Mahābhārata · Adhyāya 9.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.26.1
दुर्योधनो महाराज सुदर्शश्चापि ते सुतः ।
हतशेषौ तदा सङ्ख्ये वाजिमध्ये व्यवस्थितौ ॥ ९.२६.१ ॥
Oh gran rey, Duryodhana y tu hijo Sudarśana, los dos que quedaron con vida en la batalla, estaban entonces de pie entre los caballos.
9.26.2
ततो दुर्योधनं दृष्ट्वा वाजिमध्ये व्यवस्थितम् ।
उवाच देवकीपुत्रः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ९.२६.२ ॥
Entonces, al ver a Duryodhana de pie entre los caballos, el hijo de Devakī habló a Dhanañjaya, el hijo de Kuntī.
9.26.3
शत्रवो हतभूयिष्ठा ज्ञातयः परिपालिताः ।
गृहीत्वा सञ्जयं चासौ निवृत्तः शिनिपुङ्गवः ॥ ९.२६.३ ॥
Los enemigos fueron en su mayoría muertos y los parientes protegidos; el toro de los Śinis regresó, tras haber capturado a Sañjaya.
9.26.4
परिश्रान्तश्च नकुलः सहदेवश्च भारत ।
योधयित्वा रणे पापान्धार्तराष्ट्रान्सहानुगान् ॥ ९.२६.४ ॥
Oh descendiente de Bharata, Nakula y Sahadeva también estaban agotados, tras haber combatido en la batalla contra los pecaminosos hijos de Dhṛtarāṣṭra y sus seguidores.
9.26.5
दुर्योधनमतिक्रम्य त्रय एते व्यवस्थिन्ताः ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिश्चैव महारथः ॥ ९.२६.५ ॥
Habiendo dejado atrás a Duryodhana, estos tres están de pie: Kṛpa, Kṛtavarman y el hijo de Droṇa, el gran auriga.
9.26.6
असौ तिष्ठति पाञ्चाल्यः श्रिया परमया युतः ।
दुर्योधनबलं हत्वा सह सर्वैः प्रभद्रकैः ॥ ९.२६.६ ॥
Aquel príncipe de los Pāñcāla permanece lleno de suprema gloria, tras haber matado al ejército de Duryodhana junto con todos los Prabhadrakas.
9.26.7
असौ दुर्योधनः पार्थ वाजिमध्ये व्यवस्थितः ।
छत्रेण ध्रियामणेन प्रेक्षमाणो मुहुर्मुहुः ॥ ९.२६.७ ॥
Oh Pārtha, allí está Duryodhana, en medio de los jinetes, mirando una y otra vez bajo el parasol que se sostiene sobre él.
9.26.8
प्रतिव्यूह्य बलं सर्वं रणमध्ये व्यवस्थितः ।
एनं हत्वा शितैर्बाणैः कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ ९.२६.८ ॥
Tras disponer todo tu ejército en formación, permanece en medio del combate; si lo abates con flechas afiladas, habrás cumplido tu tarea.
9.26.9
गजानीकं हतं दृष्ट्वा त्वां च प्राप्तमरिन्दम ।
यावन्न विद्रवन्त्येते तावज्जहि सुयोधन्सम् ॥ ९.२६.९ ॥
Oh domador de enemigos, viendo la hueste de elefantes muerta y que tú has llegado, abate a Suyodhana antes de que estos huyan.
9.26.10
यातु कश्चित्तुं पाञ्चाल्यं क्षिप्रमागम्यतामिति ।
परिश्रान्तबलस्तात नैष मुच्येत किल्बिषी ॥ ९.२६.१० ॥
Que alguien vaya al príncipe de Pāñcāla y le diga: «Ven pronto»; querido, este pecador, cuyo ejército está agotado, no escapará.
9.26.11
हत्वा तव बलं सर्वं सङ्ग्रमे धृतराष्ट्रजः ।
जितान्पाण्डुसुतान्प्रत्वा रूपं धारयते महत् ॥ ९.२६.११ ॥
Tras matar a todo tu ejército en la batalla, el hijo de Dhṛtarāṣṭra adopta una forma grandiosa, como si hubiera vencido a los hijos de Pāṇḍu.
9.26.12
निहतं स्वबलं दृष्ट्वा पीडितं चापि पाण्डवैः ।
ध्रुवमेष्यति सङ्ग्रमे वधायैवात्मनो नृपः ॥ ९.२६.१२ ॥
Al ver su propio ejército muerto y también acosado por los Pāṇḍava, aquel rey sin duda vendrá a la batalla para su propia destrucción.
9.26.13
एवमुक्तः फल्गुनस्तु कृष्णं वचनमब्रवीत् ।
धृतराष्ट्रसुताः सर्वे हता भीमेन माधव।
यावेतावास्थितौ कृष्ण तावद्य नभविष्यतः ॥ ९.२६.१३ ॥
Así interpelado, Phalguna (Arjuna) dijo estas palabras a Kṛṣṇa: Oh Mādhava, todos los hijos de Dhṛtarāṣṭra han sido muertos por Bhīma. Oh Kṛṣṇa, estos dos que aún se mantienen en pie no sobrevivirán hoy.
9.26.14
हतो भीष्मो हतो द्रोणः कर्णो वैकर्तनो हतः ।
मद्रराजो हतः शल्यो हतः कृष्ण जयद्रथः ॥ ९.२६.१४ ॥
Bhīṣma ha sido muerto, Droṇa ha sido muerto, Karṇa, hijo de Vikartana, ha sido muerto. El rey de los Madras, Śalya, ha sido muerto; Jayadratha, oh Kṛṣṇa, ha sido muerto.
9.26.15
हयाः पञ्चशताः शिष्टाः शकुनेः सौबलस्य च ।
रथानां तु शते शिष्टे द्वे एव तु जनार्दन।
दन्तिनां च शतं साग्रं त्रिसाहस्राः पदातयः ॥ ९.२६.१५ ॥
Quedan quinientos caballos de Śakuni y del hijo de Subala. Oh Janārdana, de los carros solo quedan doscientos; de los elefantes, algo más de cien; y tres mil soldados de infantería.
9.26.16
अश्वत्थामा कृपश्चैव त्रिगर्ताधिपतिस्तथा ।
उलूकः शकुनिश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥ ९.२६.१६ ॥
Aśvatthāman, Kṛpa, el señor de los Trigarta, asimismo Ulūka y Śakuni, y también Kṛtavarman el Sātvata siguen con vida.
9.26.17
एतद्बलमभूच्छेषं धार्तराष्ट्रस्य माधव ।
मोक्षो न नूनं कालात्तु विद्यते भुवि कस्यचित् ॥ ९.२६.१७ ॥
Este es el resto del ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra, oh Mādhava. Ciertamente, del tiempo no hay escape para nadie sobre la tierra.
9.26.18
तथा विनिहते सैन्ये पश्य दुर्योधनं स्थितम् ।
अद्याह्ना हि महाराजो हतामित्रो भविष्यति।
न हि मे मोक्ष्यते कश्चित्परेषामिह चिन्तये ॥ ९.२६.१८ ॥
Así, con el ejército aniquilado, mira a Duryodhana de pie. Hoy mismo el gran rey quedará sin enemigos. Creo que ninguno de los enemigos aquí escapará de mí.
9.26.19
ये त्वद्य समरं कृष्ण न हास्यन्ति मदोत्कटाः ।
तान्वै सर्वान्हनिष्यामि यद्यपि स्युरमानुषाः ॥ ९.२६.१९ ॥
Krishna, a todos los que, ebrios de orgullo, no abandonen hoy la batalla, los mataré a todos, aunque sean sobrehumanos.
9.26.20
अद्य युद्धे समुत्पन्नं दीर्घं राज्ञः प्रजागरम् ।
अपनेष्यामि गान्धारिं घातयित्वा शितैः शरैः ॥ ९.२६.२० ॥
Hoy, en la batalla, ha surgido la larga vigilia del rey. Habiendo hecho que sean muertos con agudas flechas, apartaré a Gāndhārī de ella.
9.26.21
निकृत्या वै दुराचारो यानि रत्नानि सौबलः ।
सभायामहरद्द्यूते पुनस्तान्याहराम्यहम् ॥ ९.२६.२१ ॥
Las joyas que el malvado hijo de Subala arrebató por traición en la asamblea durante el juego de dados, esas las traeré de nuevo.
9.26.22
अद्य वेत्स्यन्ति मच्छक्तिं सर्वा नागपुरे स्त्रियः ।
श्रुत्वा पतींश्च पुत्रांश्च पाण्डवैर्निहतान्युधि ॥ ९.२६.२२ ॥
Hoy todas las mujeres de Nāgapura conocerán mi poder, al oír que sus esposos y sus hijos han sido muertos en batalla por los Pāṇḍavas.
9.26.23
समाप्तमद्य वै कर्म सर्वं कृष्ण भविष्यति ।
अद्य दुर्योधनो दीप्तां श्रियं प्राणांश्च मोक्ष्यति ॥ ९.२६.२३ ॥
Krishna, hoy mismo quedará terminada toda la tarea. Hoy Duryodhana abandonará su gloria resplandeciente y su vida.
9.26.24
नापयाति भयात्कृष्ण सङ्ग्रामाद्यदि चेन्मम ।
निहतं विद्धि वार्ष्णेय धार्तराष्ट्रं सुबालिशम् ॥ ९.२६.२४ ॥
Kṛṣṇa, si no ha huido del combate por miedo, sabe que el hijo de Dhṛtarāṣṭra, completamente necio, ha sido muerto, oh descendiente de Vṛṣṇi.
9.26.25
मम ह्येतदपर्याप्तं वाजिबृन्दमरिन्दम ।
सोढुं ज्यातलनिर्घोषं याहि यावन्निहन्म्यहम् ॥ ९.२६.२५ ॥
Oh domador de enemigos, esta hueste de caballos no me basta para soportar el estruendo de la cuerda del arco. Avanza, hasta que yo pueda matar.
9.26.26
एवमुक्तस्तु दाशार्हः पाण्डवेन यशस्विना ।
अचोदयद्धायन्राजन्दुर्योधनबलं प्रति ॥ ९.२६.२६ ॥
Así interpelado por el glorioso Pāṇḍava, el descendiente de Daśārha, oh rey, impulsó los caballos hacia el ejército de Duryodhana.
9.26.27
तदनीकमभिप्रेक्ष्य त्रयः सज्जा महारथाः ।
भीमसेनोऽकर्जुनश्चैव सहदेवश्च मारिष।
प्रययुः सिंहनादेन दुर्योधनजिघांसया ॥ ९.२६.२७ ॥
Al ver aquel ejército, los tres grandes guerreros de carro, listos —Bhīmasena, Arjuna y Sahadeva—, oh señor, avanzaron con rugido de león, deseosos de matar a Duryodhana.
9.26.28
तान्प्रेक्ष्य सहितान्सर्वाञ्जवेनोद्यतकार्मुकान् ।
सौबलोऽभ्यद्रवद्युद्धे पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.२६.२८ ॥
Al verlos a todos juntos, con los arcos alzados, avanzando veloces, el hijo de Subala (Śakuni) se lanzó en la batalla contra los agresores Pāṇḍavas.
9.26.29
सुदर्शनस्त्व मतो भीमसेनं समभ्ययात् ।
सुशर्मा शकुनिश्चैव युयुधाते किरीटिना ॥ ९.२६.२९ ॥
Entonces Sudarśana atacó a Bhīmasena, mientras Suśarman y Śakuni lucharon contra el coronado (Arjuna).
9.26.30
सहदेवं तव सुतो हयपृष्ठगतोऽभ्ययात् ॥ ९.२६.३० ॥
Tu hijo, montado sobre el lomo de un caballo, avanzó contra Sahadeva.
9.26.31
ततो हि यत्नतः क्षिप्रं तवं पुत्रो जनाधिप ।
प्रासेन सहदेवस्य शिरसि प्राहरद्भृशम् ॥ ९.२६.३१ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, tu hijo, con rapidez y esfuerzo, golpeó con fuerza la cabeza de Sahadeva con una lanza.
9.26.32
सोपाविशद्रथोपस्थे तव सुत्रेण ताडितः ।
रुधिराप्लुतसर्वाङ्ग आशीविष इव श्वसन् ॥ ९.२६.३२ ॥
Herido por tu hijo, se sentó en el asiento del carro, con todo el cuerpo empapado en sangre, resollando como una serpiente venenosa.
9.26.33
प्रतिलभ्य ततः सञ्ज्ञां सहदेवो विशाम्पते ।
दुर्योधनं शरैस्तीक्ष्णैः सङ्क्रुद्धः समवाकिरत् ॥ ९.२६.३३ ॥
Entonces, oh señor de los pueblos, Sahadeva recobró el sentido y, enfurecido, cubrió a Duryodhana con una lluvia de flechas afiladas.
9.26.34
पार्थोऽपि युधि विक्रम्य कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
शूराणामश्वपृष्ठेभ्यः शिरांसि निचकर्त ह ॥ ९.२६.३४ ॥
También Arjuna, hijo de Pṛthā, avanzando valerosamente en la batalla, el hijo de Kuntī, Dhanañjaya, cortó las cabezas de los héroes desde los lomos de sus caballos.
9.26.35
तदनीकं तदा पार्थो व्यधमद्बहुभिः शरैः ।
पातयित्वा हयान्सर्वांस्त्रिगर्तानां रथान्ययौ ॥ ९.२६.३५ ॥
Entonces Pārtha dispersó aquel ejército con muchas flechas; tras derribar a todos los caballos de los Trigarta, avanzó hacia sus carros.
9.26.36
ततस्ते सहिता भूत्वा त्रिगर्तानां महारथाः ।
अर्जुनं वासुदेवं च शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ९.२६.३६ ॥
Entonces los grandes guerreros en carro de los Trigarta, unidos, cubrieron a Arjuna y a Vāsudeva con una lluvia de flechas.
9.26.37
सत्यकर्माणमाक्षिप्य क्षुरप्रेण महायशाः ।
ततोऽस्य स्यन्दनस्येषां चिच्छिदे पाण्डुनन्दनः ॥ ९.२६.३७ ॥
El ilustre hijo de Pāṇḍu, atacando a Satyakarman con una flecha de cabeza de navaja, cortó entonces el timón de su carro.
9.26.38
शिलाशितेन च विभो क्षुरप्रेण महायशाः ।
शिरश्चिच्छेद सहसा तप्तकुण्डलभूषणम् ॥ ९.२६.३८ ॥
¡Oh poderoso rey! Con una flecha de cabeza de navaja afilada en piedra, el ilustre cortó de inmediato la cabeza adornada con pendientes de oro brillante.
9.26.39
सत्येषुमथ चादत्त योधानां मिषतां ततः ।
यथा सिंहो वने राजन्मृगं परि बुभुक्षितः ॥ ९.२६.३९ ॥
Entonces, mientras los guerreros miraban, tomó una flecha verdadera, como un león hambriento acecha a un ciervo en el bosque, oh rey.
9.26.40
तं निहत्य ततः पार्थः सुशर्माणं त्रिभिः शरैः ।
विद्ध्वा तानहनत्सर्वान्रथान्रुक्मविभूओषितान् ॥ ९.२६.४० ॥
Tras matarlo, el hijo de Pṛthā atravesó a Suśarman con tres flechas, y luego derribó todos los carros adornados con oro.
9.26.41
ततः प्रायात्त्वरन्पार्थो दीर्घकालं सुसंवृतम् ।
मुञ्जन्क्रोधविषं तीक्ष्णं प्रस्थलाधिपतिं प्रति ॥ ९.२६.४१ ॥
Entonces el hijo de Pṛthā avanzó con prisa, derramando el agudo veneno de la ira, hacia el señor de los Prasthala, que tanto tiempo había estado bien resguardado.
9.26.42
तमर्जुनः पृषत्कानां शतेन भरतर्षभ ।
पूरयित्वा ततो वाहान्प्राहरत्तस्य धन्विनः ॥ ९.२६.४२ ॥
Oh toro de los Bharatas, Arjuna lo cubrió con cien flechas y luego golpeó los caballos de aquel arquero.
9.26.43
ततः शरं समादाय यमदण्डोपमं तदा ।
सुशर्माणं समुद्दिश्य चिक्षेपाशु हसन्निव ॥ ९.२६.४३ ॥
Entonces, tomando una flecha semejante a la vara de Yama, apuntando a Suśarman, la lanzó rápidamente, como riendo.
9.26.44
स शरः प्रेषितस्तेन क्रोधदीप्तेन धन्विना ।
सुशर्माणं समासाद्य बिभेद हृदयं रणे ॥ ९.२६.४४ ॥
Aquella flecha, lanzada por aquel arquero encendido de ira, alcanzó a Suśarman y le atravesó el corazón en la batalla.
9.26.45
स गतासुर्महाराज पपात धरणीतले ।
नन्दयन्पाण्डवान्सर्वान्व्यथयंश्चापि तावकान् ॥ ९.२६.४५ ॥
Oh gran rey, cayó sin vida al suelo, alegrando a todos los Pāṇḍavas y afligiendo también a los vuestros.
9.26.46
सुशर्माणं रणे हत्वा पुत्रानस्य महारथान् ।
सप्त चाष्टौ च त्रिंशच्च सायकैरनयत्क्षयम् ॥ ९.२६.४६ ॥
Tras matar a Suśarman en la batalla, envió a la destrucción con flechas a sus hijos, grandes guerreros de carro, siete, ocho y treinta.
9.26.47
ततोऽस्य निशितैर्बाणैः सर्वान्हत्वा पदानुगान् ।
अभ्यगाद्भारतीं सेनां हतशेषां महारथः ॥ ९.२६.४७ ॥
Entonces aquel gran guerrero de carro, tras matar con flechas afiladas a todos sus seguidores, avanzó contra el resto del ejército de los Bhāratas.
9.26.48
भीमस्तु समरे क्रुद्धः पुत्रं तव जनाधिप ।
सुदर्शनमदृश्यन्तं शरैश्चक्रे हसन्निव ॥ ९.२६.४८ ॥
Bhīma, airado en la batalla, oh señor de los hombres, cubrió a tu hijo Sudarśana, que estaba oculto a la vista, con flechas, como si se riera.
9.26.49
ततोऽस्य प्रहसन्क्रुद्धः शिरः कायादपाहरत् ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन स हतः प्रापतद्भुवि ॥ ९.२६.४९ ॥
Entonces, riendo de cólera, le cortó la cabeza del cuerpo con una flecha de punta de navaja muy afilada; herido de muerte, cayó al suelo.
9.26.50
तस्मिंस्तु निहते वीरे ततस्तस्य पदानुगाः ।
परिवव्रू रमे भीमं किरन्तो विविधाञ्शरान् ॥ ९.२६.५० ॥
Cuando aquel héroe fue muerto, sus seguidores rodearon a Bhīma, derramando diversas flechas.
9.26.51
ततस्तु निशितैर्बाणैस्तवानीकं वृकोदरः ।
इन्द्राशनिसमस्पर्शैः समन्तात्पर्यवाकिरत् ॥ ९.२६.५१ ॥
Entonces Vṛkodara Bhīma, con agudas flechas cuyo toque era como el rayo de Indra, dispersó tu ejército por todos lados.
9.26.52
ततः क्षणेन तद्भीमो न्यहनद्भरतर्षभ ॥ ९.२६.५२ ॥
Entonces, en un instante, Bhīma los derribó, oh toro de los Bharatas.
9.26.53
तेषु तूत्साद्यमानेषु सेनाध्यक्षा महारथाः ।
भीमसेनं समासाद्य ततोऽयुध्यन्त भारत ॥ ९.२६.५३ ॥
Mientras aquellas tropas eran destruidas, los comandantes del ejército, grandes guerreros de carro, se acercaron a Bhīmasena y combatieron con él, oh Bhārata.
9.26.54
स तान्सर्वाञ्शरैर्घोरैरवाकिरत पाण्डवः ।
तथैव तावका राजन्पाण्डवेयान्महारथान्।
शरवर्षेण महता समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ९.२६.५४ ॥
El Pāṇḍava los cubrió a todos con flechas terribles. Oh rey, de igual modo tus guerreros rodearon por todas partes a los grandes carristas de los Pāṇḍavas con una gran lluvia de flechas.
9.26.55
व्याकुलं तदभूत्सर्वं पाण्डवानां परैः सह ।
तावकानां च समरे पाण्डवेंयैर्युयुत्सताम् ॥ ९.२६.५५ ॥
Todo el ejército de los Pāṇḍava se confundió junto con los enemigos; y tus hombres, que deseaban combatir con los hijos de Pāṇḍu en la batalla, también quedaron confundidos.
9.26.56
तत्र योधास्तदा पेतुः परस्परसमाहताः ।
उभयोः सेनयो राजन्संशोचन्तः स्म बान्धवान् ॥ ९.२६.५६ ॥
Allí, oh rey, los guerreros de ambos ejércitos, heridos unos por otros, cayeron y lloraban a sus parientes.