Mahābhārata · Adhyāya 9.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.21.1
पुत्रस्तु ते महाराज रथस्थो रथिनां वरः ।
दुरुत्सहो बभौ युद्धे यथा रुद्रः प्रतापवान् ॥ ९.२१.१ ॥
Gran rey, tu hijo, de pie en su carro, el mejor de los guerreros en carro, brilló en la batalla, invencible, como el poderoso Rudra.
9.21.2
तस्य बाणसहस्रैस्तु प्रच्छन्ना ह्यभवन्मही ।
परांश्च सिषिचे बाणैर्धाराभिरिव पर्वतान् ॥ ९.२१.२ ॥
Con sus miles de flechas la tierra quedó cubierta, y empapó a los enemigos con flechas como las corrientes empapan las montañas.
9.21.3
न च सोऽस्ति पुमान्कश्चित्पाण्डवानां बलार्णवे ।
हयो गजो रथो वाऽपि यः स्याद्बाणैरविक्षतः ॥ ९.२१.३ ॥
En aquel océano del ejército de los Pāṇḍavas no había hombre, caballo, elefante ni carro que quedara sin heridas de flechas.
9.21.4
यं यं हि समरे योधं प्रपश्यामि विशाम्पते ।
स स बाणैश्चितोऽभूद्वै पुत्रेण तव भारत ॥ ९.२१.४ ॥
Señor del pueblo, oh Bhārata, a cualquier guerrero que vi en la batalla, estaba cubierto de flechas de tu hijo.
9.21.5
यथा सैन्येन रजसा समुद्भूतेन वाहिनी ।
प्रत्यदृश्यत सञ्छन्ना तथा बाणैर्महात्मनः ॥ ९.२१.५ ॥
Así como el ejército se veía cubierto por el polvo levantado por el propio ejército, así se veía cubierto por las flechas de aquel magnánimo.
9.21.6
बाणभूतामपश्याम पृथिवीं पृथिवीपते ।
दुर्योधनेन प्रकृतां क्षिप्रहस्तेन धन्विना ॥ ९.२१.६ ॥
Oh señor de la tierra, vimos la tierra convertida en flechas, hecha así por Duryodhana, el arquero de manos veloces.
9.21.7
तेषु योधसहस्रेषु तावकेषु परेषु च ।
नास्ति दुर्योधनसमः पुमानिति मतिर्मम ॥ ९.२१.७ ॥
Entre aquellos miles de guerreros, tanto de vuestro lado como del enemigo, mi opinión es que no hay hombre igual a Duryodhana.
9.21.8
तत्राद्भुतमपश्याम तव पुत्रस्य विक्रमम् ।
यदेकं सहिताः पार्था नाभ्यवर्तन्त भारत ॥ ९.२१.८ ॥
Allí presenciamos la asombrosa proeza de tu hijo: aunque estaba solo, los Pāṇḍavas, unidos, no pudieron avanzar contra él, oh descendiente de Bharata.
9.21.9
युधिष्ठिरं शतेनाजौ विव्याध भरतर्षभ ।
भीमसेनं च सप्तत्या सहदेवं च पञ्चभिः ॥ ९.२१.९ ॥
Oh toro de los Bharatas, en la batalla hirió a Yudhiṣṭhira con cien flechas, a Bhīmasena con setenta y a Sahadeva con cinco.
9.21.10
नकुलं च चतुःषष्ट्या धृष्टद्युम्नं च पञ्चभिः ।
पञ्चभिर्द्रौपदेयांश्च त्रिभिर्विव्याध सात्यकिम् ॥ ९.२१.१० ॥
Hirió a Nakula con sesenta y cuatro flechas, a Dhṛṣṭadyumna con cinco, a cada uno de los hijos de Draupadī con cinco, y a Sātyaki con tres.
9.21.11
धनुश्चिच्छेद भल्लेन सहदेवस्य मारिष ।
तदपास्य धनुश्छिन्नं माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ॥ ९.२१.११ ॥
Oh señor, con un bhalla cortó el arco de Sahadeva; luego, desechando el arco cortado, el valiente hijo de Mādrī...
9.21.12
अभ्यद्रवत राजानं प्रगृह्यान्यन्महद्धनुः ।
ततो दुर्योधनं सङ्ख्ये विव्याध दशभिः शरैः ॥ ९.२१.१२ ॥
Tomando otro gran arco, se lanzó contra el rey; luego, en la batalla, hirió a Duryodhana con diez flechas.
9.21.13
नकुलस्तु ततो वीरो राजानं नवभिः शरैः ।
घोररूपैर्महेष्वासो विव्याध च ननाद च ॥ ९.२१.१३ ॥
Entonces el héroe Nakula, gran arquero, hirió al rey con nueve flechas de forma terrible y rugió.
9.21.14
सात्यकिश्चैव राजानं शरेणानतपर्वणा ।
द्रौपदेयास्त्रिसप्तत्या धर्मराजश्च पञ्चभिः।
अशीत्या भीमसेनश्च शरै राजानमार्पयन् ॥ ९.२१.१४ ॥
Sātyaki hirió al rey con una flecha de nudo curvado; los hijos de Draupadī con setenta y tres, el rey Dharma con cinco y Bhīmasena con ochenta lo golpearon.
9.21.15
समन्तात्कीर्यमाणस्तु बाणसङ्घैर्महात्मभिः ।
न चचाल महाराज सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ९.२१.१५ ॥
Aunque cubierto por todas partes por multitudes de flechas de los magnánimos, oh gran rey, no se movió, mientras todo el ejército observaba.
9.21.16
लाघवात्सौष्ठवाच्चापि वीर्याच्चापि महात्मनः ।
अति सर्वाणि भूतानि ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ ९.२१.१६ ॥
Por la rapidez, la destreza y el valor del magnánimo, todos los reyes lo vieron superar a todos los seres.
9.21.17
धार्तराष्ट्रा हि राजेन्द्र योधास्तु स्वल्पमन्तरम् ।
अपश्यमाना राजानं पर्यवर्तन्त दंशिताः ॥ ९.२१.१७ ॥
Oh señor de reyes, los guerreros de los hijos de Dhṛtarāṣṭra, aunque estaban acorazados, se volvieron atrás al no ver al rey a poca distancia.
9.21.18
तेषामापततां घोरस्तुमुलः समपद्यत ।
क्षुब्धस्य हि समुद्रस्य प्रावृट्काले यथा स्वनः ॥ ९.२१.१८ ॥
Mientras se lanzaban sobre él, surgió un terrible tumulto, como el rugido del océano agitado en la estación de lluvias.
9.21.19
समासाद्य रणे ते तु राजानमपराजितम् ।
प्रत्युद्ययुर्महेष्वासाः पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.२१.१९ ॥
Llegando en la batalla junto al rey invencible, aquellos grandes arqueros avanzaron contra los Pāṇḍavas, que se lanzaban al ataque.
9.21.20
भीमसेनं रणे क्रुद्धो द्रोणपुत्रो न्यवारयत् ।
तयोर्बाणैर्महाराज प्रमुक्तैः सर्वतोदिशम्।
नाज्ञायन्त रणे वीरा न दिशः प्रदिशस्तथा ॥ ९.२१.२० ॥
El hijo de Droṇa, enfurecido, contuvo a Bhīmasena en la batalla. Oh gran rey, con las flechas que ambos dispararon, todas las direcciones quedaron llenas; en el combate los héroes no distinguieron ni las direcciones ni las direcciones intermedias.
9.21.21
तावुभौ क्रूरकर्माणावुभौ भारतदुःसहौ ।
घोररूपमयुध्येतां कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ९.२१.२१ ॥
Aquellos dos, crueles en sus actos e insoportables para los Bhāratas, lucharon ambos de modo terrible, ansiosos de devolver golpe por golpe.
9.21.22
त्रासयन्तौ दिशः सर्वा ज्याक्षेपकठिनत्वचौ ।
शकुनिस्तु रणे वीरो युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.२१.२२ ॥
Aterrorizando a todas las direcciones, Śakuni, el héroe cuya piel se había endurecido al tensar el arco, en la batalla también acosó a Yudhiṣṭhira.
9.21.23
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सुबलस्य सुतो विभो ।
नादं चकार बलवत्सर्वसैन्यानि कम्पयन् ॥ ९.२१.२३ ॥
Oh poderoso, el hijo de Subala, tras matar sus cuatro caballos, lanzó un fuerte rugido que hizo temblar a todos los ejércitos.
9.21.24
एतस्मिन्नन्तरे वीरं राजानमपराजितम् ।
अपोवाह रथेनाजौ सहदेवः प्रतापवान् ॥ ९.२१.२४ ॥
Mientras tanto, el valiente Sahadeva llevó lejos de la batalla, en su carro, a aquel héroe invencible.
9.21.25
अथान्यं रथमास्थाय धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
शकुनिं नवभिर्विद्ध्वा पुनर्विव्याध पञ्चभिः।
ननाद च महानादं प्रवरः सर्वधन्विनाम् ॥ ९.२१.२५ ॥
Entonces, subiendo a otro carro, Yudhiṣṭhira, el hijo de Dharma, hirió a Śakuni con nueve flechas y de nuevo lo hirió con cinco; el primero entre todos los arqueros lanzó un gran grito.
9.21.26
तद्युद्धमभवच्चित्रं घोररूपं च मारिष ।
प्रेक्षतां प्रीतिजननं सिद्धचारणसेवितम् ॥ ९.२१.२६ ॥
Aquella batalla, oh venerable, se volvió asombrosa y terrible en su aspecto, deleitosa para quienes la contemplaban, atendida por los siddhas y los cāraṇas.
9.21.27
उलूकस्तु महेष्वासं नकुलं युद्धदुर्मदम् ।
अभ्यवर्षदमेयात्मा शरवर्षैः समन्ततः ॥ ९.२१.२७ ॥
Pero Ulūka, de espíritu inmensurable, llovió flechas por todos lados sobre Nakula, el gran arquero, embriagado de batalla.
9.21.28
तथैव नकुलः शूरः सौबलस्य सुतं रणे ।
शरवर्षेण महता समन्तात्पर्यवारयत् ॥ ९.२१.२८ ॥
Asimismo el héroe Nakula, en la batalla, rodeó por todos lados al hijo de Subala con una gran lluvia de flechas.
9.21.29
तौ तत्र समरे वीरौ कुलपुत्रौ महारथौ ।
योधयन्तावपश्येतां कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ९.२१.२९ ॥
Allí en la batalla aquellos dos héroes, hijos de linajes nobles y grandes aurigas, fueron vistos combatiendo, cada uno buscando devolver golpe por golpe.
9.21.30
तथैव कृतवर्माणं शैनेयः शत्रुतापनः ।
योधयञ्शुशुभे राजन्बलिं शक्र इवाहवे ॥ ९.२१.३० ॥
Asimismo el Śaineya, atormentador de enemigos, luchando contra Kṛtavarman, brilló, oh rey, como Indra luchando contra Bali en la batalla.
9.21.31
दुर्योधनो धनुश्छित्त्वा धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
अथैनं छिन्नधन्वानं विव्याध निशितैः शरैः ॥ ९.२१.३१ ॥
En la batalla, Duryodhana cortó el arco de Dhṛṣṭadyumna y luego lo hirió, con el arco ya roto, con flechas afiladas.
9.21.32
धृष्टद्युम्नोऽपि समरे प्रगृह्य परमायुधम् ।
राजानं योधयामास पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ९.२१.३२ ॥
También Dhṛṣṭadyumna, tomando en la batalla un arma suprema, combatió al rey mientras todos los arqueros miraban.
9.21.33
तयोर्युद्धं महच्चासीत्सङ्ग्रामे भरतर्षभ ।
प्रभिन्नयोर्यथा सक्तं मत्तयोर्वनहस्तिनोः ॥ ९.२१.३३ ॥
Su combate en la batalla fue grande, oh toro de los Bharatas, como el de dos elefantes salvajes enfurecidos que chocan.
9.21.34
गौतमस्तु रणे क्रुद्धो द्रौपदेयान्महाबालान् ।
विव्याध बहुभिः शूरः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ९.२१.३४ ॥
Pero Gautama, airado en la batalla, siendo un héroe, hirió a los poderosos hijos de Draupadī con muchas flechas de astiles doblados.
9.21.35
तस्य तैरभवद्युद्धमिन्द्रियैरिव देहिनः ।
घोररूपमसंवार्यं निर्मर्यादमवर्तत ॥ ९.२१.३५ ॥
Su combate con ellos fue como el de un ser encarnado con sus propios sentidos; tomó una forma terrible, incontenible, sin límite.
9.21.36
ते च सम्पीडयामासुरिन्द्रियाणीव बालिशम् ।
स च तान्प्रतिसंरब्धः प्रत्ययोधयदाहवे ॥ ९.२१.३६ ॥
Ellos lo acosaron como los sentidos acosan al necio; y él, airado a su vez, les respondió con ferocidad en la batalla.
9.21.37
एवं चित्रमभूद्युद्धं तस्य तैः सह भारत ।
उत्थायोत्थाय हि यथा देहिनामिन्द्रियैर्विभो ॥ ९.२१.३७ ॥
Así, oh Bhārata, su combate con ellos se volvió asombroso, oh poderoso, como los sentidos de los seres encarnados que se alzan una y otra vez.
9.21.38
नराश्चैव नरैः सार्धं दन्तिनो दन्तिभिस्तथा ।
हया हयैः समासक्ता रथिनो रथिभिः सह ॥ ९.२१.३८ ॥
Los hombres con hombres, los elefantes con elefantes, los caballos con caballos y los carros con carros, todos enzarzados.
9.21.39
सङ्कुलं चाभवद्भूयो घोररूपं विशाम्पते ॥ ९.२१.३९ ॥
Y de nuevo el tumulto tomó una forma terrible, oh señor de los pueblos.
9.21.40
इदं चित्रमिदं घोरमिदं रौद्रमिति प्रभो ।
युद्धान्यासन्महाराज घोरांणि च बहूनि च ॥ ९.२१.४० ॥
«Esto es asombroso, esto es terrible, esto es feroz», oh señor; y muchas batallas espantosas tuvieron lugar, oh gran rey.
9.21.41
ते समासाद्य समरे परस्परमरिन्दमाः ।
व्यनदंश्चैव जघ्नुश्च समाताद्य महाहवे ॥ ९.२१.४१ ॥
Aquellos domadores de enemigos, acercándose unos a otros en la batalla, rugieron y golpearon; y así hoy, en esta gran guerra.
9.21.42
तेषां पत्रसमुद्भूतं रजस्तीव्रमदृश्यत ।
वातेन चोद्धतं राजन्धावद्भिश्चाश्वसादिभिः ॥ ९.२१.४२ ॥
Se vio el denso polvo levantado por sus pies, oh rey, agitado por el viento y por los jinetes que galopaban.
9.21.43
रथनेमिसमुद्भूतं निःश्वासैश्चापि दन्तिनाम् ।
रजः सन्ध्याभ्रकलिलं दिवाकरपथं ययौ ॥ ९.२१.४३ ॥
El polvo levantado por los aros de las ruedas de los carros y por el aliento de los elefantes, mezclado con las nubes del atardecer, subió hasta el camino del sol.
9.21.44
रजसा तेन सम्पृक्तो भास्करो निष्प्रभः कृतः ।
सञ्छादिताऽभवद्भूमिस्ते च शूरा महारथाः ॥ ९.२१.४४ ॥
Envuelto por aquel polvo, el sol quedó sin brillo; la tierra quedó cubierta, y también aquellos héroes, grandes guerreros de carro.
9.21.45
मुहूर्तादिव संवृत्तं नीरजस्कं समन्ततः ।
वीरशोणितसिक्तायां भूमौ भरतसत्तम ॥ ९.२१.४५ ॥
Como en un instante, el polvo se asentó por todas partes, y el suelo, rociado con la sangre de los héroes, quedó a la vista, oh mejor de los Bharatas.
9.21.46
उपाशाम्यत्ततस्तीव्रं तद्रजो घोरदर्शनम् ॥ ९.२१.४६ ॥
Entonces aquel polvo intenso, terrible de ver, se apaciguó.
9.21.47
ततोऽपश्यमहं भूयो द्वन्द्वयुद्धानि भारत ।
यथाप्राणं यथाश्रेष्ठं मध्याह्ने वै सुदारुणम् ॥ ९.२१.४७ ॥
Entonces, oh Bhārata, volví a ver al mediodía combates singulares, muy terribles, cada uno hasta el sacrificio de la vida y cada uno el mejor de su clase.
9.21.48
वर्मणां तत्र राजेन्द्र व्यदृश्यन्तोज्ज्वलाः प्रभाः ।
शब्दश्च तुमुलः सङ्ख्ये शराणां पततामभूत्
महावेणुवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते ॥ ९.२१.४८ ॥
Allí, oh señor de reyes, se vieron destellos brillantes de armaduras, y en la batalla surgió un sonido tumultuoso de flechas que caían, como un gran bosque de bambú ardiendo en una montaña.