ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.19.1
सन्निवृत्तेषु सैन्येषु साल्वो म्लेच्छगणाधिपः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धः पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ९.१९.१ ॥
ସୈନ୍ୟମାନେ ଫେରିଯିବା ପରେ ମ୍ଲେଚ୍ଛଗଣର ଅଧିପତି ସାଲ୍ଵ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାସେନା ଉପରକୁ ଧାଇଁଲେ।
9.19.2
आस्थाय सुमहानागं प्रभिन्नं पर्वतोपमम् ।
सप्तमैरावतप्रख्यममित्रगणमर्दनम् ॥ ९.१९.२ ॥
ପର୍ବତ ପରି, ସପ୍ତମ ଐରାବତ ସଦୃଶ, ଶତ୍ରୁଗଣକୁ ମର୍ଦନ କରୁଥିବା ଏକ ମହାନ ମଦମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ଉପରେ ଆରୂଢ ହୋଇ ସେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା।
9.19.3
योऽसौ महान्भद्रकुलप्रसूतः ।
सुपूजितो धार्तराष्ट्रेण नित्यम्।
सुकल्पितः शास्त्रविनिश्चयज्ञैः ।
सदौपवाह्यः समरेषु राजन् ॥ ९.१९.३ ॥
ଭଦ୍ରକୁଳରେ ଜାତ ସେଇ ମହାନ ହସ୍ତୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ସମ୍ମାନିତ ଥିଲା; ଶାସ୍ତ୍ରନିର୍ଣ୍ଣୟ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା; ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ଆରୋହଣ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା।
9.19.4
ऐरावतं दैत्यगणान्विमृद्र… ।
ञ्शक्रो यथा सञ्जनयन्भयानि।
तमास्थितो राजवरो बभूव ।
यथोदयस्थः सविता क्षपान्ते ॥ ९.१९.४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଐରାବତ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଦୈତ୍ୟଗଣଙ୍କୁ ମର୍ଦନ କରି ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ସେହିପରି ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ତା ଉପରେ ଆରୂଢ ହେଲେ; ରାତ୍ରିର ଶେଷରେ ଉଦୟଗିରିରେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।
9.19.5
स तेन नागप्रवरेण राज… ।
न्नभ्युद्ययौ पाण्डुसुतान्समेतान्।
शितैः पृषत्कैर्विददार वेगै… ।
र्महेन्द्रवज्रप्रतिमैः सुघोरैः ॥ ९.१९.५ ॥
ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ ସହ ରାଜା... ସମବେତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ବେଗରେ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଅତି ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
9.19.6
ततः शरान्वै सृजतो महारणे ।
योधांश्च राजन्नयतो यमालयम्।
नास्यानत्रं ददृशुः स्वे परे वा ।
यथा पुरा वज्रधरस्य दैत्याः ॥ ९.१९.६ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ଓ ହେ ରାଜନ୍, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଯମାଳୟକୁ ପଠାଉଥିବା ତାଙ୍କଠାରେ ନିଜର ବା ଶତ୍ରୁର କେହି ଫାଙ୍କ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ପୂର୍ବେ ବଜ୍ରଧରଙ୍କ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ) ସମ୍ମୁଖରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି।
9.19.7
ते पाण्डवाः सोमकाः सृञ्जयाश्च ।
तमेकनागं ददृशुः समन्तात्।
सहस्रशो वै विचरन्तमेकं ।
यथा महेन्द्रस्य गजं समीपे ॥ ९.१९.७ ॥
ପାଣ୍ଡବ, ସୋମକ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସେହି ଏକ ଗଜରାଜଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଦେଖିଲେ; ହଜାର ହଜାର ରୂପରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସେହି ଏକକୁ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖର ଗଜ ପରି।
9.19.8
सन्द्राव्यमाणं तु बलं परेषां ।
परेतकल्पं विबभौ समन्ततः।
नैवावतस्थे समरे भृशं भया… ।
द्विमृद्यमानं तु परस्परं तदा ॥ ९.१९.८ ॥
ଶତ୍ରୁସେନା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଳାଉଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ମୃତଙ୍କ ପରି ଦେଖାଗଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହା ସ୍ଥିର ରହିପାରିଲା ନାହିଁ, ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ…; ସେତେବେଳେ ତାହା ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ପିଷ୍ଟ ହେଉଥିଲା।
9.19.9
ततः प्रभग्ना सहसा महाचमूः ।
सा पाण्डवी तेन नराधिपेन।
दिशश्चतस्रः सहसा विधाविता ।
गजेन्द्रवेगं तमपारयन्ती ॥ ९.१९.९ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ନରାଧିପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ମହତୀ ପାଣ୍ଡବସେନା ହଠାତ୍ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲା; ସେହି ଗଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବେଗ ସହିପାରି ନ ଥିବାରୁ ତାହା ହଠାତ୍ ଚାରି ଦିଗକୁ ପଳାଇଲା।
9.19.10
दृष्ट्वा च तां वेगवता प्रभग्नां ।
सर्वे त्वदीया युधि योधमुख्याः।
अपूजयंस्ते तु नराधिपं तं ।
दध्मुश्च शङ्खाञ्शशिसन्निकाशान् ॥ ९.१९.१० ॥
ସେହି ବେଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସେନା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେବାର ଦେଖି ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରଧାନ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ନରାଧିପଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
9.19.11
श्रुत्वा निनादं त्वथ कौरवाणां ।
हर्षाद्विमुक्तं सह शङ्खशब्दैः।
सेनापतिः पाण्डवसृञ्जयानां ।
पाञ्चालपुत्रो ममृषे न कोपात् ॥ ९.१९.११ ॥
କୌରବଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଓ ହର୍ଷରେ ଉଠିଥିବା ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ-ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ସେନାପତି ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ତାହା ସହିଲେ ନାହିଁ।
9.19.12
ततस्तु तं वै द्विरदं महात्मा ।
प्रत्युद्ययौ त्वरमाणो जयाय।
जम्भो यथा शक्रसमागमे वै ।
नागेन्द्रमैरावणमिन्द्रवाह्यम् ॥ ९.१९.१२ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ବିଜୟ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ସେହି ଗଜରାଜ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଗଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତରେ ଜମ୍ଭ ଇନ୍ଦ୍ରବାହନ ଐରାବତ ଆଡ଼କୁ ଗଲା।
9.19.13
तमापतन्तं सहसा तु दृष्ट्वा ।
पाञ्चालपुत्रं युधि राजसिंहः।
तं वै द्विपं प्रेषयामास तूर्णं ।
वधाय राजन्द्रुपदात्मजस्य ॥ ९.१९.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର ଅଚାନକ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ରାଜସିଂହ ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରର ବଧ ପାଇଁ ସେହି ଗଜକୁ ଶୀଘ୍ର ପଠାଇଲେ।
9.19.14
स तं द्विपेन्द्रं सहसापतन्त… ।
मविध्यदग्निप्रतिमैः पृषत्कैः।
कर्मारधौतैर्निशितैर्ज्वलद्भि… ।
र्नाराचमुख्यैस्त्रिभिरुग्रवेगैः ॥ ९.१९.१४ ॥
ସେ ଅଚାନକ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ଗଜେନ୍ଦ୍ରକୁ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କମାରଙ୍କ ଧୋଇ ଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଜଳୁଥିବା ବାଣ ଓ ଉଗ୍ରବେଗର ତିନୋଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରାଚରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
9.19.15
ततोऽपरान्पञ्चशतान्महात्मा ।
नाराचमुख्यान्विससर्ज कुम्भे।
स तैस्तु विद्धः परमद्विपो रणे ।
तदा परावृत्य भृशं प्रदुद्रुवे ॥ ९.१९.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାତ୍ମା ଆହୁରି ପାଞ୍ଚ ଶହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରାଚ ସେହି ଗଜର କପାଳରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ମହାଗଜ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରି ଅତ୍ୟଧିକ ବେଗରେ ପଳାଇଲା।
9.19.16
तं नागराजं सहसा प्रणुन्नं ।
विद्राव्यमाणं विनिवर्त्य साल्वः।
तोत्राङ्कुशैः प्रेषयामास तूर्णं ।
पाञ्चालराजस्य सुतं प्रदिश्य ॥ ९.१९.१६ ॥
ଅଚାନକ ଆଗକୁ ଠେଲି ହୋଇ ପଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିବା ସେହି ଗଜରାଜକୁ ଶାଲ୍ୱ ଫେରାଇ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଚାବୁକରେ ପାଞ୍ଚାଳରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଦିଗରେ ଶୀଘ୍ର ଚଳାଇଲେ।
9.19.17
दृष्ट्वा पतन्तं सहसा तु नागं ।
धृष्टद्युम्नः स्वरथाच्छीघ्रमेव।
गदां प्रगृह्योग्रजवेन वीरो ।
भूमिं प्रपन्नो भयविह्वलाङ्गः ॥ ९.१९.१७ ॥
ହାତୀ ଅଚାନକ ନିଜ ଉପରେ ପଡ଼ିବାର ଦେଖି ବୀର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନିଜ ରଥରୁ ଡେଇଁ ଗଦା ଧରି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବେଗରେ ଭୟରେ କମ୍ପମାନ ଅଙ୍ଗରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
9.19.18
स तं रथं हेमविभूषिताङ्गं ।
साश्वं ससूतं सहसा विमृद्य।
उत्क्षिप्य हस्तेन नदन्महाद्विपो ।
विपोथयामास वसुन्धरातले ॥ ९.१९.१८ ॥
ସେହି ମହାହାତୀ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ରଥକୁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ସହିତ ଅଚାନକ ଦଳି ପକାଇଲା; ପରେ ଶୁଣ୍ଢରେ ଉଠାଇ ଗର୍ଜନ କରି ଭୂମିରେ ପଟକି ଦେଲା।
9.19.19
पाञ्चालराजस्य सुतं च दृष्ट्वा ।
तदार्दितं नागवरेण तेन।
तमभ्यधावत्सहसा जवेन ।
भीमः शिखण्डी च शिनेश्च नप्ता ॥ ९.१९.१९ ॥
ପାଞ୍ଚାଳରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ଦେଖି ଭୀମ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ଶିନିଙ୍କ ନାତି ଶୀଘ୍ର ତାହା ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ।
9.19.20
शरैश्च वेगं सहसा निगृह्य ।
तस्याभितो व्यापततो गजस्य।
स सङ्गृहीतो रथिभिर्गजो वै ।
चचाल तैर्वार्यमाणश्च सङ्ख्ये ॥ ९.१९.२० ॥
ବାଣରେ ସେହି ହାତୀର ବେଗକୁ ଅଚାନକ ରୋକି, ଯେତେବେଳେ ସେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଧାଉଥିଲା, ରଥୀମାନେ ତାକୁ ଘେରି ନେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇ ସେ ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡୋଳି ଉଠିଲା।
9.19.21
ततः पृषत्कान्प्रववर्ष राजा ।
सूर्यो यथा रश्मिजालं समन्तात्।
तैराशुगैर्वध्यमाना रथौघाः ।
प्रदुद्रुवुः सहितास्तत्रतत्र ॥ ९.१९.२१ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ବାଣବର୍ଷଣ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିଆଡ଼େ ନିଜ ରଶ୍ମିଜାଲ ବିସ୍ତାର କରେ। ସେହି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାଣରେ ଆହତ ରଥସମୂହ ଏକତ୍ର ଏଠାସେଠା ପଳାଇଲେ।
9.19.22
तत्कर्म साल्वस्य समीक्ष्य सर्वे ।
पाञ्चालपुत्रा नृप सृञ्जयाश्च।
हाहाकारैर्नादयन्ति स्म युद्धे ।
द्विपं समन्ताद्रुरुधुर्नराग्र्याः ॥ ९.१९.२२ ॥
ସାଲ୍ୱଙ୍କର ସେ କର୍ମ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସମସ୍ତେ 'ହାୟ ହାୟ' ଚିତ୍କାରରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ସେ ହାତୀକୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଘେରିଗଲେ।
9.19.23
पाञ्चालपुत्रस्त्वरितस्तु शूरो ।
गदां प्रगृह्याचलशृङ्गकल्पाम्।
ससम्भ्रमं भारत शत्रुघाती ।
जवेन वीरोऽनुससार नागम् ॥ ९.१९.२३ ॥
ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର ସେହି ଶୂର ଶୀଘ୍ର ପର୍ବତଶିଖର ସଦୃଶ ଗଦା ଧରି; ହେ ଭାରତ, ଶତ୍ରୁସଂହାରୀ ସେହି ବୀର ବେଗରେ ସେ ହାତୀର ପଛେ ଧାଇଲେ।
9.19.24
ततस्तु नागं धरणीधराभं ।
मदं स्रवन्तं जलदप्रकाशम्।
गदां समातिध्य भृशं जघान ।
पाञ्चालराजस्य सुतस्तरस्वी ॥ ९.१९.२४ ॥
ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚାଳରାଜଙ୍କର ସେ ବେଗବାନ ପୁତ୍ର, ମଦ ଝରାଉଥିବା, ପର୍ବତ ଓ ମେଘ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେ ହାତୀ ଉପରେ ଗଦା ଦୃଢ଼ ଧରି ଅତି ବଳରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
9.19.25
स भिन्नकुम्भः सहसा विनद्य ।
मुखात्प्रभूतं क्षतजं विमुञ्चन्।
पपात नागो धरमीधराभः ।
क्षितिप्रकम्पाच्चलितो यथाऽद्रिः ॥ ९.१९.२५ ॥
ତାର କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ଫାଟିଗଲା; ସେ ହଠାତ୍ ଗର୍ଜନ କରି, ମୁଖରୁ ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତ ଢାଳି, ପୃଥିବୀ କମ୍ପାଇ ଖସି ପଡ଼ୁଥିବା ପର୍ବତ ପରି ସେ ପର୍ବତସମ ହାତୀ ପଡ଼ିଗଲା।
9.19.26
निपात्यमाने तु तदा गजेन्द्रे ।
हाहाकृते तव पुत्रस्य सैन्ये।
स साल्वराजस्य शिनिप्रवीरो ।
जहार भल्लेन शिरः शितेन ॥ ९.१९.२६ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ଗଜରାଜ ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନାରେ ହାହାକାର ଉଠିଲା। ତଦା ଶିନି ବଂଶର ପ୍ରଧାନ ବୀର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ସାଲ୍ୱରାଜଙ୍କ ମସ୍ତକ କାଟିଦେଲେ।
9.19.27
हृतोत्तमाङ्गो युधि सात्वतेन ।
पपात भूमौ सह नागराज्ञा।
यथाऽद्रिशृङ्गं सुमहत्प्रणुन्नं ।
वज्रेण देवाधिपचोदितेन ॥ ९.१९.२७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୱତ (ସାତ୍ୟକି) ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତକ କଟାଯିବାରୁ ସେ ଗଜରାଜ ସହ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା; ଦେବାଧିପତିଙ୍କ ଫିଙ୍ଗା ବଜ୍ରରେ ଆହତ ବିରାଟ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗ ପରି।