ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.23.1
अल्पावशिष्टे सैन्ये तु पाण्डवैर्निहते बले ।
अश्वैः सप्तसहस्रैस्तु उपावर्तत सौबलः ॥ ९.२३.१ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେନା ନିହତ ହୋଇ ସାମାନ୍ୟ ରହିଲେ, ସୌବଳ (ଶକୁନି) ସାତ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ସହ ଫେରିଗଲା।
9.23.2
स यात्वा वाहिनीं तूर्णं चोदयानः स्वकान्युधि ।
युध्यध्वमिति संहृष्टाः पुनःपुनररिन्दमाः ॥ ९.२३.२ ॥
ସେ ଶୀଘ୍ର ସେନା ନିକଟକୁ ଯାଇ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି କହିଲା, "ଯୁଦ୍ଧ କର!" ଏବଂ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ବୀରମାନେ ବାରମ୍ବାର ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
9.23.3
अपृच्छत्क्षत्रियांस्तत्र क्व नु राजा महाबलः ।
शकुनेस्तद्वचः श्रुत्वा तमूचुर्भरतर्षभ ॥ ९.२३.३ ॥
ସେଠାରେ ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲା, "ସେଇ ମହାବଳୀ ରାଜା କେଉଁଠି?" ଶକୁନିଙ୍କ ସେ କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ ତାକୁ କହିଲେ, "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ!"
9.23.4
असौ तिष्ठति कौरव्यो रणमध्ये महाबलः ।
यत्रैतत्सुमहच्छत्रं पूर्णचन्द्रसमप्रभम् ॥ ९.२३.४ ॥
ସେହି ମହାବଳୀ କୌରବ ରଣମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଛି; ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଭାପରି ଏହି ମହାଛତ୍ର ଅଛି।
9.23.5
यत्र ते सतनुत्राणा रथास्तिष्ठन्ति दंशिताः ।
यत्रैष तुमुलः शब्दः पर्जन्यनिनदोपमः ॥ ९.२३.५ ॥
ଯେଉଁଠି ତୁମର କବଚଧାରୀ ରଥ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଏହି ପ୍ରବଳ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି।
9.23.6
तत्र गच्छ द्रुतं राजंस्ततो द्रक्ष्यसि कौरवम् ।
एवमुक्तस्तु तैर्योधैः शकुनिः सौबलस्तदा ॥ ९.२३.६ ॥
"ହେ ରାଜନ୍! ସେଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ତେବେ କୌରବଙ୍କୁ ଦେଖିବ।" ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଏପରି କହିଲେ, ସୌବଳ ଶକୁନି ତେବେ...
9.23.7
प्रययौ तत्र यत्रास्ते पुत्रस्तव नराधिप ।
सर्वतः संवृतो वीरैः समरे चित्रयोधिभिः ॥ ९.२३.७ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ସେ ସେଠାକୁ ଗଲେ ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚିତ୍ରଯୋଧୀ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁଦିଗରୁ ଘେରି ହୋଇଥିଲେ।
9.23.8
ततो दुर्योधनं दृष्ट्वा रथानीके व्यवस्थितम् ।
स रथांस्तावकान्सर्वान्हर्षयञ्शकुनिस्ततः ॥ ९.२३.८ ॥
ତା'ପରେ ରଥସେନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶକୁନି ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ରଥୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
9.23.9
दुर्योधनमिदं वाक्यं हृष्टरूपो विशाम्पते ।
कृतकार्यमिवात्मानं मन्यमानोऽब्रवीन्नृपम् ॥ ९.२३.९ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ହର୍ଷୋଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖରେ, ନିଜକୁ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ଭାବି, ସେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
9.23.10
जहि राजन्रथानीकमश्वाः सर्वे जिता मया ।
नात्यक्त्वा जीवितं सङ्ख्ये शक्यो जेतुं युधिष्ठिरः ॥ ९.२३.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଥସେନାକୁ ବଧ କରନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଜୟ କରିଛି। ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ ନକରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
9.23.11
हते तस्मिन्रथानीके पाण्डवेनाभिपालिते ।
गजानेतान्हनिष्यामः पदातींश्चेतरांस्तथा ॥ ९.२३.११ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେହି ରଥସେନା ବଧ ହେଲା ପରେ, ଆମେ ଏହି ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବୁ।
9.23.12
श्रुत्वा तु वचनं तस्य तावका जयगृद्विनः ।
जवेनाभ्यपतन्हृष्टाः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ९.२३.१२ ॥
ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଜୟଇଚ୍ଛୁ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
9.23.13
बद्वनिस्त्रिंशहस्ताश्च प्रगृहीतशरासनाः ।
शरासनानि धून्वानाः सिंहनादान्प्रचक्रिरे ॥ ९.२३.१३ ॥
ଖଡ୍ଗ ହାତରେ ବାନ୍ଧି ଓ ଧନୁ ଉଠାଇ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହଲାଇ ସେମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ।
9.23.14
ततो ज्यातलनिर्धोषः पुनरासीद्विशाम्पते ।
प्रादुरासीच्छराणां च सुमुक्तानां सुदारुणः ॥ ९.२३.१४ ॥
ଏହା ପରେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଧନୁର ଛିଦା ଶବ୍ଦ ପୁଣି ଉଠିଲା; ଭଲ ଭାବରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବାଣମାନଙ୍କର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
9.23.15
तान्समीपगतान्दृष्ट्वा जनानुद्यतकार्मुकान् ।
उवाच देवकीपुत्रं कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ९.२३.१५ ॥
ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା, ଧନୁ ଉଠାଇଥିବା ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.23.16
चोदयाश्वानसम्भ्रान्तः प्रविशैतद्बलार्णवम् ।
अन्तमद्य गमिष्यामि शत्रूणां निशितैः शरैः ॥ ९.२३.१६ ॥
ବ୍ୟାକୁଳ ନ ହୋଇ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଅ, ଏହି ସୈନ୍ୟ-ସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କର; ଆଜି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ ପାଇବି।
9.23.17
अष्टादश दिनान्यद्य युद्धस्यास्य जनार्दन ।
वर्तमानस्य महतः समासाद्य परस्परम् ॥ ९.२३.१७ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପରସ୍ପର ସହ ଭିଡ଼ି ଚାଲିଥିବା ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧର ଆଜି ଅଠର ଦିନ ହେଲା।
9.23.18
अनन्तकल्पा ध्वजिनी भूत्वा ह्येषां महात्मनाम् ।
क्षयमद्य गता युद्धे पश्य दैवं यथाविधम् ॥ ९.२३.१८ ॥
ଏହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଅନନ୍ତ ପ୍ରକାରର ସେନା ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷୟ ପାଇଲାଣି। ଦେଖ, ଦୈବ ଯେପରି ବିହିତ କରିଛି ସେପରି ହୁଏ।
9.23.19
समुद्रकल्पं च बलं धार्तराष्ट्रस्य माधव ।
अस्मनासाद्य सञ्जातं गोष्पदोपममच्युत ॥ ९.२३.१९ ॥
ହେ ମାଧବ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସମୁଦ୍ରସଦୃଶ ସେନା ଆମ ସହିତ ସାମ୍ନା କଲାବେଳେ ଗୋଖୁରର ଚିହ୍ନ ପରି ସାନ ହୋଇଗଲା, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ।
9.23.20
हते भीष्मे धीर्ममासीच्छमः स्यादिति माधव ।
न च तत्कृतवान्मूढो धार्तराष्ट्रः सुबालिशः ॥ ९.२३.२० ॥
ହେ ମାଧବ, ଭୀଷ୍ମ ନିହତ ହେଲେ ଶାନ୍ତି ହେବା ଉଚିତ ବୁଦ୍ଧି ଆସିବା ଉଚିତ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ସେଇ ଅତି ମୂର୍ଖ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ତାହା କଲେ ନାହିଁ।
9.23.21
उक्तं भीष्मेण यद्वाक्यं हितं तथ्यं च माधव ।
तच्चापि नासौ कृतवान्वीतबुद्धिः सुयोधनः ॥ ९.२३.२१ ॥
ହେ ମାଧବ, ଭୀଷ୍ମ କହିଥିବା ହିତକର ଓ ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେ ବୁଦ୍ଧିହୀନ ସୁଯୋଧନ ମାନିଲା ନାହିଁ।
9.23.22
तस्मिंस्तु निहते भीष्मे प्रच्युते पृथिवीपतौ ।
न जाने कारणं किन्तु येन युद्धमवर्तत ॥ ९.२३.२२ ॥
ଭୀଷ୍ମ ନିହତ ହେଲେ ଓ ସେ ରାଜା ପତିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେଉଁ କାରଣରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ।
9.23.23
मूढांस्तु सर्वथा मन्ये धार्तराष्ट्रान्सुबालिशान् ।
पतिते शन्तनोः पुत्रे येऽकार्युः संयुगं पुनः ॥ ९.२३.२३ ॥
ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ପତିତ ହେଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ସେହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସର୍ବଥା ମୂର୍ଖ ବୋଲି ଭାବେ।
9.23.24
अनन्तरं च निहते द्रोणे ब्रह्मविदां वरे ।
राधेये च विकर्णे च नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२४ ॥
ତା'ପରେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହେଲେ, ଏବଂ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂହାର ଶାନ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ।
9.23.25
अल्पावशिष्टे सैन्येऽस्मिन्सूतपुत्रे च पातिते ।
सपुत्रे वै नरव्याघ्रे नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२५ ॥
ଏହି ସେନାରେ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବାବେଳେ, ସୂତପୁତ୍ର ପତିତ ହେଲେ, ପୁତ୍ରସହିତ ନରବ୍ୟାଘ୍ର (ଭୀମ) ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂହାର ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
9.23.26
श्रुतायुषि हते वीरे जलसन्धे च मागधे ।
श्रुतायुधे च नृपतौ नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२६ ॥
ବୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଷ ନିହତ ହେଲେ, ଜଲସନ୍ଧ ଓ ମାଗଧ ନିହତ ହେଲେ, ରାଜା ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂହାର ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
9.23.27
भूरिश्रवसि शल्ये च साल्ये चैव जनार्दन ।
आवन्त्येषु च वीरेषु नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२७ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଲ୍ୟ ଓ ସାଲ୍ବରାଜ ନିହତ ହେଲେ, ଅବନ୍ତୀର ବୀରମାନେ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂହାର ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
9.23.28
जयद्रथे च निहते राक्षसे चाप्यलायुधे ।
बाह्लिके सोमदत्ते च नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२८ ॥
ଜୟଦ୍ରଥ ନିହତ ହେଲେ, ରାକ୍ଷସ ଅଲାୟୁଧ ନିହତ ହେଲେ, ବାହ୍ଲିକ ଓ ସୋମଦତ୍ତ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂହାର ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
9.23.29
भगदत्ते हते शूरे काम्भोजे च सुदारुणे ।
दुःशासने च निहते नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२९ ॥
ଶୂର ଭଗଦତ୍ତ ନିହତ ହେଲେ, ଅତି ଭୟଙ୍କର କାମ୍ବୋଜ ନିହତ ହେଲେ, ଦୁଃଶାସନ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂହାର ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
9.23.30
दृष्ट्वा विनिहताञ्शूरान्पृथङ्माण्डलिकान्नृपान् ।
बलिनश्च रणे कृष्ण नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.३० ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ରଣରେ ନିହତ ଶୂରମାନଙ୍କୁ, ପୃଥକ୍ ମଣ୍ଡଳର ରାଜାମାନଙ୍କୁ, ବଳବାନମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂହାର ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
9.23.31
अक्षौहिणीपतीन्दृष्ट्वा भीमसेननिपातितान् ।
मोहाद्वा यदि वा लोभान्नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.३१ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଥିବା ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ଅଧିପତିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ, ମୋହ ବା ଲୋଭରୁ, ଏହି ସଂହାର ଅଟକୁନାହିଁ।
9.23.32
हतप्रवीरां विध्वस्तां दृष्ट्वा चेमां चमूं रणे ।
अलम्बले च निहते नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.३२ ॥
ରଣରେ ବୀରମାନେ ହତ ହୋଇ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହି ସେନାକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଅଲମ୍ବୁଷ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସଂହାର ଅଟକୁନାହିଁ।
9.23.33
भ्रातॄन्विनिहतान्दृष्ट्वा वयस्यान्मातुलानपि ।
पुत्रान्विनिहतान्दृष्ट्वा नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.३३ ॥
ନିହତ ଭାଇ, ସଖା ଓ ମାମୁଁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ନିହତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ, ଏହି ସଂହାର ଅଟକୁନାହିଁ।
9.23.34
को नु राजकुले जातः कौरवेषु विशेषतः ।
निरर्थकं महद्वैरं कुर्यादन्यः सुयोधनात् ॥ ९.२३.३४ ॥
ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ, ବିଶେଷକରି କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସୁଯୋଧନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଏ ଏପରି ନିରର୍ଥକ ମହାବୈର କରିବ?
9.23.35
गुणतोऽभ्यधिकाञ्ज्ञात्वा बलतः शौर्यतोपि वा ।
अमूढः को नु युध्येत जानन्प्राज्ञो हिताहितम् ॥ ९.२३.३५ ॥
ଗୁଣ, ବଳ କିମ୍ବା ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାଣି, ଯେ ମୂଢ଼ ନୁହେଁ, ହିତାହିତ ଜାଣୁଥିବା ପ୍ରାଜ୍ଞ କିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ?
9.23.36
किन्नु तस्य मनो ह्यासीत्त्वयोक्तस्य हितं वचः ।
प्रशमे पाण्डवैः सार्धं सोन्यस्य शृणुयात्कथम् ॥ ९.२३.३६ ॥
ତୁମ ଦ୍ୱାରା କହିଥିବା ହିତକର ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ମନ କାହିଁକି ରହିଲା ନାହିଁ? ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ସେ ଅନ୍ୟର କଥା କିପରି ଶୁଣିବ?
9.23.37
येन शान्तनवो भीष्मो द्रोणो विदुर एव च ।
प्रत्याख्याताः शंमस्यार्थे किन्नु तस्याद्य भेषजम् ॥ ९.२३.३७ ॥
ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ବିଦୁରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା, ତାହାର ଆଜି କି ଔଷଧ?
9.23.38
मौर्ख्याद्येन पिता वृद्वः प्रत्याख्यातो जनार्दन ।
तथा माता हितं वाक्यं भाषमाणा हितैषिणी ॥ ९.२३.३८ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୂର୍ଖତାବଶତଃ ଯିଏ ବୃଦ୍ଧ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା, ସେହିପରି ହିତୈଷିଣୀ ମାତାଙ୍କ ହିତବାକ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ।
9.23.39
प्रत्याख्याता ह्यसत्कृत्य स कस्मै रोचयेद्वचः ।
कुलान्तकरणो व्यक्तं जात एष जनार्दन ॥ ९.२३.३९ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହିତୈଷୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଓ ଅପମାନ କରିଥିବା ସେ କାହାର କଥା ପସନ୍ଦ କରିବ? ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ସେ କୁଳନାଶକ ହିସାବରେ ଜନ୍ମିଛି।
9.23.40
तथास्य दृश्यते चेष्टा नीतिश्चैव विशाम्पते ।
नैष दास्यति नो राज्यमिति मे मतिरच्युत ॥ ९.२३.४० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାହାର ଆଚରଣ ଓ ନୀତି ମଧ୍ୟ ସେପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୋ ମତ ଏହି ଯେ ସେ ଆମକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବ ନାହିଁ।
9.23.41
उक्तोऽहं बहुशस्तात विदुरेण महात्मना ।
न जीवन्दास्यते भागं धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ॥ ९.२३.४१ ॥
ହେ ତାତ, ମହାତ୍ମା ବିଦୁର ମୋତେ ଅନେକ ଥର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସୁଯୋଧନ ଜୀବିତ ଥିବା ଯାଏଁ ଭାଗ ଦେବ ନାହିଁ।
9.23.42
यावत्प्राणा धरिष्यन्ति धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ।
तावद्युष्मास्वपापेषु प्रचरिष्यति पापकम् ॥ ९.२३.४२ ॥
ଦୁର୍ମତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରର ପ୍ରାଣ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି, ନିଷ୍ପାପମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପାପାଚରଣ କରିବ।
9.23.43
न च युक्तोऽन्यथा जेतुमृते युद्धेन माधव ।
इत्यब्रवीत्सदा मां हि विदुरः सत्यदर्शनः ॥ ९.२३.४३ ॥
ହେ ମାଧବ, ଯୁଦ୍ଧ ବିନା ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଜିଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ — ସତ୍ୟଦର୍ଶୀ ବିଦୁର ସର୍ବଦା ମୋତେ ଏହା କହିଥିଲେ।
9.23.44
तत्सर्वमद्य जानामि व्यवसायं दुरात्मनः ।
यदुक्तं वचनं तेन विदुरेण महात्मना ॥ ९.२३.४४ ॥
ଦୁରାତ୍ମାର ସେହି ସଂକଳ୍ପ ଆଜି ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣେ, ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବିଦୁରଙ୍କ କହିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ।
9.23.45
यो हि श्रुत्वा वचः पथ्यं जामदग्न्याद्यथातथम् ।
अवामन्यत दुर्बुद्धिर्ध्रुवं नाशमुखे स्थितः ॥ ९.२३.४५ ॥
ଜମଦଗ୍ନି ପୁତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଯଥାର୍ଥ, ହିତକର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅବହେଳା କଲା; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବିନାଶର ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା।
9.23.46
उक्तं हि बहुभिः सिद्धैर्जातमात्रे सुयोधने ।
एनं प्राप्य दुरात्मानं क्षयं क्षत्रं गमिष्यति ॥ ९.२३.४६ ॥
ସୁଯୋଧନ ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ଅନେକ ସିଦ୍ଧ କହିଥିଲେ: ଏହି ଦୁରାତ୍ମାକୁ ପାଇ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶ ବିନାଶ ପାଇବ।
9.23.47
तदिदं वचनं तेषां निरुक्तं वै जनार्दन ।
क्षयं याता हि राजानो दुर्योधनकृते भृशम् ॥ ९.२३.४७ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦନ, ସେମାନେ କହିଥିବା ସେହି ବାକ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ସତ୍ୟ; ଦୁର୍ଯୋଧନ ଯୋଗୁଁ ରାଜାମାନେ ବହୁ ବିନାଶ ପାଇଛନ୍ତି।
9.23.48
सोऽद्य सर्वान्रणे योधान्निहनिष्यामि माधव ॥ ९.२३.४८ ॥
ହେ ମାଧବ, ମୁଁ ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବି।
9.23.49
क्षत्रियेषु हतेष्वाशु शून्ये च शिबिरे कृते ।
वधाय चात्मनोऽस्माभिः संयुगं रोचयिष्यति ॥ ९.२३.४९ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଶୀଘ୍ର ହତ ହେଲେ ଏବଂ ଶିବିର ଶୂନ୍ୟ ହେଲେ, ଆମ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବଧ ପାଇଁ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରିବ।
9.23.50
तदन्तं हि भवेद्वैरमनुमानेन माधव ।
एवं पश्यामि वार्ष्णेय चिन्तयन्प्रज्ञया स्वया।
विदुरस्य च वाक्येन चेष्टया च दुरात्मनः ॥ ९.२३.५० ॥
ହେ ମାଧବ, ଅନୁମାନରେ ଦେଖୁଛି, ଏହା ହିଁ ବୈରର ଅନ୍ତ ହେବ। ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ମୋ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ଚିନ୍ତା କରି, ବିଦୁରଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଏବଂ ସେହି ଦୁରାତ୍ମାର ଆଚରଣରେ ମୁଁ ଏହିପରି ଦେଖୁଛି।
9.23.51
तस्माद्याहि चमूं वीर यावद्वन्मि शितैः शरैः ।
दुर्योधनं महाबाहो वाहिनीं चास्य संयुगे ॥ ९.२३.५१ ॥
ତେଣୁ ହେ ବୀର, ସୈନ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ରଥ ଚଳାଅ; ଯେପରି ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଦୁର୍ଯୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କରିପାରିବି, ହେ ମହାବାହୁ।
9.23.52
क्षेममद्य करिष्यामि धर्मराजस्य माधव ।
हत्वैतद्दुर्बलं सैन्यं धार्तराष्ट्रस्य पश्यतः ॥ ९.२३.५२ ॥
ହେ ମାଧବ, ଆଜି ମୁଁ ଧର୍ମରାଜଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ କରିବି। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଦେଖୁଥାଉ ଥାଉ ଏହି ଦୁର୍ବଳ ସୈନ୍ୟକୁ ବଧ କରି।
9.23.53
अभीशुहस्तो दाशार्हस्तथोक्तः सव्यसाचिना ।
तद्बलौघममित्राणामभीतः प्राविशद्बलात् ॥ ९.२३.५३ ॥
ଲଗାମ ହାତରେ ଧରିଥିବା ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ), ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଏହିପରି କହିବାରୁ, ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ବଳପୂର୍ବକ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେହି ସୈନ୍ୟପ୍ରବାହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
9.23.54
शरासनवनं घोरं शक्तिकण्टकसङ्कुलम् ।
गदापरिघपाषाणं रथनागमहाद्रुमम् ॥ ९.२३.५४ ॥
ଧନୁଙ୍କ ବନ, ଭୟଙ୍କର, ଶକ୍ତି ନାମକ କଣ୍ଟକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗଦା, ପରିଘ ଓ ପଥରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରଥ ଓ ହାତୀରୂପ ମହାବୃକ୍ଷରେ ଭରା।
9.23.55
हयपत्तिलताकीर्णं गाहमानो महायशाः ।
व्यचरत्तत्र गोविन्दो रथेनातिपताकिना ॥ ९.२३.५५ ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ଲତା ପରି ପତାକାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମହାଯଶା ଗୋବିନ୍ଦ ଅତି ଉଚ୍ଚ ପତାକାଯୁକ୍ତ ରଥରେ ସେଠାରେ ବିଚରଣ କଲେ।
9.23.56
ते हयाः पाण्डुरा राजन्वहन्तोऽर्जुनमाहवे ।
दिक्षु सर्वास्वदृश्यन्त दाशार्हेण प्रचोदिताः ॥ ९.२३.५६ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବହନ କରୁଥିବା ସେହି ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱମାନେ ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସବୁ ଦିଗରେ ଦେଖାଗଲେ।
9.23.57
ततः प्रायाद्रथेनाजौ सव्यसाची परन्तपः ।
किरञ्शरशतांस्तीक्ष्णान्वारिधारा घनो यथा ॥ ९.२३.५७ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁତାପନ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ମେଘ ଜଳଧାରା ବର୍ଷାଏ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶହ ଶହ ବାଣ ବର୍ଷାଇ।
9.23.58
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दः शराणां नतपर्वणाम् ।
इषुभिश्छाद्यमानानां समरे सव्यसाचिना ॥ ९.२३.५८ ॥
ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆବୃତ ହେଉଥିବା ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣମାନଙ୍କର ମହାଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
9.23.59
असज्जन्तस्तनुत्रेषु शरौघाः प्रापतन्भुवि ।
इन्द्राशनिसमस्पर्शा गाण्डीवप्रेषिताः शराः ॥ ९.२३.५९ ॥
କବଚରେ ନ ଅଟକି ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ପ୍ରେରିତ ଇନ୍ଦ୍ରବଜ୍ର ସମ ସ୍ପର୍ଶଯୁକ୍ତ ବାଣଧାରା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
9.23.60
नरान्नागान्समाहत्य हयांश्चापि विशाम्पते ।
अपतन्त रणे बाणाः पतङ्गा इव घोषिणः ॥ ९.२३.६० ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ! ମନୁଷ୍ୟ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୁଞ୍ଜରନ କରୁଥିବା ପତଙ୍ଗ ପରି ବାଣ ପଡ଼ିଲା।
9.23.61
आसीत्सर्वमवच्छन्नं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
न प्राज्ञायन्त समरे दिशो वा प्रदिशोपि वा ॥ ९.२३.६१ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ପ୍ରେରିତ ବାଣରେ ସବୁକିଛି ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦିଗ ବା ଉପଦିଗ ଚିହ୍ନି ହେଉନଥିଲା।
9.23.62
सर्वमासीज्जगत्पूर्णं पार्थनामाङ्कितैः शरैः ।
रुक्मपुङ्खैस्तैलधौतैः कर्मारपरिमार्जितैः ॥ ९.२३.६२ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ନାମରେ ଅଙ୍କିତ, ସୁନା ପାଖିଥିବା, ତେଲରେ ଧୋଇ କମାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘଷାଯାଇଥିବା ବାଣରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
9.23.63
ते दह्यमानाः पार्थेन पावकेनेव कुञ्जराः ।
पार्थं न प्राजहुर्घारा वध्यमानाः शितैः शरैः ॥ ९.२३.६३ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିପରି ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ସେହି ହାତୀମାନେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ।
9.23.64
शरचापधरः पार्थः प्रज्वलन्निव भास्करः ।
ददाह समरे योधान्कक्षमग्निरिव ज्वलन् ॥ ९.२३.६४ ॥
ଧନୁ-ବାଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ପାର୍ଥ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା ଘାସ ଜାଳେ ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।
9.23.65
यथा वनान्ते वनपैर्विसृष्टः ।
कक्षं दहेत्कृष्णगतिः सुघोषः।
भूरिद्रुमं शुष्कलतावितानं ।
भृशं समृद्धो ज्वलनः प्रतापी ॥ ९.२३.६५ ॥
ବନର ଧାରରେ ବନବାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା, କଳା ଗତିର, ଜୋରରେ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅଗ୍ନି ପରି, ଅନେକ ଗଛ ଓ ଶୁଖିଲା ଲତାର ଆଚ୍ଛାଦନ ଥିବା ବନକୁ ଦଗ୍ଧ କରେ।
9.23.66
एवं स नाराचगणम्प्रतापी ।
शरार्चिरुच्चावचतिग्मतेजाः।
ददाह सर्वां तव पुत्रसेना… ।
ममृष्यमाणस्तरसा तरस्वी ॥ ९.२३.६६ ॥
ଏହିପରି ସେ ପ୍ରତାପୀ, ନାରାଚ ବାଣ-ସମୂହ ଓ ବିବିଧ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଜରେ ବାଣାଗ୍ନି ଶିଖାରେ ତୁମ ପୁତ୍ରର ସମଗ୍ର ସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ… ସହି ନ ପାରି, ବେଗରେ ବଳବାନ (ପାର୍ଥ)।
9.23.67
तस्येषवः प्राणहराः सुमुक्ता ।
नासज्जन्वै वर्मसु रुक्मपुङ्खाः।
न च द्वितीयं प्रमुमोच बाणं ।
नरे हये वा परमद्विपे वा ॥ ९.२३.६७ ॥
ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣହରା ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଭଲଭାବରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ; ସେଗୁଡ଼ିକ କବଚରେ ଅଟକିଲା ନାହିଁ। ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବାଣ ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ ନାହିଁ।
9.23.68
अनेकरूपाकृतिभिर्हि बाणै… ।
र्महारथानीकमनुप्रविश्य।
स एव एकस्तव पुत्रस्य सेनां ।
जघान दैत्यानिव वज्रपाणिः ॥ ९.२३.६८ ॥
ଅନେକ ରୂପ ଓ ଆକୃତିର ବାଣରେ… ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ଏକାକୀ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ସେନାକୁ ବଜ୍ରପାଣି ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ପରି ମାରିଲେ।