്ഥലം ഞാൻ കാണുന്നില്ല; അവിടെ പോയാലും പാണ്ഡവർ നിങ്ങളെ കൊല്ലാതിരിക്കുമോ? ഓടിയിട്ട് നിങ്ങൾക്കെന്ത് പ്രയോജനം?
9.18.60
अल्पं च बलमेतेषां कृष्णौ च भृशविक्षतौ ।
यदि सर्वेऽत्र तिष्ठामो ध्रुवं नो विजयो भवेत् ॥ ९.१८.६० ॥
ഇവരുടെ സൈന്യം ചെറുതാണ്; രണ്ടു കൃഷ്ണന്മാരും ഏറെ മുറിവേറ്റവരാണ്; നാമെല്ലാവരും ഇവിടെ നിന്നാൽ നമുക്ക് തീർച്ചയായും വിജയം ഉണ്ടാകും.
9.18.61
विप्रयातांस्तु वो भिन्नान्पाण्डवाः कृतविप्रियाः ।
अनुयाय हनिष्यन्ति श्रेयान्नः समरे वधः ॥ ९.१८.६१ ॥
എന്നാൽ ചിതറി ഓടിപ്പോകുന്ന നിങ്ങളെ, നിങ്ങൾ അപ്രിയം പ്രവർത്തിച്ച പാണ്ഡവർ പിന്തുടർന്ന് വധിക്കും. യുദ്ധത്തിലെ മരണമാണ് നമുക്ക് ശ്രേഷ്ഠം.
9.18.62
शृण्वन्तु क्षत्रियाः सर्वे यावन्तोऽत्र समागताः ।
यदा शूरं च भीरुं च मारयत्यन्तकः सदा ॥ ९.१८.६२ ॥
ഇവിടെ സമ്മേളിച്ചിരിക്കുന്ന എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും കേൾക്കട്ടെ; അന്തകൻ (മൃത്യു) എപ്പോഴും ശൂരനെയും ഭീരുവിനെയും കൊല്ലുന്നു.
9.18.63
को नु मूढो न युध्येत पुरुषः क्षत्रियो ध्रुवम् ।
श्रेयान्नो भीमसेनस्य क्रुद्धस्याभिमुखे स्थितः ॥ ९.१८.६३ ॥
കോപിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഭീമസേനന്റെ മുന്നിൽ നിന്ന് ഏത് മൂഢനായ ക്ഷത്രിയൻ യുദ്ധം ചെയ്യാതിരിക്കും? നമുക്ക് ഇതുതന്നെ ശ്രേഷ്ഠം.
9.18.64
सुखः साङ्ग्रामिको मृत्युर्दुःखो व्याधिजरादिभिः ।
मर्त्येनावश्यमर्तव्यं गृहेष्वपि कदाचन ॥ ९.१८.६४ ॥
യുദ്ധത്തിലെ മരണം സുഖകരമാണ്; രോഗം, വാർദ്ധക്യം മുതലായവകൊണ്ടുള്ള മരണം ദുഃഖകരമാണ്. മർത്യൻ അവശ്യം മരിക്കണം, ഏതെങ്കിലും സമയം വീടുകളിലും.
9.18.65
युध्यतः क्षत्रधर्मेण मृत्युरेष सनातनः ।
हत्वेह सुखमाप्नोति हतः प्रेत्य महत्फलम् ॥ ९.१८.६५ ॥
ക്ഷാത്രധർമ്മത്തിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് ഇതാണ് സനാതനമായ മരണം. ഇവിടെ കൊല്ലുന്നവൻ സുഖം നേടുന്നു; കൊല്ലപ്പെട്ടവൻ പരലോകത്ത് മഹത്തായ ഫലം നേടുന്നു.
9.18.66
न युद्धधर्माच्छ्रेयान्वै पन्थाः स्वर्गस्य कौरवाः ।
अचिरेणैव ताँल्लोकान्हतो युद्धे समश्नुते ॥ ९.१८.६६ ॥
കൗരവരേ, യുദ്ധധർമ്മത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗം മറ്റൊന്നുമില്ല. യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടവൻ വേഗം ആ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു.
9.18.67
श्रुत्वा तद्वचनं तस्य पूजयित्वा च पार्थिवाः ।
पुनरेवाभ्यवर्तन्त पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.१८.६७ ॥
അവന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ടും അവനെ ബഹുമാനിച്ചും രാജാക്കന്മാർ വീണ്ടും ആതതായികളായ പാണ്ഡവരുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞു.
9.18.68
तानापतत एवाशु व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
प्रत्युद्ययुस्तदा पार्था जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ ९.१८.६८ ॥
വ്യൂഹമായി അണിനിരന്ന സേനയോടെ പ്രഹരിക്കാൻ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുത്ത അവരെ, വിജയം ആഗ്രഹിച്ച കോപാകുലരായ പൃഥയുടെ പുത്രന്മാർ അപ്പോൾ എതിരേറ്റു.
9.18.69
धनञ्जयो रथेनाजावभ्यवर्तत वीर्यवान् ।
विश्रुतं त्रिषु लोकेषु व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ९.१८.६९ ॥
വീര്യവാനായ ധനഞ്ജയൻ യുദ്ധത്തിൽ രഥത്തിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ ഗാണ്ഡീവ വില്ല് വീശിക്കൊണ്ട്.
9.18.70
माद्रीपुत्रौ च शकुनिं सात्यकिश्च महाबलः ।
जवेनाभ्यपतन्हृष्टा यत्ता वै तावकं बलम् ॥ ९.१८.७० ॥
മാദ്രിയുടെ രണ്ട് പുത്രന്മാരും മഹാബലനായ സാത്യകിയും സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ ശകുനിയുടെയും സന്നദ്ധമായ നിന്റെ സേനയുടെയും നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.