മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.23.1
अल्पावशिष्टे सैन्ये तु पाण्डवैर्निहते बले ।
अश्वैः सप्तसहस्रैस्तु उपावर्तत सौबलः ॥ ९.२३.१ ॥
പാണ്ഡവർ സൈന്യത്തെ വധിച്ച് അല്പമേ ശേഷിച്ചപ്പോൾ, സൗബലൻ (ശകുനി) ഏഴായിരം കുതിരകളോടെ തിരിച്ചുപോയി.
9.23.2
स यात्वा वाहिनीं तूर्णं चोदयानः स्वकान्युधि ।
युध्यध्वमिति संहृष्टाः पुनःपुनररिन्दमाः ॥ ९.२३.२ ॥
അവൻ വേഗത്തിൽ സൈന്യത്തിന്റെ അടുത്തെത്തി സ്വന്തം ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിച്ച്, "യുദ്ധം ചെയ്യൂ!" എന്നു പറഞ്ഞു; ശത്രുനിഗ്രഹികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും സന്തോഷിച്ചു.
9.23.3
अपृच्छत्क्षत्रियांस्तत्र क्व नु राजा महाबलः ।
शकुनेस्तद्वचः श्रुत्वा तमूचुर्भरतर्षभ ॥ ९.२३.३ ॥
അവിടെ അവൻ ക്ഷത്രിയരോട്, "ആ മഹാബലനായ രാജാവ് എവിടെ?" എന്നു ചോദിച്ചു; ശകുനിയുടെ വാക്ക് കേട്ട് അവർ അവനോട്, "ഭരതശ്രേഷ്ഠാ!" എന്നു പറഞ്ഞു.
9.23.4
असौ तिष्ठति कौरव्यो रणमध्ये महाबलः ।
यत्रैतत्सुमहच्छत्रं पूर्णचन्द्रसमप्रभम् ॥ ९.२३.४ ॥
ആ മഹാബലനായ കൗരവൻ യുദ്ധമധ്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നു; അവിടെ പൗർണമിച്ചന്ദ്രന്റെ പ്രഭയുള്ള ഈ വലിയ കുട ഉണ്ട്.
9.23.5
यत्र ते सतनुत्राणा रथास्तिष्ठन्ति दंशिताः ।
यत्रैष तुमुलः शब्दः पर्जन्यनिनदोपमः ॥ ९.२३.५ ॥
നിന്റെ കവചധാരികളായ രഥങ്ങൾ ഒരുങ്ങി നിൽക്കുന്നിടത്ത്, മേഘഗർജനം പോലെ ഈ മുഴക്കമുള്ള ശബ്ദമുണ്ട്.
9.23.6
तत्र गच्छ द्रुतं राजंस्ततो द्रक्ष्यसि कौरवम् ।
एवमुक्तस्तु तैर्योधैः शकुनिः सौबलस्तदा ॥ ९.२३.६ ॥
"രാജാവേ! അവിടേക്ക് വേഗം പോകൂ, അപ്പോൾ കൗരവനെ കാണും." യോദ്ധാക്കൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സൗബലൻ ശകുനി...
9.23.7
प्रययौ तत्र यत्रास्ते पुत्रस्तव नराधिप ।
सर्वतः संवृतो वीरैः समरे चित्रयोधिभिः ॥ ९.२३.७ ॥
ഹേ നരാധിപാ, നിങ്ങളുടെ പുത്രനുള്ളിടത്തേക്ക് അവൻ പോയി; യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതയോദ്ധാക്കളായ വീരന്മാരാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും വളയപ്പെട്ടിരുന്നു.
9.23.8
ततो दुर्योधनं दृष्ट्वा रथानीके व्यवस्थितम् ।
स रथांस्तावकान्सर्वान्हर्षयञ्शकुनिस्ततः ॥ ९.२३.८ ॥
പിന്നീട് രഥനിരയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ദുര്യോധനനെ കണ്ടപ്പോൾ, ശകുനി നിങ്ങളുടെ രഥികളെല്ലാവരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
9.23.9
दुर्योधनमिदं वाक्यं हृष्टरूपो विशाम्पते ।
कृतकार्यमिवात्मानं मन्यमानोऽब्रवीन्नृपम् ॥ ९.२३.९ ॥
ഹേ വിശാമ്പതേ, സന്തോഷമുള്ള മുഖത്തോടെ, തന്റെ കാര്യം സാധിച്ചതായി കരുതി, അവൻ രാജാവായ ദുര്യോധനനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
9.23.10
जहि राजन्रथानीकमश्वाः सर्वे जिता मया ।
नात्यक्त्वा जीवितं सङ्ख्ये शक्यो जेतुं युधिष्ठिरः ॥ ९.२३.१० ॥
ഹേ രാജാവേ, രഥനിരയെ വധിക്കുക; കുതിരപ്പടയാളികളെല്ലാം ഞാൻ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ജീവൻ ത്യജിക്കാതെ യുധിഷ്ഠിരനെ ജയിക്കാനാവില്ല.
9.23.11
हते तस्मिन्रथानीके पाण्डवेनाभिपालिते ।
गजानेतान्हनिष्यामः पदातींश्चेतरांस्तथा ॥ ९.२३.११ ॥
പാണ്ഡവൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന ആ രഥനിര നശിച്ചശേഷം, ഈ ആനകളെയും മറ്റു കാലാളുകളെയും നാം വധിക്കും.
9.23.12
श्रुत्वा तु वचनं तस्य तावका जयगृद्विनः ।
जवेनाभ्यपतन्हृष्टाः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ९.२३.१२ ॥
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ജയം ആഗ്രഹിച്ച നിങ്ങളുടെ യോദ്ധാക്കൾ സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ പാണ്ഡവരുടെ സേനയിലേക്ക് പാഞ്ഞടുത്തു.
9.23.13
बद्वनिस्त्रिंशहस्ताश्च प्रगृहीतशरासनाः ।
शरासनानि धून्वानाः सिंहनादान्प्रचक्रिरे ॥ ९.२३.१३ ॥
വാളുകൾ കൈയിൽ ബന്ധിച്ചും വില്ലുകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചും അവ കുലുക്കിക്കൊണ്ട് അവർ സിംഹനാദം മുഴക്കി.
9.23.14
ततो ज्यातलनिर्धोषः पुनरासीद्विशाम्पते ।
प्रादुरासीच्छराणां च सुमुक्तानां सुदारुणः ॥ ९.२३.१४ ॥
പിന്നെ, ഹേ ജനാധിപാ, വില്ലിന്റെ ഞാണൊലി വീണ്ടും ഉയർന്നു; നന്നായി എയ്ത അമ്പുകളുടെ അതിഭയങ്കരമായ ശബ്ദവും പ്രത്യക്ഷമായി.
9.23.15
तान्समीपगतान्दृष्ट्वा जनानुद्यतकार्मुकान् ।
उवाच देवकीपुत्रं कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ९.२३.१५ ॥
അടുത്തെത്തിയ, വില്ലുയർത്തിയ ആ ജനങ്ങളെ കണ്ട് കുന്തീപുത്രനായ ധനഞ്ജയൻ ദേവകീപുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
9.23.16
चोदयाश्वानसम्भ्रान्तः प्रविशैतद्बलार्णवम् ।
अन्तमद्य गमिष्यामि शत्रूणां निशितैः शरैः ॥ ९.२३.१६ ॥
പതറാതെ കുതിരകളെ തെളിക്കുക; ഈ സൈന്യസമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുക. ഇന്ന് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ശത്രുക്കളുടെ അന്തം ഞാൻ എത്തും.
9.23.17
अष्टादश दिनान्यद्य युद्धस्यास्य जनार्दन ।
वर्तमानस्य महतः समासाद्य परस्परम् ॥ ९.२३.१७ ॥
ഹേ ജനാർദ്ദനാ, പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടി നടക്കുന്ന ഈ മഹായുദ്ധത്തിന് ഇന്ന് പതിനെട്ടു ദിവസമായി.
9.23.18
अनन्तकल्पा ध्वजिनी भूत्वा ह्येषां महात्मनाम् ।
क्षयमद्य गता युद्धे पश्य दैवं यथाविधम् ॥ ९.२३.१८ ॥
ഈ മഹാത്മാക്കളുടെ അനന്തമായ പലവിധ സൈന്യം ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ നാശം പ്രാപിച്ചു. വിധി എങ്ങനെയാണോ അങ്ങനെ നോക്കൂ.
9.23.19
समुद्रकल्पं च बलं धार्तराष्ट्रस्य माधव ।
अस्मनासाद्य सञ्जातं गोष्पदोपममच्युत ॥ ९.२३.१९ ॥
മാധവാ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ സമുദ്രസമാനമായ സൈന്യം നമ്മെ എതിരിട്ടപ്പോൾ പശുവിന്റെ കുളമ്പടയാളത്തിനു തുല്യമായി, അച്യുതാ.
9.23.20
हते भीष्मे धीर्ममासीच्छमः स्यादिति माधव ।
न च तत्कृतवान्मूढो धार्तराष्ट्रः सुबालिशः ॥ ९.२३.२० ॥
മാധവാ, ഭീഷ്മർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ സമാധാനമുണ്ടാകണമെന്ന ബുദ്ധി ഉണ്ടാകേണ്ടതായിരുന്നു; പക്ഷേ ആ അതിമൂഢനായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ അതു ചെയ്തില്ല.
9.23.21
उक्तं भीष्मेण यद्वाक्यं हितं तथ्यं च माधव ।
तच्चापि नासौ कृतवान्वीतबुद्धिः सुयोधनः ॥ ९.२३.२१ ॥
മാധവാ, ഭീഷ്മർ പറഞ്ഞ ഹിതകരവും സത്യവുമായ വാക്യവും ബുദ്ധിഭ്രമിച്ച ആ സുയോധനൻ ചെയ്തില്ല.
9.23.22
तस्मिंस्तु निहते भीष्मे प्रच्युते पृथिवीपतौ ।
न जाने कारणं किन्तु येन युद्धमवर्तत ॥ ९.२३.२२ ॥
ഭീഷ്മർ വധിക്കപ്പെടുകയും ആ രാജാവു വീഴുകയും ചെയ്തിട്ടും ഏതു കാരണത്താൽ യുദ്ധം തുടർന്നുവെന്ന് എനിക്കറിയില്ല.
9.23.23
मूढांस्तु सर्वथा मन्ये धार्तराष्ट्रान्सुबालिशान् ।
पतिते शन्तनोः पुत्रे येऽकार्युः संयुगं पुनः ॥ ९.२३.२३ ॥
ശന്തനുപുത്രൻ വീണിട്ടും വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്ത ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ ഞാൻ തികച്ചും മൂഢന്മാരായി കരുതുന്നു.
9.23.24
अनन्तरं च निहते द्रोणे ब्रह्मविदां वरे ।
राधेये च विकर्णे च नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२४ ॥
അനന്തരം ബ്രഹ്മജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും, രാധേയനായ കർണനും വികർണനും വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും ഈ കൂട്ടക്കൊല ശമിച്ചില്ല.
9.23.25
अल्पावशिष्टे सैन्येऽस्मिन्सूतपुत्रे च पातिते ।
सपुत्रे वै नरव्याघ्रे नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२५ ॥
ഈ സൈന്യത്തിൽ അല്പം മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, സൂതപുത്രൻ വീണപ്പോൾ, പുത്രന്മാരോടുകൂടിയ നരവ്യാഘ്രൻ (ഭീമൻ) ഉണ്ടായിട്ടും ഈ സംഹാരം ശമിക്കുന്നില്ല.
9.23.26
श्रुतायुषि हते वीरे जलसन्धे च मागधे ।
श्रुतायुधे च नृपतौ नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२६ ॥
വീരനായ ശ്രുതായുസ്സ് കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും, ജലസന്ധനും മാഗധനും കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും, രാജാവായ ശ്രുതായുധൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും ഈ സംഹാരം ശമിക്കുന്നില്ല.
9.23.27
भूरिश्रवसि शल्ये च साल्ये चैव जनार्दन ।
आवन्त्येषु च वीरेषु नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२७ ॥
ജനാർദ്ദനാ, ഭൂരിശ്രവസ്സും ശല്യനും സാല്വരാജാവും കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും, അവന്തിയിലെ വീരന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും ഈ സംഹാരം ശമിക്കുന്നില്ല.
9.23.28
जयद्रथे च निहते राक्षसे चाप्यलायुधे ।
बाह्लिके सोमदत्ते च नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२८ ॥
ജയദ്രഥൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും, രാക്ഷസൻ അലായുധൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും, ബാഹ്ലീകനും സോമദത്തനും കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും ഈ സംഹാരം ശമിക്കുന്നില്ല.
9.23.29
भगदत्ते हते शूरे काम्भोजे च सुदारुणे ।
दुःशासने च निहते नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.२९ ॥
ശൂരനായ ഭഗദത്തൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും, അതിഭയങ്കരനായ കാംബോജരാജാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും, ദുഃശാസനൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും ഈ സംഹാരം ശമിക്കുന്നില്ല.
9.23.30
दृष्ट्वा विनिहताञ्शूरान्पृथङ्माण्डलिकान्नृपान् ।
बलिनश्च रणे कृष्ण नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.३० ॥
കൃഷ്ണാ, യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട വീരന്മാരെയും, വേറിട്ട മണ്ഡലങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാരെയും, ബലവാന്മാരെയും കണ്ടിട്ടും ഈ സംഹാരം ശമിക്കുന്നില്ല.
9.23.31
अक्षौहिणीपतीन्दृष्ट्वा भीमसेननिपातितान् ।
मोहाद्वा यदि वा लोभान्नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.३१ ॥
ഭീമസേനൻ വീഴ്ത്തിയ അക്ഷൗഹിണിനാഥന്മാരെ കണ്ടിട്ടും, മോഹത്താലോ ലോഭത്താലോ ഈ സംഹാരം അവസാനിക്കുന്നില്ല.
9.23.32
हतप्रवीरां विध्वस्तां दृष्ट्वा चेमां चमूं रणे ।
अलम्बले च निहते नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.३२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ട്‌ ചിതറിയ ഈ സേനയെ കണ്ടിട്ടും, അലംബുഷൻ വധിക്കപ്പെട്ടിട്ടും ഈ സംഹാരം അവസാനിക്കുന്നില്ല.
9.23.33
भ्रातॄन्विनिहतान्दृष्ट्वा वयस्यान्मातुलानपि ।
पुत्रान्विनिहतान्दृष्ट्वा नैव शाम्यति वैशसम् ॥ ९.२३.३३ ॥
വധിക്കപ്പെട്ട സഹോദരന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും മാതുലന്മാരെയും കണ്ടിട്ടും, വധിക്കപ്പെട്ട പുത്രന്മാരെ കണ്ടിട്ടും ഈ സംഹാരം അവസാനിക്കുന്നില്ല.
9.23.34
को नु राजकुले जातः कौरवेषु विशेषतः ।
निरर्थकं महद्वैरं कुर्यादन्यः सुयोधनात् ॥ ९.२३.३४ ॥
രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ച, പ്രത്യേകിച്ച് കൗരവരിൽ, സുയോധനനല്ലാതെ മറ്റാരാണ് ഇത്രയും നിരർത്ഥകമായ വലിയ വൈരം ചെയ്യുക?
9.23.35
गुणतोऽभ्यधिकाञ्ज्ञात्वा बलतः शौर्यतोपि वा ।
अमूढः को नु युध्येत जानन्प्राज्ञो हिताहितम् ॥ ९.२३.३५ ॥
ഗുണത്തിലും ബലത്തിലും ശൗര്യത്തിലും മികച്ചവരെന്നറിഞ്ഞ്, മൂഢനല്ലാത്ത, ഹിതാഹിതമറിയുന്ന ജ്ഞാനി ആരാണ് യുദ്ധം ചെയ്യുക?
9.23.36
किन्नु तस्य मनो ह्यासीत्त्वयोक्तस्य हितं वचः ।
प्रशमे पाण्डवैः सार्धं सोन्यस्य शृणुयात्कथम् ॥ ९.२३.३६ ॥
നീ പറഞ്ഞ ഹിതവചനത്തിൽ അവന്റെ മനസ്സ് എന്തുകൊണ്ട് ഉറച്ചില്ല? പാണ്ഡവരുമായുള്ള സന്ധിക്കായി അവൻ മറ്റൊരാളുടെ വാക്ക് എങ്ങനെ കേൾക്കും?
9.23.37
येन शान्तनवो भीष्मो द्रोणो विदुर एव च ।
प्रत्याख्याताः शंमस्यार्थे किन्नु तस्याद्य भेषजम् ॥ ९.२३.३७ ॥
ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മരെയും ദ്രോണരെയും വിദുരരെയും സമാധാനത്തിനായി ആരാണോ തള്ളിക്കളഞ്ഞത്, അവന് ഇന്ന് എന്ത് മരുന്ന്?
9.23.38
मौर्ख्याद्येन पिता वृद्वः प्रत्याख्यातो जनार्दन ।
तथा माता हितं वाक्यं भाषमाणा हितैषिणी ॥ ९.२३.३८ ॥
ജനാർദ്ദനാ, മൗഢ്യത്താൽ വൃദ്ധനായ പിതാവിനെ ആരാണോ തള്ളിക്കളഞ്ഞത്, അതുപോലെ ഹിതൈഷിണിയായ മാതാവിന്റെ ഹിതവാക്യങ്ങളെയും.
9.23.39
प्रत्याख्याता ह्यसत्कृत्य स कस्मै रोचयेद्वचः ।
कुलान्तकरणो व्यक्तं जात एष जनार्दन ॥ ९.२३.३९ ॥
ജനാർദ്ദനാ, ഹിതൈഷികളെ തള്ളി അപമാനിച്ചവൻ ആരുടെ വാക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടും? കുലനാശകനായാണ് ഇവൻ ജനിച്ചതെന്ന് വ്യക്തം.
9.23.40
तथास्य दृश्यते चेष्टा नीतिश्चैव विशाम्पते ।
नैष दास्यति नो राज्यमिति मे मतिरच्युत ॥ ९.२३.४० ॥
രാജാവേ, അവന്റെ പെരുമാറ്റവും നീതിയും അങ്ങനെതന്നെ കാണുന്നു. അച്യുതാ, ഇവൻ നമുക്ക് രാജ്യം തരില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
9.23.41
उक्तोऽहं बहुशस्तात विदुरेण महात्मना ।
न जीवन्दास्यते भागं धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ॥ ९.२३.४१ ॥
പ്രിയനേ, മഹാത്മാവായ വിദുരൻ എന്നോട് പലതവണ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ സുയോധനൻ ജീവിച്ചിരിക്കുവോളം ഭാഗം തരില്ലെന്ന്.
9.23.42
यावत्प्राणा धरिष्यन्ति धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ।
तावद्युष्मास्वपापेषु प्रचरिष्यति पापकम् ॥ ९.२३.४२ ॥
ദുർബുദ്ധിയായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ പ്രാണൻ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം, അവൻ നിങ്ങളോടും നിഷ്കളങ്കരായ നിങ്ങളോടും പാപകർമ്മം ചെയ്തുകൊണ്ടേയിരിക്കും.
9.23.43
न च युक्तोऽन्यथा जेतुमृते युद्धेन माधव ।
इत्यब्रवीत्सदा मां हि विदुरः सत्यदर्शनः ॥ ९.२३.४३ ॥
മാധവാ, യുദ്ധമില്ലാതെ മറ്റൊരു വഴിയിൽ ജയിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല എന്ന് സത്യദർശിയായ വിദുരൻ എപ്പോഴും എന്നോട് പറഞ്ഞിരുന്നു.
9.23.44
तत्सर्वमद्य जानामि व्यवसायं दुरात्मनः ।
यदुक्तं वचनं तेन विदुरेण महात्मना ॥ ९.२३.४४ ॥
ദുരാത്മാവിന്റെ ആ തീരുമാനം ഇന്ന് ഞാൻ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നു; മഹാത്മാവായ വിദുരൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകളും.
9.23.45
यो हि श्रुत्वा वचः पथ्यं जामदग्न्याद्यथातथम् ।
अवामन्यत दुर्बुद्धिर्ध्रुवं नाशमुखे स्थितः ॥ ९.२३.४५ ॥
ജമദഗ്നിപുത്രനിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥവും ഹിതകരവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ടും ദുർബുദ്ധി അവയെ അവഗണിച്ചു; അവൻ നിശ്ചയമായും നാശത്തിന്റെ വായിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
9.23.46
उक्तं हि बहुभिः सिद्धैर्जातमात्रे सुयोधने ।
एनं प्राप्य दुरात्मानं क्षयं क्षत्रं गमिष्यति ॥ ९.२३.४६ ॥
സുയോധനൻ ജനിച്ച ഉടനെ പല സിദ്ധന്മാരും പറഞ്ഞു: ഈ ദുരാത്മാവിനെ പ്രാപിച്ച് ക്ഷത്രിയകുലം നശിക്കും.
9.23.47
तदिदं वचनं तेषां निरुक्तं वै जनार्दन ।
क्षयं याता हि राजानो दुर्योधनकृते भृशम् ॥ ९.२३.४७ ॥
ജനാർദ്ദനാ, അവർ പറഞ്ഞ ആ വാക്ക് സത്യമാണ്; ദുര്യോധനന്റെ കാരണത്താൽ രാജാക്കന്മാർ വളരെയധികം നശിച്ചിരിക്കുന്നു.
9.23.48
सोऽद्य सर्वान्रणे योधान्निहनिष्यामि माधव ॥ ९.२३.४८ ॥
മാധവാ, ഞാൻ ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ യോദ്ധാക്കളെയും വധിക്കും.
9.23.49
क्षत्रियेषु हतेष्वाशु शून्ये च शिबिरे कृते ।
वधाय चात्मनोऽस्माभिः संयुगं रोचयिष्यति ॥ ९.२३.४९ ॥
ക്ഷത്രിയന്മാർ വേഗം ഹതരാകുകയും പാളയം ശൂന്യമാകുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, നമ്മാൽ തന്റെ വധത്തിനായി അവൻ യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കും.
9.23.50
तदन्तं हि भवेद्वैरमनुमानेन माधव ।
एवं पश्यामि वार्ष्णेय चिन्तयन्प्रज्ञया स्वया।
विदुरस्य च वाक्येन चेष्टया च दुरात्मनः ॥ ९.२३.५० ॥
മാധവാ, അനുമാനത്താൽ ഞാൻ കാണുന്നു, അതുതന്നെയാകും വൈരത്തിന്റെ അവസാനം. വാർഷ്ണേയാ, എന്റെ സ്വബുദ്ധിയാൽ ചിന്തിച്ചും വിദുരന്റെ വാക്കിനാലും ആ ദുരാത്മാവിന്റെ പെരുമാറ്റത്താലും ഞാൻ ഇങ്ങനെ കാണുന്നു.
9.23.51
तस्माद्याहि चमूं वीर यावद्वन्मि शितैः शरैः ।
दुर्योधनं महाबाहो वाहिनीं चास्य संयुगे ॥ ९.२३.५१ ॥
അതുകൊണ്ട് വീരാ, സേനയിലേക്ക് തേർ നടത്തുക; മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദുര്യോധനനെയും അവന്റെ സേനയെയും യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ അടിക്കാൻ, മഹാബാഹോ.
9.23.52
क्षेममद्य करिष्यामि धर्मराजस्य माधव ।
हत्वैतद्दुर्बलं सैन्यं धार्तराष्ट्रस्य पश्यतः ॥ ९.२३.५२ ॥
മാധവാ, ഇന്ന് ധർമ്മരാജാവിന് ഞാൻ ക്ഷേമം ചെയ്യും. ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ കാൺകെ ഈ ദുർബലമായ സേനയെ വധിച്ചുകൊണ്ട്.
9.23.53
अभीशुहस्तो दाशार्हस्तथोक्तः सव्यसाचिना ।
तद्बलौघममित्राणामभीतः प्राविशद्बलात् ॥ ९.२३.५३ ॥
കടിഞ്ഞാൺ കയ്യിലേന്തിയ ദാശാർഹൻ (കൃഷ്ണൻ), സവ്യസാചി (അർജുനൻ) അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, നിർഭയനായി ബലത്തോടെ ശത്രുക്കളുടെ ആ സേനാപ്രവാഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
9.23.54
शरासनवनं घोरं शक्तिकण्टकसङ्कुलम् ।
गदापरिघपाषाणं रथनागमहाद्रुमम् ॥ ९.२३.५४ ॥
വില്ലുകളുടെ കാട്, ഭയങ്കരം, ശക്തികളാകുന്ന മുള്ളുകളാൽ നിറഞ്ഞത്, ഗദകളും പരിഘങ്ങളും കല്ലുകളും നിറഞ്ഞത്, രഥങ്ങളും ആനകളും മഹാവൃക്ഷങ്ങളായുള്ളത്.
9.23.55
हयपत्तिलताकीर्णं गाहमानो महायशाः ।
व्यचरत्तत्र गोविन्दो रथेनातिपताकिना ॥ ९.२३.५५ ॥
കുതിരപ്പടയാളികളും ലതകൾ പോലെ പറക്കുന്ന കൊടികളും നിറഞ്ഞ സേനയിലേക്ക് കടന്ന മഹായശസ്വിയായ ഗോവിന്ദൻ, അതിയുയരമുള്ള കൊടിയുള്ള രഥത്തിൽ അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.
9.23.56
ते हयाः पाण्डुरा राजन्वहन्तोऽर्जुनमाहवे ।
दिक्षु सर्वास्वदृश्यन्त दाशार्हेण प्रचोदिताः ॥ ९.२३.५६ ॥
രാജാവേ! യുദ്ധത്തിൽ അർജുനനെ വഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ വെളുത്ത കുതിരകൾ ദാശാർഹൻ (കൃഷ്ണൻ) പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും കാണപ്പെട്ടു.
9.23.57
ततः प्रायाद्रथेनाजौ सव्यसाची परन्तपः ।
किरञ्शरशतांस्तीक्ष्णान्वारिधारा घनो यथा ॥ ९.२३.५७ ॥
അനന്തരം ശത്രുക്കളെ ചുട്ടെരിക്കുന്ന സവ്യസാചി (അർജുനൻ) യുദ്ധത്തിൽ രഥത്തിൽ മുന്നേറി; മേഘം ജലധാര പൊഴിക്കുന്നതുപോലെ മൂർച്ചയുള്ള നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട്.
9.23.58
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दः शराणां नतपर्वणाम् ।
इषुभिश्छाद्यमानानां समरे सव्यसाचिना ॥ ९.२३.५८ ॥
സവ്യസാചിയുടെ അമ്പുകളാൽ യുദ്ധത്തിൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകളുടെ മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു.
9.23.59
असज्जन्तस्तनुत्रेषु शरौघाः प्रापतन्भुवि ।
इन्द्राशनिसमस्पर्शा गाण्डीवप्रेषिताः शराः ॥ ९.२३.५९ ॥
കവചങ്ങളിൽ തങ്ങാതെ ഗാണ്ഡീവത്തിൽനിന്ന് അയക്കപ്പെട്ട, ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തിനു തുല്യസ്പർശമുള്ള അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹങ്ങൾ നിലത്തു വീണു.
9.23.60
नरान्नागान्समाहत्य हयांश्चापि विशाम्पते ।
अपतन्त रणे बाणाः पतङ्गा इव घोषिणः ॥ ९.२३.६० ॥
ജനപാലകാ! മനുഷ്യരെയും ആനകളെയും കുതിരകളെയും പ്രഹരിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ ഇരമ്പുന്ന ശലഭങ്ങളെപ്പോലെ അമ്പുകൾ വീണു.
9.23.61
आसीत्सर्वमवच्छन्नं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
न प्राज्ञायन्त समरे दिशो वा प्रदिशोपि वा ॥ ९.२३.६१ ॥
ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് അയച്ച ശരങ്ങളാൽ എല്ലാം മറയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ദിക്കുകളോ ഉപദിക്കുകളോ തിരിച്ചറിയാനായില്ല.
9.23.62
सर्वमासीज्जगत्पूर्णं पार्थनामाङ्कितैः शरैः ।
रुक्मपुङ्खैस्तैलधौतैः कर्मारपरिमार्जितैः ॥ ९.२३.६२ ॥
പാർത്ഥന്റെ പേര് കൊത്തിയ, സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള, എണ്ണയിൽ കഴുകി കൊല്ലൻ മിനുക്കിയ ശരങ്ങളാൽ ലോകം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
9.23.63
ते दह्यमानाः पार्थेन पावकेनेव कुञ्जराः ।
पार्थं न प्राजहुर्घारा वध्यमानाः शितैः शरैः ॥ ९.२३.६३ ॥
പാർത്ഥന്റെ അമ്പുകളാൽ തീപോലെ ചുട്ടെരിക്കപ്പെട്ട്, മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ മുറിവേറ്റ ആ ആനകൾ പാർത്ഥനെ വിട്ടുപോയില്ല.
9.23.64
शरचापधरः पार्थः प्रज्वलन्निव भास्करः ।
ददाह समरे योधान्कक्षमग्निरिव ज्वलन् ॥ ९.२३.६४ ॥
വില്ലും ശരവും പിടിച്ച പാർത്ഥൻ, ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ, തീ ഉണങ്ങിയ പുല്ലിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ യോദ്ധാക്കളെ ദഹിപ്പിച്ചു.
9.23.65
यथा वनान्ते वनपैर्विसृष्टः ।
कक्षं दहेत्कृष्णगतिः सुघोषः।
भूरिद्रुमं शुष्कलतावितानं ।
भृशं समृद्धो ज्वलनः प्रतापी ॥ ९.२३.६५ ॥
കാട്ടിന്റെ അറ്റത്ത് കാട്ടുവാസികൾ വിട്ട, കറുത്ത ഗതിയും ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദവുമുള്ള ശക്തമായ തീ, അനേകം മരങ്ങളും ഉണങ്ങിയ വള്ളിപ്പടർപ്പുകളുമുള്ള കാടിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
9.23.66
एवं स नाराचगणम्प्रतापी ।
शरार्चिरुच्चावचतिग्मतेजाः।
ददाह सर्वां तव पुत्रसेना… ।
ममृष्यमाणस्तरसा तरस्वी ॥ ९.२३.६६ ॥
ഇങ്ങനെ ആ പ്രതാപശാലി, നാരാചശരസംഘത്തോടെ, വിവിധ മൂർച്ചയുള്ള തേജസ്സോടെ, ശരജ്വാലകളാൽ നിന്റെ പുത്രന്റെ മുഴുവൻ സേനയെയും ദഹിപ്പിച്ചു… സഹിക്കാനാവാതെ, വേഗത്തിൽ ബലവാനായ (പാർത്ഥൻ).
9.23.67
तस्येषवः प्राणहराः सुमुक्ता ।
नासज्जन्वै वर्मसु रुक्मपुङ्खाः।
न च द्वितीयं प्रमुमोच बाणं ।
नरे हये वा परमद्विपे वा ॥ ९.२३.६७ ॥
അവന്റെ പ്രാണഹരങ്ങളായ അമ്പുകൾ നന്നായി തൊടുക്കപ്പെട്ടവയായിരുന്നു, സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ളവ; അവ കവചങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയില്ല. അവൻ രണ്ടാമത്തെ അമ്പ് മനുഷ്യന്റെ മേലോ കുതിരയുടെ മേലോ ശ്രേഷ്ഠമായ ആനയുടെ മേലോ തൊടുത്തില്ല.
9.23.68
अनेकरूपाकृतिभिर्हि बाणै… ।
र्महारथानीकमनुप्रविश्य।
स एव एकस्तव पुत्रस्य सेनां ।
जघान दैत्यानिव वज्रपाणिः ॥ ९.२३.६८ ॥
പല രൂപങ്ങളും ആകൃതികളുമുള്ള അമ്പുകളാൽ… മഹാരഥന്മാരുടെ സേനയിൽ പ്രവേശിച്ച്, അവൻ ഒരുവൻ തന്നെ നിന്റെ പുത്രന്റെ സേനയെ വജ്രപാണി ദൈത്യന്മാരെ എന്നപോലെ കൊന്നു.